{"id":58653,"date":"2012-07-14T18:42:29","date_gmt":"2012-07-14T23:42:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=58653"},"modified":"2012-07-14T18:52:54","modified_gmt":"2012-07-14T23:52:54","slug":"prawdziwa-katolicka-anglia-adrian-nikiel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=58653","title":{"rendered":"Prawdziwa, katolicka Anglia – Adrian Nikiel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Politycznie poprawny obraz Wysp Brytyjskich jest do\u015b\u0107 osobliwy. W czasie, kiedy pisz\u0119 ten artyku\u0142, w mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu g\u0142o\u015bno o \u201ekr\u00f3lewskim jubileuszu\u201d \u017cony grecko-du\u0144skiego xi\u0119cia Filipa, gdy tymczasem o prawowitym kr\u00f3lu Anglii, Szkocji i Irlandii Franciszku II pami\u0119taj\u0105 jedynie ludzie z jakobickiego podziemia. Franciszek II i \u201eEl\u017cbieta II\u201d to personifikacje dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych ustroj\u00f3w, dw\u00f3ch biegunowo odmiennych wyobra\u017ce\u0144 tego kraju – unii personalnej Anglii, Szkocji i Irlandii pod katolickim kr\u00f3lem, potomkiem Stuart\u00f3w, oraz \u201eZjednoczonego Kr\u00f3lestwa\u201d, na kt\u00f3rego czele stan\u0119li protestanccy uzurpatorzy z Hanoweru.<\/p>\r\n

Prawdziwa Anglia, kt\u00f3rej jednym z symboli s\u0105 \u015bredniowieczne katedry, jest zatem ukryta czy te\u017c u\u015bpiona, niewidoczna dla zahipnotyzowanych przez demoliberalne \u015brodki masowego ra\u017cenia, \u017ceruj\u0105ce na snobizmie tabloidy i kolorowe pisemka dla kobiet. Jej odkrywanie mo\u017ce by\u0107 fascynuj\u0105cym wyzwaniem – prze\u0142amywaniem wdrukowanych nam od dziecka schemat\u00f3w. Dla my\u015bl\u0105cych samodzielnie cennym nabytkiem b\u0119dzie przepi\u0119knie wydany, dwuj\u0119zyczny album Katedry angielskie<\/em> \/ English Cathedrals<\/em>. Towarzyszy\u0142 on wystawie zorganizowanej w 2011 r. we wroc\u0142awskim Muzeum Architektury.<\/p>\r\n

Zdj\u0119cia w albumie to efekt czterokrotnych podr\u00f3\u017cy studyjnych p. Zygmunta \u015awiechowskiego oraz ostrej selekcji zgromadzonego materia\u0142u – zaprezentowanych zosta\u0142o dziewi\u0119tna\u015bcie \u015bwi\u0105ty\u0144 zbudowanych po podboju normandzkim. Wcze\u015bniejszych katedr anglosaskich nie znamy, gdy\u017c zosta\u0142y zniszczone przez zdobywc\u00f3w, nowe ko\u015bcio\u0142y nawi\u0105zywa\u0142y natomiast do wzor\u00f3w z drugiej strony kana\u0142u La Manche. Co ciekawe, norma\u0144scy tw\u00f3rcy nowego kr\u00f3lestwa (czy mo\u017ce raczej p\u00f3\u017aniejsi cz\u0142onkowie wywodz\u0105cej si\u0119 spo\u015br\u00f3d nich elity) przyj\u0119li ca\u0142kowicie odmienn\u0105 metod\u0119 post\u0119powania wobec stworzonych ju\u017c przez siebie budowli. Autor pisze wr\u0119cz o specyficznym brytyjskim etosie. Te \u015bredniowieczne dzie\u0142a sztuki architektonicznej ocala\u0142y i ciesz\u0105 do dzi\u015b odwiedzaj\u0105cych swoim majestatem, gdy\u017c nie pad\u0142y ofiar\u0105 radykalnych przemian, nie burzono ich, aby postawi\u0107 nowe, odpowiadaj\u0105ce smakowi epoki i potrzebom rosn\u0105cych rzesz wiernych, lecz rozbudowywano o nowe cz\u0119\u015bci (np. kolejne kaplice). Taka postawa sprzyja\u0142a te\u017c zachowaniu kultu lokalnych \u015bwi\u0119tych, w\u0142a\u015bciwie nieznanych poza kulturowym kr\u0119giem Wysp Brytyjskich.<\/p>\r\n

