{"id":58655,"date":"2012-07-10T21:01:02","date_gmt":"2012-07-11T02:01:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=58655"},"modified":"2012-07-10T13:47:00","modified_gmt":"2012-07-10T18:47:00","slug":"ukrainska-powstancza-armia-i-ludobojstwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=58655","title":{"rendered":"Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia i Ludob\u00f3jstwo"},"content":{"rendered":"

69 rocznica zbrodni <\/em><\/strong><\/p>\r\n

11 lipca minie 69 rocznica zbrodni ludob\u00f3jstwa, jakiego dokona\u0142a Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia wraz z Organizacj\u0105 Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w na polskich Kresach. W wyniku tej zbrodni zosta\u0142o wymordowanych ponad 200 ty\u015b. Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych na Wo\u0142yniu, Podolu i Pokuciu. Do tej pory \u015brodowiska kresowe nie mog\u0105 si\u0119 doczeka\u0107, mimo wielokrotnych \u017c\u0105da\u0144, dezyderat\u00f3w i memoria\u0142\u00f3w w tej sprawie kierowanych do polskiego Sejmu, ustanowienia 11 lipca Dniem Pami\u0119ci Narodowej lub Dniem Ofiar M\u0119cze\u0144stwa i Ludob\u00f3jstwa.<\/p>\r\n

UPA powsta\u0142a na Polesiu. Jej tw\u00f3rc\u0105 by\u0142 Taras Borowec Bulba (1908-1981), ukrai\u0144ski ataman, dow\u00f3dca Siczy Poleskiej UPA, a p\u00f3\u017aniej we wsp\u00f3\u0142pracy z Niemcami jeden z tw\u00f3rc\u00f3w ukrai\u0144skich formacji wojskowych w s\u0142u\u017cbie niemieckiej. W \u015brodowisku ukrai\u0144skich faszyst\u00f3w od pocz\u0105tku II wojny \u015bwiatowej trwa\u0142a ostra walka frakcyjna, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do rozbicia organizacyjnego OUN.<\/p>\r\n

Nie wchodz\u0105c w szczeg\u00f3\u0142y, nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce w brutalnych zmaganiach wewn\u0119trznych zwyci\u0119\u017cy\u0142a frakcja Bandery. I Bandera podporz\u0105dkowywa\u0142 sobie najwa\u017cniejsze struktury polityczne i wojskowe ukrai\u0144skiego ruchu nacjonalistycznego. Bezwzgl\u0119dnie zaatakowa\u0142 Bulb\u0119. Porwa\u0142 jego \u017con\u0119, a potem zamordowa\u0142. Zmarginalizowa\u0142 te\u017c Andrija Melnyka, (1890-1964), jednego z przyw\u00f3dc\u00f3w OUN, a po roz\u0142amie przyw\u00f3dc\u0119 frakcji OUN(M,). I szybko przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 nad jednostkami UPA, tworz\u0105c regularne oddzia\u0142y na Wo\u0142yniu, a potem na ca\u0142ym terytorium Ma\u0142opolski Wschodniej.<\/p>\r\n

Taras Bulba w li\u015bcie do kierownictwa OUN pod przyw\u00f3dztwem Stepana Bandery pisa\u0142:<\/p>\r\n

\r\n

\u201eWy wyznajecie faszystowsk\u0105 zasad\u0119 bezwzgl\u0119dnej dyktatury waszej partii (\u2026 ) g\u0142osz\u0105c faszystowskie has\u0142a\u2026 Czy prawdziwy rewolucjonista – pa\u0144stwowiec mo\u017ce podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 partii, kt\u00f3ra budow\u0119 pa\u0144stwa zaczyna od wyrzynania mniejszo\u015bci narodowych oraz bezmy\u015blnego palenia osiedli? Ukraina ma bardziej gro\u017anych wrog\u00f3w ni\u017c Polacy\u201d(\u2026 )<\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Nic jednak nie zyska\u0142. Bandera ju\u017c triumfowa\u0142.<\/p>\r\n

