{"id":5735,"date":"2009-02-17T23:07:00","date_gmt":"2009-02-18T04:07:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=5735"},"modified":"2009-02-17T23:07:00","modified_gmt":"2009-02-18T04:07:00","slug":"spowiedz-generalna-ks-adam-kopycinski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=5735","title":{"rendered":"Spowied\u017a generalna – Ks. Adam Kopyci\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Generalna spowied\u017a, we w\u0142a\u015bciwym tego s\u0142owa znaczeniu jest to \u017ca\u0142osne wyznanie wszystkich, przynajmniej ci\u0119\u017ckich, grzech\u00f3w, pope\u0142nionych w ci\u0105gu ca\u0142ego \u017cycia, chocia\u017c ju\u017c raz pod w\u0142adz\u0119 klucz\u00f3w poddanych, przed umocowanym do tego kap\u0142anem, w celu otrzymania rozgrzeszenia. Miano generalnej spowiedzi nosi\u0107 mo\u017ce i ta spowied\u017a, kt\u00f3ra obejmuje w sobie grzechy z d\u0142u\u017cszego przeci\u0105gu czasu, w kt\u00f3rym penitent \u017cadnej spowiedzi nie odprawi\u0142; b\u0105d\u017a to \u017ce do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jeszcze nie nale\u017ca\u0142, b\u0105d\u017a to \u017ce w z\u0142o\u015bciach zatwardzia\u0142.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Zazwyczaj obejmuje ona tylko wyznanie grzech\u00f3w ci\u0119\u017ckich; lubo nie przestanie by\u0107 generaln\u0105, gdyby kto\u015b z braku grzech\u00f3w \u015bmiertelnych powt\u00f3rzy\u0142 same tylko powszednie. To poj\u0119cie wskazuje, \u017ce spowied\u017a generalna opr\u00f3cz zwyk\u0142ych warunk\u00f3w potrzebnych do ka\u017cdej spowiedzi sakramentalnej, posiada t\u0119 wybitn\u0105 cech\u0119, i\u017c jest powt\u00f3rzeniem i uzupe\u0142nieniem zwyk\u0142ych spowiedzi. Wa\u017cno\u015b\u0107 spowiedzi generalnej jest tak w oczy bij\u0105ca, i\u017c \u017caden spowiednik nie b\u0119dzie jej lekcewa\u017cy\u0142. Dla jednych jest ona niezb\u0119dnym \u015brodkiem zbawienia; dla innych \u017ar\u00f3d\u0142em niezliczonych \u0142ask. Ona poprawia braki poprzednich spowiedzi, pot\u0119guj\u0105c \u017cal i stanowcze postanowienie poprawy, daje poznanie siebie samego i na\u0142og\u00f3w i ich \u017ar\u00f3de\u0142, wykrywa najodpowiedniejsze \u015brodki do powstania z grzech\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Nie dziw, \u017ce \u015bw. Jan Z\u0142otousty zowie j\u0105 „drugim chrztem”. R\u00f3wnie\u017c i \u015bw. Karol Boromeusz w swoich Monita ad confessarios gor\u0105co poleca spowied\u017a generalna.<\/p>\r\n\r\n

„Chocia\u017c spowiedzi generalne s\u0105 bardzo u\u017cyteczne, mimo to niechaj spowiednik zbyt gorliwie nie nak\u0142ania do powtarzania spowiedzi ju\u017c odbytych” (\u015bw. Alfons, Praxis Conf. n. 20, 5), bo mo\u017ce sprowadzi\u0107 wi\u0119ksze tylko zaniepokojenie i zamiast \u017cycia da\u0107 \u015bmier\u0107.<\/p>\r\n\r\n

