{"id":58701,"date":"2012-07-11T21:57:08","date_gmt":"2012-07-12T02:57:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=58701"},"modified":"2012-07-11T12:59:28","modified_gmt":"2012-07-11T17:59:28","slug":"globalizm-chrzescijanski-prof-maciej-giertych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=58701","title":{"rendered":"Globalizm chrze\u015bcija\u0144ski – prof. Maciej Giertych<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u015awiat maleje <\/strong><\/p>\r\n

Globalizm zbli\u017ca si\u0119 wielkimi krokami. Poma\u0142u stajemy si\u0119 globaln\u0105 wiosk\u0105. Integrujemy si\u0119 na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. Ci\u0105gle podr\u00f3\u017cujemy – czy to w interesach czy turystycznie, ale coraz dalej, coraz szybciej, coraz t\u0142umniej. Jaki ma by\u0107 ten zglobalizowany \u015bwiat, do kt\u00f3rego zmierzamy?<\/p>\r\n

Przecie\u017c to od nas zale\u017cy. Czy mamy jaki\u015b konkretny plan w tym wzgl\u0119dzie? A mo\u017ce inni maja i go po cichu realizuj\u0105? Wiele z tego, co widzimy nie podoba nam si\u0119. Wobec tego warto si\u0119 zastanowi\u0107 jak by\u0107 powinno i co by nam si\u0119 podoba\u0142o? Pragn\u0119 zaproponowa\u0107 jak widzia\u0142bym globalizm chrze\u015bcija\u0144ski i chcia\u0142bym rozpocz\u0105\u0107 dyskusj\u0119 na ten temat.<\/p>\r\n

Zaczn\u0119 od przypomnienia najwa\u017cniejszego prawa dziejowego odkrytego przez Feliksa Konecznego: nie ma syntez mi\u0119dzy cywilizacjami. Syntezy s\u0105 niemo\u017cliwe, nigdy si\u0119 nie uda\u0142y i nie udadz\u0105 si\u0119, co oznacza, \u017ce wszelkie plany po\u0142\u0105czenia r\u00f3\u017cnych cywilizacji w jedn\u0105 og\u00f3lno\u015bwiatow\u0105 s\u0105 skazane na niepowodzenie. Przesta\u0144my wi\u0119c o tym marzy\u0107. R\u00f3\u017cne cywilizacje b\u0119d\u0105 trwa\u0142y, a ka\u017cda d\u0105\u017cy do ekspansji. Zadbajmy wi\u0119c i my o ekspansj\u0119 naszej, europejskiej, czy jak j\u0105 Koneczny nazywa \u0142aci\u0144skiej. W\u0142a\u015bnie w ramach globalizmu jest szansa by wsp\u00f3lna organizacja ca\u0142ego \u015bwiata dokona\u0142a si\u0119 na bazie naszej cywilizacji.<\/p>\r\n

Globalizm jest owocem pracy pokole\u0144 Europejczyk\u00f3w. To \u015bwiat zachodni najpierw odkryciami geograficznymi, potem podbojem kolonialnym (po\u0142\u0105czonym z chrystianizacj\u0105), dalej podbojem technicznym, organizacyjnym, wreszcie tak\u017ce informatycznym, zglobalizowa\u0142 \u015bwiat. Takie urz\u0105dzenia jak poczta, telegraf, telefon i internet pochodz\u0105 ze \u015bwiata zachodniego. Narzucili\u015bmy \u015bwiatu kalendarz (liczony od narodzenia Chrystusa), podzia\u0142 \u015bwiata na strefy czasowe (od Greenwich), coraz bardziej jednolite normy miar i wag (standardy paryskiego BIMP), cyfry (arabskie), coraz bardziej jednolite znaki drogowe, samochodowe, komputerowe, jednolite klawiatury (QWERTY), wsp\u00f3lne zawody sportowe (olimpiady, mundiale), wsp\u00f3lne kongresy naukowe we wszystkich dziedzinach, wsp\u00f3lne konkursy artystyczne (np. Chopinowski) itd. P\u00f3ki cz\u0142owiek osi\u0105ga\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 szybko\u015b\u0107 na koniu i na statku pchanym wiatrem, \u015bwiat by\u0142 rozleg\u0142y. Ale przysz\u0142y koleje, samochody, parowce, spalinowce, samoloty, helikoptery – wszystko wynalazki \u015bwiata zachodniego. Dzi\u015b to \u017caden problem mieszka\u0107 w Gda\u0144sku, a pracowa\u0107 w Warszawie (np. premier Tusk). Dzi\u015b to \u017caden problem po po\u0142udniu \u201eskoczy\u0107\u201d z Warszawy do Londynu by podpisa\u0107 kontrakt i wieczorem by\u0107 w domu, czy te\u017c na weekend \u201ewpa\u015b\u0107\u201d do Los Angeles czy Kuala Lumpur. Szybko\u015b\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144 lotniczych ro\u015bnie i b\u0119dzie dalej ros\u0142a. Mamy sta\u0142\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 na wielu polach. Mamy policj\u0119 \u015bwiatow\u0105 (Interpol) i trybuna\u0142y mi\u0119dzynarodowe, ONZ i jego r\u00f3\u017cne agendy, FAO, UNESCO, WHO itd. Mamy uni\u0119 pocztow\u0105. Mamy Bank \u015awiatowy i Mi\u0119dzynarodowy Fundusz Walutowy. Mamy \u015bwiatowe regulacje w sprawach transportu morskiego i lotniczego. Wreszcie coraz bardziej do tych wszystkich kontakt\u00f3w mamy jeden j\u0119zyk – angielski.<\/p>\r\n

Istniej\u0105 te\u017c urz\u0105dzenia regionalne. Sojusze wojskowe takie jak NATO, Liga Arabska, ANZUS (Australia, N. Zelandia i USA), SADC (Ameryka Po\u0142udniowa) oraz SCO (Szanghajska Organizacja Wsp\u00f3\u0142pracy – Chiny, Rosja i Azja \u015arodkowa) – to organizacje obronne, w zasadzie przeciwne sobie, ale przecie\u017c wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 i dalsze wzajemne sojusze s\u0105 mo\u017cliwe. S\u0105 r\u00f3\u017cne unie gospodarczo-polityczne (UE, NAFTA, ASEAN, Unia Afryka\u0144ska itd.). Mi\u0119dzy nimi te\u017c jest mo\u017cliwa nie tylko wsp\u00f3\u0142praca, ale i \u0142\u0105czenie. Sam pomys\u0142 tych wszystkich unii pochodzi ze \u015bwiata zachodniego.<\/p>\r\n

