{"id":58123,"date":"2012-06-26T21:18:00","date_gmt":"2012-06-27T02:18:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=58123"},"modified":"2012-06-26T21:18:00","modified_gmt":"2012-06-27T02:18:00","slug":"kto-ma-media-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=58123","title":{"rendered":"Kto ma media w Polsce?"},"content":{"rendered":"<p>Odmowa udost\u0119pnienia miejsca na cyfrowym multipleksie Telewizji Trwam uwydatni\u0142a po raz kolejny, jaki jest zasadniczy problem polskiej kultury i to\u017csamo\u015bci: jeste\u015bmy poddani wielorakiemu wp\u0142ywowi medi\u00f3w, kt\u00f3rych w\u0142asno\u015b\u0107 skoncentrowana jest w zaledwie kilku o\u015brodkach prezentuj\u0105cych lewicowo-liberalny \u015bwiatopogl\u0105d skierowany przeciwko tradycyjnym warto\u015bciom.<\/p>\r\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych rodak\u00f3w nie ma jednak \u015bwiadomo\u015bci, kto posiada w\u0142adz\u0119 nad ich czasem, uwag\u0105 i wra\u017cliwo\u015bci\u0105, kto kszta\u0142tuje ich pogl\u0105dy na \u017cycie i podpowiada, jakie decyzje podj\u0105\u0107, pocz\u0105wszy od codziennych zakup\u00f3w, a sko\u0144czywszy na wyborze zawodu albo &#8211; co najwa\u017cniejsze &#8211; na wyborach moralnych. W\u0142a\u015bciciele medi\u00f3w tasuj\u0105 si\u0119 i krzy\u017cuj\u0105, utrudniaj\u0105c orientacj\u0119. Daje si\u0119 jednak dostrzec coraz wi\u0119ksze skupienie stanu posiadania w mi\u0119dzynarodowych koncernach, z jawn\u0105 przewag\u0105 niemieckich, a tak\u017ce wzrastaj\u0105c\u0105 przewag\u0119 w\u0142a\u015bcicieli techniki przekazu, skupiaj\u0105cych internet, telefoni\u0119, cz\u0119stotliwo\u015bci i kable oraz w\u0142a\u015bcicieli sieci klient\u00f3w, nad producentami tre\u015bci, czyli tradycyjnymi nadawcami i wydawcami prasy.<\/p>\r\n<p>Warto\u015b\u0107 polskiego rynku medi\u00f3w nie wyra\u017ca si\u0119 tylko w przychodach firm medialnych z reklamy (7,5 mld z\u0142 w roku 2011 &#8211; dane firmy Starlink) i sprzeda\u017cy us\u0142ug (13-15 mld z\u0142). To warto\u015b\u0107 czasu i uwagi ponad trzydziestu milion\u00f3w ludzi, kt\u00f3rzy codziennie sp\u0119dzaj\u0105 po cztery godziny przed telewizorem i przy radiu, dwie w internecie czy nieca\u0142\u0105 godzin\u0119 na czytaniu gazet i czasopism. Ile jest warta godzina czasu i uwagi jednego Polaka? Z\u0142ot\u00f3wk\u0119? Dziesi\u0119\u0107 z\u0142otych? Pi\u0119\u0107? Jakkolwiek by tego nie liczy\u0107, przyjmuj\u0105c tylko dwa z\u0142ote, wyjdzie co najmniej dwie\u015bcie miliard\u00f3w z\u0142otych rocznie. Tak\u0105 si\u0142\u0105 ekonomicznego ra\u017cenia, nie\u015bwiadomie, dysponujemy tu, nad Wis\u0142\u0105, i hojnie udzielamy tego bogactwa. No w\u0142a\u015bnie&#8230; Komu?<br \/> <br \/> <strong>Prasa niemiecka i Agora<\/strong><\/p>\r\n<p>Rynek gazet codziennych w Polsce, wed\u0142ug danych Polskiej Izby Wydawc\u00f3w Prasy, zdominowany jest przez mi\u0119dzynarodowe firmy niemieckie i koncern Agora SA. Roczny nak\u0142ad &#8222;Gazety Wyborczej&#8221; i bezp\u0142atnego dziennika &#8222;Metro&#8221; wynosi \u0142\u0105cznie blisko 240 mln egzemplarzy i wci\u0105\u017c spada.