{"id":57653,"date":"2012-06-13T22:09:43","date_gmt":"2012-06-14T03:09:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=57653"},"modified":"2012-06-13T22:10:51","modified_gmt":"2012-06-14T03:10:51","slug":"obraz-minionego-swiata-beata-gorecka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=57653","title":{"rendered":"Obraz minionego \u015bwiata – Beata G\u00f3recka<\/em>"},"content":{"rendered":"

Aby zrozumie\u0107 dzieje danego kraju czy regionu nie wystarczy wiedza o wydarzeniach i ludziach, kt\u00f3rzy je tworzyli. Aby je w pe\u0142ni poj\u0105\u0107, trzeba pozna\u0107 miejsca i otoczenie z nimi zwi\u0105zane, zapami\u0119ta\u0107 krajobraz, topografi\u0119 terenu i budowle b\u0119d\u0105ce \u015bwiadkami przesz\u0142o\u015bci. Tego typu rozumienie krajobrazu – jako \u015bwiadka historii i kultury, kt\u00f3rego wygl\u0105d nale\u017cy utrwali\u0107 na papierze czy p\u0142\u00f3tnie – sta\u0142o si\u0119 powszechne w ca\u0142ej Europie w ko\u0144cu XVIII i w pierwszej po\u0142owie XIX wieku. Setki artyst\u00f3w z przyborami do rysowania w d\u0142oni dociera\u0142y do najdalszych zak\u0105tk\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich na swe artystyczne woja\u017ce wyrusza\u0142a samodzielnie, nierzadko bez odpowiednich \u015brodk\u00f3w finansowych, niekt\u00f3rzy jednak mieli wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia i znajdowali mo\u017cnych protektor\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n

\"\"W wiede\u0144skiej Galerii Alber\u00adtina do 24 maja br. mi\u0142o\u015bnicy sztuki mog\u0105 ju\u017c ogl\u0105da\u0107 wystaw\u0119 zatytu\u0142owan\u0105 Jakob i Rudolf von Alt. Na zam\u00f3wienie cesarza.<\/em><\/p>\r\n

Nietypowy pomys\u0142 w\u0142adcy<\/strong><\/p>\r\n

Bohaterem ekspozycji jest w pewnym sensie – obok autor\u00f3w prezentowanych akwarel i grafik – cesarz Austrii Ferdynand I, kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 si\u0119 niezwyk\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia, zlecaj\u0105c najlepszym austriackim akwarelistom wyruszenie na w\u0119dr\u00f3wk\u0119 po ziemiach cesarstwa i krajach o\u015bciennych, by na miejscu zbiera\u0107 \u201edokumentacj\u0119\u201d malarsk\u0105, na podstawie kt\u00f3rej powsta\u0107 mia\u0142a – jak to okre\u015bli\u0142 – ksi\u0105\u017cka z obrazkami<\/em> najpi\u0119kniejszych miejsc i okolic monarchii austriackiej. Wieloletni\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 cesarza z artystami przerwa\u0142y wydarzenia rewolucyjne roku 1848, w wyniku kt\u00f3rych dosz\u0142o do abdykacji Ferdynanda na rzecz jego bratanka Franciszka J\u00f3zefa I. Pierwsze akwarele pochodz\u0105 z roku 1833, kiedy Ferdynand by\u0142 jeszcze arcyksi\u0119ciem, ostatnie za\u015b powsta\u0142y w roku 1849, czyli ju\u017c po jego ust\u0105pieniu z tronu. W sumie wykonano ponad 300 prac malarskich, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107, tzn. 227, stanowi w\u0142asno\u015b\u0107 wiede\u0144skiej Albertiny, pozosta\u0142e natomiast s\u0105 na co dzie\u0144 przechowywane w Archiwum Obraz\u00f3w Austriackiej Biblioteki Narodowej oraz na zamku Konopi\u0161te nieopodal Pragi.<\/p>\r\n

Cesarscy arty\u015bci<\/strong><\/p>\r\n

Pocz\u0105tkowo realizatorem zamierze\u0144 arcyksi\u0119cia by\u0142 Eduard Gurk – niezwykle uzdolniony pejza\u017cysta, autor m.in. prezentowanych na wystawie widok\u00f3w Mariazell, Rynku w Baden k. Wiednia czy cesarskiej rezydencji w Laxenburgu. W jego nastrojowych pejza\u017cach zwraca uwag\u0119 kolorystyka o raczej ch\u0142odnych tonacjach z przewag\u0105 b\u0142\u0119kit\u00f3w, a zami\u0142owanie do precyzji w odtwarzaniu szczeg\u00f3\u0142\u00f3w \u0142\u0105czy si\u0119 z wyczuciem przestrzeni. Wsp\u00f3\u0142prac\u0119 artysty z cesarskim dworem przerwa\u0142a jego \u015bmier\u0107 w wieku zaledwie 39 lat. W p\u00f3\u017aniejszym okresie do grona dworskich malarzy do\u0142\u0105czy\u0142 tw\u00f3rca scen historycznych Leander Russ.<\/p>\r\n