\u0141\u0105czymy si\u0119 w jedn\u0105 wielk\u0105 \u015bwiatow\u0105 organizacj\u0119 – w sensie technicznym. A jaki b\u0119dzie jej duch? O to trzeba zawalczy\u0107. Dobrze by by\u0142o, aby za technicznymi osi\u0105gni\u0119ciami \u015bwiata zachodniego sz\u0142a te\u017c kultura \u017cycia zbiorowego wypracowana w chrze\u015bcija\u0144skiej Europie. To jest do osi\u0105gni\u0119cia, ale potrzebny jest wysi\u0142ek w tym kierunku. Mog\u0142oby to da\u0107 \u015bwiatu wieczny pok\u00f3j.<\/p>\r\n

Wsp\u00f3lna etyka <\/strong><\/p>\r\n

R\u00f3\u017cne ludy na \u015bwiecie maj\u0105 r\u00f3\u017cn\u0105 etyk\u0119. Jedni wy\u0142\u0105czaj\u0105 z obowi\u0105zku etycznego pa\u0144stwo – ma by\u0107 tylko skuteczne (cywilizacja bizanty\u0144ska). Inni wy\u0142\u0105czaj\u0105 z oceny etycznej w\u0142adc\u0119 – ma mie\u0107 woln\u0105 r\u0119k\u0119 (cywilizacja tura\u0144ska). Bywaj\u0105 dwie etyki – jedna wobec swoich inna wobec obcych (cywilizacja \u017cydowska). Bywaj\u0105 etyki wywodzone bezpo\u015brednio z \u015bwi\u0119tych ksi\u0105g – z Tory, z Weddy, z Koranu (odpowiednio cywilizacje \u017cydowska, brami\u0144ska i arabska). A jaka powinna by\u0107 etyka \u015bwiatowa? S\u0105dz\u0119, \u017ce skoro globalizm pochodzi z Europy, to i nasza zachodnia etyka winna zdominowa\u0107 \u015bwiat. Ta etyka ma charakter totalny. Obowi\u0105zuj\u0105ca ka\u017cdego, w ka\u017cdej sytuacji, w sprawach prywatnych, handlowych, spo\u0142ecznych, politycznych, ekonomicznych, mi\u0119dzynarodowych, taka sama wobec swego i wobec obcego, obowi\u0105zuj\u0105ca z mocy samej etyki; to prawa, r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzynarodowe, winne by\u0107 pisane pod dyktat etyki. Nie wolno etyki wywodzi\u0107 z prawa, cho\u0107by objawionego, bo wtedy nieuczciwe wykorzystywanie luk w prawie nabiera znamion etyczno\u015bci.<\/p>\r\n

Gdy Sta\u015b Tarkowski uczy\u0142 Kalego o tym, co to jest dobry i z\u0142y uczynek, Kali s\u0105dzi\u0142, \u017ce gdy on ukradnie krow\u0119 to spe\u0142ni dobry uczynek. Zaraz po tym opisie Sienkiewicz dodaje:<\/p>\r\n

\u201eSta\u015b by\u0142 zbyt m\u0142ody, by zmiarkowa\u0107, \u017ce podobne pogl\u0105dy na z\u0142e i dobre uczynki wyg\u0142aszaj\u0105 i w Europie \u201d\u201d nie tylko politycy, ale i ca\u0142e narody<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Ot\u00f3\u017c chodzi o to, by tak jak Sienkiewicz i jego Sta\u015b Tarkowski uczy\u0107 ca\u0142y \u015bwiat, r\u00f3wnie\u017c w Europie, prawid\u0142owych norm etycznych.<\/p>\r\n

W naszej zachodniej, \u0142aci\u0144skiej cywilizacji etyka si\u0119 rozwija. Trzeba nad ni\u0105 stale pracowa\u0107, trzeba stale co\u015b z wypracowanych norm przenosi\u0107 do prawa pisanego. Etyka wyprzedza prawo. Zanim przychodz\u0105 unormowania w prawie, najpierw pa\u0144stwowym, potem mi\u0119dzynarodowym, musi by\u0107 aprobata moralna dla nich. \u0179ycie stale przynosi nam nowo\u015bci: zapinanie pas\u00f3w w samochodzie, zap\u0142odnienie in vitro<\/em>, podatek wyr\u00f3wnawczy, przeloty motolotni nad terenem prywatnym itd. Musimy te sprawy unormowa\u0107 etycznie! Nie wszystko jest od razu ewidentne – potrzeba dyskusji nad normami.<\/p>\r\n

Do tradycji zachodniej etyki chrze\u015bcija\u0144skiej nale\u017cy tolerancja religijna. Obowi\u0105zuje szacunek dla innowierc\u00f3w, tak\u017ce dla pogan i ateist\u00f3w, ale tak\u017ce tych innych obowi\u0105zuje szacunek do naszej wiary – musimy broni\u0107 prawa do jej wyznawania, r\u00f3wnie\u017c publicznego. Musimy si\u0119 broni\u0107 przed blu\u017anierstwami, kultami satanistycznymi, nietolerancj\u0105 ze strony innowierc\u00f3w. Nie chcemy, by pa\u0144stwo ingerowa\u0142o w nasze \u017cycie religijne, ale chcemy, by pa\u0144stwo broni\u0142o naszego prawa do swobodnego praktykowania naszej wiary.<\/p>\r\n

