{"id":57548,"date":"2012-06-11T21:15:28","date_gmt":"2012-06-12T02:15:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=57548"},"modified":"2012-06-11T21:15:28","modified_gmt":"2012-06-12T02:15:28","slug":"ekshumacje-utknely-w-miejscu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=57548","title":{"rendered":"Ekshumacje utkn\u0119\u0142y w miejscu"},"content":{"rendered":"

Z prof. Andrzejem Kol\u0105 z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, szefem prac wykopaliskowych w Bykowni, rozmawia Mariusz Kamieniecki<\/strong><\/p>\r\n

Z pocz\u0105tkiem czerwca rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 budowa Polskiego Cmentarza Wojennego w Bykowni. W po\u0142owie miesi\u0105ca mia\u0142y tam by\u0107 kontynuowane pod Pana kierownictwem prace archeologiczno-eksumacyjne. Wiadomo ju\u017c, \u017ce si\u0119 nie rozpoczn\u0105 w planowanym terminie. Dlaczego?<\/strong><\/p>\r\n

– Przez wiele lat na tym terenie prowadzili\u015bmy prace archeologiczne, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142oby doko\u0144czy\u0107. Jednak czy i kiedy nas tam skieruj\u0105, na razie nie wiemy. Ekipa jest otwarta, gotowa i czeka na decyzj\u0119 Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa, ale na razie \u017cadnej umowy nie mamy. Jeste\u015bmy te\u017c \u015bwiadomi, jakie pogl\u0105dy na nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 archeologiczn\u0105 na terenie Kijowa maj\u0105 obecni decydenci na Ukrainie. Jest to ju\u017c jednak polityka, a my jeste\u015bmy archeologami i nie do nas nale\u017cy komentowanie, a tym bardziej za\u0142atwianie tego typu spraw. Czekamy na ostateczn\u0105 decyzj\u0119 ROPWiM, kt\u00f3ra musi jeszcze dopi\u0105\u0107 wszystkie szczeg\u00f3\u0142y. Przypomn\u0119, \u017ce b\u0119dziemy dzia\u0142a\u0107 na terenie obcego pa\u0144stwa. Obecnie nie wiem, czy i kiedy tam pojedziemy.<\/p>\r\n

Jaki jest planowany zakres tegorocznych prac?<\/strong><\/p>\r\n

– Na pewno znamy ten teren i stanowisko archeologiczne od podszewki. Chcemy doko\u0144czy\u0107 ekshumacje o\u015bmiu grob\u00f3w, czego niestety nie mogli\u015bmy zrobi\u0107 w czerwcu ubieg\u0142ego roku z uwagi na upa\u0142y. Przypomn\u0119, \u017ce przez t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 lasu przebiega jedyna w tym miejscu droga po\u017carowa, kt\u00f3ra musia\u0142a by\u0107 przejezdna. Tak przynajmniej stawia\u0142a t\u0119 kwesti\u0119 strona ukrai\u0144ska i na tym sprawa stan\u0119\u0142a. W tym roku z uwagi na w\u0119\u017cszy zakres prac do Bykowni wyjedzie mniejsza ekipa archeolog\u00f3w. Przewidujemy, \u017ce uda si\u0119 nam przeprowadzi\u0107 wykopaliska w ci\u0105gu miesi\u0105ca.<\/p>\r\n

Jaki by\u0142 efekt ubieg\u0142orocznych wykopalisk?<\/strong><\/p>\r\n

– Zbadali\u015bmy oko\u0142o stu zbiorowych mogi\u0142. Ale z uwagi na to, o czym powiedzia\u0142em wcze\u015bniej, o\u015bmiu grob\u00f3w w miejscu dojazdu do g\u0142\u00f3wnego upami\u0119tnienia ukrai\u0144skiego i budowanego obecnie upami\u0119tnienia polskiego nie pozwolono nam rozkopa\u0107. Trzeba to koniecznie zrobi\u0107, bo w innym wypadku doj\u015bcie do upami\u0119tnie\u0144 zar\u00f3wno ukrai\u0144skich, jak i polskich b\u0119dzie si\u0119 odbywa\u0107 po niewyekshumowanych grobach, kt\u00f3re tam s\u0105. Trzeba te groby zbada\u0107, wyekshumowa\u0107 i spoczywaj\u0105ce tam szcz\u0105tki przenie\u015b\u0107 w godne miejsce.<\/p>\r\n

Mog\u0105 by\u0107 tam te\u017c polskie szcz\u0105tki?<\/strong><\/p>\r\n

– Nie jest to wykluczone. Jeden, a w\u0142a\u015bciwie nawet dwa groby s\u0105 usytuowane w bezpo\u015bredniej blisko\u015bci polskich odkrytych ju\u017c grob\u00f3w. Bez przeprowadzenia odpowiednich prac trudno b\u0119dzie to jednoznacznie potwierdzi\u0107.<\/p>\r\n

B\u0119dzie to ju\u017c kolejna wizyta polskich archeolog\u00f3w w tym miejscu. Czy ostatnia?<\/strong><\/p>\r\n