A. Spowied\u017a generalna jest konieczna:<\/p>\r\n\r\n

I. Gdy kto rozmy\u015blnie na jednej z poprzednich spowiedzi sk\u0142ama\u0142, lub zatai\u0142 grzech ci\u0119\u017cki (nawet i lekki, kt\u00f3ry jednak uwa\u017ca\u0142 za ci\u0119\u017cki), oraz liczb\u0119 grzech\u00f3w ci\u0119\u017ckich (czy to ca\u0142kowicie czy cz\u0119\u015bciowo) i okoliczno\u015bci gatunek grzechu zmieniaj\u0105ce; albo przyst\u0119powa\u0142 do spowiedzi bez odbycia rachunku sumienia, bez \u017calu lub mocnego postanowienia poprawy, bez ch\u0119ci zadosy\u0107uczynienia, lubo dobrze o tym wiedzia\u0142, \u017ce przez brak tych istotnych warunk\u00f3w spowied\u017a uniewa\u017cnia; albo gdy z ci\u0119\u017ckich grzech\u00f3w przed r\u00f3\u017cnymi spowiednikami cz\u0119\u015bciowo si\u0119 oskar\u017ca\u0142 (confessiones partitae); w og\u00f3le je\u017celi przez z\u0142\u0105 wol\u0119 w ten lub inny spos\u00f3b udaremni\u0142 sakrament pokuty, i z tych pope\u0142nionych \u015bwi\u0119tokradztw dot\u0105d si\u0119 nie spowiada\u0142.<\/p>\r\n\r\n

II. Gdy poprzednie spowiedzie penitenta dla dobrej jego woli nie by\u0142y \u015bwi\u0119tokradzkie, ale by\u0142y niewa\u017cne dlatego, \u017ce im brak\u0142o jednego z g\u0142\u00f3wnych warunk\u00f3w lub przymiot\u00f3w spowiedzi. Mog\u0142o to mie\u0107 miejsce: a) gdy penitent odby\u0142 kilka spowiedzi nie wiedz\u0105c lub nie wierz\u0105c w prawdy wiary konieczne konieczno\u015bci\u0105 \u015brodka (necessitate medii). Je\u017celi penitent wierzy\u0142 we wszystko, co B\u00f3g objawi\u0142 i co Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. do wierzenia podaje, i zna\u0142 tylko prawdy wiary konieczne do wierzenia konieczno\u015bci\u0105 \u015brodka a innych za\u015b nie zna\u0142, to taki brak wiedzy nie udaremni\u0142 sakramentu; b) gdy albo wcale nie odprawi\u0142, albo niedbale tylko odby\u0142 rachunek sumienia; co si\u0119 jednak w praktyce rzadko zdarza, bo lada w\u0105tpliwo\u015b\u0107 nie upowa\u017cnia do takiego wniosku, lecz potrzeba moralnej pewno\u015bci; c) gdy penitent nie stara\u0142 si\u0119 obudzi\u0107 skruchy, lecz ze zwyczaju tylko (np. przy Komunii wynagradzaj\u0105cej) przyst\u0119powa\u0142 do spowiedzi (lubo w dobrej wierze), lub przyrodzonym jedynie \u017calem si\u0119 kierowa\u0142; d) gdy brakowa\u0142o penitentowi mocnego postanowienia poprawy, a o tym nabierze spowiednik moralnej pewno\u015bci, je\u017celi pozna, \u017ce penitent by\u0142 na\u0142ogowym i nie tylko wcale ze sw\u0105 sk\u0142onno\u015bci\u0105 nie walczy\u0142, ale nawet co chwila innych spowiednik\u00f3w wyszukiwa\u0142, by si\u0119 ze swym na\u0142ogiem nie zdradzi\u0107. Lecz je\u017celi te powroty do grzechu nast\u0105pi\u0142y w znacznym czasie po spowiedzi, je\u017celi poprawa by\u0142a rzeczywista, je\u017celi wiernie wykona\u0142 rady spowiednika i op\u00f3r pokusom stawia\u0142, natenczas one powroty nie oznacza\u0142y bynajmniej niedostatku skruchy, albo szczero\u015bci postanowienia (\u015bw. Alfons, ks. VI, 505). Co do obowi\u0105zku powtarzania spowiedzi przez nawrotnych (recidivi), o kt\u00f3rych wa\u017cno\u015bci wolno pow\u0105tpiewa\u0107, najlepsz\u0105 regu\u0142\u0119 podaje Hubert: „Je\u017celi penitent jaki\u015b czas po spowiedzi czyni\u0142 owoce godne pokuty, tj. walczy\u0142 m\u0119\u017cnie przeciw pokusom i okazjom do grzechu, to spowiednik os\u0105dzi, \u017ce ta spowied\u017a by\u0142a wa\u017cna; inaczej za\u015b, gdyby przy pierwszej lepszej okazji na nowo upad\u0142”. Dalej, je\u015bli \u017cy\u0142 w najbli\u017cszej okazji do grzechu i tej\u017ce, lubo m\u00f3g\u0142, nie usuwa\u0142; albo je\u015bli by\u0142 obowi\u0105zany do restytucji, a cho\u0107 mia\u0142 \u015brodki odpowiednie, tej\u017ce (ca\u0142kowicie czy cz\u0119\u015bciowo) nie uczyni\u0142; je\u017celi \u017cy\u0142 d\u0142u\u017cszy czas w nienawi\u015bci bli\u017aniego; wreszcie je\u015bli nie mia\u0142 powszechnego postanowienia poprawy (\u015bw. Alfons, VI, 501); e) gdy penitent spowiada\u0142 si\u0119 u kap\u0142ana, o kt\u00f3rym wiedzia\u0142, \u017ce nie ma jurysdykcji, lub u takiego, kt\u00f3ry go nie rozumia\u0142.<\/p>\r\n\r\n

