{"id":57812,"date":"2012-06-19T20:16:15","date_gmt":"2012-06-20T01:16:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=57812"},"modified":"2012-06-19T21:32:56","modified_gmt":"2012-06-20T02:32:56","slug":"czy-wikipedia-stanowi-zagrozenie-dla-edukacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=57812","title":{"rendered":"Czy Wikipedia stanowi zagro\u017cenie dla edukacji?"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Rozwa\u017cania na koniec roku szkolnego\/akademickiego<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>Jak wa\u017cn\u0105 pomoc edukacyjna w dzisiejszych czasach stanowi Wikipedia mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 &#8222;<a href=\"http:\/\/www.tvn24.pl\/wiadomosci-ze-swiata,2\/wikipedia-stanie-w-srode-odrobcie-wczesniej-lekcje,197546.html\">Ostrze\u017cenie dla uczni\u00f3w! Odr\u00f3bcie wcze\u015bniej lekcje\u2026<\/a>\u2019 jakie napisa\u0142 na pocz\u0105tku tego roku tw\u00f3rca Wikipedii, gdy\u017c Wikipedia protestuj\u0105c przeciwko z\u0142emu prawu przestanie jednego dnia dzia\u0142a\u0107! (PROTEST PRZECIWKO KONTROWERSYJNYM USTAWOM W USA<\/p>\r\n<p>Jednym s\u0142owem &#8211; bez Wikipedii w szko\u0142ach &#8211; ani rusz.<\/p>\r\n<p>Jest jednak dylemat czy brak Wikipedii (nawet jednodniowy) stanowi zagro\u017cenie dla edukacji, czy te\u017c powa\u017cne zagro\u017cenie dla edukacji stanowi permanentny dost\u0119p do Wikipedii bo i takie g\u0142osy si\u0119 zdarzaj\u0105 i to wcale nie tak rzadko?<\/p>\r\n<p>Fakt, \u017ce Wikipedi\u0119 tworz\u0105 nie licencjonowani \u2018profesorowie \u2018lecz <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pomoc:Poradnik_autora_Wikipedii\">otwarte spo\u0142ecze\u0144stwo<\/a> samo wydaj\u0105ce licencje na tworzenie hase\u0142 do Wikipedii i to osobom cz\u0119sto \/zwykle bez tytu\u0142\u00f3w, mo\u017ce budzi\u0107 obawy o zawarto\u015b\u0107 tej encyklopedii. Ale czy zasadnie?<\/p>\r\n<p>Poniek\u0105d tak. Wiele hase\u0142 zawiera b\u0142\u0119dy, nie\u015bcis\u0142o\u015bci, mo\u017cna wprowadzi\u0107 na jakie\u015b czas (nawet d\u0142ugi) r\u00f3\u017cne brednie (te \u0142atwiej wykry\u0107), czy po prostu nieprawdziwe dane. Ale czy inne &#8211; np. Papierowe\/internetowe encyklopedie, podr\u0119czniki i in. pomoce naukowe, tworzone przez licencjonowanych \u2018profesor\u00f3w\u2019 ich nie zawieraj\u0105?<\/p>\r\n<p>Zwykle uwa\u017ca si\u0119, \u017ce te tradycyjne encyklopedie s\u0105 bardziej wiarygodne, ale czy na pewno? Ka\u017cdy jak sobie por\u00f3wna has\u0142a z Wikipedii i np. Encyklopedii PWN zauwa\u017cy, \u017ce ta powa\u017cniejsza, naukowa encyklopedia jakby nie nad\u0105\u017ca\u0142a za rozwojem wiedzy, a ponadto jakby by\u0142a cenzurowana ( albo odg\u00f3rnie, albo autonomicznie przez autor\u00f3w hase\u0142). Wi\u0119c nie jest to takie znakomite \u017ar\u00f3d\u0142o. Jak si\u0119 por\u00f3wna np. has\u0142a o polskich naukowcach, to na podstawie hase\u0142 encyklopedii