{"id":57821,"date":"2012-06-19T09:34:39","date_gmt":"2012-06-19T14:34:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=57821"},"modified":"2012-06-19T09:34:39","modified_gmt":"2012-06-19T14:34:39","slug":"charakter-lotu-statku-powietrznego-w-polsce-rosji-i-usa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=57821","title":{"rendered":"Charakter lotu statku powietrznego – w Polsce, Rosji i USA"},"content":{"rendered":"

Dzisiejsza notka kr\u00f3tka, ale odnosz\u0105ca si\u0119 do (wci\u0105\u017c trwaj\u0105cej) dyskusji na temat charakteru lotu PLF 101, kt\u00f3ry to kryptonim nadano tupolewowi 154M (n.b. 101) 10 kwietnia 2010 roku.<\/strong><\/p>\r\n

Mimo jasnego potwierdzenia, nawet w raporcie komisji Millera, \u017ce lot ten by\u0142 lotem wojskowym, wci\u0105\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 ludzie pewni, \u017ce by\u0142 to lot cywilny, ze wzgl\u0119du na rzekomo prywatny charakter wizyty prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego i 95 innych os\u00f3b w Katyniu. T\u0119 kwesti\u0119 pozostawiam do rozstrzygni\u0119cia specjalistom od protoko\u0142u dyplomatycznego, sam zajm\u0119 si\u0119 kr\u00f3tkim i jasnym wyt\u0142umaczeniem czym jest lot cywilny, czym pa\u0144stwowy, a czym w ko\u0144cu lot wojskowy, i jaki charakter mia\u0142 wi\u0119c lot PLF 101. Na ko\u0144cu (dla ciekawostki) poka\u017c\u0119 jak to wygl\u0105da w USA, wnioski mog\u0105 by\u0107 zaskakuj\u0105ce.<\/p>\r\n

Rozwi\u0105zania polskie i rosyjskie<\/strong><\/p>\r\n

W Polsce, w kwestii charakteru lotu i sposobu badania katastrofy danego statku powietrznego, obowi\u0105zuj\u0105 przepisy FAI – Mi\u0119dzynarodowej Federacji Lotniczej. Ponadto istnieje te\u017c umowa z roku 1993, mi\u0119dzy Polsk\u0105, a Federacj\u0105 Rosyjsk\u0105, kt\u00f3ra precyzuje zasady post\u0119powania w wypadkach statk\u00f3w powietrznych FR i Polski, kt\u00f3re wydarzy\u0142y si\u0119 na terenie drugiej strony umowy. Jak mo\u017cna podsumowa\u0107 ustalenia mi\u0119dzynarodowe i szczeg\u00f3\u0142owe?<\/p>\r\n

Lot cywilny – ka\u017cdy lot komercyjny, lub nie, wykonany przez maszyn\u0119 nale\u017c\u0105c\u0105 do osoby, lub organizacji prywatnej. W wypadku katastrofy takiej maszyny post\u0119powanie przeprowadza komisja kraju, na kt\u00f3rego terenie dosz\u0142o do wypadku. Jednak\u017ce, strony mog\u0105 podpisa\u0107 umow\u0119 dt. danego wypadku, czyni\u0105c\u0105 wyj\u0105tek i dopuszczaj\u0105c\u0105 komisj\u0119 kraju, w kt\u00f3rym zarejestrowany jest statek powietrzny (lub jego operator), albo te\u017c komisj\u0119 kraju, w kt\u00f3rym maszyn\u0119 wyprodukowano (patrz wypadki wczesnych egzemplarzy DC-10).<\/p>\r\n

Lot pa\u0144stwowy – kategoria nie wymieniana przez prawodastwo mi\u0119dzynarodowe. Wszelkie post\u0119powanie zgodnie z umowami dwustronnymi. W naszym regionie „lini\u0105 pa\u0144stwow\u0105” jest Rossija – nale\u017c\u0105ca do FR linia wykonuj\u0105ca loty na rzecz rosyjskich VIP-\u00f3w. Zgodnie z umow\u0105 z 1993 roku, wypadki rosyjskich maszyn pa\u0144stwowych badaj\u0105 odpowiednie organa rosyjskie.<\/p>\r\n