W naszej tradycji pa\u0144stwu nic do tego, co naucza Ko\u015bci\u00f3\u0142. Ale Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma nie tylko prawo, ale i obowi\u0105zek interweniowania, gdy w pa\u0144stwie \u017ale si\u0119 dzieje, gdy \u0142amane s\u0105 normy etyczne. Tak rozumiemy polityczn\u0105 rol\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. Takie relacje chcieliby\u015bmy widzie\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Musimy wsz\u0119dzie zwalcza\u0107 tendencje do upa\u0144stwawiania religii, do regulowania jej przez rz\u0105dy. Widzimy jak trudno Chinom pogodzi\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce Watykan chce mianowa\u0107 biskup\u00f3w i nie uznaje tych mianowanych przez rz\u0105d. Widzimy w Rosji, \u017ce cerkiew zawsze jest pos\u0142uszna aktualnej w\u0142adzy pa\u0144stwowej – nigdy nie s\u0142yszymy o jaki\u015b protestach z jej strony. Z drugiej strony imponuje nam, gdy episkopat USA twardo m\u00f3wi prezydentowi Obamie \u201eNIE\u201d w obliczu pomys\u0142\u00f3w obj\u0119cia wszystkich obowi\u0105zkowym ubezpieczeniem, daj\u0105cym odp\u0142atno\u015b\u0107 za koszta sterylizacji i antykoncepcji. Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi mie\u0107 odwag\u0119 stawia\u0107 czo\u0142a pa\u0144stwu. Takie relacje Ko\u015bci\u00f3\u0142-Pa\u0144stwo chcieliby\u015bmy widzie\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\r\n

Dzisiaj nawracanie ma z\u0142\u0105 opini\u0119, a prozelityzm jest krytykowany. Ta krytyka dotyczy jednak tylko prozelityzmu katolickiego, czy to w Rosji, czy w Indiach, czy w Chinach, czy w \u015bwiecie muzu\u0142ma\u0144skim. Muzu\u0142manie na ca\u0142ego g\u0142osz\u0105 swoje wyznanie i zdobywaj\u0105 wiernych. W\u0142asnych odst\u0119pc\u00f3w karz\u0105 cho\u0107by \u015bmierci\u0105. Nie wszystkie religie s\u0105 misyjne (np. judaizm), ale jednak do naszej tradycji europejskiej nale\u017cy zgoda na prac\u0119 misjonarzy wszelkich wyzna\u0144. Zgadzamy si\u0119 na nawracanie u nas, ale te\u017c pragniemy posiada\u0107 prawo nawracania w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata. Usilnie musimy d\u0105\u017cy\u0107 do tego, by misjonarstwo by\u0142o wsz\u0119dzie dopuszczalne i nie kojarzy\u0142o si\u0119 negatywnie. Nasze katolickie misje zawsze nios\u0142y nie tylko Chrystusa, ale i pomoc realn\u0105 w \u017cyciu codziennym (lecznictwo, szkolnictwo). Stale s\u0142yszymy o m\u0119czennikach w\u015br\u00f3d misjonarzy – nie jest to \u0142atwa praca. Domagajmy si\u0119 wolno\u015bci dla pracy misyjnej tak samo, jak domagamy si\u0119 demokracji.<\/p>\r\n

Demokracja <\/strong><\/p>\r\n

Demokracja to wymys\u0142 staro\u017cytnej Grecji. Nie jeste\u015bmy jednak tylko spadkobiercami antyku, bowiem nowoczesne poj\u0119cie demokracji wykszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w Europie, w Polsce, Anglii, potem w Stanach Zjednoczonych, a w ko\u0144cu w ca\u0142ej Europie republiki zast\u0105pi\u0142y monarchie absolutystyczne. Pa\u0144stwo sta\u0142o si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 publiczn\u0105 (res publica<\/em>). W reszcie \u015bwiata, gdziekolwiek si\u0119ga europejska szko\u0142a polityczna instaluje si\u0119 demokracje. Idzie to opornie, ale nawet takie absolutystyczne pa\u0144stwa jak Rosja czy kraje Azji \u015arodkowej uprawiaj\u0105 dzi\u015b rytua\u0142 \u201ewybor\u00f3w\u201d i \u201ezmiany w\u0142adzy\u201d.<\/p>\r\n

Istot\u0105 demokracji s\u0105 rz\u0105dy przedstawicielskie, co oznacza, \u017ce ludno\u015b\u0107 ma mo\u017cno\u015b\u0107 wybra\u0107 swoich przedstawicieli w w\u0142adzy ustawodawczej oraz ma przez siebie wyznaczon\u0105 w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105. Rozdzia\u0142 jednej od drugiej jest wymys\u0142em europejskim. R\u00f3wnie\u017c wydzielenie w\u0142adzy s\u0105downiczej jako niezawis\u0142ej od dw\u00f3ch poprzednich, to te\u017c europejski wynalazek. Te zasady s\u0105 dzi\u015b promowane na ca\u0142ym \u015bwiecie przez Zach\u00f3d. Cz\u0119sto stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne naciski, sankcje i ostrze\u017cenia, by kraje zamieni\u0142y swoje dyktatury na demokracje, by rz\u0105dy nie zamienia\u0142y si\u0119 w s\u0105dy, by rz\u0105dy szanowa\u0142y ustawodawstwo, by organy przedstawicielskie kontrolowa\u0142y dzia\u0142ania rz\u0105d\u00f3w.<\/p>\r\n

Do podstawowych zasad demokracji nale\u017cy istnienie opozycji, jawnej, legalnej i potrzebnej. Potrzebnej po to, by poprzez krytyk\u0119 kontrolowa\u0142a tych, co aktualnie sprawuj\u0105 w\u0142adz\u0119. Chodzi o tak\u0105 opozycj\u0119, kt\u00f3ra nie tylko nie boi si\u0119 krytykowa\u0107 w\u0142adzy, ale kt\u00f3ra mo\u017ce j\u0105 zast\u0105pi\u0107, gdyby taka by\u0142a wola obywateli. Ro\u015bnie liczba kraj\u00f3w na \u015bwiecie, gdzie funkcjonuje autentyczna opozycja.<\/p>\r\n

