{"id":57454,"date":"2012-06-08T22:11:29","date_gmt":"2012-06-09T03:11:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=57454"},"modified":"2012-06-08T22:12:42","modified_gmt":"2012-06-09T03:12:42","slug":"darwin-kreacjonizm-i-kosciol-%e2%80%93-z-ojcem-michalem-chaberkim-op-rozmawia-alicja-bukowska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=57454","title":{"rendered":"Darwin, Kreacjonizm i Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 z ojcem Micha\u0142em Chaberkim OP rozmawia Alicja Bukowska<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dzisiaj zwolennicy darwinizmu bardzo niech\u0119tnie wspominaj\u0105 o tym, \u017ce\u00a0 Hitler ca\u0142ymi gar\u015bciami czerpa\u0142 z teorii doboru naturalnego i walki o\u00a0 byt, \u017ce Francis Galton, kuzyn Karola Darwina, inspiruj\u0105c si\u0119 dzie\u0142ami\u00a0 swojego wuja, by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 i propagatorem eugeniki – m\u00f3wi ojciec Micha\u0142 Chaberek OP.<\/strong><\/p>\r\n

Kiedy i jak zrodzi\u0142o si\u0119 u Ojca zainteresowanie ewolucj\u0105?<\/strong><\/p>\r\n

W\u0142a\u015bciwie od dziecka interesowa\u0142y mnie odpowiedzi na tak zwane\u00a0 pytania graniczne – co jest po \u015bmierci, co jest poza wszech\u015bwiatem,\u00a0 kiedy b\u0119dzie koniec \u015bwiata, itp. Wszystkie te pytania \u0142\u0105czy to, \u017ce nie\u00a0 mo\u017cemy pozna\u0107 pe\u0142nych odpowiedzi na nie. Dla mnie pytanie o ewolucj\u0119, to\u00a0 przede wszystkim pytanie o pochodzenie r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t i\u00a0 ro\u015blin. To pytanie mo\u017cna by tak\u017ce sformu\u0142owa\u0107 inaczej: Sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119\u00a0 bogactwo \u017cycia na Ziemi? Na naszej planecie obserwujemy niewiarygodn\u0105\u00a0 wprost r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 form biologicznych. Jednocze\u015bnie warto sobie\u00a0 u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce to tylko jeden lub kilka procent wszystkich form, kt\u00f3re\u00a0 istnia\u0142y w przesz\u0142o\u015bci. Si\u0142\u0105 rzeczy nasuwa si\u0119 pytanie, sk\u0105d to si\u0119\u00a0 wzi\u0119\u0142o? Ewolucja biologiczna mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 atrakcyjn\u0105 odpowiedzi\u0105.\u00a0 Kilka lat temu postanowi\u0142em po prostu sprawdzi\u0107, czy odpowied\u017a ta jest\u00a0 prawdziwa. St\u0105d w\u0142a\u015bnie zainteresowanie tematem.<\/p>\r\n

Ojca ksi\u0105\u017cka, Ko\u015bci\u00f3\u0142 a ewolucja, jest odpowiedzi\u0105 na\u00a0 teori\u0119 ewolucjonizmu Darwina. Uwa\u017ca Ojciec, \u017ce nadal jest potrzebny\u00a0 odzew Ko\u015bcio\u0142a na przypadkowe stworzenie?<\/strong><\/p>\r\n

