{"id":58004,"date":"2012-06-22T14:10:02","date_gmt":"2012-06-22T19:10:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=58004"},"modified":"2012-06-22T14:10:02","modified_gmt":"2012-06-22T19:10:02","slug":"heil-hitler-zamiast-szczesc-boze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=58004","title":{"rendered":"„Heil Hitler” zamiast „Szcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce”…"},"content":{"rendered":"

Ks. August Froehlich przez ca\u0142y okres swej duszpasterskiej pracy przeciwstawia\u0142 si\u0119 nazizmowi i broni\u0142 Polak\u00f3w. W odwecie Niemcy za\u017c\u0105dali od niego pozdrawiania si\u0119 „Heil Hitler” zamiast „Szcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce”. Zgin\u0105\u0142 w niemieckim obozie \u015bmierci Dachau. Dzi\u015b przypada 70.rocznica jego \u015bmierci.<\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/a>August Froehlich urodzi\u0142 si\u0119 26 stycznia 1891 r. w Kr\u00f3lewskiej Hucie (obecnym Chorzowie) na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Po uko\u0144czeniu gimnazjum w Legnicy, w 1912 r. rozpocz\u0105\u0142 studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego.

Po wybuchu I wojny \u015bwiatowej zosta\u0142 wcielony do armii pruskiej, w kt\u00f3rej walczy\u0142 na frontach rosyjskim i francuskim.

Jesieni\u0105 1920 r. powr\u00f3ci\u0142 do alumnatu we Wroc\u0142awiu i uko\u0144czy\u0142 studia teologiczne.

W czerwcu 1921 r. przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie w katedrze wroc\u0142awskiej, nast\u0119pnie jeszcze w tym samym roku otrzyma\u0142 powo\u0142anie do pracy w berli\u0144skiej parafii \u015bw. Edwarda w dzielnicy Neuk\u00f6lln.

W kwietniu 1931 r. zosta\u0142 rektorem ko\u015bcio\u0142a \u015bw. J\u00f3zefa w dzielnicy Alt-Rudow, gdzie po raz pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z propagand\u0105 narodowosocjalistyczn\u0105 g\u0142oszon\u0105 przez ko\u015bcielnych ch\u00f3rzyst\u00f3w. Z jego polecenia ch\u00f3r zosta\u0142 rozwi\u0105zany, jednak decyzja ta spotka\u0142a si\u0119 z niezrozumieniem ze strony prze\u0142o\u017conych. Ze wzgl\u0119du na nadszarpni\u0119t\u0105 opini\u0119 ks. Froehlich zmuszony by\u0142 opu\u015bci\u0107 swoje stanowisko i zmieni\u0107 miejsce pracy.

W lipcu 1932 r. zosta\u0142 rektorem ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Paw\u0142a w Drawsku Pomorskim na Pomorzu, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 nowo utworzonej diecezji berli\u0144skiej. Ks. Froehlich znany by\u0142 z troski o biednych robotnik\u00f3w rolnych, cz\u0119sto s\u0142u\u017cy\u0142 wiernym pomoc\u0105. Podejmowa\u0142 si\u0119 za\u0142atwienia drobnych spraw, organizowa\u0142 akcje charytatywne, czym zjedna\u0142 sobie sympati\u0119 lokalnej spo\u0142eczno\u015bci.

Po obj\u0119ciu przez NSDAP pe\u0142ni w\u0142adzy w po\u0142owie lat 30., szykany wobec Ko\u015bcio\u0142a katolickiego wzmog\u0142y na sile. Przybiera\u0142y one r\u00f3\u017cne, cz\u0119sto kuriozalne formy. Za\u017c\u0105dano na przyk\u0142ad, by ks. Froehlich u\u017cywa\u0142 przepisowego i \u201ejedynie s\u0142usznego\u201d pozdrowienia hitlerowskiego zamiast chrze\u015bcija\u0144skiego pozdrowienia \u201eSzcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce\u201d. Nie podporz\u0105dkowa\u0142 si\u0119, wi\u0119c odm\u00f3wiono mu mo\u017cliwo\u015bci przekazywania informacji podczas odprawiania nabo\u017ce\u0144stw w obozach i o\u015brodkach wychowawczych, a wkr\u00f3tce odprawiania tam nabo\u017ce\u0144stw.

Zatrzymany w kwietniu 1935 r. przez Gestapo w Koszalinie, podczas przes\u0142uchania broni\u0142 swych praw oraz przekona\u0144. Polemizowa\u0142 z redaktorami prasy nazistowskiej: Der St\u00fcrmer i Das Schwarze Korps, broni\u0105c duchownych katolickich przed znies\u0142awieniami i blu\u017anierczym przedstawianiem Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu.

W\u00a0 lipcu 1937 r. obj\u0105\u0142 zwierzchnictwo parafii \u015bw. Jerzego w Rathenow w Brandenburgii. W 1941 r. w listach do dyrekcji miejscowych zak\u0142ad\u00f3w optycznych Emila Buscha AG uj\u0105\u0142 si\u0119 za polskimi wi\u0119\u017aniami przymusowo zatrudnionymi w tej firmie. W odwecie w\u0142adze zak\u0142adowe donios\u0142y na niego do Gestapo. Po trzech tygodniach aresztu, ks. Froehlich wyszed\u0142 na wolno\u015b\u0107 po zap\u0142aceniu kaucji.

W maju 1941 r. zosta\u0142 powt\u00f3rnie aresztowany i osadzony w wi\u0119zieniu w Poczdamie. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 umieszczony w obozie koncentracyjnym, kolejno w Buchenwaldzie, Ravensbr\u00fccku i ostatecznie Dachau, gdzie choroby i okrutne traktowanie przez SS-man\u00f3w spowodowa\u0142y skrajne wyniszczenie organizmu i \u015bmier\u0107.

28 lipca 1942 r. ks. August Froehlich zosta\u0142 pochowany na cmentarzu St.-Matthias w Berlinie-Tempelhof.<\/p>\r\n

Pawe\u0142 Zbrojewicz<\/strong><\/em><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: dioezesanarchiv-berlin.de<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ks. August Froehlich przez ca\u0142y okres swej duszpasterskiej pracy przeciwstawia\u0142 si\u0119 nazizmowi i broni\u0142 Polak\u00f3w. W odwecie Niemcy za\u017c\u0105dali od niego pozdrawiania si\u0119 „Heil Hitler” zamiast „Szcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce”. Zgin\u0105\u0142 w niemieckim obozie \u015bmierci Dachau. Dzi\u015b przypada 70.rocznica jego \u015bmierci. August Froehlich urodzi\u0142 si\u0119 26 stycznia 1891 r. w Kr\u00f3lewskiej Hucie (obecnym Chorzowie) na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[132,102,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58004"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58004"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58004\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}