Warunkiem normalnego funkcjonowania opozycji jest wolno\u015b\u0107 s\u0142owa. Cenzura prewencyjna to wymys\u0142 niekiedy narzucany r\u00f3wnie\u017c krajom europejskim, ale niepochodz\u0105cy z Europy i musi by\u0107 wsz\u0119dzie t\u0119piony. Tradycj\u0105 europejsk\u0105 jest cenzura represyjna, czyli po publicznej wypowiedzi, a nie przed ni\u0105. Autora mo\u017cna \u015bciga\u0107, je\u017celi g\u0142osi rzeczy niedozwolone (tajemnice pa\u0144stwowe czy zawodowe, teksty obra\u017aliwe, oszczerstwa, k\u0142amstwa, blu\u017anierstwa itd.), ale win\u0119 trzeba mu udowodni\u0107. Tymczasem cenzura prewencyjna ma na celu uniemo\u017cliwienie dotarcia pewnych tre\u015bci do og\u00f3lnego odbiorcy – zwykle przy jej pomocy w\u0142adza broni si\u0119 przed krytyk\u0105. Oby na ca\u0142ym \u015bwiecie zaniechano tej praktyki! Na szcz\u0119\u015bcie dzisiaj, pochodz\u0105cy ze \u015bwiata zachodniego internet praktycznie uniemo\u017cliwia stosowanie cenzury gdziekolwiek.<\/p>\r\n

Istot\u0105 demokracji s\u0105 swobody obywatelskie. To rz\u0105d dzia\u0142a z upowa\u017cnienia ludu, a nie lud na rozkaz rz\u0105du. Prawo g\u0142osu – bierne i czynne, dzi\u015b ju\u017c przyznawane wszystkim obywatelom, to ich podstawowy przywilej. Kiedy\u015b kr\u00f3la wybiera\u0142a tylko szlachta. Zaledwie wiek temu kobiety w Europie otrzyma\u0142y r\u00f3wne prawa. Dzi\u015b nawet w Indiach, gdzie nadal funkcjonuj\u0105 kasty, do udzia\u0142u biernego i czynnego w wyborach maj\u0105 prawo wszyscy. Obywatel Japonii, Malezji czy Nigerii ma prawo uczestniczenia w wyborach i mo\u017ce g\u0142osowa\u0107, na kogo chce. To wynika z na\u015bladowania obyczaj\u00f3w europejskich.<\/p>\r\n

Dzi\u0119ki nauce Ko\u015bcio\u0142a katolickiego najpierw w Europie a stopniowo na ca\u0142ym \u015bwiecie zlikwidowano niewolnictwo. Funkcjonuje ono jeszcze w handlu prostytutkami czy innych dzia\u0142aniach p\u00f3\u0142\u015bwiatka kryminalnego, ale jest \u015bwiadome i mi\u0119dzynarodowo zorganizowane d\u0105\u017cenie do likwidacji tego zjawiska. Dzisiaj cz\u0119sto ju\u017c nie chodzi o handel niewolnikami, ale o nieludzkie traktowanie tak czy inaczej od nas uzale\u017cnionych pracownik\u00f3w lub podw\u0142adnych. Prawa pracownicze, zwi\u0105zki zawodowe, pi\u0119tnowanie zachowa\u0144 naruszaj\u0105cych godno\u015b\u0107 ludzk\u0105, szczeg\u00f3lnie kobiety, to sprawy, kt\u00f3re wysz\u0142y ze \u015bwiata zachodniego i szerz\u0105 si\u0119 po \u015bwiecie.<\/p>\r\n

Do swob\u00f3d obywatelskich nale\u017cy prawo przemieszczania si\u0119, na wewn\u0105trz kraju jak i emigracja. Ograniczone prawo emigracji, jakie mieli\u015bmy nie tak dawno w bloku socjalistycznym, nale\u017cy dzi\u015b do wyj\u0105tk\u00f3w na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. Ju\u017c ma\u0142o kt\u00f3ry kraj stosuje odmow\u0119 wydania paszportu czy wizy wyjazdowej. Europejskie obyczaje w tym wzgl\u0119dzie rozszerzaj\u0105 si\u0119 po \u015bwiecie.<\/p>\r\n

Silna rodzina <\/strong><\/p>\r\n

W Europie obowi\u0105zuje emancypacja rodziny. Po zawarciu zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego powstaje nowa rodzina, nowa jednostka gospodarcza, niezale\u017cna od rodu. Cz\u0119sto osiedlaj\u0105cy si\u0119 w Europie przybysze z innych kraj\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie muzu\u0142ma\u0144skich, tkwi\u0105cych nadal z systemie rodowym, pr\u00f3buj\u0105 swoim cz\u0142onkom regulowa\u0107 \u017cycie, ale napotykaj\u0105 na obyczaj europejski, kt\u00f3ry ka\u017ce zostawi\u0107 m\u0142odym wolno\u015b\u0107 od ingerencji rodzicielskiej. Te wzorce s\u0105 zara\u017aliwe. B\u0119d\u0105 przenoszone i do kraj\u00f3w pochodzenia, najpierw jako wzorzec, a z czasem jako wym\u00f3g przynale\u017cenia do cywilizowanego \u015bwiata. To samo si\u0119 dzieje z poligami\u0105. W Europie nie wolno jej uprawia\u0107, a w rezultacie i w krajach pochodzenia staje si\u0119 ona coraz rzadsz\u0105. Chodzi g\u0142\u00f3wnie o \u015bwiat muzu\u0142ma\u0144ski i Afryk\u0119, ale dotyczy to tak\u017ce Chin. Tam konkubina obok \u017cony by\u0142a dopuszczaln\u0105 norm\u0105, a dzisiaj jest rzadko\u015bci\u0105 (mo\u017ce z braku dziewczyn? – to osobny problem).<\/p>\r\n