Wreszcie lot wojskowy – zgodnie z ustaleniami FAI i innych organizacji, do kt\u00f3rych nale\u017cy Polska: ka\u017cdy lot maszyny nale\u017c\u0105cej do s\u0142u\u017cby danego pa\u0144stwa (w Polsce: Si\u0142y Zbrojne, Policja, Stra\u017c Graniczna). W wypadku katastrofy, post\u0119powanie prowadzi w\u0142a\u015bciciel maszyny, ze wzgl\u0119du na eksterytorialno\u015b\u0107 takiego statku. S\u0142u\u017cby pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym dosz\u0142o do wypadku, s\u0105 zobowi\u0105zane do udzielenia niezb\u0119dnej pomocy. Tak by\u0142o np. w wypadku katastrofy bia\u0142oruskiego Su-27 pod Radomiem (wojskowa komisja bia\u0142oruska, nie polska, mimo \u017ce Bia\u0142oru\u015b nale\u017cy do MAK-u – ten mo\u017ce bada\u0107 tylko wypadki cywilne), albo Kani polskiej Stra\u017cy Granicznej (na terenie Bia\u0142orusi).<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie, tak jak w lotach cywilnych, mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 wyj\u0105tki, ale umowa musi spe\u0142ni\u0107 wymogi formalne (forma pisemna, dok\u0142adny opis sposobu procedowania i ew. odwo\u0142ania, podpisy przewodnicz\u0105cych odpowiednich komisji badawczych).<\/p>\r\n

Zgodnie z powy\u017cszym nie ma w\u0105tpliwo\u015bci (tak te\u017c uzna\u0142a komisja Millera), \u017ce lot PLF 101 by\u0142 lotem wojskowym. St\u0105d te\u017c zasadne jest pytanie, kto i w jaki spos\u00f3b zadecydowa\u0142 o tym, \u017ce wypadek polskiej maszyny wojskowej bada rosyjska komisja ds. wypadk\u00f3w lotnictwa cywilnego – MAK. Nale\u017cy te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy formalno-prawnym poj\u0119ciem „lotu wojskowego”, a potocznym „lotem bojowym” – \u017cadna z um\u00f3w nie okre\u015bla czego\u015b takiego jak „lot bojowy”, i nawet w czasie wojen odpowiednie wojskowe komisje badaj\u0105 przyczyn\u0119 utraty danej maszyny – czy by\u0142o to zestrzelenie (je\u015bli tak, to przez kogo), czy awaria, czy b\u0142\u0105d pilota. Ewentualne zamiary za\u0142ogi (okre\u015blone rozkazem) nikogo tu nie interesuj\u0105, a jedyny problem dotyczy tylko ch\u0119ci drugiej strony w odzyskaniu wraku maszyny. Prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w historii konflikt\u00f3w zbrojnych zdarzy\u0142o si\u0119 kilka wypadk\u00f3w powrotu wraku, jeszcze w czasie trwania walk! Z kolei w wypadku kraj\u00f3w oficjalnie b\u0119d\u0105cych w stosunku pokojowym, jedynie po\u0142o\u017cenie wraku (np. zbocze g\u00f3ry, dno jeziora) utrudnia\u0142o odpowiednim organom dotarcie do niego. Historia wraku Tu-154M n.b. 101 mo\u017ce by\u0107 w tym wypadku niezwykle ironiczn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 co do rzeczyswistego charakteru stosunk\u00f3w polsko-rosyjskich.<\/p>\r\n

Spos\u00f3b ameryka\u0144ski<\/strong><\/p>\r\n

Powy\u017csze ustalenia co do charakteru lotu (lot cywilny, lot wojskowy), co oczywiste, obowi\u0105zuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na terenie USA. Jednak\u017ce, du\u017co ciekawiej wygl\u0105da tam sytuacja lot\u00f3w maszyn z prezydentem na pok\u0142adzie. Przypomnijmy, \u017ce w Polsce nie ka\u017cdy lot prezydencki ma status HEAD. Trudno za takie loty uzna\u0107 loty Bronis\u0142awa Komorowskiego do USA na pok\u0142adzie LOT-owskiego boeinga 767, czy cho\u0107by jego loty balonem (r\u00f3wnie\u017c rejestrowanym statkiem powietrznym) – by\u0142y to bez w\u0105tpienia loty cywilne, tak jak bez w\u0105tpienia wojskowy by\u0142 lot z 10 kwietnia 2010 roku (nawet je\u015bli wizyta mia\u0142a by\u0107 prywatna).<\/p>\r\n