– Mam nadziej\u0119, \u017ce tak. Zacz\u0119li\u015bmy w 2001 roku, potem by\u0142 2006, 2007 i 2011 rok, teraz b\u0119dzie to ju\u017c pi\u0105ty wyjazd do Bykowni. Poprzednie dzia\u0142ania i ich efekty potwierdzi\u0142y, \u017ce w tym miejscu pogrzebano ofiary zbrodni katy\u0144skiej. Planowane ekshumacje i z\u0142o\u017cenie szcz\u0105tk\u00f3w na powstaj\u0105cym cmentarzu zako\u0144cz\u0105 prace polskiej ekipy w tym miejscu.<\/p>\r\n

Pracom polskich archeolog\u00f3w nie zawsze towarzyszy\u0142a przyjazna atmosfera ze strony ukrai\u0144skich w\u0142adz.<\/strong><\/p>\r\n

– Owszem, ale tak naprawd\u0119 by\u0142y to konflikty ukrai\u0144skie, a my, mo\u017cna powiedzie\u0107, byli\u015bmy traktowani jako mechanizm, kt\u00f3ry ich nakr\u0119ca\u0142 do spor\u00f3w. Byli\u015bmy zatem uznawani jako przyczyna zgrzyt\u00f3w, do jakich dochodzi\u0142o po tamtej stronie.<\/p>\r\n

Pocz\u0105tkowo pr\u00f3bowano jednak wyeliminowa\u0107 wszelkie \u015bwiadectwa polsko\u015bci w tych do\u0142ach \u015bmierci.<\/strong><\/p>\r\n

– Przez dwa lata dociera\u0142y do nas informacje o tym, \u017ce na cmentarzu w Bykowni spoczywaj\u0105 ofiary terroru niemieckiego okupanta. Jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o by\u0142a to w wielu przypadkach ludno\u015b\u0107 polska, kt\u00f3ra zgin\u0119\u0142a z r\u0105k NKWD. Na szcz\u0119\u015bcie pr\u00f3by fa\u0142szowania historii si\u0119 nie powiod\u0142y. Ponad pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy przedmiot\u00f3w polskich znalezionych w tych do\u0142ach \u015bwiadczy ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce zostali tam pochowani Polacy. Badania dowiod\u0142y, \u017ce w oko\u0142o 70 grobach pogrzebano prawie dwa tysi\u0105ce os\u00f3b – tzw. wrog\u00f3w w\u0142adzy sowieckiej, kt\u00f3re zosta\u0142y zamordowane w Kijowie. Znalezionych przedmiot\u00f3w by\u0142o oczywi\u015bcie wi\u0119cej, ale usi\u0142owano je usuwa\u0107 podczas wcze\u015bniejszych ekshumacji prowadzonych przez KGB. Chodzi\u0142o oczywi\u015bcie o uniemo\u017cliwienie identyfikacji narodowo\u015bciowej ofiar, a tak\u017ce zatarcie \u015blad\u00f3w wskazuj\u0105cych na rzeczywistych sprawc\u00f3w zbrodni.<\/p>\r\n

Czy po pracach polskich archeolog\u00f3w podej\u015bcie strony ukrai\u0144skiej si\u0119 zmieni\u0142o?<\/strong><\/p>\r\n

– Trudno to jednoznacznie oceni\u0107. Niemniej jednak wydaje mi si\u0119, \u017ce w du\u017cej mierze tak. \u015awiadczy o tym chocia\u017cby wystawa, kt\u00f3r\u0105 na bazie wynik\u00f3w naszych ubieg\u0142orocznych bada\u0144 zaprezentowano w Arsenale w centrum Kijowa.<\/p>\r\n

Bykownia to nie jedyny teren, gdzie prowadzone by\u0142y b\u0105d\u017a s\u0105 prace ekshumacyjne na Ukrainie.<\/strong><\/p>\r\n

– \u015alad\u00f3w polskiej martyrologii na Ukrainie jest ci\u0105gle bardzo du\u017co. Trudno jednak powiedzie\u0107, czy zostan\u0105 one uwzgl\u0119dnione w dzia\u0142aniach ROPWiM. Wiele te\u017c zale\u017cy od strony ukrai\u0144skiej, kt\u00f3ra jako gospodarz musi na tego typu prace wyrazi\u0107 zgod\u0119.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z prof. Andrzejem Kol\u0105 z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, szefem prac wykopaliskowych w Bykowni, rozmawia Mariusz Kamieniecki Z pocz\u0105tkiem czerwca rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 budowa Polskiego Cmentarza Wojennego w Bykowni. W po\u0142owie miesi\u0105ca mia\u0142y tam by\u0107 kontynuowane pod Pana kierownictwem prace archeologiczno-eksumacyjne. Wiadomo ju\u017c, \u017ce si\u0119 nie rozpoczn\u0105 w planowanym terminie. Dlaczego? – Przez […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[50,167],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57548"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57548"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57548\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}