{"id":58969,"date":"2012-07-18T21:26:06","date_gmt":"2012-07-19T02:26:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=58969"},"modified":"2012-07-19T11:35:49","modified_gmt":"2012-07-19T16:35:49","slug":"papieska-nieomylnosc-%e2%80%93-prawdziwe-aggiornamento-jerzy-wolak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=58969","title":{"rendered":"Papieska nieomylno\u015b\u0107 \u2013 prawdziwe aggiornamento – Jerzy Wolak<\/em>"},"content":{"rendered":"

18 lipca 1870 roku, podczas swej czwartej uroczystej sesji publicznej, Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I przyt\u0142aczaj\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w przyj\u0105\u0142 jako dogmat objawiony przez Boga definicj\u0119 nieomylno\u015bci papie\u017ca w kwestiach wiary i moralno\u015bci. Nieomylno\u015b\u0107 papieska nie oznacza, \u017ce Ojciec \u015awi\u0119ty za po\u015brednictwem jakiego\u015b specjalnego nowego objawienia nabywa znajomo\u015bci prawd wcze\u015bniej przez Boga nie ujawnianych, tylko na udzieleniu mu przez Ducha \u015awi\u0119tego szczeg\u00f3lnej pomocy, by nie zb\u0142\u0105dzi\u0142, gdy jako najwy\u017cszy nauczyciel Ko\u015bcio\u0142a og\u0142asza jak\u0105\u015b nauk\u0119 odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do wiary lub obyczaj\u00f3w jako \u015bci\u015ble obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w sumieniu wszystkich katolik\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Po trzech wiekach od zako\u0144czenia Soboru Trydenckiego Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki – zwyci\u0119ski w starciu z herezj\u0105 protestantyzmu – ponownie stan\u0105\u0142 w obliczu rewolucji. Czarna chmura ateistycznego \u201eo\u015bwiecenia\u201d zap\u0142aka\u0142a nad Francj\u0105 krwawym deszczem, po czym nasta\u0142 czas powszechnego b\u0142\u0119du: scjentyzmu, naturalizmu, materializmu, liberalizmu i socjalizmu. Dodatkowo katolick\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 pocz\u0119\u0142a trawi\u0107 gor\u0105czka modernizmu. W takiej to sytuacji Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie m\u00f3g\u0142 nie reagowa\u0107 – nale\u017ca\u0142o jak najszybciej dokona\u0107 odpowiedniego aggiornamento<\/em>, czyli oficjalnego ustosunkowania si\u0119 do b\u0142\u0119d\u00f3w nowoczesno\u015bci.<\/p>\r\n

Soborowa ko\u015b\u0107 niezgody<\/strong><\/p>\r\n

\u00a0G\u0142\u00f3wny motor dziewi\u0119tnastowiecznej odnowy Ko\u015bcio\u0142a b\u0142. Pius IX z my\u015bl\u0105 o soborze powszechnym nosi\u0142 si\u0119 od chwili obj\u0119cia Tronu Piotrowego, jednak ostateczna decyzja dojrzewa\u0142a przez dwadzie\u015bcia lat – sob\u00f3r oficjalnie zwo\u0142ano dopiero opublikowan\u0105 29 czerwca 1868 roku bull\u0105 papiesk\u0105 Aeterni Patris<\/em>, pocz\u0105tek obrad wyznaczaj\u0105c na 8 grudnia roku nast\u0119pnego. Zgromadzenie mia\u0142o si\u0119 zaj\u0105\u0107 kilkudziesi\u0119cioma kwestiami przygotowanymi przez specjalistyczne komisje (do spraw: ceremonia\u0142u, relacji Ko\u015bci\u00f3\u0142-pa\u0144stwo, zakon\u00f3w, teologii dogmatycznej, dyscypliny ko\u015bcielnej oraz Ko\u015bcio\u0142\u00f3w na Wschodzie i misji) skupiaj\u0105ce najwybitniejszych fachowc\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata, jednak\u017ce g\u0142\u00f3wnym tematem mia\u0142o by\u0107 zagadnienie od dawna zaprz\u0105taj\u0105ce serca i umys\u0142y wszystkich katolik\u00f3w – sprawa papieskiej nieomylno\u015bci.<\/p>\r\n