Wyobra\u017a sobie, \u017ce \u017cyjesz w XV wieku. Jakim\u015b trafem znalaz\u0142a\u015b si\u0119\u00a0 w okolicach miejscowo\u015bci Grunwald dnia 16 lipca 1410 roku. Wychodzisz\u00a0 rano na pola i widzisz obraz pobojowiska. Moja ksi\u0105\u017cka jest raczej pr\u00f3b\u0105\u00a0 opisania pobojowiska jakie mamy obecnie w teologii katolickiej po\u00a0 przesz\u0142o stu latach walk wok\u00f3\u0142 teorii Darwina. Podobnie jak pole po\u00a0 bitwie, ksi\u0105\u017cka jest pe\u0142na rozbitych, martwych koncepcji, ale tak\u017ce\u00a0 pokazuje jakimi metodami walczono, jakie przesuni\u0119cia, zmiany poj\u0119\u0107 i\u00a0 znacze\u0144 teologicznych zachodzi\u0142y w Ko\u015bciele. Zatem ksi\u0105\u017cka ma przede\u00a0 wszystkim warto\u015b\u0107 historyczn\u0105. Pomaga teologom, ale tak\u017ce filozofom i\u00a0 przyrodnikom pozna\u0107 drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 przesz\u0142a my\u015bl Ko\u015bcio\u0142a. W ten spos\u00f3b\u00a0 ka\u017cdy mo\u017ce sam wyrobi\u0107 sobie zdanie, podj\u0105\u0107 refleksj\u0119, gromadzi\u0107 i\u00a0 por\u00f3wnywa\u0107 argumenty. Niestety na rynku praktycznie nie ma ca\u0142o\u015bciowych\u00a0 opracowa\u0144 tego zagadnienia. Ukazuj\u0105ce si\u0119 raz po raz ksi\u0105\u017cki\u00a0 chrze\u015bcija\u0144skich filozof\u00f3w przyrody s\u0105 pisane ca\u0142kowicie tylko z jednego\u00a0 punktu widzenia – z perspektywy teistycznego ewolucjonizmu. Jednym z\u00a0 cel\u00f3w mojej publikacji by\u0142o pokazanie, \u017ce nie jest to jedyne stanowisko\u00a0 obecne w debacie. Zrozumienie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci spojrze\u0144 na koncepcj\u0119\u00a0 Darwina w nauce, a tak\u017ce uznanie istnienia r\u00f3\u017cnych podej\u015b\u0107 do\u00a0 teistycznego ewolucjonizmu w teologii, jest warunkiem prowadzenia\u00a0 owocnej debaty r\u00f3wnie\u017c dzisiaj. Czy potrzebny jest odzew Ko\u015bcio\u0142a? –\u00a0 My\u015bl\u0119, \u017ce potrzebny jest jednoznaczny g\u0142os Ko\u015bcio\u0142a w tej wa\u017cnej\u00a0 teologicznej kwestii. W ksi\u0105\u017cce pokaza\u0142em, \u017ce nie ma obecnie\u00a0 jednoznacznego stanowiska Magisterium Ko\u015bcio\u0142a w kwestii ewolucji\u00a0 rozumianej jako spos\u00f3b powstania gatunk\u00f3w, cz\u0142owieka i samego \u017cycia. Nie\u00a0 ma tak\u017ce jakiego\u015b powszechnego konsensusu teolog\u00f3w. Debata mo\u017ce trwa\u0107\u00a0 jeszcze wiele lat, ale sprawa jest na tyle wa\u017cna, \u017ce jestem przekonany,\u00a0 \u017ce w przysz\u0142o\u015bci Ko\u015bci\u00f3\u0142 powszechny dookre\u015bli swoje nauczanie w tej\u00a0 kwestii.<\/p>\r\n

Jak chrze\u015bcijanie maj\u0105 si\u0119 odnosi\u0107 do koncepcji Darwina, np. najbardziej znanej my\u015bli: cz\u0142owiek pochodzi od ma\u0142py?<\/strong><\/p>\r\n

