{"id":59424,"date":"2012-08-03T20:34:54","date_gmt":"2012-08-04T01:34:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=59424"},"modified":"2020-09-22T21:13:09","modified_gmt":"2020-09-23T01:13:09","slug":"tolerancja-czy-poblazanie-prof-henryk-kieres","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=59424","title":{"rendered":"Tolerancja czy pob\u0142a\u017canie? – prof. Henryk Kiere\u015b<\/em>"},"content":{"rendered":"

Tolerancja (\u0142ac. tolero, -are – cierpliwie znosi\u0107, wytrzymywa\u0107) dotyczy relacji mi\u0119dzyludzkich, jest cnot\u0105, czyli dzielno\u015bci\u0105 moraln\u0105 i niejako ukoronowaniem cn\u00f3t spo\u0142ecznych kardynalnych: roztropno\u015bci, m\u0119stwa, sprawiedliwo\u015bci i umiarkowania, a polega na wyrozumia\u0142o\u015bci (wielkoduszno\u015bci) wobec b\u0142\u0119du. Dlaczego wobec b\u0142\u0119du? B\u0142\u0105d si\u0119 zdarza, pojawia si\u0119 on w naszym poznaniu, czynno\u015bci trudnej i wielorako uwarunkowanej, i jest nie\u015bwiadomym wzi\u0119ciem fa\u0142szu za prawd\u0119. Tolerancja-wyrozumia\u0142o\u015b\u0107 odnosi si\u0119 do b\u0142\u0119du (nikt nie chce b\u0142\u0105dzi\u0107!), ale nie dotyczy fa\u0142szu i jego nieuniknionej konsekwencji, jak\u0105 jest z\u0142o! Nie ma tolerancji dla fa\u0142szu i z\u0142a. Tolerancja jest koniecznym sk\u0142adnikiem \u017cycia wsp\u00f3lnotowego, ale jej stosowanie nie jest \u0142atwe. Jak ka\u017cda z cn\u00f3t r\u00f3wnie\u017c tolerancja mo\u017ce uchybi\u0107 zasadzie „z\u0142otego \u015brodka” i popa\u015b\u0107 b\u0105d\u017a w niedomiar, czyli surowo\u015b\u0107, b\u0105d\u017a w nadmiar, czyli w pob\u0142a\u017cliwo\u015b\u0107. Jej stosowanie wymaga m\u0105dro\u015bci, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 wiedza o istocie \u017cycia spo\u0142ecznego oraz do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re rozporz\u0105dza bogatym wachlarzem przyk\u0142ad\u00f3w jej dobrego i z\u0142ego u\u017cycia.<\/p>\r\n