Tymczasem w USA prezydent ma do swojej dyspozycji eskadr\u0119 prezydenck\u0105, w kt\u00f3rej sk\u0142ad wchodz\u0105 m.in. znane na ca\u0142ym \u015bwiecie zmodyfikowane boeingi 747, popularnie zwane Air Force One. Prawda jest jednak taka, \u017ce ameryka\u0144ski prezydent nie musi korzysta\u0107 z us\u0142ug prezydenckiej eskadry, ale ka\u017cdy statek powietrzny, kt\u00f3rym si\u0119 porusza (cho\u0107by mia\u0142 to by\u0107 i balon), automatycznie uzyskuje status Air Force One, gdy\u017c nazwa ta okre\u015bla nie tyle konkretn\u0105 maszyn\u0119, ale dowoln\u0105, byle na jej pok\u0142adzie znajdowa\u0142 si\u0119 prezydent. W dodatku nie ma znaczenia czy cel lotu jest oficjalny, czy prywatny – w ka\u017cdej chwili mo\u017ce on za\u017cyczy\u0107 sobie us\u0142ug Si\u0142 Powietrznych USA<\/a>, a je\u015bli nie to i tak jego przelotowi b\u0119d\u0105 towarzyszy\u0107 podwy\u017cszone normy bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

Przyk\u0142adem cho\u0107by ta wiadomo\u015b\u0107<\/a>, wed\u0142ug kt\u00f3rej prywatnej wizycie Barracka Obamy w stanie Illinois towarzyszy\u0142o zamkni\u0119cie przestrzeni powietrznej woko\u0142o. Oczywi\u015bcie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119, \u017ce podobnie wysoki (a raczej taki sam co zwykle) by\u0142 poziom ochorny przez Secret Service zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 najbli\u017csz\u0105 ochron\u0105 prezydenta. W Polsce, jak pokazuje przyk\u0142ad smole\u0144ski, bywa z tym r\u00f3\u017cnie. Raz prezydent lec\u0105cy do obcego kraju, wojskowym samolotem nie mo\u017ce liczy\u0107 na agent\u00f3w BOR, p\u00f3\u017aniej znowu BOR-owcy w liczbach batalionowych przeczesuj\u0105 lasy w opancerzonych teren\u00f3wkach, pilnuj\u0105c prezydenta bujaj\u0105cego nad pustkowiem w balonie (kt\u00f3rego operator, nota bene, nie spe\u0142ni\u0142 wymog\u00f3w rejestracji komercyjnego statku powietrznego).<\/p>\r\n

Czy mo\u017cemy liczy\u0107 na zmiany w tym temacie? Chyba nie, gdy\u017c dla strony rz\u0105dowej by\u0142oby to r\u00f3wnoznaczne z przyznaniem si\u0119 do kl\u0119ski i cz\u0119\u015bciowej winy w wypadku katastrofy smole\u0144skiej. A szkoda, gdy\u017c nawet zawy\u017cona czasem ochrona (tak jak w wypadku wycieczki Obamy do rodzinnej miejscowo\u015bci) mog\u0142aby jedynie s\u0142u\u017cy\u0107 bezpiecze\u0144stwu Polski.<\/p>\r\n

KrzychuZOkecia<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dzisiejsza notka kr\u00f3tka, ale odnosz\u0105ca si\u0119 do (wci\u0105\u017c trwaj\u0105cej) dyskusji na temat charakteru lotu PLF 101, kt\u00f3ry to kryptonim nadano tupolewowi 154M (n.b. 101) 10 kwietnia 2010 roku. Mimo jasnego potwierdzenia, nawet w raporcie komisji Millera, \u017ce lot ten by\u0142 lotem wojskowym, wci\u0105\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 ludzie pewni, \u017ce by\u0142 to lot cywilny, ze wzgl\u0119du na […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[84,137,21,104],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57821"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57821"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57821\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}