Wzbudza\u0142a ona powa\u017cne kontrowersje – opublikowany 6 lutego 1869 roku w jezuickim czasopi\u015bmie \u201eCivilta Cattolica\u201d artyku\u0142, w kt\u00f3rym znalaz\u0142o si\u0119 stwierdzenie, i\u017c katolicy \u017cywi\u0105 nadziej\u0119, \u017ce sob\u00f3r z rado\u015bci\u0105 przyjmie projekt dogmatu o nieomylno\u015bci papie\u017ca, by go og\u0142osi\u0107 przez aklamacj\u0119<\/em>, wywo\u0142a\u0142 wrzenie w \u015brodowiskach modernistycznych, zw\u0142aszcza w krajach niemieckoj\u0119zycznych. Szczeg\u00f3lnie gwa\u0142townie zareagowali \u015bwieccy teologowie i intelektuali\u015bci (jak cho\u0107by wp\u0142ywowy niemiecki teolog Johann Ignaz D\u00f6llinger, kt\u00f3ry wesp\u00f3\u0142 ze swym angielskim uczniem Lordem Actonem dok\u0142ada\u0142 wszelkich stara\u0144, by zdyskredytowa\u0107 sob\u00f3r), ale nie tylko oni – silna opozycja ujawni\u0142a si\u0119 tak\u017ce w episkopacie niemieckim i francuskim. Dwudziestu dw\u00f3ch niemieckich biskup\u00f3w przed\u0142o\u017cy\u0142o Ojcu \u015awi\u0119temu swe obawy dotycz\u0105ce konsekwencji og\u0142oszenia papieskiej nieomylno\u015bci, a biskup Orleanu Felix Doupanloup wyra\u017caj\u0105c opini\u0119 swego \u015brodowiska, przestrzega\u0142 przed zajmowaniem si\u0119 spraw\u0105 nie na czasie<\/em>.<\/p>\r\n

Z niepor\u00f3wnanie wi\u0119kszym sprzeciwem spotka\u0142a si\u0119 idea dogmatycznego usankcjonowania papieskiej nieomylno\u015bci – ba, sam zamiar zwo\u0142ania soboru – w\u015br\u00f3d europejskich rz\u0105d\u00f3w (r\u00f3wnie\u017c katolickich). Kilkakrotnie podnoszono kwesti\u0119 rzekomego zagro\u017cenia natury politycznej; rozwa\u017cano wr\u0119cz mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezpo\u015bredniej interwencji. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 jednak na protestach – szczeg\u00f3lnie ostrych ze strony francuskiego ministra spraw zagranicznych Napol\u00c3\u00a9ona Daru oraz jego austriackiego odpowiednika Friedricha von Beusta, popartych przez rz\u0105dy Bawarii, Portugalii, Prus i Wielkiej Brytanii.<\/p>\r\n

Batalia w soborowej auli<\/strong><\/p>\r\n

\u00a0Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 zgodnie z zamierzeniem 8 grudnia 1869 roku. Na uroczysto\u015bci inauguracyjne do Bazyliki \u015awi\u0119tego Piotra w Rzymie przyby\u0142o 719 biskup\u00f3w; do marca roku nast\u0119pnego ich liczba wzros\u0142a do 764. W gronie ojc\u00f3w soborowych znalaz\u0142o si\u0119 49 kardyna\u0142\u00f3w, a ponad studwudziestoosobow\u0105 grup\u0119 stanowili arcybiskupi i biskupi in partibus infidelium<\/em>. Opaci i genera\u0142owie zakon\u00f3w zjawili si\u0119 w liczbie 52. Nie zabrak\u0142o te\u017c hierarch\u00f3w z Ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich (przyby\u0142o ich 60, g\u0142\u00f3wnie z Bliskiego Wschodu). Ponadto, bez ma\u0142a dwustuosobow\u0105 reprezentacj\u0119 przys\u0142a\u0142y obszary pozaeuropejskie: obie Ameryki, Australia, Indie i Daleki Wsch\u00f3d oraz misje afryka\u0144skie.<\/p>\r\n