W istocie cywilizacja \u0142aci\u0144ska opiera si\u0119 na silnej rodzinie i dba, by by\u0142a ona siln\u0105. R\u00f3wnie\u017c pa\u0144stwo nale\u017c\u0105ce do naszej cywilizacji winno dba\u0107 o siln\u0105 rodzin\u0119, winno mie\u0107 specjalny program pro-rodzinny by j\u0105 wspiera\u0107, a zarazem by jej nie przeszkadza\u0107 w naturalnym rozwoju. Chodzi o rodzin\u0119, w kt\u00f3rej istnieje naturalny podzia\u0142 r\u00f3l, gdzie ojciec i matka maj\u0105 wyra\u017ane zadania i je wype\u0142niaj\u0105. Macierzy\u0144stwo i ojcostwo. Oto dwa wzorce, kt\u00f3re trzeba wype\u0142nia\u0107 i przekazywa\u0107 dzieciom. Poj\u0119cia te kojarz\u0105 si\u0119 z macierzy\u0144stwem Matki Bo\u017cej i z ojcostwem Boga Ojca. Kojarz\u0105 si\u0119 te\u017c z posiadaniem dzieci, ze \u015awi\u0119t\u0105 Rodzin\u0105 z Nazaretu. Dom rodzinny winien by\u0107 szko\u0142\u0105 \u017cycia, szko\u0142\u0105 tego jak by\u0107 dobr\u0105 matk\u0105, jak by\u0107 dobrym ojcem, jak odnosi\u0107 si\u0119 do starszych, chorych, umieraj\u0105cych, jak zarabia\u0107 na chleb powszedni, jak oszcz\u0119dza\u0107 i dzieli\u0107 si\u0119, jak troszczy\u0107 si\u0119 o siebie wzajemnie. Takie normy \u017cycia rodzinnego tradycyjnie obowi\u0105zuj\u0105 w Europie i takie chcieliby\u015bmy zaproponowa\u0107 ca\u0142emu \u015bwiatu.<\/p>\r\n

Poma\u0142u narzucamy \u015bwiatu nasze normy w r\u00f3\u017cnych dziedzinach. Niestety, nie tylko dobre. Dzi\u015b w \u015bwiecie zachodnim z rodzin\u0105 nie jest najlepiej. Mamy plag\u0119 rozwod\u00f3w, antykoncepcji, aborcji, homoseksualizmu, pornografii i innych zjawisk negatywnych promowanych przez Zach\u00f3d na ca\u0142ym \u015bwiecie. Ot\u00f3\u017c w spos\u00f3b oczywisty te \u201eswobody obywatelskie\u201d, te \u201ealternatywne\u201d wzorce rodzinne promowane dzi\u015b przez \u015bwiat zachodni musimy ukr\u00f3ci\u0107. Nie nale\u017c\u0105 do chrze\u015bcija\u0144skiego globalizmu i w programie, kt\u00f3ry tu rozwijam musz\u0105 by\u0107 stanowczo zwalczane.<\/p>\r\n

Pomocniczo\u015b\u0107 <\/strong><\/p>\r\n

Zgodnie z nauk\u0105 spo\u0142eczn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego obowi\u0105zuje zasada pomocniczo\u015bci, lub jak to si\u0119 dzisiaj modnie okre\u015bla subsydiarno\u015bci. W \u015bwiecie zachodnim wszyscy oficjalnie to akceptuj\u0105, rzadziej respektuj\u0105. Chodzi o to, by szczebel wy\u017cszy nie za\u0142atwia\u0142 spraw, kt\u00f3re z powodzeniem za\u0142atwi\u0107 mo\u017ce szczebel ni\u017cszy. Budowa dr\u00f3g: niech si\u0119 wojew\u00f3dztwo nie wtr\u0105ca w budow\u0119 dr\u00f3g powiatowych, niech si\u0119 pa\u0144stwo nie wtr\u0105ca w budow\u0119 dr\u00f3g wojew\u00f3dzkich, niech si\u0119 Unia nie wtr\u0105ca w budow\u0119 dr\u00f3g krajowych itd. Oczywi\u015bcie, gdy chodzi o interesy szersze ni\u017c lokalne, musz\u0105 by\u0107 uzgodnienia na wy\u017cszym szczeblu. Samorz\u0105dy musz\u0105 jednak rz\u0105dzi\u0107 si\u0119 same w jak najszerszym zakresie. W\u0142a\u015bnie si\u0142a samorz\u0105d\u00f3w determinuje si\u0142\u0119 spo\u0142eczn\u0105, si\u0142\u0119 obywatelsk\u0105.<\/p>\r\n

Dzi\u015b, niestety, w \u015bwiecie zachodnim jest tendencja do przejmowania wszystkiego przez central\u0119. Centralizacja pochodzi z cywilizacji bizanty\u0144skiej, a wi\u0119c te\u017c europejskiej, ale jednak nie nale\u017cy jej promowa\u0107 na \u015bwiecie. Zglobalizowanemu \u015bwiatu potrzebna jest cywilizacja \u0142aci\u0144ska i jej troska o samorz\u0105dno\u015b\u0107, o si\u0142\u0119 organiczn\u0105, o inicjatyw\u0119 oddoln\u0105 wszelkiego rodzaju. Centrala niech si\u0119 zajmuje tylko tym, co wymaga wsp\u00f3lnego wysi\u0142ku i przede wszystkim niech nie przeszkadza pracy oddolnej, organicznej.<\/p>\r\n

Jest to bardzo wa\u017cna zasada w relacjach mi\u0119dzynarodowych. Globalizm wcale nie musi polega\u0107 na federalizowaniu wszystkich kraj\u00f3w. Tak jak w Unii Europejskiej bronimy si\u0119 przed federalizacj\u0105, bronimy prawa kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich do samodzielnego decydowania o swoich sprawach, tak samo na skal\u0119 globaln\u0105 trzeba d\u0105\u017cy\u0107 do zachowania niepodleg\u0142o\u015bci poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w. Chodzi o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, o jedno\u015b\u0107 w rozmaito\u015bci, a nie o podporz\u0105dkowanie wszystkich kraj\u00f3w wsp\u00f3lnemu rz\u0105dowi \u015bwiatowemu. Ta zasada musi by\u0107 jasno i konsekwentnie prezentowana i realizowana – inaczej nigdy nie b\u0119dzie zgody na \u015bwiatowy \u0142ad.<\/p>\r\n

Dzi\u015b obserwujemy na \u015bwiecie rozrost stolic. Zupe\u0142nie niepotrzebnie. Kraje potrzebuj\u0105 wielu o\u015brodk\u00f3w naukowych, kulturowych, handlowych, gospodarczych, politycznych. Im wi\u0119cej jest silnych o\u015brodk\u00f3w prowincjonalnych, tym zdrowszy spo\u0142ecznie jest kraj. W trzecim \u015bwiecie stolice staj\u0105 si\u0119 azylem dla biedoty, rosn\u0105 do gigantycznych rozmiar\u00f3w i na ich utrzymanie opodatkowuje si\u0119 prowincje. Lepiej pom\u00f3c prowincjom w rozwijaniu swoich o\u015brodk\u00f3w tak by ograniczy\u0107 proletariat sto\u0142eczny.<\/p>\r\n