PWN nie spos\u00f3b zrozumie\u0107, dlaczego nasze elity s\u0105 takie kiepskie i gdzie by\u0142y\/s\u0105 umocowane . Trudno znale\u017a\u0107 informacje kto by\u0142 towarzyszem ( PZPR) , a tym bardziej kto TW co tak bardzo wielu pomaga\u0142o w oficjalnych karierach. A taka wiedza jest jednak wa\u017cna bo pokazuje jak si\u0119 robi kariery w nauce i jaka jest wiarygodno\u015b\u0107 \u2018poszukiwaczy prawdy\u2019 . Z Wikipedii mo\u017cna si\u0119 tego dowiedzie\u0107, a z encyklopedii PWN &#8211; nie, wi\u0119c kt\u00f3ra z nich stanowi zagro\u017cenie dla edukacji? Oczywi\u015bcie to tylko jeden wybrany przyk\u0142ad, kt\u00f3ry mi si\u0119 nasun\u0105\u0142 przy konstruowaniu strony <strong><a href=\"http:\/\/lustronauki.wordpress.com\/\"><em>Lustracja i weryfikacja naukowc\u00f3w PRL <\/em><\/a><\/strong>ale chyba znamienny. Mo\u017cna by takie przyk\u0142ady mno\u017cy\u0107.<\/p>\r\n<p>Jeszcze gorzej w konfrontacji z Wikipedi\u0105 wypadaj\u0105 niekt\u00f3re podr\u0119czniki czy dzie\u0142a naukowe, do opanowania przez m\u0142odzie\u017c zalecane\/wymagane a w kt\u00f3rych nie\u015bcis\u0142o\u015bci, braki, czy po prostu farmazony s\u0105 nader cz\u0119ste.<br \/> Ze wzgl\u0119du na nieraz kiepski poziom podr\u0119cznik\u00f3w powo\u0142ana zosta\u0142a nawet <strong><a href=\"http:\/\/pau.krakow.pl\/index.php\/2007022351\/Komisje-pozawydziaowe-PAU-o-charakterze-interdyscyplinarnym.html#oceny_podrecznikow_szkolnych\"><em>Komisja PAU do Oceny Podr\u0119cznik\u00f3w Szkolnych<\/em><\/a><\/strong><\/p>\r\n<p>Niestety o kompetencjach ograniczonych nie obejmuj\u0105cych podr\u0119cznik\u00f3w bardziej zaawansowanych, dla m\u0142odzie\u017cy studenckiej\/ czy przed-studenckiej przeznaczonych st\u0105d wyst\u0105pienia o wycofanie z obiegu edukacyjnego takich wadliwych i szkodliwych dla edukacji dzie\u0142 s\u0105 bezskuteczne ( np. <a href=\"http:\/\/blogjw.wordpress.com\/2009\/08\/05\/list-do-polskiej-akademii-umiejetnosci\/\"><em>List do Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci w sprawie wycofania z obiegu edukacyjnego \u2018Dziej\u00f3w Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego\u2019<\/em><\/a><\/p>\r\n<p>Z uporem maniaka powracam przy takich okazjach do \u2018arcydzie\u0142a\u2019 &#8211; \u2018Dzieje Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego <a href=\"http:\/\/blogjw.wordpress.com\/2009\/11\/04\/list-otwarty-do-prezesa-polskiej-akademii-umiejetnosci\/\"><em>\u2018List otwarty do Prezesa Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci<\/em><\/a> i cytowane tam teksty), gdy\u017c jest to bardzo dobry przyk\u0142ad jak negatywnie na edukacj\u0119 m\u0142odego pokolenia mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 dzie\u0142o, kt\u00f3re wychodzi spod pi\u00f3ra\/redakcji\/opinii profesor\u00f3w uwa\u017canych za wybitnych i z uczelni wzorcowej dla innych. W konsekwencji ka\u017cdy by chcia\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 taki poziom. I to jest dopiero zagro\u017cenie! Szczeg\u00f3lnie jak kto\u015b jest zdolny i to ( te bzdury) opanuje! Czy zdo\u0142a si\u0119 tego oduczy\u0107 przed emerytur\u0105? A co b\u0119dzie jak sam zacznie innych tego naucza\u0107 i podobne bzdury rozpowszechnia\u0107 i opanowania ich wymaga\u0107? To jest dopiero katastrofa.