Soborowe obrady ju\u017c 24 kwietnia 1870 roku zaowocowa\u0142y przyj\u0119t\u0105 jednog\u0142o\u015bnie na trzeciej uroczystej sesji konstytucj\u0105 dogmatyczn\u0105 De fide catholica<\/em> skierowan\u0105 przeciwko b\u0142\u0119dom racjonalizmu. Dokument \u00f3w przedstawia\u0142 podstawowe prawdy o Bogu Stworzycielu, Objawieniu, wierze i jej stosunku do wiedzy, jednocze\u015bnie pot\u0119piaj\u0105c ateizm, racjonalizm, materializm, panteizm i tradycjonalizm.<\/p>\r\n

Zgodnie z uprzednimi przewidywaniami przedmiotem prawdziwej batalii sta\u0142 si\u0119 projekt konstytucji dogmatycznej o Ko\u015bciele Chrystusowym, zawieraj\u0105cy rozdzia\u0142 na temat nieomylno\u015bci papieskiej. Projekt \u00f3w wkroczy\u0142 na sal\u0119 obrad za spraw\u0105 petycji arcybiskup\u00f3w Henry\u2019ego Edwarda Manninga i Victora Deschampsa podpisanej przez czterystu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu ojc\u00f3w soborowych. W odpowiedzi przeciwnicy nieomylno\u015bci zwarli szyki tworz\u0105c mi\u0119dzynarodowy komitet, kt\u00f3ry wystosowa\u0142 kontrpetycj\u0119 ze stu trzydziestoma sze\u015bcioma podpisami. Trzon wi\u0119kszo\u015bci stanowili arcybiskupi: Victor Deschamps z Mechelen, Henry Edward Manning z Westminster, Martin Spalding z Baltimore i Mieczys\u0142aw Led\u00f3chowski z Gniezna; opozycji przewodzili za\u015b: arcybiskup Wiednia kardyna\u0142 Joseph Othmar von Rauscher, arcybiskup Pary\u017ca Georges Darboy, arcybiskup St. Louis Peter Kenrick, biskup Rottenburga Karl Hefele, biskup \u00c3\u0090akova Josip Strossmayer i biskup Moguncji Wilhelm Ketteler.<\/p>\r\n

Na pocz\u0105tku maja 1870 roku schemat De ecclesia Christi<\/em> z dodanym rozdzia\u0142em o nieomylno\u015bci papieskiej zosta\u0142 przed\u0142o\u017cony pod obrady, kt\u00f3re trwa\u0142y do 13 czerwca, kiedy na zgromadzeniu og\u00f3lnym 451 ojc\u00f3w soboru g\u0142osowa\u0142o za, 62 wyrazi\u0142o gotowo\u015b\u0107 zaakceptowania konstytucji po dokonaniu modyfikacji, nie za\u015b w przedstawionym kszta\u0142cie, 88 g\u0142osowa\u0142o przeciw, a 70 wstrzyma\u0142o si\u0119 od g\u0142osu. W nast\u0119pstwie takiego rozk\u0142adu g\u0142os\u00f3w 60 biskup\u00f3w skierowa\u0142o do papie\u017ca pro\u015bb\u0119 o pozwolenie im na opuszczenie Rzymu przed ostatecznym g\u0142osowaniem, gdy\u017c nie chcieli ponownie g\u0142osowa\u0107 przeciw.<\/p>\r\n

Kwesti\u0119 ostatecznie rozstrzygni\u0119to podczas najbli\u017cszej, czwartej uroczystej sesji publicznej 18 lipca 1870 roku – w g\u0142osowaniu og\u00f3lnym 533 ojc\u00f3w soborowych wyrzek\u0142o: Placet<\/em>, przy zaledwie dw\u00f3ch g\u0142osach przeciwnych, wskutek czego Ojciec \u015awi\u0119ty powag\u0105 i autorytetem Stolicy Apostolskiej zatwierdzi\u0142 decyzj\u0119 soboru.<\/p>\r\n