<\/span>Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie ewolucjoni\u015bci u\u017cywaj\u0105 pewnego wybiegu s\u0142ownego,\u00a0 m\u00f3wi\u0105c, \u017ce cz\u0142owiek i ma\u0142pa maj\u0105 wsp\u00f3lnego przodka. Sam Pius XII pisa\u0142 o\u00a0 \u201e\u017cywej materii\u201d jako mo\u017cliwym przodku cz\u0142owieka. S\u0105 to jednak tylko\u00a0 s\u0142owne zabawy, bo z za\u0142o\u017ce\u0144 ewolucyjnych wynika, \u017ce owym \u201ewsp\u00f3lnym\u00a0 przodkiem\u201d w najlepszym razie by\u0142aby ma\u0142pa. (M\u00f3g\u0142by by\u0107 na przyk\u0142ad\u00a0 jaki\u015b gad czy p\u0142az, gdyby domniemane \u201elinie ewolucyjne\u201d rozdzieli\u0142y si\u0119\u00a0 du\u017co wcze\u015bniej). Chrze\u015bcijanin musi przede wszystkim szuka\u0107 prawdy.\u00a0 Czasami wierno\u015b\u0107 prawdzie oznacza sprzeciw wobec wi\u0119kszo\u015bci, czasami\u00a0 prawda jest kosztowna. Prawda mo\u017ce na przyk\u0142ad wymaga\u0107 poszukiwania\u00a0 argument\u00f3w i dowod\u00f3w, co nie jest \u0142atwym zaj\u0119ciem, zw\u0142aszcza, gdy\u00a0 wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015brodowiska naukowego popiera pogl\u0105d ewolucyjny. Niemniej,\u00a0 stopie\u0144 rozpowszechnienia jakiej\u015b idei nie jest jednoznacznie\u00a0 skorelowany ze stopniem jej prawdziwo\u015bci. Innymi s\u0142owy mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107\u00a0 (i nie raz si\u0119 okazywa\u0142o), \u017ce pogl\u0105d powszechnie akceptowany bywa\u0142\u00a0 zupe\u0142nie b\u0142\u0119dny. Chrze\u015bcijanin musi wi\u0119c szuka\u0107 trudnej prawdy, ale\u00a0 tak\u017ce s\u0142ucha\u0107 g\u0142osu Pisma \u015awi\u0119tego i Tradycji. Jak wiemy katolicyzm\u00a0 odrzuca protestanck\u0105 zasad\u0119 sola Scriptura. Niemniej wielu teolog\u00f3w\u00a0 katolickich w praktyce zupe\u0142nie ignoruje Tradycj\u0119 w kontek\u015bcie\u00a0 interpretacji na przyk\u0142ad opisu stworzenia cz\u0142owieka. Ja uwa\u017cam jednak,\u00a0 \u017ce w tej konkretnej kwestii g\u0142os Tradycji nigdy nie zosta\u0142 uniewa\u017cniony\u00a0 przez nowo\u017cytne odkrycia naukowe.<\/p>\r\n

Mo\u017cna przenie\u015b\u0107 teori\u0119 Darwina na przemiany w\u00a0 spo\u0142ecze\u0144stwie? Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce my w por\u00f3wnaniu z naszymi\u00a0 dziadkami, jeste\u015bmy inni i mamy inne priorytety.<\/strong><\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie istnieje ca\u0142a ga\u0142\u0105\u017a filozofii spo\u0142ecznej zwanej\u00a0 darwinizmem spo\u0142ecznym. Pami\u0119tajmy zreszt\u0105, \u017ce sam Darwin dokona\u0142 ruchu\u00a0 odwrotnego – przeni\u00f3s\u0142 koncepcj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 walki o byt Th. Malthusa w\u00a0 dziedzin\u0119 biologii. Pod koniec XIX wieku darwinizm zosta\u0142 rozszerzony na\u00a0 badania spo\u0142eczne, na medycyn\u0119, prawo etc. Zaowocowa\u0142o to takimi\u00a0 zjawiskami jak eugenika, rasizm, a p\u00f3\u017aniej rewolucja seksualna. Dzisiaj\u00a0 zwolennicy darwinizmu bardzo niech\u0119tnie wspominaj\u0105 o tym, \u017ce Hitler\u00a0 ca\u0142ymi gar\u015bciami czerpa\u0142 z teorii doboru naturalnego i walki o byt, \u017ce\u00a0 Francis Galton, kuzyn Karola Darwina, inspiruj\u0105c si\u0119 dzie\u0142ami swojego\u00a0 wuja, by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 i propagatorem eugeniki. Te \u201eciemne karty\u201d darwinizmu\u00a0 zosta\u0142y poddane rzetelnym analizom dopiero w ostatnich latach w pracach\u00a0 mi\u0119dzy innymi Richarda Weikerta. Warto zna\u0107 te analizy, aby zrozumie\u0107,\u00a0 \u017ce koncepcje Darwina nie s\u0105, i nigdy nie by\u0142y, \u201eneutralne\u00a0 \u015bwiatopogl\u0105dowo\u201d. Obecnie rasizm jest raczej powszechnie odrzucany, ale\u00a0 na przyk\u0142ad ca\u0142kowicie ewolucyjna interpretacja zasad moralnych\u00a0 pozosta\u0142a. Z kolei w dyskusjach o \u201ein vitro\u201d w nowym przebraniu powraca\u00a0 eugenika. I to s\u0105 tak samo niebezpieczne, haniebne i kompromituj\u0105ce\u00a0 ludzko\u015b\u0107 praktyki jak rasizm, czy antysemityzm.<\/p>\r\n