W mechanice tolerancj\u0119 okre\u015bla si\u0119 jako tzw. dopuszczalny b\u0142\u0105d, dzi\u0119ki kt\u00f3remu poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci mechanizmu wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 ze sob\u0105. Ten „b\u0142\u0105d” nie mo\u017ce by\u0107 ani za du\u017cy, ani za ma\u0142y. Analogicznie jest w \u017cyciu spo\u0142ecznym, z t\u0105 wszak\u017ce r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce \u017cycie to ma charakter organiczny, dzi\u0119ki czemu posiada ono zdolno\u015b\u0107 samonaprawy, czyli eliminacji b\u0142\u0119du poznawczego i jego konsekwencji. W indywidualnym przypadku tolerancji towarzyszy napomnienie, dzi\u0119ki kt\u00f3remu sprawca z\u0142a powinien zrozumie\u0107 sw\u00f3j b\u0142\u0105d, oceni\u0107 swoje post\u0119powanie jako moralnie niegodziwe, a tak\u017ce zado\u015b\u0107uczyni\u0107 osobom pokrzywdzonym. Czy jego czyn podlega penalizacji – to zale\u017cy od skali wyrz\u0105dzonego z\u0142a. Przedstawione wyja\u015bnienie problemu tolerancji stanowi dorobek poznawczy tradycji realizmu filozoficznego, le\u017cy u podstaw etycznych cywilizacji \u0142aci\u0144skiej (personalistycznej) i kultury klasycznej. Jednak\u017ce kultura Europy – bo o ni\u0105 tu chodzi – jest powa\u017cnie zainfekowana idealizmem, czego dzisiejszym wyrazem jest agresywne – jak to trafnie okre\u015blono – nietolerancyjne wo\u0142anie o tolerancj\u0119. Wybrzmiewa ono dosadnie w plebejskich has\u0142ach: „Zabrania si\u0119 zabrania\u0107!” i „R\u00f3bta, co chceta”, za kt\u00f3rymi kryje si\u0119 zwyczajny relatywizm prawdy i dobra, czyli pogl\u0105d o ich wzgl\u0119dno\u015bci czy te\u017c o r\u00f3wnosilno\u015bci wszelkich pogl\u0105d\u00f3w na prawd\u0119 i dobro. Odnotujmy, \u017ce z tego za\u0142o\u017cenia wynika, i\u017c istot\u0105 tolerancji jest bezkrytyczna akceptacja wszelkiego pogl\u0105du, nawet je\u015bli jest g\u0142upi, moralnie nikczemny czy – jak w przypadku relatywizmu – absurdalny (wewn\u0119trznie sprzeczny). O takiej tolerancji paplaj\u0105 nie tylko trybuni ludowi czy p\u0142yn\u0105ce „z duchem czas\u00f3w” media, ale tak\u017ce nauczyciele, r\u00f3wnie\u017c z cenzusem uniwersyteckim. Do zmiany znaczenia s\u0142owa „tolerancja” z pozytywnego (wyrozumia\u0142o\u015b\u0107 wobec b\u0142\u0119du) na negatywne (konieczno\u015b\u0107 akceptacji relatywizmu) dosz\u0142o za spraw\u0105 wspomnianego idealizmu. Jego dzie\u0142em jest tzw. modernizm (\u0142ac. modernus), zapocz\u0105tkowana u progu czas\u00f3w nowo\u017cytnych ideologia samozbawienia si\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3rej dewiz\u0105 jest jakobi\u0144skie has\u0142o „Wolno\u015b\u0107, r\u00f3wno\u015b\u0107, braterstwo albo \u015bmier\u0107!” (Libert\u00c3\u00a9, \u00c3\u00a9galit\u00c3\u00a9, fraternit\u00c3\u00a9 ou la mort!). Konsekwencj\u0105 tej ideologii jest „cywilizacja \u015bmierci” realizowana przez komunizm, faszyzm, nazizm, kt\u00f3re zatru\u0142y kultur\u0119 ateizmem oraz biologicznym i kulturowym rasizmem, dlatego jej admiratorzy proklamuj\u0105 dzi\u015b tzw. postmodernizm i modyfikuj\u0105 jakobi\u0144skie has\u0142o na „Wolno\u015b\u0107, pluralizm, tolerancja!”. Pomijaj\u0105 co prawda z\u0142owrogo brzmi\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 starego has\u0142a, s\u0105 bowiem libera\u0142ami, ale z pasj\u0105 walcz\u0105 o tolerancj\u0119, a \u015bmier\u0107 towarzyszy ich poczynaniom politycznym (eugenika, aborcja, eutanazja). Podobnie jak moderni\u015bci stawiaj\u0105 na wolno\u015b\u0107, ale pojmuj\u0105 j\u0105 negatywnie: jako brak jakichkolwiek zewn\u0119trznych przeszk\u00f3d w dzia\u0142aniu. Na stra\u017cy procesu „wyzwalania wolno\u015bci” ma sta\u0107 tolerancja, czyli programowa i systemowa pob\u0142a\u017cliwo\u015b\u0107 wobec ataku na rodzin\u0119, ma\u0142\u017ce\u0144stwo, religi\u0119, edukacj\u0119, czyli na to wszystko, co w ich mniemaniu zagra\u017ca wolno\u015bci. Odnotujmy na koniec, \u017ce nie tylko cz\u0142owiek my\u015bl\u0105cy dorzecznie i racjonalnie respektuje realistyczny sens tolerancji. Czyni to tak\u017ce „politycznie poprawny” libera\u0142, kt\u00f3ry „oficjalnie” g\u0142osi relatywizm, ale na co dzie\u0144 i „prywatnie” odr\u00f3\u017cnia prawd\u0119 od fa\u0142szu oraz dobro od z\u0142a. Mieszka w nim dw\u00f3ch ludzi, a taki stan okre\u015bla si\u0119 w medycynie mianem schizofrenii.<\/p>\r\n

Prof. Henryk Kiere\u015b<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Kierownik Katedry Filozofii Kultury KUL profesor WSKSiM<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tolerancja (\u0142ac. tolero, -are – cierpliwie znosi\u0107, wytrzymywa\u0107) dotyczy relacji mi\u0119dzyludzkich, jest cnot\u0105, czyli dzielno\u015bci\u0105 moraln\u0105 i niejako ukoronowaniem cn\u00f3t spo\u0142ecznych kardynalnych: roztropno\u015bci, m\u0119stwa, sprawiedliwo\u015bci i umiarkowania, a polega na wyrozumia\u0142o\u015bci (wielkoduszno\u015bci) wobec b\u0142\u0119du. Dlaczego wobec b\u0142\u0119du? B\u0142\u0105d si\u0119 zdarza, pojawia si\u0119 on w naszym poznaniu, czynno\u015bci trudnej i wielorako uwarunkowanej, i jest nie\u015bwiadomym wzi\u0119ciem […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[25,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59424"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59424"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118748,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59424\/revisions\/118748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}