Papie\u017c jest nieomylny<\/strong><\/p>\r\n

\u00a0Konstytucja dogmatyczna De ecclesia Christi<\/em> nie nios\u0142a ze sob\u0105 bynajmniej \u017cadnych nowych tre\u015bci, a jedynie systematyzowa\u0142a i u\u015bci\u015bla\u0142a stanowisko respektowane przez katolik\u00f3w od pocz\u0105tku istnienia Ko\u015bcio\u0142a – \u017ce biskup rzymski, gdy m\u00f3wi <\/em>ex cathedra – tzn. gdy sprawuj\u0105c urz\u0105d pasterza i nauczyciela wszystkich wiernych, sw\u0105 najwy\u017csz\u0105 apostolsk\u0105 w\u0142adz\u0105 okre\u015bla zobowi\u0105zuj\u0105c\u0105 ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 nauk\u0119 w sprawach wiary i moralno\u015bci – dzi\u0119ki opiece Bo\u017cej przyrzeczonej mu w osobie \u015aw. Piotra Aposto\u0142a posiada t\u0119 nieomylno\u015b\u0107, jak\u0105 Boski Zbawiciel chcia\u0142 wyposa\u017cy\u0107 sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142 w definiowaniu nauki wiary i moralno\u015bci. Tote\u017c takie definicje s\u0105 niezmienne same z siebie, a nie na mocy zgody Ko\u015bcio\u0142a<\/em>.<\/p>\r\n

Dogmat o nieomylno\u015bci papieskiej przyj\u0119to bardzo r\u00f3\u017cnie. Wszyscy biskupi – w tym r\u00f3wnie\u017c przeciwnicy nieomylno\u015bci – pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej zaaprobowali orzeczenia soboru og\u0142aszaj\u0105c je listami pasterskimi w swych diecezjach. Z kolei opozycyjni teolodzy i intelektuali\u015bci, od dawna zreszt\u0105 dobitnie manifestuj\u0105cy nieufno\u015b\u0107 w stosunku do – jak to nazywali – \u201erzymskiej teologii\u201d, a przy tym nierzadko wchodz\u0105cy w kolizj\u0119 ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105, posun\u0119li si\u0119 do schizmy, tworz\u0105c oderwany od Rzymu ko\u015bci\u00f3\u0142 starokatolicki.<\/p>\r\n

Sob\u00f3r nies\u0142usznie ignorowany<\/strong><\/p>\r\n

\u00a0Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I zako\u0144czy\u0142 si\u0119 niespodziewanie i w najmniej oczekiwany spos\u00f3b. Trwa\u0142y w\u0142a\u015bnie prace nad schematami po\u015bwi\u0119conymi dyscyplinie ko\u015bcielnej, gdy do Rzymu dotar\u0142a wie\u015b\u0107 o wybuchu wojny francusko-pruskiej. Natychmiast zosta\u0142 wycofany chroni\u0105cy Wieczne Miasto garnizon francuski, co skwapliwie wykorzystali W\u0142osi rozpoczynaj\u0105c likwidacj\u0119 Pa\u0144stwa Ko\u015bcielnego. 20 wrze\u015bnia 1870 roku wojska piemonckie zaj\u0119\u0142y Rzym, wobec czego miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej Ojciec \u015awi\u0119ty – nie mog\u0105c zapewni\u0107 soborowi swobody obrad – odroczy\u0142 go do lepszych czas\u00f3w<\/em>\u2026<\/p>\r\n

Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I jest praktycznie nieobecny w powszechnej \u015bwiadomo\u015bci katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy postrzegaj\u0105 go jako niepe\u0142ny, przedwcze\u015bnie zako\u0144czony a przez to jakoby mniej wa\u017cny. Przekonanie to razi g\u0142\u0119bok\u0105 nies\u0142uszno\u015bci\u0105, nie wolno bowiem zapomina\u0107 o roli odegranej przez \u00f3w sob\u00f3r w umacnianiu Ko\u015bcio\u0142a wsp\u00f3\u0142czesnych sobie czas\u00f3w oraz wp\u0142ywie, jaki przez swe rozstrzygni\u0119cia dogmatyczne wywar\u0142 on na kszta\u0142t Magisterium. Pomimo i\u017c trwa\u0142 on zaledwie nieca\u0142y rok, zaowocowa\u0142 dwiema konstytucjami dogmatycznymi oraz ma\u0142ym katechizmem, kt\u00f3re to tre\u015bci w istotny spos\u00f3b wzbogaci\u0142y nauczanie Ko\u015bcio\u0142a na ca\u0142e stulecie. \u00a0<\/p>\r\n