S\u0105 chrze\u015bcija\u0144scy teologowie, pr\u00f3buj\u0105cy pogodzi\u0107 teori\u0119\u00a0 ewolucji Darwina z kreacjonizmem chrze\u015bcija\u0144skim. Jest mo\u017cliwe\u00a0 po\u0142\u0105czenie tych dw\u00f3ch koncepcji?<\/strong><\/p>\r\n

Niekt\u00f3rzy teologowie uwa\u017caj\u0105, \u017ce znale\u017ali \u0142atwe rozwi\u0105zanie\u00a0 trudnego problemu. Rozwi\u0105zania \u0142atwe nie zawsze s\u0105 prawdziwe. Teologowie\u00a0 ci, korzystaj\u0105c z klasycznej koncepcji tak zwanej \u201eprzyczynowo\u015bci\u00a0 wt\u00f3rnej\u201d uznali, \u017ce Pan B\u00f3g m\u00f3g\u0142 si\u0119 pos\u0142u\u017cy\u0107 ewolucj\u0105 stwarzaj\u0105c ten\u00a0 \u015bwiat. Ewolucja w tym uj\u0119ciu jest wi\u0119c jakby narz\u0119dziem Boga. Brzmi to\u00a0 ca\u0142kiem nie\u017ale, tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo nie zapytamy, jakie jest w\u0142a\u015bciwie\u00a0 chrze\u015bcija\u0144skie rozumienie stworzenia i czym w\u0142a\u015bciwie jest ewolucja\u00a0 biologiczna? Je\u017celi wi\u0119c wejdziemy nieco g\u0142\u0119biej w to zagadnienie, to\u00a0 napotykamy szereg logicznych, dogmatycznych, filozoficznych, a nawet\u00a0 przyrodniczych problem\u00f3w. Po pierwsze stworzenie jest bezpo\u015brednim\u00a0 dzia\u0142aniem Boga i \u017cadne stworzenie nie mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 Bogu za pomoc. Po\u00a0 drugie, ewolucja jest zmian\u0105, a stworzenie nie jest zmian\u0105, lecz prostym\u00a0 wy\u0142onieniem bytu. W ko\u0144cu stworzenie si\u0119 zako\u0144czy\u0142o, a ewolucja nie. Z\u00a0 drugiej strony ewolucja biologiczna najcz\u0119\u015bciej jest definiowana jako\u00a0 proces zupe\u0142nie przypadkowych zmian poddanych naturalnej selekcji. W ten\u00a0 spos\u00f3b ca\u0142a r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 stworze\u0144 mia\u0142aby by\u0107 dzie\u0142em przypadku. To za\u015b\u00a0 k\u0142\u00f3ci si\u0119 z chrze\u015bcija\u0144skim rozumieniem stworzenia jako materialnej\u00a0 realizacji jasnego planu tkwi\u0105cego w Boskim umy\u015ble. Z kolei, je\u017celi\u00a0 teologowie m\u00f3wi\u0105 o ewolucji kierowanej przez Boga, to twierdzenie, \u017ce\u00a0 jaki\u015b proces jest jednocze\u015bnie chaotyczny i kierowany jest niesp\u00f3jne\u00a0 logicznie. Jak dot\u0105d wi\u0119c teologowie nie przedstawili takiej wersji\u00a0 ewolucji, kt\u00f3ra by\u0142aby wolna od tych lub innych problem\u00f3w. Moim zdaniem\u00a0 te dwie wizje s\u0105 nie do pogodzenia.<\/p>\r\n