B. Korzystn\u0105 jest spowied\u017a generalna dla tych:<\/p>\r\n\r\n

a) kt\u00f3rzy w nowy stan wst\u0119puj\u0105, albo dotychczasowy chc\u0105 zmieni\u0107, np. wst\u0119puj\u0105cy do zakonu, przyst\u0119puj\u0105cy do sakramentu kap\u0142a\u0144stwa, ma\u0142\u017ce\u0144stwa itp.; b) kt\u00f3rzy stanowczo chc\u0105 zmieni\u0107 swe \u017cycie i pragn\u0105 stale i gor\u0105co s\u0142u\u017cy\u0107 nadal Bogu. Zach\u0119ca ich zw\u0142aszcza do tego \u015bw. Ignacy Lojola w swych „\u00c4\u2020wiczeniach duchownych”; c) kt\u00f3rzy jeszcze nigdy spowiedzi generalnej nie odbyli, zw\u0142aszcza gdy czuj\u0105 pewien niepok\u00f3j sumienia lub maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci co do poprzednich spowiedzi; d) kt\u00f3rzy s\u0105 bliscy \u015bmierci.<\/p>\r\n\r\n

Kto atoli odby\u0142 dla jakich b\u0105d\u017a przyczyn niewa\u017cn\u0105 spowied\u017a, ale w niezawiniony spos\u00f3b, ten nie jest ju\u017c tym samym zmuszony odby\u0107 spowiedzi generalnej z ca\u0142ego \u017cycia, albo od owej niewa\u017cnej spowiedzi powt\u00f3rzy\u0107 wszystkie winien nast\u0119pne spowiedzi, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi dla dobrej jego wiary wiele by\u0142o wa\u017cnych; ale jest obowi\u0105zany powt\u00f3rzy\u0107 tylko ow\u0105 niewa\u017cnie odbyt\u0105 spowied\u017a i wyzna\u0107 te grzechy, z kt\u00f3rych si\u0119 dla niewiadomo\u015bci nie oskar\u017ca\u0142 (\u015bw. Alfons, VI, n. 503).<\/p>\r\n\r\n

C. Szkodliw\u0105 jest spowied\u017a generalna:<\/p>\r\n\r\n

a) dla skrupulat\u00f3w, bo zdo\u0142a tylko pomno\u017cy\u0107 ich skrupu\u0142y i powi\u0119kszy\u0107 ich utrapienia z powodu w\u0105tpliwo\u015bci, czy te\u017c wszystko wypowiedzieli; b) dla ludzi pobo\u017cnych, delikatnego sumienia, kt\u00f3rzy raz ju\u017c, i to niezbyt dawno, dobrze j\u0105 odprawili; i c) dla rozpustnik\u00f3w, na kt\u00f3rych uderzaj\u0105 pokusy i nieczyste obrazy im nasuwaj\u0105, albowiem naraziliby si\u0119 na nowe upadki. Mog\u0105 oni odby\u0107 j\u0105 dopiero wtenczas szczeg\u00f3\u0142owo, gdy z na\u0142og\u00f3w powstan\u0105 i sw\u0105 wyobra\u017ani\u0119 uspokoj\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Spowiednik s\u0142uchaj\u0105c spowiedzi generalnej musi wzi\u0105\u0107 pod rozwag\u0119 dwa wypadki. Najpierw gdy sam do spowiedzi generalnej zniewala, a nast\u0119pnie gdy penitent prosi go o takow\u0105, a on ma tylko rozstrzygn\u0105\u0107, czy dopu\u015bci\u0107 penitenta do spowiedzi generalnej, czy te\u017c nie.<\/p>\r\n\r\n