Ta polityka promocji o\u015brodk\u00f3w prowincjonalnych ma jeszcze jeden walor – ogranicza perspektyw\u0119 powstania jednej gigantycznej stolicy \u015bwiata rz\u0105dz\u0105cej wszystkimi i wszystkim. Instytucje mi\u0119dzynarodowe mo\u017cna porozrzuca\u0107 po r\u00f3\u017cnych o\u015brodkach. Tak\u0105 polityk\u0119 ma ONZ ukszta\u0142towana przecie\u017c przez \u015bwiat zachodni Jej r\u00f3\u017cne agendy znajduj\u0105 si\u0119 w Nowym Jorku, Genewie, Rzymie, Hadze itd. Niech tak dalej b\u0119dzie – nie chcemy jednego centrum polityki \u015bwiatowej.<\/p>\r\n

Gospodarka <\/strong><\/p>\r\n

Tak jak nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do samodzielno\u015bci rodzin, tak samo w gospodarce wspiera\u0107 nale\u017cy zasad\u0119 niezale\u017cno\u015bci przedsi\u0119biorstw. Chodzi o to, by by\u0142o ich jak najwi\u0119cej i najlepiej niech b\u0119d\u0105 to przedsi\u0119biorstwa rodzinne (gospodarstwa rolne, sklepy, warsztaty). Im wi\u0119cej jest ludzi samo-zatrudniaj\u0105cych si\u0119, tym spo\u0142ecze\u0144stwo jest zdrowsze, tym mniej proletariatu i uzale\u017cnie\u0144. Zgodnie z zasad\u0105 pomocniczo\u015bci chodzi o to, by pa\u0144stwo jak najmniej wtr\u0105ca\u0142o si\u0119 do gospodarki – niech funkcjonuje sama. Niech ludzie przedsi\u0119biorczy wype\u0142niaj\u0105 zauwa\u017cone luki swoj\u0105 aktywno\u015bci\u0105 i niech pa\u0144stwo im w tym jak najmniej przeszkadza. Potrzebne s\u0105 wi\u0119c maksymalne u\u0142atwienia w powstawaniu nowych podmiot\u00f3w gospodarczych.<\/p>\r\n

Zadaniem pa\u0144stwa jest tylko pilnowanie by silniejszy nie niszczy\u0142 s\u0142abszego. Musi obowi\u0105zywa\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107. To wcale nie oznacza, by pa\u0144stwo mia\u0142o zwalcza\u0107 nier\u00f3wno\u015bci wynikaj\u0105ce ze zr\u00f3\u017cnicowanej przedsi\u0119biorczo\u015bci i pracowito\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 nie tylko dopuszczalne i sprawiedliwe, ale s\u0105 te\u017c motorem post\u0119pu. Niech ka\u017cdy stara si\u0119 r\u00f3wna\u0107 wzwy\u017c, ku najbogatszemu (tak\u017ce ku najm\u0105drzejszemu i najlepszemu duchowo). Nier\u00f3wno\u015b\u0107 jest norm\u0105 \u015bwiata zachodniego i dobrze s\u0142u\u017cy post\u0119powi. Gdy pa\u0144stwo nadmiernie opodatkowuje bogatych to t\u0142amsi inicjatyw\u0119.<\/p>\r\n

D\u0105\u017cno\u015b\u0107 do r\u00f3wnania w d\u00f3\u0142, do zabierania bogatym i dawania biednym, jest w programach partii lewicowych, ale socjalizm ju\u017c przerabiali\u015bmy w Europie i wiemy, \u017ce jako system gospodarczy nie sprawdzi\u0142 si\u0119. Mamy powody by ostrzega\u0107 \u015bwiat (i siebie) przed nim. Nadmierne opieku\u0144stwo pa\u0144stwowe tylko generuje proletariat, ca\u0142e pokolenia przywyk\u0142e do \u017cycia na koszt innych. To opieku\u0144stwo winno dotyczy\u0107 sytuacji nadzwyczajnych, kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych, kryzysu gospodarczego, nag\u0142ego bezrobocia w wyniku upadku du\u017cej fabryki w ma\u0142ej miejscowo\u015bci, wojny itd. Wtedy zadaniem pa\u0144stwa jest pom\u00f3c ludziom ponownie stan\u0105\u0107 na w\u0142asnych nogach i uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 od tej pomocy.<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie musi istnie\u0107 pomoc charytatywna – najlepiej jako inicjatywa oddolna lub wyznaniowa. T\u0119 ostatni\u0105 Europa wypracowa\u0142a na bazie etyki katolickiej. Jednak, aby taka akcja mog\u0142a zaistnie\u0107 musz\u0105 by\u0107 darczy\u0144cy, a ci rekrutuj\u0105 si\u0119 spo\u015br\u00f3d ludzi maj\u0105cych zasobn\u0105 kiesze\u0144. Im s\u0105 bogatsi tym wi\u0119kszy maj\u0105 obowi\u0105zek \u0142o\u017cenia na cele dobroczynne.<\/p>\r\n

Te zasady funkcjonowania gospodarki winni\u015bmy szerzy\u0107 po \u015bwiecie. Mamy jednak tak\u017ce u siebie zjawiska negatywne, kt\u00f3rych szerzy\u0107 nie wolno. Nale\u017cy tu wspomniany ju\u017c socjalizm i zawsze towarzysz\u0105ca mu nacjonalizacja \u015brodk\u00f3w produkcji. S\u0105 te\u017c inne grzechy gospodarcze \u015bwiata zachodniego, takie jak konsumpcjonizm, \u017cycie na kredyt, zad\u0142u\u017canie si\u0119 osobiste, tak\u017ce ca\u0142ych pa\u0144stw. Mamy kryzys demograficzny, kt\u00f3ry jest nie tylko wyrazem kryzysu rodziny, ale i gospodarczego za\u0142amania si\u0119 system\u00f3w opieki emerytalnej. Nale\u017cy wyci\u0105ga\u0107 z tego wszystkiego wnioski i nie\u015b\u0107 \u015bwiatu tylko to, co u nas sprawdzone jako dobre.<\/p>\r\n