W po\u0142owie 1943 r. oddzia\u0142y UPA na Wo\u0142yniu, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cym by\u0142 Roman Szuchewycz, (1907-1950), a jednym z najkrwawszych wykonawc\u00f3w jego decyzji – Dmytro Klaczkiwskyj, dow\u00f3dca grupy UPA – P\u00f3\u0142noc, przygotowa\u0142y szeroko zakrojony atak na blisko sto miejscowo\u015bci wo\u0142y\u0144skich, morduj\u0105c w spos\u00f3b bezwzgl\u0119dny polsk\u0105 ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105, kobiety, dzieci i starc\u00f3w. K\u0142aczkiwskyj zas\u0142yn\u0105\u0142 wtedy z tajnej dyrektywy, kt\u00f3ra dotyczy\u0142a wymordowania polskich m\u0119\u017cczyzn w wieku od szesnastu do sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu lat. Pisa\u0142 w niej:<\/p>\r\n

\r\n

\u201ePowinni\u015bmy przeprowadzi\u0107 wielk\u0105 akcj\u0119 likwidacji polskiego elementu. Przy odej\u015bciu wojsk niemieckich nale\u017cy wykorzysta\u0107 ten dogodny moment dla zlikwidowania ca\u0142ej ludno\u015bci m\u0119skiej w wieku od szesnastu do sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat. […] Tej walki nie mo\u017cemy przegra\u0107 i za ka\u017cd\u0105 cen\u0119 trzeba os\u0142abi\u0107 polskie si\u0142y. Le\u015bne wsie oraz wioski po\u0142o\u017cone obok le\u015bnych masyw\u00f3w powinny znikn\u0105\u0107 z powierzchni ziem\u201d.<\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Efektem tej dyrektywy by\u0142a m.in. tzw. krwawa niedziela, kiedy oddzia\u0142y UPA napad\u0142y o \u015bwicie 11 lipca 1943 r., a potem napada\u0142y w nast\u0119pne dni i tygodnie, i w spos\u00f3b brutalny i okrutny wymordowa\u0142y za pomoc\u0105 takich narz\u0119dzi jak sierpy, no\u017ce, m\u0142otki, kosy, pi\u0142y oko\u0142o 60 ty\u015b. Polak\u00f3w na Wo\u0142yniu. Domy, dobytek, urz\u0105dzenia gospodarcze zosta\u0142y rozkradzione, zrujnowane i spalone.<\/p>\r\n

By\u0142a to akcja z taktycznego punktu widzenia starannie i precyzyjnie przygotowana, zaplanowana i wykonana. W historii najnowszej nosi ona nazw\u0119 zbrodni ludob\u00f3jstwa(genocide). Francuski uczony, historyk, filozof i politolog, Alain Besan\u00c3\u00a7on, tak oto interpretuje to poj\u0119cie:<\/p>\r\n

\r\n

\u201eLudob\u00f3jstwo w sensie w\u0142a\u015bciwym, w odr\u00f3\u017cnieniu od zwyk\u0142ej rzezi, \u017c\u0105da nast\u0119puj\u0105cego kryterium: jest to rze\u017a zamierzona w ramach ideologii, stawiaj\u0105cej sobie za cel unicestwienie cz\u0119\u015bci ludzko\u015bci dla wprowadzenia w\u0142asnej koncepcji dobra. Plan zniszczenia ma obejmowa\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 okre\u015blonej grupy, nawet je\u015bli nie zostaje doprowadzony do ko\u0144ca w rezultacie niemo\u017cliwo\u015bci materialnej czy zwrotu politycznego\u201d. <\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Oto przyk\u0142ad, kt\u00f3ry przytacza badaczka tego problemu, Lucyna Kuli\u0144ska, prezentuj\u0105c w jednej ze swoich ksi\u0105\u017cek relacj\u0119 Rozalii Wielosz z domu Bojko:<\/p>\r\n