Niekwestionowanym osi\u0105gni\u0119ciem soboru by\u0142o pog\u0142\u0119bienie duchowo\u015bci odzwierciedlaj\u0105cej autentyczn\u0105 odnow\u0119 Tradycji katolickiej, a zarazem rozwini\u0119cie nowego stylu pobo\u017cno\u015bci i \u017cycia sakramentalnego, ze szczeg\u00f3lnie wzmo\u017conym kultem Maryi i Serca Jezusowego. W wymiarze praktycznym posoborowy duch realizowa\u0142 si\u0119 we wzro\u015bcie liczby powo\u0142a\u0144, o\u017cywieniu dzia\u0142alno\u015bci zakon\u00f3w i powstaniu wielu nowych zgromadze\u0144. Wiara odzyska\u0142a utracon\u0105 \u017carliwo\u015b\u0107, usun\u0105wszy ze \u015bwiadomo\u015bci katolickiej pi\u0119tno zimnej, racjonalistyczno-deistycznej mentalno\u015bci panosz\u0105cej si\u0119 w Ko\u015bciele od p\u00f3\u0142tora wieku. Dogmat o nieomylno\u015bci papie\u017ca ostatecznie uwie\u0144czy\u0142 zainicjowany jeszcze w XI stuleciu przez \u015bw. Grzegorza VII program umacniania jedno\u015bci i zwarto\u015bci wsp\u00f3lnoty katolickiej poprzez nieroz\u0142\u0105czne zwi\u0105zanie wszystkich partykularnych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105. Niepomiernie przy tym wzr\u00f3s\u0142 autorytet Stolicy \u015awi\u0119tej. Szcz\u0119\u015bliwym zrz\u0105dzeniem Opatrzno\u015bci papie\u017c jednocze\u015bnie utraci\u0142 \u015bwieck\u0105 w\u0142adz\u0119 w Pa\u0144stwie Ko\u015bcielnym i odt\u0105d m\u00f3g\u0142 si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 wy\u0142\u0105cznie ewangelizacyjnej misji Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

Ten za\u015b – dzi\u0119ki watyka\u0144skiemu concillium<\/em>, nawet niepe\u0142nemu i przedwcze\u015bnie zako\u0144czonemu – otrzyma\u0142 znacz\u0105cy zastrzyk si\u0142, kt\u00f3ry pozwoli\u0142 mu po raz kolejny skutecznie przeciwstawi\u0107 si\u0119 ofensywie nowoczesnego \u015bwiata, jak\u0105 wkr\u00f3tce mia\u0142 si\u0119 okaza\u0107 rozp\u0119tany przez libera\u0142\u00f3w, przera\u017conych odnow\u0105 katolickiego ducha – w\u0142a\u015bnie podczas Vaticanum I – kulturkampf<\/em>.<\/p>\r\n

Jerzy Wolak<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"18 lipca 1870 roku, podczas swej czwartej uroczystej sesji publicznej, Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I przyt\u0142aczaj\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w przyj\u0105\u0142 jako dogmat objawiony przez Boga definicj\u0119 nieomylno\u015bci papie\u017ca w kwestiach wiary i moralno\u015bci. Nieomylno\u015b\u0107 papieska nie oznacza, \u017ce Ojciec \u015awi\u0119ty za po\u015brednictwem jakiego\u015b specjalnego nowego objawienia nabywa znajomo\u015bci prawd wcze\u015bniej przez Boga nie ujawnianych, tylko na udzieleniu mu […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[196],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58969"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58969"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58969\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}