Prawo rzymskie <\/strong><\/p>\r\n

Prawo europejskie wywodzi si\u0119 z prawa rzymskiego. S\u0105 pewne normy tego prawa, kt\u00f3rych ucz\u0105 si\u0119 na pami\u0119\u0107 studenci prawa: lex retro non agit <\/em>(prawo nie dzia\u0142a wstecz), audiatur et altera pars <\/em>(trzeba wys\u0142ucha\u0107 tak\u017ce drugiej strony), nemo iudex in causa sua <\/em>(nikt nie mo\u017ce by\u0107 s\u0119dzi\u0105 we w\u0142asnej sprawie) i wiele innych. Chcieliby\u015bmy by potwierdzone przez czas normy prawa rzymskiego zapanowa\u0142y na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\r\n

Chcemy te\u017c czego\u015b wi\u0119cej. W praktyce prawa rzymskiego by\u0142 tzw. dualizm prawny. Niezale\u017cnie od siebie funkcjonuje prawo pa\u0144stwowe i prawo prywatne. Prawo prywatne to wewn\u0119trzne ustalenia r\u00f3\u017cnych stowarzysze\u0144, zwi\u0105zk\u00f3w, cech\u00f3w, korporacji, uczelni, partii politycznych, wsp\u00f3lnot wyznaniowych itd. Pa\u0144stwu nic do tego, jak te organizacje reguluj\u0105 swoje wewn\u0119trzne sprawy. Taki rozdzia\u0142 prawa pa\u0144stwowego od prywatnego funkcjonuje w \u015bwiecie zachodnim i chcieliby\u015bmy by zapanowa\u0142 on na ca\u0142ym \u015bwiecie. Jak na razie w wi\u0119kszo\u015bci \u015bwiata istnieje monizm prawny: tylko jedno prawo pa\u0144stwowe, wywodzone czy to z prawa rodowego (prywatnego), czy te\u017c z grodzkiego (publicznego), ale decyduj\u0105ce o wszystkim. Chcieliby\u015bmy nauczy\u0107 \u015bwiat dualizmu prawnego, czyli tej wolno\u015bci r\u00f3\u017cnych instytucji od ingerencji pa\u0144stwowej.<\/p>\r\n

Wreszcie dobrze by by\u0142o, aby prawa pa\u0144stwowego by\u0142o jak najmniej. Niestety takie instytucje jak Unia Europejska mno\u017c\u0105 prawo na pot\u0119g\u0119 i najcz\u0119\u015bciej bez sensu. Jest to wp\u0142yw bizantynizmu, g\u0142\u00f3wnie rodem z Niemiec. W tradycji europejskiej, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w tradycji cywilizacji \u0142aci\u0144skiej, jest minimalizm prawny. Prawo pisze si\u0119 wtedy, gdy jest koniecznie potrzebne i z etycznego punktu widzenia ewidentne, a ludziom zostawia si\u0119 maksimum wolno\u015bci w decydowaniu o rozwi\u0105zywaniu swoich spraw. To uczy odpowiedzialno\u015bci obywatelskiej – oby jej by\u0142o jak najwi\u0119cej.<\/p>\r\n

W wielu cz\u0119\u015bciach \u015bwiata nadal obowi\u0105zuje moralny obowi\u0105zek pomszczenia skrzywdzonego cz\u0142onka rodu. Niestety s\u0105 jeszcze resztki tego obyczaju w Europie, np. wendetta na Sycylii czy Korsyce. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki od pokole\u0144 systematycznie naucza jednak, \u017ce zemst\u0119 nale\u017cy zostawi\u0107 pa\u0144stwowym organom wymiaru sprawiedliwo\u015bci. Po to jest pa\u0144stwo, kt\u00f3re musi posiada\u0107 skuteczny aparat \u015bcigania i karania przest\u0119pc\u00f3w. Takie normy wypracowali\u015bmy sobie w Europie. Tego te\u017c chcieliby\u015bmy nauczy\u0107 ca\u0142y \u015bwiat. Niech w\u0142adcy wiedz\u0105, \u017ce posiadaj\u0105 si\u0142\u0119 fizyczn\u0105 nie po to, by broni\u0107 swojej w\u0142adzy przed obywatelami, ale by broni\u0107 obywateli przed krzywd\u0105, zewn\u0119trzn\u0105 lub wewn\u0119trzn\u0105. Po to jest wojsko i policja!<\/p>\r\n

Policja \u015bwiatowa <\/strong><\/p>\r\n

Zauwa\u017cmy, \u017ce wszystkie wojny prowadzone przez USA ko\u0144cz\u0105 si\u0119 szkoleniem lokalnych si\u0142 policyjnych i wojskowych, kt\u00f3rym pozostawia si\u0119 nadz\u00f3r nad realizacj\u0105 nowo-zainstalowanego porz\u0105dku. Mo\u017cemy dyskutowa\u0107 nad celowo\u015bci\u0105 tych wojen, ale metoda wychodzenia z nich nie budzi moralnych zastrze\u017ce\u0144. S\u0142usznie czy nie Stany Zjednoczone sta\u0142y si\u0119 dzi\u015b \u015bwiatowym policjantem i jest to w jakiej\u015b mierze przez \u015bwiat akceptowane. Gdy by\u0142o tragiczne trz\u0119sienie ziemi na Haiti i \u015bwiat ruszy\u0142 z pomoc\u0105 humanitarn\u0105 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce lokalne bandy napadaj\u0105 na dostarczycieli pomocy i uniemo\u017cliwiaj\u0105 organizacjom charytatywnym normaln\u0105 prac\u0119. Pojawi\u0142y si\u0119 wtedy g\u0142osy (s\u0142ysza\u0142em jak w tym duchu wypowiada\u0142 si\u0119 w TV Jerzy Dziewulski), \u017ce USA winno wkroczy\u0107 z wojskiem i z broni\u0105 w r\u0119ku zrobi\u0107 porz\u0105dek w rozdawnictwie pomocy. Nie wiem czy do tego dosz\u0142o, ale gdyby nawet, to my\u015bl\u0119, \u017ce nikt rozs\u0105dny nie mia\u0142by o to pretensji. Podobnie mo\u017cna by sobie \u017cyczy\u0107 jakiej\u015b mi\u0119dzynarodowej interwencji w Somali, Darfurze, Rwandzie czy w innych miejscach, gdzie w spos\u00f3b oczywisty lokalne w\u0142adze nie daj\u0105 sobie rady, a wszelka akacja humanitarna wymaga jakiej\u015b os\u0142ony wojskowej.<\/p>\r\n