Doceniaj\u0105c w pe\u0142ni walory tego wydawnictwa, nie mog\u0119 jednak pomin\u0105\u0107 pewnych niepokoj\u0105cych element\u00f3w w warstwie textowej. Pan \u015awiechowski nie ukrywa, co do\u015b\u0107 oczywiste, prze\u0142omowej roli Henryka VIII w historii kr\u00f3lestwa, czyni to jednak w spos\u00f3b, kt\u00f3ry mo\u017cna nazwa\u0107 \u201eekumenicznym\u201d. O rewolucji anglika\u0144skiej wspomina w taki spos\u00f3b, jakby chodzi\u0142o w niej o – cytuj\u0119 dos\u0142ownie – reformy<\/em>, a nie wynik\u0142\u0105 z chuci schizm\u0119, ska\u017con\u0105 nast\u0119pnie brudem herezji. Z dos\u0142ownie odczytanego textu wynika wr\u0119cz ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 sukcesji biskupiej pomi\u0119dzy dawnymi biskupami katolickimi a ich anglika\u0144skimi nast\u0119pcami, kt\u00f3rzy w XVI wieku przej\u0119li katedralne stolice (str. 13)! Dopiero na stronie 88 pojawia si\u0119 (w dodatku w neutralnym kontek\u015bcie) termin anglika\u0144ski<\/em>. Rzecz jasna, mo\u017cna z g\u00f3ry przyj\u0105\u0107, \u017ce informacje, o kt\u00f3rych braku pisz\u0119, s\u0105 powszechnie znane i nie ma sensu do nich wraca\u0107, ale spos\u00f3b podania tych szcz\u0105tkowych wzmianek jest sam w sobie r\u00f3wnie\u017c interpretacj\u0105. Zdumiewaj\u0105c\u0105 interpretacj\u0105. Je\u017celi bez s\u0142owa komentarza czy zdystansowania przekazuje si\u0119 informacj\u0119 o heretyckim kr\u00f3lu, kt\u00f3ry ko\u015bci\u00f3\u0142 klasztorny w Bristolu wyni\u00f3s\u0142 rzekomo do rangi katedry (str. 40), trudno kolejne kontrowersyjne fragmenty z\u0142o\u017cy\u0107 na karb niefortunnego zbiegu okoliczno\u015bci.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c przepi\u0119kny album p. \u015awiechowskiego podziwia\u0107 trzeba z wyczulonym na modernizm aparatem krytycznym. Poniewa\u017c jednak jest on przede wszystkim dzie\u0142em fachowym, wymagaj\u0105cym solidnego fundamentu kulturowego, przepe\u0142nionym szczeg\u00f3\u0142owymi, specjalistycznymi opisami za\u0142o\u017ce\u0144 architektonicznych, pozostaje nadzieja, \u017ce trafi w r\u0119ce odbiorc\u00f3w, dla kt\u00f3rych wy\u0142apanie tre\u015bci budz\u0105cych w\u0105tpliwo\u015bci nie b\u0119dzie problemem.<\/p>\r\n

Adrian Nikiel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Zygmunt \u015awiechowski (wsp\u00f3\u0142praca: El\u017cbieta Chodkiewicz-Przypkowsk\u0105 i Ewa \u015awiechowska), Katedry angielskie \/ English Cathedrals<\/em>, Muzeum Architektury we Wroc\u0142awiu, Wroc\u0142aw 2011, str. 167. www.ma.wroc.pl<\/a><\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Politycznie poprawny obraz Wysp Brytyjskich jest do\u015b\u0107 osobliwy. W czasie, kiedy pisz\u0119 ten artyku\u0142, w mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu g\u0142o\u015bno o \u201ekr\u00f3lewskim jubileuszu\u201d \u017cony grecko-du\u0144skiego xi\u0119cia Filipa, gdy tymczasem o prawowitym kr\u00f3lu Anglii, Szkocji i Irlandii Franciszku II pami\u0119taj\u0105 jedynie ludzie z jakobickiego podziemia. Franciszek II i \u201eEl\u017cbieta II\u201d to personifikacje dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych ustroj\u00f3w, dw\u00f3ch biegunowo […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[132,238,158,220],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58653"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58653"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58653\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}