<\/p>\r\n<p>Z nauk\u0105 z Wikipedii przynajmniej nie ma przymusu. Nikt nie narzuca jej opanowania, ba ostrzega si\u0119 przed nie\u015bcis\u0142o\u015bciami, b\u0142\u0119dami, konieczno\u015bci\u0105 cytowania \u017ar\u00f3de\u0142 itp..<\/p>\r\n<p>A czy pr\u00f3bowa\u0142 kto\u015b otwarcie ostrzega\u0107 przed nie\u015bcis\u0142o\u015bciami\/ b\u0142\u0119dami\/ brakami w dzie\u0142ach\/podr\u0119cznikach uczonych do opanowania\/wierzenia podanymi? Ja pr\u00f3bowa\u0142em i to przez kilkadziesi\u0105t ju\u017c lat, na przestrzeni ostatnich wiek\u00f3w, z konsekwencj\u0105 wykluczenia z systemu ( wielki to zaszczyt i uznanie) i z przekonaniem \u017ce tak si\u0119 post\u0105pi z niemal ka\u017cdym kto by tak o nale\u017cyt\u0105 edukacj\u0119 si\u0119 martwi\u0142\/wst\u0119powa\u0142\/zabiega\u0142.<\/p>\r\n<p>Niezrozumia\u0142a do ko\u0144ca jest przy tym troska o poziom m\u0142odzie\u017cy korzystaj\u0105cej z Wikipedii przy (niemal)ca\u0142kowitym braku troski o profesor\u00f3w korzystaj\u0105cych z Wikipedii i to bezkrytycznie, ba ca\u0142e fragmenty Wikipedii plagiatuj\u0105cych! (<strong><a href=\"http:\/\/poznan.gazeta.pl\/poznan\/1,36037,7711019,Prof__Kamela_Sowinska_i_plagiat_z_Wikipedii.html\"><em> Prof. Kamela-Sowi\u0144ska i plagiat z Wikipedii<\/em><\/a><\/strong> ) i uwa\u017caj\u0105cych si\u0119 za ofiary Wikipedii (gdyby jej nie by\u0142o to by jej nie plagiatowali! rzecz jasna)<\/p>\r\n<p>Tak, tak &#8211; to nie jest tak, \u017ce uczniowie\/studenci z\u017cynaj\u0105 z Wikipedii jak maj\u0105 co\u015b do domu zadane, to robi\u0105 te\u017c profesorowie \/autorytety dla tych uczni\u00f3w\/student\u00f3w jak maj\u0105 jak\u0105\u015b publikacj\u0119 \u2018naukow\u0105\u2019 przygotowa\u0107! I to dopiero jest problem, zagro\u017cenie dla edukacji, ale bynajmniej nie nag\u0142a\u015bniane.<\/p>\r\n<p>Sama tre\u015b\u0107 tekst\u00f3w niekoniecznie musi stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla edukacji je\u015bli funkcjonuje zmys\u0142 krytyczny, ale przez lata edukacji t\u0119piono krytyczne my\u015blenie, st\u0105d wyros\u0142y pokolenia bezkrytycznych &#8211; takie postawy by\u0142y preferowane, tak te pokolenia uformowano . I to szczeg\u00f3lnie na szczeblach \u2018profesorskich\u2019. Zanik krytyki naukowej wida\u0107 i w czasopismach naukowych i na konferencjach\/sympozjach, posiedzeniach, co jest tylko jasnym, przewidywanym od dawna skutkiem wycinania z systemu tych , kt\u00f3rzy by si\u0119 o\u015bmieli krytyk\u0119 i to merytoryczn\u0105 przeprowadzi\u0107,.szczeg\u00f3lnie krytyk\u0119 decydent\u00f3w akademickich.