W XIX wieku by\u0142y pr\u00f3by, nieudane, obrony chrze\u015bcija\u0144skiej koncepcji stworzenia. Gdzie Magisterium Ko\u015bcio\u0142a pope\u0142nia\u0142o b\u0142\u0105d?<\/strong><\/p>\r\n

Tutaj dotykasz samego centrum zagadnie\u0144 omawianych w mojej\u00a0 ksi\u0105\u017cce. \u015aledz\u0105c debat\u0119 ewolucja-stworzenie w Ko\u015bciele katolickim\u00a0 widzimy jasny i jednoznaczny sprzeciw wobec pogl\u0105d\u00f3w Darwina obecny\u00a0 w\u015br\u00f3d teolog\u00f3w przynajmniej do po\u0142owy XX wieku. Urz\u0105d Nauczycielski\u00a0 Ko\u015bcio\u0142a za po\u015brednictwem Kongregacji Indeksu, \u015bw. Oficjum i Papieskiej\u00a0 Komisji Biblijnej, a tak\u017ce sami papie\u017ce w encyklikach i przem\u00f3wieniach\u00a0 prezentowali nauczanie, kt\u00f3re albo wprost albo po\u015brednio wyklucza\u0142o\u00a0 teori\u0119 Darwina i teistyczny ewolucjonizm. Wypowiedzi te nie mia\u0142y jednak\u00a0 rangi uroczystego nauczania. Niestety paradygmat ewolucyjny by\u0142\u00a0 narzucany z tak\u0105 si\u0142\u0105 i zaanga\u017cowaniem przez naukowc\u00f3w ateistycznych, \u017ce\u00a0 r\u00f3wnie\u017c \u015brodowisko teologiczne uleg\u0142o tej presji. Pami\u0119tajmy, \u017ce\u00a0 darwinizm by\u0142 wspierany zar\u00f3wno przez komunizm na wschodzie, jak i\u00a0 liberalizm na zachodzie. Z drugiej strony brakowa\u0142o bada\u0144 krytycznych\u00a0 wobec ewolucji w dziedzinie biologii. Tezom ewolucjonist\u00f3w\u00a0 przeciwstawiano religijne koncepcje kreacjonistyczne, co z kolei dla\u00a0 wrog\u00f3w religii by\u0142o dowodem na niemo\u017cliwo\u015b\u0107 powi\u0105zania nauki i\u00a0 objawienia. Dodatkowo nauki przyrodnicze \u015bwi\u0119ci\u0142y triumfy w wielu\u00a0 dziedzinach praktycznego zastosowania wynalazk\u00f3w, co oczywi\u015bcie\u00a0 wzmacnia\u0142o ich presti\u017c spo\u0142eczny. W tym kontek\u015bcie nawet je\u017celi\u00a0 naukowiec g\u0142osi\u0142 nienaukowe tezy, ale czyni\u0142 to w imi\u0119 nauki, cieszy\u0142\u00a0 si\u0119 autorytetem ca\u0142ego \u015brodowiska. Pytanie o pochodzenie gatunk\u00f3w nie\u00a0 jest wy\u0142\u0105cznie pytaniem biologicznym i dlatego filozofia, a zw\u0142aszcza\u00a0 teologia, maj\u0105 tu du\u017co do powiedzenia. Bez znajomo\u015bci aspekt\u00f3w\u00a0 biologicznych zagadnienia trudno jest jednak dyskutowa\u0107 z przyrodnikami.\u00a0 I tak\u0105 sytuacj\u0119 mieli\u015bmy ju\u017c w pierwszej po\u0142owie XX wieku. To wszystko\u00a0 sprawi\u0142o, \u017ce w teologii porzucono klasyczn\u0105 nauk\u0119 o stworzeniu\u00a0 zast\u0119puj\u0105c j\u0105 teistycznym ewolucjonizmem – pogl\u0105dem o zabarwieniu\u00a0 deistycznym i panteistycznym. Nale\u017cy jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce to nie\u00a0 Magisterium Ko\u015bcio\u0142a pope\u0142ni\u0142o b\u0142\u0105d, lecz raczej \u015brodowisko teolog\u00f3w i\u00a0 filozof\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich. Warto te\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce autentyczna wiara\u00a0 Ko\u015bcio\u0142a przetrwa\u0142a \u201ew ludziach\u201d, czyli zasadniczo sprawdza si\u0119 poj\u0119cie\u00a0 sensus Ecclesiae (lub sensus fidelium) – zmys\u0142 wiary ludu Bo\u017cego.\u00a0 Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nawet niewykszta\u0142conych, ale g\u0142\u0119boko wierz\u0105cych ludzi, po\u00a0 prostu intuicyjnie wyczuwa, \u017ce z \u201eDarwinem co\u015b jest nie tak\u201d.<\/p>\r\n