<\/p>\r\n<p>Na drugim miejscu znalaz\u0142 si\u0119 niemiecko-szwajcarski gigant Ringier Axel Springer wydaj\u0105cy &#8222;Fakt&#8221;, z rocznym drukiem 215 milion\u00f3w egzemplarzy. Trzecie miejsce ze 160 mln nak\u0142adu zajmuje firma niemiecka (grupa Verlagsgruppe Passau) o wymownej nazwie Polskapresse, kt\u00f3ra jest posiadaczem wi\u0119kszo\u015bci gazet regionalnych, takich jak &#8222;Dziennik Zachodni&#8221;, &#8222;G\u0142os Wielkopolski&#8221;, &#8222;Gazeta Krakowska&#8221; czy &#8222;Dziennik Polski&#8221;.<\/p>\r\n<p>Grupa Media Regionalne (brytyjski Mecom), w\u0142a\u015bciciel m.in. &#8222;Gazety Pomorskiej&#8221;, wydaje rocznie 100 mln szt. dziennik\u00f3w, niewiele mniej, bo 97 mln &#8211; firma Murator, wydawca &#8222;Super Expressu&#8221;, w\u0142asno\u015b\u0107 zwi\u0105zanego z lewic\u0105 koncernu ZPR, tego samego, kt\u00f3ry posiada firmy Lemon i Eska, szcz\u0119\u015bliwych zdobywc\u00f3w koncesji na pierwszym multipleksie cyfrowym. Zamieszczone tu dane nie dotycz\u0105, rzecz jasna, liczby egzemplarzy sprzedanych, kt\u00f3ra zwykle jest o ponad po\u0142ow\u0119 mniejsza i stale spada, we\u017amy jednak pod uwag\u0119, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 tu tak\u017ce wydawnictwa rozdawane bezp\u0142atnie. Potentatem na rynku czasopism kolorowych jest natomiast niemieckie wydawnictwo Bauer, kt\u00f3re wydaje a\u017c 33 tytu\u0142y w \u0142\u0105cznym nak\u0142adzie rocznym ponad 400 mln egzemplarzy (prawie po\u0142owa ca\u0142ego polskiego rynku). Nale\u017c\u0105 do nich &#8222;Pani&#8221;, &#8222;Tw\u00f3j Styl&#8221;, &#8222;\u0179ycie na Gor\u0105co&#8221;, &#8222;Tele Tydzie\u0144&#8221; i przeznaczone dla m\u0142odzie\u017cy &#8222;Bravo&#8221;. Najwi\u0119kszymi wydawcami czasopism s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wymienieni ju\u017c edytorzy gazet: Polskapresse i Ringier Axel Springer (14 tytu\u0142\u00f3w, w tym &#8222;Newsweek&#8221;), a tak\u017ce Agora z 14 tytu\u0142ami oraz niemiecka Burda (15 tytu\u0142\u00f3w). Mimo \u017ce najlepiej sprzedaj\u0105cym si\u0119 tzw. tygodnikiem opinii jest &#8222;Go\u015b\u0107 Niedzielny&#8221; z rocznym nak\u0142adem ponad 10 mln egzemplarzy, to gdzie mu tam do si\u0142y ra\u017cenia kolorowej prasy&#8230;<br \/> <br \/> <strong>Radio, internet i billboardy, czyli zmasowane natarcie<\/strong><\/p>\r\n<p>Najwi\u0119ksz\u0105 firm\u0105 radiow\u0105 w Polsce &#8211; zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem poziomu przychod\u00f3w, jak i liczby s\u0142uchaczy &#8211; jest RMF, dysponuj\u0105ca og\u00f3lnopolsk\u0105 stacj\u0105 oraz sieci\u0105 RMF MAXXX i RMF Classic. W\u0142a\u015bcicielem tej grupy jest niemiecki koncern Bauer, kt\u00f3rego poznali\u015bmy ju\u017c jako potentata w bran\u017cy czasopism. Do swego stanu posiadania zalicza on te\u017c Interi\u0119, jeden z najpopularniejszych portali internetowych.