\r\n

[\u2026] \u201e29 sierpnia 1943 r. [\u2026] Zbudzi\u0142 nas s\u0105siad. Wybiegli\u015bmy na podw\u00f3rko. Nasza rodzina liczy\u0142a 6 os\u00f3b. [\u2026]Zobaczyli\u015bmy w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 1 km od strony p\u00f3\u0142nocnej bardzo du\u017co postaci, jakby chmur\u0119, id\u0105cych w nasz\u0105 stron\u0119. Wszyscy pospiesznie cofn\u0119li\u015bmy si\u0119 do pokoju. Ojciec zamkn\u0105\u0142 drzwi od wewn\u0105trz. Pokl\u0119kali\u015bmy i zacz\u0119li\u015bmy si\u0119 modli\u0107. Z nami by\u0142 s\u0105siad. Tato wzi\u0105\u0142 siekier\u0119 i chcia\u0142 ucieka\u0107 przez okno, ale dom zosta\u0142 wkr\u00f3tce otoczony przez banderowc\u00f3w uzbrojonych w kosy, siekiery i inne narz\u0119dzia zbrodni. [\u2026] Mama z malutk\u0105 siostr\u0105 przy piersi zosta\u0142a na drabinie i prosi\u0142a Ukrai\u0144ca: \u201eCo ja jestem wam winna, darujcie mi \u017cycie\u201d ale \u201ehad\u201d uderzy\u0142 j\u0105. Us\u0142ysza\u0142am jej \u015bmiertelne chrapanie. Dziecko jeszcze wo\u0142a\u0142o mnie \u201eLula\u201d – i prawdopodobnie \u017cywe zosta\u0142o wrzucone do do\u0142u\u201d.<\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Po rzeziach, kt\u00f3re obj\u0119\u0142y Wo\u0142y\u0144, UPA kontynuuje mordy w kolejnych trzech wojew\u00f3dztwach po\u0142udniowo-wschodnich, tarnopolskim, lwowskim i stanis\u0142awowskim, a tak\u017ce tu\u017c po wojnie w polskich Bieszczadach. Ofiarami tych mord\u00f3w byli tak\u017ce \u017bydzi, Rosjanie, Czesi, Ormianie, Cyganie oraz sami Ukrai\u0144cy, kt\u00f3rzy sprzeciwiali si\u0119 represjom i terrorowi.<\/p>\r\n

Polacy gin\u0119li r\u00f3wnie\u017c w ma\u0142\u017ce\u0144stwach mieszanych, polsko-ukrai\u0144skich, w kt\u00f3rych dochodzi\u0142o do ostrych podzia\u0142\u00f3w; m\u0105\u017c otrzymywa\u0142 rozkaz zamordowania \u017cony, a \u017cona m\u0119\u017ca, a nieraz syn matki lub c\u00f3rka ojca. W ten spos\u00f3b ma\u0142\u017ce\u0144stwa mieszane zosta\u0142y poddane okrutnej pr\u00f3bie przetrwania. Wielu m\u0119\u017c\u00f3w i wiele \u017con, a tak\u017ce dzieci z tych ma\u0142\u017ce\u0144stw zosta\u0142o zamordowanych przez najbli\u017cszych. I to by\u0142o wyj\u0105tkowo odra\u017caj\u0105ce oblicze zbrodniczych akt\u00f3w ludob\u00f3jstwa.<\/p>\r\n

Oddzia\u0142y UPA i innych formacji zbrojnych z ni\u0105 zwi\u0105zane, jak cho\u0107by S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa (S\u0142u\u017cba Bezpeky OUN), zgotowa\u0142y Polakom na po\u0142udniowo-wschodnich Kresach straszliwe pogromy, jakich ta ziemia nigdy na tak\u0105 skal\u0119 nie zazna\u0142a. O S\u0142u\u017cbie Bezpeky pisz\u0105 historycy, jako o strukturze represyjnej, kt\u00f3ra nie waha\u0142a si\u0119 dokonywa\u0107 publicznych egzekucji, zmuszaj\u0105c do ogl\u0105dania akt\u00f3w zbrodni dokonywanych ze szczeg\u00f3lnym okrucie\u0144stwem, zar\u00f3wno na Polakach jak i na Ukrai\u0144cach.<\/p>\r\n