Jednak za g\u0142\u00f3wnych wykonawc\u00f3w cesarskiego zamys\u0142u nale\u017cy uzna\u0107 Jakoba i Rudolfa Alt\u00f3w. Jakob – malarz wedut i uzdolniony litograf – by\u0142 pierwszym nauczycielem swojego najstarszego syna Rudolfa. Na zlecenie wiede\u0144skiego dworu ojciec i syn odbyli wiele podr\u00f3\u017cy m.in. do W\u0142och, Dalmacji, Tyrolu, Czech i W\u0119gier. Malowali zar\u00f3wno rozleg\u0142e panoramy odwiedzanych miast – ich poszczeg\u00f3lne ulice i place – jak i \u201ezagubione\u201d w g\u00f3rskim b\u0105d\u017a nadmorskim pejza\u017cu wioski, ko\u015bcio\u0142y, zamki czy budowle antyczne. Przy pedantycznej dok\u0142adno\u015bci odtwarzanej architektury czy krajobrazu w tle, jednocze\u015bnie dokumentowali codzienne \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w budowaniu przestrzeni i narracji w ich obrazach odgrywa\u0142y kolor i \u015bwiat\u0142o.
<\/em><\/p>\r\n

Belle epoque<\/em> w pastelowych barwach<\/strong><\/p>\r\n

Na akwareli autorstwa Jakoba Alta zatytu\u0142owanej Widok Rzymu <\/em>rozleg\u0142a panorama Wiecznego Miasta zosta\u0142a ukazana z pewnego dystansu. Na pierwszym planie wida\u0107 tarasowato po\u0142o\u017cone ogrody, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych odpoczywa grupka zaj\u0119tych rozmow\u0105 kobiet. Dzi\u0119ki pastelowej kolorystyce, roz\u015bwietlonej r\u00f3wnomiernie promieniami po\u0142udniowego s\u0142o\u0144ca arty\u015bcie uda\u0142o si\u0119 odda\u0107 atmosfer\u0119 ciszy i spokoju. Zupe\u0142nie odmienna w nastroju jest akwarela Rudolfa Alta z roku 1840, przedstawiaj\u0105ca g\u0142\u00f3wn\u0105 alej\u0119 spacerow\u0105 po\u0142o\u017conego w Alpach Salzburskich miasta Ischl – znanego uzdrowiska i miejsca cesarskiej rezydencji letniej. Pozorny spok\u00f3j przechodni\u00f3w, spaceruj\u0105cych po ulicy i przystaj\u0105cych, by porozmawia\u0107 ze znajomymi, zosta\u0142 skontrastowany z gro\u017anie rysuj\u0105cymi si\u0119 szczytami Alp, nad kt\u00f3rymi k\u0142\u0119bi\u0105 si\u0119 ciemne chmury. Wra\u017cenie to pot\u0119guje przenikliwe, zimne w tonacji \u015bwiat\u0142o padaj\u0105ce na widoczne po prawej stronie kamienice. Oto jeste\u015bmy \u015bwiadkami ostatnich spokojnych chwil przed nadci\u0105gaj\u0105c\u0105 burz\u0105.<\/p>\r\n

Prace obu artyst\u00f3w, cho\u0107 na poz\u00f3r podobne, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie w szczeg\u00f3\u0142ach. Kompozycje autorstwa ojca s\u0105 bardziej statyczne, malowane przeze\u0144 postacie sprawiaj\u0105 wra\u017cenie zastyg\u0142ych w bezruchu, a jasne, harmonijnie zestawione ze sob\u0105 barwy podkre\u015blaj\u0105 atmosfer\u0119 spokoju. W pracach syna natomiast osoby poruszaj\u0105 si\u0119, a kolorystyka, zw\u0142aszcza przez u\u017cywanie przenikliwie ch\u0142odnych b\u0142\u0119kit\u00f3w, wprowadza element niepokoju, dalekie echo pe\u0142nych dramaturgii romantycznych pejza\u017cy.<\/p>\r\n

Obaj arty\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c pozostali tw\u00f3rcy pracuj\u0105cy na zlecenie cesarza, ocalili od zapomnienia obraz \u015bwiata zniszczony przez p\u00f3\u017aniejsze burze dziejowe – wojny i rewolucje, obraz \u015bwiata, w kt\u00f3rym panuje pi\u0119kno i harmonia, a ludzie \u017cyj\u0105 w zgodzie z otaczaj\u0105c\u0105 ich natur\u0105.<\/p>\r\n

Beata G\u00f3recka<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w nr. 13 dwumiesi\u0119cznika „Polonia Christiana”.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Aby zrozumie\u0107 dzieje danego kraju czy regionu nie wystarczy wiedza o wydarzeniach i ludziach, kt\u00f3rzy je tworzyli. Aby je w pe\u0142ni poj\u0105\u0107, trzeba pozna\u0107 miejsca i otoczenie z nimi zwi\u0105zane, zapami\u0119ta\u0107 krajobraz, topografi\u0119 terenu i budowle b\u0119d\u0105ce \u015bwiadkami przesz\u0142o\u015bci. Tego typu rozumienie krajobrazu – jako \u015bwiadka historii i kultury, kt\u00f3rego wygl\u0105d nale\u017cy utrwali\u0107 na papierze […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[195],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57653"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57653"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57653\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}