<br \/> Druga pod wzgl\u0119dem zasi\u0119gu i poziomu przychod\u00f3w na rynku radiowym jest grupa Eurozet dysponuj\u0105ca og\u00f3lnopolsk\u0105 koncesj\u0105 Radia Zet, sieci\u0105 Chilli Zet, Planeta i Antyradio. W\u0142a\u015bcicielem tej z kolei grupy jest francuski koncern Lagardere, mi\u0119dzynarodowe imperium medialne, wydawca czasopism i ksi\u0105\u017cek. Na trzecie miejsce w\u015br\u00f3d komercyjnych rozg\u0142o\u015bni wysuwa si\u0119 nale\u017c\u0105ca do znanej nam grupy ZPR (&#8222;Super Express&#8221;, Eska TV i Polo TV) sie\u0107 rozg\u0142o\u015bni o nazwie ESKA i WAWA, z \u0142\u0105cznym zasi\u0119giem ludno\u015bciowym wynosz\u0105cym 31 milion\u00f3w. Tak\u017ce i na rynku radiowym koncern Agora dysponuje kilkudziesi\u0119cioma rozg\u0142o\u015bniami docieraj\u0105cymi do oko\u0142o 25 mln s\u0142uchaczy, pod mark\u0105 TOK FM, Z\u0142ote Przeboje i Roxy. Widoczna jest tendencja do stopniowego opanowywania przez koncerny medialne r\u00f3\u017cnych form dotarcia do odbiorc\u00f3w. Wszystkie najcz\u0119\u015bciej odwiedzane portale internetowe w naszym kraju nale\u017c\u0105 r\u00f3wnocze\u015bnie do firm obecnych w innych ga\u0142\u0119ziach przemys\u0142u medialnego albo telekomunikacyjnego. Wirtualna Polska jest w\u0142asno\u015bci\u0105 francuskiej TP SA, do Agory nale\u017cy portal Gazeta.pl, za\u015b Onet w\u0142a\u015bnie zosta\u0142 sprzedany przez TVN i trafi\u0142 do opisanego wy\u017cej niemiecko-szwajcarskiego koncernu Ringier Axel Springer. Doda\u0107 do tego mo\u017cna tak\u017ce posiadanie firm reklamy zewn\u0119trznej (w\u0142a\u015bcicielem AMS, jednej z najwi\u0119kszych firm reklamy billboardowej i opanowuj\u0105cej przystanki komunikacji miejskiej, jest Agora), a tak\u017ce sieci kin.<br \/> <br \/> <strong>Telewizja &#8211; nadawcy i po\u015brednicy<\/strong><\/p>\r\n<p>Rynek telewizji komercyjnej w naszym kraju zdominowany jest przez dwie firmy: Polsat i TVN. Nie spos\u00f3b przedstawi\u0107 tych nadawc\u00f3w w oderwaniu od po\u0142\u0105czonych z nimi licznymi wi\u0119zami grup medialnych.<\/p>\r\n<p>Cyfrowy Polsat to sp\u00f3\u0142ka dysponuj\u0105ca platform\u0105 satelitarn\u0105, przy pomocy kt\u00f3rej dostarcza do 3,5 mln polskich dom\u00f3w odp\u0142atne pakiety stacji telewizyjnych, ale tak\u017ce szerokopasmowy internet i us\u0142ugi telefoniczne. W zesz\u0142ym roku Zygmunt Solorz sprzeda\u0142 swoje udzia\u0142y w telewizji Polsat w\u0142a\u015bnie&#8230; Cyfrowemu Polsatowi, by uzyska\u0107 \u015brodki na zakup sieci telefonii kom\u00f3rkowej pod mark\u0105 Plus. Jak wiadomo, ten sam w\u0142a\u015bciciel naby\u0142 te\u017c ca\u0142y multipleks cyfrowej naziemnej telewizji mobilnej umo\u017cliwiaj\u0105cy odp\u0142atne dostarczanie abonentom pakietu program\u00f3w telewizyjnych we wszystkich polskich miastach bez u\u017cycia satelity i