Teoria inteligentnego projektu, co to jest?<\/strong><\/p>\r\n

Najpro\u015bciej rzecz ujmuj\u0105c jest to teoria m\u00f3wi\u0105ca, \u017ce\u00a0 przynajmniej niekt\u00f3re struktury biologiczne nosz\u0105 znamiona projektu,\u00a0 czyli celowego u\u0142o\u017cenia cz\u0119\u015bci, a nie przypadkowego powstania. Przy czym\u00a0 fakt ten mo\u017cemy bada\u0107 empirycznie, czyli nie jest on wynikiem naszych\u00a0 przekona\u0144 filozoficznych lub religijnych, tylko owocem \u015bci\u015ble naukowych\u00a0 poszukiwa\u0144. Nie wynika st\u0105d, \u017ce w \u015bwiecie wszystko zosta\u0142o\u00a0 zaprojektowane, albo, \u017ce istniej\u0105 tylko doskona\u0142e projekty i optymalne\u00a0 struktury. Z teorii IP wynika raczej co\u015b odwrotnego, czyli, \u017ce nie\u00a0 wszystko w \u015bwiecie biologii powsta\u0142o na drodze przypadkowych zmian i\u00a0 naturalnej selekcji. Oczywi\u015bcie inteligentny projekt jest przede\u00a0 wszystkim alternatyw\u0105 dla darwinizmu w biologii, ale mo\u017cna go rozszerzy\u0107\u00a0 na inne dziedziny poszukiwa\u0144 (Owocne badania prowadzi si\u0119 na przyk\u0142ad w\u00a0 dziedzinie astronomii). W tym sensie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce inteligentny\u00a0 projekt jest tak\u017ce nowym paradygmatem naukowym, alternatywnym wobec\u00a0 kultu konieczno\u015bci i przypadku, kt\u00f3ry zdominowa\u0142 wsp\u00f3\u0142czesne badania\u00a0 przyrodnicze. Teoretycy IP (np. W. Dembski) m\u00f3wi\u0105, \u017ce do niedawna nauka\u00a0 uznawa\u0142a, \u017ce \u015bwiat jest zbudowany z materii i energii. Dzisiaj do tych\u00a0 dw\u00f3ch sk\u0142adnik\u00f3w trzeba doda\u0107 jeszcze trzeci – informacj\u0119. Informacja\u00a0 jest niezb\u0119dna do wytworzenia wielu element\u00f3w \u015bwiata widzialnego. A jak\u00a0 wiemy, informacja pochodzi od intelektu. Informacja jest planem,\u00a0 projektem, rozumn\u0105 odpowiedzi\u0105 na pytania w rodzaju: jak rozwi\u0105za\u0107 taki\u00a0 czy inny problem techniczny. St\u0105d w\u0142a\u015bnie teoria inteligentnego\u00a0 projektu.<\/p>\r\n