<\/p>\r\n<p><strong>Tam si\u0119 ko\u0144czy nauka, gdzie si\u0119 ko\u0144czy mo\u017cliwo\u015b\u0107 krytyki naukowej, a wi\u0119c, czy to co jest u nas uprawiane to jest nauka? <\/strong><\/p>\r\n<p>Czy to co powstaje po jej zako\u0144czeniu to jest taka post-nauka (jak si\u0119 ostatnio m\u00f3wi)? &#8211; taka bezkrytyczna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 uprawiana przez osobnik\u00f3w utytu\u0142owanych, nagradzana przez osobnik\u00f3w w togach i gronostajach, kt\u00f3rzy osi\u0105gn\u0119li cz\u0119sto szczyty po takiej tffu-rczo\u015bci.<\/p>\r\n<p>Zamiast narzeka\u0107 na poziom Wikipedii, na jej szkodliwe oddzia\u0142ywanie, czy nie by\u0142oby lepiej stworzy\u0107 co\u015b bardziej doskona\u0142ego, najbardziej nowoczesnego, aby ta pomoc by\u0142a wiarygodnym i najlepszym \u017ar\u00f3d\u0142em do odrabiania lekcji (i to nie tylko wtedy gdy Wikipedia strajkuje!) i cytowania w publikacjach.<\/p>\r\n<p>Chyba co\u015b jednak nie gra w tych zespo\u0142ach licencjonowanych m\u0119drc\u00f3w skoro czego\u015b takiego do tej pory nie zdo\u0142ali stworzy\u0107? Czy s\u0105 oni wiarygodni? czy nie stanowi\u0105 zagro\u017cenia dla edukacji?<\/p>\r\n<p>I na koniec przes\u0142anie &#8211; ostrze\u017cenie dla uczni\u00f3w\/student\u00f3w\/asystent\u00f3w\/\u2019prostych ludzi\u2019: <strong>Nie wierzcie bezkrytycznie w to co pisz\u0105 profesorowie PRL\/III RP.<\/strong><\/p>\r\n<p>Nikt nikogo nie mo\u017ce zwolni\u0107 z obowi\u0105zku krytycznego my\u015blenia.<\/p>\r\n<p><strong><em>J\u00f3zef Wieczorek<\/em><\/strong><\/p>\r\n<blockquote>\r\n<p><strong>KOMENTARZ <em>BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: <strong><em><\/em><\/strong>Oczywi\u015bcie nale\u017cy zachowywa\u0107 zdrowe krytyczne podej\u015bcie do informacji podawanych zar\u00f3wno w &#8222;naukowych&#8221; pracach, jak i w Wikipedii. Jednak weryfikacja informacji zawartych w tych, nazwijmy to tradycyjnych wersjach, wydaje si\u0119 by\u0107 \u0142atwiejsza, gdy\u017c mamy do czynienia z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 po\u0142\u0105czenia tre\u015bci z konkretnym autorem. Cz\u0119sto ju\u017c samo zaznajomienie si\u0119 z nazwiskiem autora jakiego\u015b\u00a0 has\u0142a encyklopedycznego, wiele powie nam o prawdom\u00f3wno\u015bci czy te\u017c wyko\u015blawieniu tego\u017c has\u0142a, gdy sk\u0105din\u0105d znamy osob\u0119 autora, jego postaw\u0119 ideologiczn\u0105, poprzedni\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, itp.<\/p>\r\n<p>Z Wikipedi\u0105 jest jednak nieco trudniej, poniewa\u017c wbrew temu co si\u0119 s\u0105dzi hase\u0142 w tej internetowej encykopedii wcale nie tworzy jakie\u015b cybernetyczne &#8222;otwarte spo\u0142ecze\u0144stwo&#8221; &#8211; a tym bardziej konkretny, profesjonalny, specjalizuj\u0105cy si\u0119 w danej dziedzinie fachowiec &#8211; lecz zupe\u0142nie anonimowa grupka ideologicznych i skrajnych lewicowc\u00f3w. Je\u015bli kto\u015b dalej wierzy w