internetu. Cyfrowy Polsat jest sp\u00f3\u0142k\u0105 gie\u0142dow\u0105 zobowi\u0105zan\u0105 do ujawniania swoich finans\u00f3w, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015bciowy pakiet ma w niej ci\u0105gle sp\u00f3\u0142ka ulokowana na Cyprze, a kontrolowana przez Zygmunta Solorza. Jak wiadomo, w wyniku decyzji cyfryzacyjnych grupa w\u0142a\u015bciciela Polsatu dysponuje tak\u017ce czterema programami (Polsat, Polsat Sport News, TV4 i TV6) w MUX-2 oraz udzia\u0142ami w ATM Grupa SA w MUX-1.<\/p>\r\n<p>R\u00f3wnie\u017c gie\u0142dow\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 jest TVN z wieloma programami telewizyjnymi, w tym z nabytymi w zesz\u0142ym roku wi\u0119kszo\u015bciowymi udzia\u0142ami w sp\u00f3\u0142ce STAVKA, dysponuj\u0105cej miejscem w MUX-1. TVN powi\u0105zana jest kapita\u0142owo z grup\u0105 ITI, jednak ze wzgl\u0119du na znaczne zad\u0142u\u017cenie i brak porozumienia w rodzinie po \u015bmierci Jana Wejcherta dochodzi do stopniowego wydzielania poszczeg\u00f3lnych sp\u00f3\u0142ek. Dosz\u0142o do zawarcia umowy z Canal+ i praktycznego po\u0142\u0105czenia nale\u017c\u0105cej do ITI platformy satelitarnej n (1,2 mln u\u017cytkownik\u00f3w) z platform\u0105 Cyfra+ (1,5 mln u\u017cytkownik\u00f3w), a niedawno &#8211; do wspomnianej wy\u017cej sprzeda\u017cy (za sum\u0119 ponad miliarda z\u0142otych) portalu Onet.pl na rzecz niemiecko-szwajcarskiego koncernu Ringier Axel Springer. Warto wspomnie\u0107, \u017ce wzbogacony transakcj\u0105 z ITI Canal+ to mi\u0119dzynarodowa firma, w kt\u00f3rej istotny pakiet posiada koncern globalny Vivendi o rocznych obrotach 30 mld euro, obecny m.in. we Francji, USA, Brazylii i Maroku.<br \/> Znamienne s\u0105 transakcje, do jakich dosz\u0142o na rynku telewizyjnym: platformy satelitarne Cyfrowy Polsat i Canal+ uzyska\u0142y przewag\u0119, zakupuj\u0105c firmy dotychczasowych nadawc\u00f3w telewizyjnych. Tak\u017ce decyzje Zygmunta Solorza o zakupie telefonii kom\u00f3rkowej, cz\u0119stotliwo\u015bci internetowych w technologii HSPA+ i LTE oraz multipleksu mobilnego \u015bwiadcz\u0105 o coraz silniejszej na polskim rynku \u015bwiatowej tendencji do wzmocnienia roli w\u0142a\u015bcicieli technologii przesy\u0142u i posiadaczy sieci abonent\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Do w\u0142asno\u015bciowej i technologicznej konsolidacji oraz ekspansji firm mi\u0119dzynarodowych dochodzi na rynku po\u015brednik\u00f3w dostarczaj\u0105cych sygna\u0142 telewizyjny za po\u015brednictwem kabla. Najwi\u0119kszym potentatem jest tu UPC Polska, kt\u00f3ra po zakupieniu konkurencyjnej sieci ASTER dysponuje ju\u017c blisko p\u00f3\u0142toramilionow\u0105 grup\u0105 abonent\u00f3w. W\u0142a\u015bcicielem UPC jest globalny koncern LGI (Liberty Global), obecny w 10 krajach Europy, Ameryce P\u0142d. i Australii. Rola po\u015brednik\u00f3w tego rodzaju jest istotna, oni to bowiem \u0142\u0105cz\u0105 poszczeg\u00f3lne programy telewizyjne