We wsp\u00f3\u0142czesnej debacie cz\u0119sto stawia si\u0119 tez\u0119, \u017ce teoria IP jest tylko\u00a0 now\u0105 szatk\u0105 dla kreacjonizmu. Dokonuj\u0105c takiego nies\u0142usznego\u00a0 uto\u017csamienia zwolennicy darwinizmu zwalniaj\u0105 si\u0119 z odpowiedzi na\u00a0 argumenty nowej teorii. Tymczasem teoria IP nie m\u00f3wi nic o stworzeniu –\u00a0 zgodnie z t\u0105 teori\u0105 \u015bwiat m\u00f3g\u0142by na przyk\u0142ad istnie\u0107 odwiecznie. Zatem\u00a0 nie jest to w \u017cadnym razie kreacjonizm. Czy jest to teoria \u015bci\u015ble\u00a0 naukowa, metanaukowa, czy mo\u017ce jest to nowy paradygmat w nauce, a mo\u017ce\u00a0 jaka\u015b filozofia nauki? My\u015bl\u0119, \u017ce odpowied\u017a na to pytanie nie jest tak\u00a0 istotna. Wa\u017cne, \u017ce inteligentny projekt plasuje si\u0119 na tym samym\u00a0 poziomie epistemicznym, co darwinizm. I to wystarcza, aby prowadzi\u0107\u00a0 realn\u0105 i owocn\u0105 dyskusj\u0119. Darwinizm mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c rozwa\u017cany na\u00a0 r\u00f3\u017cnych p\u0142aszczyznach – jest nie tylko jedn\u0105 z teorii naukowych, ale\u00a0 tak\u017ce paradygmatem i filozofi\u0105 nauki. Zatem my\u015bl\u0119, \u017ce we wsp\u00f3\u0142czesnej\u00a0 debacie zwolennicy darwinizmu id\u0105 na skr\u00f3ty, gdy przesuwaj\u0105 inteligentny\u00a0 projekt w sfer\u0119 religii jednocze\u015bnie nie daj\u0105c odpowiedzi na argumenty.<\/p>\r\n

Wywiad przeprowadzi\u0142a Alicja Bukowska<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Rozmowa przeprowadzona 29 maja w Olsztynie podczas spotkania z redaktorem kwartalnika FRONDA, ojcem Micha\u0142em Chaberkim OP pt. \u201eCzy Darwin da si\u0119 z\u0142apa\u0107 w pu\u0142apk\u0119 na myszy?\u201d\u00a0<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dzisiaj zwolennicy darwinizmu bardzo niech\u0119tnie wspominaj\u0105 o tym, \u017ce\u00a0 Hitler ca\u0142ymi gar\u015bciami czerpa\u0142 z teorii doboru naturalnego i walki o\u00a0 byt, \u017ce Francis Galton, kuzyn Karola Darwina, inspiruj\u0105c si\u0119 dzie\u0142ami\u00a0 swojego wuja, by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 i propagatorem eugeniki – m\u00f3wi ojciec Micha\u0142 Chaberek OP. Kiedy i jak zrodzi\u0142o si\u0119 u Ojca zainteresowanie ewolucj\u0105? W\u0142a\u015bciwie od dziecka […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[116],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57454"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57454"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57454\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}