bajki o &#8222;otwarto\u015bci&#8221; Wikipedii, to polecamy przekona\u0107 si\u0119 samemu dokonuj\u0105c jak\u0105\u015b zmian\u0119 w ha\u015ble, np. wprowadzaj\u0105c udokumentowane lecz niemile widziane fakty z \u017cycia tzw. kontrowersyjnych os\u00f3b. Je\u015bli system nawet pozwoli na pocz\u0105tkowe dokonanie tej zmiany, to natychmiast czuwaj\u0105cy &#8222;moderatorzy&#8221; przywr\u00f3c\u0105 has\u0142o &#8222;do porz\u0105dku&#8221;, a samego sprawc\u0119 zabanuj\u0105, aby nie mia\u0142 ju\u017c dost\u0119pu do edytowania tej &#8222;otwartej encyklopedii&#8221;. (<em>Been there done that.<\/em>) S\u0105dz\u0105c po tym, \u017ce powr\u00f3t do stanu poprzedniego, z wykre\u015bleniem dokonanych zmian, odbywaj\u0105 si\u0119 niekiedy dos\u0142ownie w kilkana\u015bcie sekund po, mo\u017cemy przypuszcza\u0107, \u017ce nad niekt\u00f3rymi has\u0142ami, tymi &#8222;specjalnie strze\u017conymi&#8221;, czuwaj\u0105 ca\u0142odobowe grupy moderator\u00f3w.<\/p>\r\n<p>W pu\u0142apk\u0119 &#8222;otwarto\u015bci&#8221; Wikipedii wpada r\u00f3wnie\u017c i sam Autor powy\u017cszego tekstu, pisz\u0105c: &#8222;<em>Fakt, \u017ce Wikipedi\u0119 tworz\u0105 nie licencjonowani \u2018profesorowie \u2018lecz otwarte spo\u0142ecze\u0144stwo samo wydaj\u0105ce licencje na tworzenie hase\u0142 do Wikipedii i to osobom cz\u0119sto \/zwykle bez tytu\u0142\u00f3w, mo\u017ce budzi\u0107 obawy o zawarto\u015b\u0107 tej encyklopedii.<\/em>&#8221; Nie, to nie jest \u017caden &#8222;fakt&#8221; rzekomego tworzenia hase\u0142 Wikipiedii przez &#8222;otwarte spo\u0142ecze\u0144stwo&#8221;. Owszem, niekt\u00f3re has\u0142a, dajmy na to w dziedzinach \u017cycia owad\u00f3w czy wydarze\u0144 sportowych s\u0105 mniej chronione przez &#8222;moderator\u00f3w&#8221; &#8211; cho\u0107 ostateczna decyzja i wersja b\u0119dzie i tak zatwierdzona przez tych anonimowych cenzor\u00f3w &#8211; to w innych dziedzinach, a szczeg\u00f3lnie tzw. nauk spo\u0142ecznych czy historii, jest bezwzgl\u0119dnie utrzymywana linia lewicowego skrzywienia.<\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rozwa\u017cania na koniec roku szkolnego\/akademickiego Jak wa\u017cn\u0105 pomoc edukacyjna w dzisiejszych czasach stanowi Wikipedia mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 &#8222;Ostrze\u017cenie dla uczni\u00f3w! Odr\u00f3bcie wcze\u015bniej lekcje\u2026\u2019 jakie napisa\u0142 na pocz\u0105tku tego roku tw\u00f3rca Wikipedii, gdy\u017c Wikipedia protestuj\u0105c przeciwko z\u0142emu prawu przestanie jednego dnia dzia\u0142a\u0107! (PROTEST PRZECIWKO KONTROWERSYJNYM USTAWOM W USA Jednym s\u0142owem &#8211; bez Wikipedii w szko\u0142ach &#8211; ani [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[155,159,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57812"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57812"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57812\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}