Tak jak poma\u0142u nauczyli\u015bmy si\u0119 w cywilizacji \u0142aci\u0144skiej, \u017ce zamiast samemu wymierza\u0107 winnym sprawiedliwo\u015b\u0107 oddajemy ten temat policji pa\u0144stwowej tak samo mo\u017ce i kiedy\u015b uda si\u0119 ewentualne mi\u0119dzynarodowe konflikty zbrojne odda\u0107 do za\u0142atwienia przez \u015bwiatow\u0105 policj\u0119. By\u015bmy jednak takie interwencje akceptowali musi wpierw istnie\u0107 przekonanie, \u017ce interwencja jest uczciwie podj\u0119ta w interesie lokalnym, a nie strony interweniuj\u0105cej. Miejscowi ludzie w Iraku czy Afganistanie r\u00f3\u017cnie mog\u0105 my\u015ble\u0107 o intencjach Stan\u00f3w Zjednoczonych, ale mam nadziej\u0119, \u017ce nie uwa\u017caj\u0105, i\u017c udzia\u0142 Polski w tych wojnach jest w naszym polskim interesie. S\u0142usznie czy nie, ale wybrali\u015bmy si\u0119 tam by robi\u0107 porz\u0105dek, a nie zagarnia\u0107 dla siebie naft\u0119 czy jakie\u015b inne korzy\u015bci. W sprawie s\u0142uszno\u015bci tych interwencji b\u0119dziemy si\u0119 jeszcze d\u0142ugo spiera\u0107, ale jako\u015b nikt nie protestuje, gdy Polska bierze udzia\u0142 w misjach pokojowych ONZ (niebieskie he\u0142my). Dobrze by by\u0142o, aby wszystkie konflikty \u015bwiatowe ko\u0144czy\u0142y si\u0119 takimi akcjami. Na akceptacj\u0119 takich interwencji spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa musi sobie bowiem zapracowa\u0107 bezstronno\u015bci\u0105 i autentyczn\u0105 ch\u0119ci\u0105 udzielania pomocy w spos\u00f3b etyczny.<\/p>\r\n

Poszczeg\u00f3lne kraje nigdy nie zrezygnuj\u0105 z posiadania w\u0142asnego wojska, ale zadaniem tych wojsk jest obrona narodowa, a nie atak. Pa\u0144stwa jednocz\u0105 si\u0119 w bloki wojskowe. Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 takie \u015bwiatowe NATO po po\u0142\u0105czeniu wszystkich blok\u00f3w, ale udzia\u0142 tych wojsk w akcjach mi\u0119dzynarodowych musi wyra\u017anie s\u0142u\u017cy\u0107 dobru powszechnemu w oparciu o etyk\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Trzeba wi\u0119c \u015bwiat do tej etyki wychowa\u0107.<\/p>\r\n

###<\/p>\r\n

Nie mam z\u0142udze\u0144, \u017ce program ten da si\u0119 \u0142atwo przeprowadzi\u0107. Inne cywilizacje b\u0119d\u0105 si\u0119 broni\u0107 przed wprowadzaniem \u0142aci\u0144skiej. Na pewno najwi\u0119kszy op\u00f3r postawi\u0105 kraje muzu\u0142ma\u0144skie ostatnio bardzo negatywnie nastawione wobec Zachodu. S\u0105 one dzisiaj silne rop\u0105 naftow\u0105 – ale to si\u0119 mo\u017ce zmieni\u0107 wraz ze wzrostem eksploatacji gazu \u0142upkowego. Z tej samej przyczyny os\u0142abn\u0105\u0107 mo\u017ce Rosja \u017cyj\u0105ca g\u0142\u00f3wnie z eksportu gazu ziemnego. Chiny b\u0119d\u0105 si\u0119 zmaga\u0107 z rosn\u0105cymi wymaganiami konsumpcji wewn\u0119trznej i starzeniem si\u0119 ludno\u015bci. Indie zawsze pasywne i tak s\u0105 otwarte na podszepty Zachodu. S\u0105dz\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie teraz, gdy na tylu polach Europa narzuca \u015bwiatu swoje normy, r\u00f3wnie\u017c w dziedzinie etyki winni\u015bmy si\u0119 stara\u0107 to realizowa\u0107. Trudno\u015bci b\u0119d\u0105 i to nie tylko w krajach pozaeuropejskich, kt\u00f3re s\u0105 przyzwyczajone do innych norm i b\u0119d\u0105 ich broni\u0107, ale przede wszystkim w \u015bwiecie zachodnim, kt\u00f3ry jakby zagubi\u0142 w\u0142asn\u0105 busol\u0119 etyczn\u0105. Tym niemniej, a mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego, winni\u015bmy wznie\u015b\u0107 sztandar cywilizacji \u0142aci\u0144skiej i z podniesionym czo\u0142em i\u015b\u0107 g\u0142osi\u0107 \u015bwiatu chrze\u015bcija\u0144skie zasady. Samo podj\u0119cie dyskusji na ten temat mo\u017ce obudzi\u0107 w \u015bwiecie zachodnim poczucie misji wobec \u015bwiata – misji nie tylko techniczno-organizacyjnej, ale tak\u017ce ideowej.<\/p>\r\n

Maciej Giertych<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u015awiat maleje Globalizm zbli\u017ca si\u0119 wielkimi krokami. Poma\u0142u stajemy si\u0119 globaln\u0105 wiosk\u0105. Integrujemy si\u0119 na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. Ci\u0105gle podr\u00f3\u017cujemy – czy to w interesach czy turystycznie, ale coraz dalej, coraz szybciej, coraz t\u0142umniej. Jaki ma by\u0107 ten zglobalizowany \u015bwiat, do kt\u00f3rego zmierzamy? Przecie\u017c to od nas zale\u017cy. Czy mamy jaki\u015b konkretny plan w tym wzgl\u0119dzie? […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[157,106],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58701"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58701"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58701\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}