w pakiety i decyduj\u0105 o cenie dost\u0119pu do stacji telewizyjnych. Kolejne miejsca w\u015br\u00f3d kablowych po\u015brednik\u00f3w zajmuje Vectra z ok. 800 tys. abonent\u00f3w (polski kapita\u0142) oraz Multimedia Polska z 700 tys. klient\u00f3w, ale coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 plotki o wykupieniu jednej firmy przez drug\u0105. Drobnych operator\u00f3w kablowych jest jeszcze w naszym kraju kilkuset, ale nieuniknione wydaje si\u0119 stopniowe wch\u0142anianie ich przez trzy najwi\u0119ksze firmy. Operatorzy kablowi staraj\u0105 si\u0119 utrzyma\u0107 na rynku, oferuj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie us\u0142ugi internetowe i telefoniczne.<\/p>\r\n<p>Dane o rynku medi\u00f3w, \u0142\u0105cznie z analiz\u0105 stanu w\u0142asno\u015bci, obszernie prezentowane s\u0105 w za\u0142\u0105czonej do rocznego sprawozdania KRRiT &#8222;Informacji o podstawowych problemach radiofonii i telewizji&#8221; dost\u0119pnej na stronie www.krrit.gov.pl. W niniejszym artykule mog\u0142a si\u0119 zmie\u015bci\u0107 tylko drobna cz\u0119\u015b\u0107 tej wiedzy, warto si\u0119 zapozna\u0107 z ca\u0142o\u015bci\u0105. Ze wzgl\u0119du na rozmiary niniejszego tekstu musia\u0142a w nim zosta\u0107 pomini\u0119ta analiza trudnej sytuacji medi\u00f3w publicznych (celowo os\u0142abianych, co s\u0142u\u017cy poprawie sytuacji w\u0142a\u015bcicieli prywatnych) oraz ocena ograniczanego wp\u0142ywu medi\u00f3w niezale\u017cnych i katolickich. Niech ten przegl\u0105d stanu w\u0142asno\u015bci medi\u00f3w w Polsce pos\u0142u\u017cy Pa\u0144stwu jako materia\u0142 do w\u0142asnych przemy\u015ble\u0144 i przyczyni si\u0119 do wzrostu zaanga\u017cowania we wspieraniu bliskich nam \u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznego przekazu.<\/p>\r\n<p><em><strong><strong>Barbara Bubula<\/strong><\/strong><\/em><\/p>\r\n<hr \/>\r\n<p>Autorka jest pos\u0142em na Sejm RP, w latach 2007&#8211;2010 by\u0142a cz\u0142onkiem KRRiT desygnowanym przez \u015bp. prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Odmowa udost\u0119pnienia miejsca na cyfrowym multipleksie Telewizji Trwam uwydatni\u0142a po raz kolejny, jaki jest zasadniczy problem polskiej kultury i to\u017csamo\u015bci: jeste\u015bmy poddani wielorakiemu wp\u0142ywowi medi\u00f3w, kt\u00f3rych w\u0142asno\u015b\u0107 skoncentrowana jest w zaledwie kilku o\u015brodkach prezentuj\u0105cych lewicowo-liberalny \u015bwiatopogl\u0105d skierowany przeciwko tradycyjnym warto\u015bciom. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych rodak\u00f3w nie ma jednak \u015bwiadomo\u015bci, kto posiada w\u0142adz\u0119 nad ich czasem, uwag\u0105 i [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[92,159],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58123"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58123"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58123\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}