Opowiada o tym np. ukrai\u0144ski badacz, Hrihorij Steciuk, w odniesieniu do pewnego prawos\u0142awnego duchownego, kt\u00f3rego op\u00f3r przed wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z UPA S\u0142u\u017cba Bezpeky potraktowa\u0142a jako zdrad\u0119 i wyda\u0142a na niego podw\u00f3jny wyrok przez zastrzelenie, a potem powieszenie. I wyrok ten wykona\u0142a.<\/p>\r\n

W innym miejscu opowiada o wrzucaniu \u017cywych ludzi do studni albo duszeniu sznurami. Fakty by mo\u017cna mno\u017cy\u0107. Terror UPA i SB szala\u0142 i przesuwa\u0142 si\u0119 ze wschodu na po\u0142udniowy zach\u00f3d Kres\u00f3w, a ofiarami jego stawa\u0142y si\u0119 kolejne dziesi\u0105tki tysi\u0119cy zamordowanych Polak\u00f3w.<\/p>\r\n

W ksi\u0105\u017cce H. Koma\u0144skiego i Sz. Siekierki Ludob\u00f3jstwo dokonane przez ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w na Polakach w wojew\u00f3dztwie tarnopolskim 1939-1946 znajdujemy drastyczne sceny zapisane w zeznaniach \u015bwiadk\u00f3w, pokazuj\u0105ce jak si\u0119 zn\u0119cali nad Polakami specjali\u015bci z SB:<\/p>\r\n

\r\n

\u201eWiosn\u01051944 r.[\u2026] zamordowanie no\u017cem dziecka, kobiety, czy starca by\u0142o drobnostk\u0105. W zasadzce na szosie kijowskiej – opowiada \u015bwiadek – Kupiak ( jeden z owych bandyt\u00f3w- uwaga St. S.) zmy\u0142 w ka\u0142u\u017cy krew z zabranych zamordowanym pieni\u0119dzy i zabra\u0142 sobie\u201d. <\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

W innym miejscu Stanis\u0142awa Gumienna relacjonuje dramat swoich bliskich:<\/p>\r\n

\r\n

\u201eNas sp\u0119dzono do budynku plebanii, gdzie bito kolbami, kopano. Po chwili zacz\u0119to wyprowadza\u0107 mniejszymi grupami na zewn\u0105trz plebanii pod studni\u0119 i tam wyprowadzonych r\u0105bano siekierami\u201d\u2026<\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Od opis\u00f3w takich tragedii a\u017c roi si\u0119 w setkach ksi\u0105\u017cek i dokument\u00f3w, kt\u00f3re relacjonuj\u0105 przebieg zbrodni ukrai\u0144skich faszyst\u00f3w spod znaku OUN, UPA i SB.<\/p>\r\n

Stanis\u0142aw Srokowski \u00a0\u00a0 \u00a0<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Stanis\u0142aw Srokowski – pisarz, poeta, prozaik, dramatug, krytyk literacki, publicysta.
<\/em><\/p>\r\n

\u201eWarszawska Gazeta\u201d, 06. 13. 2012<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"69 rocznica zbrodni 11 lipca minie 69 rocznica zbrodni ludob\u00f3jstwa, jakiego dokona\u0142a Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia wraz z Organizacj\u0105 Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w na polskich Kresach. W wyniku tej zbrodni zosta\u0142o wymordowanych ponad 200 ty\u015b. Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych na Wo\u0142yniu, Podolu i Pokuciu. Do tej pory \u015brodowiska kresowe nie mog\u0105 si\u0119 doczeka\u0107, mimo wielokrotnych \u017c\u0105da\u0144, dezyderat\u00f3w i memoria\u0142\u00f3w w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[50,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58655"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58655"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58655\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}