I. Gdy penitent sam prosi o spowied\u017a generaln\u0105, spowiednik wyrobi sobie s\u0105d, czy takowa jest dla\u0144 konieczna, czy tylko korzystna, czy wreszcie szkodliwa; tj. czy penitent prosi o ni\u0105 z nieodzownej potrzeby, czy z pobo\u017cno\u015bci, lub ze skrupu\u0142\u00f3w. W tym celu zapyta najpierw penitenta, czy i jak dawno odby\u0142 spowied\u017a generaln\u0105, oraz dlaczego obecnie do niej chce przyst\u0105pi\u0107. Gdyby zbyt og\u00f3lnikowe otrzyma\u0142 odpowiedzi, zapyta o zewn\u0119trzne okoliczno\u015bci, kt\u00f3re spowied\u017a tak\u0105 spowodowa\u0107 mog\u0105; czasem s\u0105 one ju\u017c widoczne, jak np. podczas misji, jubileuszu itp., albo penitent zmienia stan sw\u00f3j na inny. Potem zapyta, czy penitent nie czuje jakiego niepokoju sumienia, dlatego, \u017ce zatai\u0142 grzech jaki, albo ze z\u0142ej woli opu\u015bci\u0142 kt\u00f3rykolwiek istotny warunek dobrej spowiedzi, czy te\u017c rad by stanowczo zmieni\u0107 swe \u017cycie i za\u0142atwi\u0107 si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105? A mo\u017ce penitent chce si\u0119 tylko przygotowa\u0107 na blisk\u0105 \u015bmier\u0107? A mo\u017ce jego niepok\u00f3j jest nieuzasadniony i wynika tylko ze skrupu\u0142\u00f3w? Odpowied\u017a na te pytania daje zarazem wyja\u015bnienie, czy spowied\u017a jest dla penitenta konieczna (I pytanie), czy korzystna (II pytanie), czy te\u017c szkodliwa (III pytanie).<\/p>\r\n\r\n

Je\u017celi penitent na postawione pytania odpowiada: a) \u017ce zatai\u0142 grzechy w dawnych spowiedziach, to spowied\u017a generalna jest dla niego konieczna; b) \u017ce nigdy nie odby\u0142 jeszcze spowiedzi generalnej, to ona mo\u017ce mu by\u0107 potrzebna, albo tylko po\u017cyteczna; c) \u017ce ju\u017c raz odby\u0142 spowied\u017a generaln\u0105, ale \u017ale, to spowiednik zn\u00f3w bada, czy s\u0105d penitenta jest uzasadniony, wtedy poradzi mu spowied\u017a generaln\u0105; czyli te\u017c \u00f3w s\u0105d opiera si\u0119 na skrupu\u0142ach, wtedy zaka\u017ce mu si\u0119 spowiada\u0107 z ca\u0142ego \u017cycia; d) \u017ce z kaza\u0144 s\u0142yszanych nabra\u0142 przekonania o niewa\u017cno\u015bci poprzednich spowiedzi, to spowiednik post\u0105pi jak pod liter\u0105 c.; e) albo \u017ce chce rozpocz\u0105\u0107 nowe \u017cycie, to spowied\u017a b\u0119dzie dla niego po\u017cyteczna.<\/p>\r\n\r\n

1. Je\u017celi spowied\u017a generalna jest konieczna dlatego, \u017ce poprzednie by\u0142y \u015bwi\u0119tokradzkie, to penitent obowi\u0105zany jest odby\u0107 t\u0119 spowied\u017a bardzo dok\u0142adnie, tj. wyzna\u0107 wszystkie grzechy, liczb\u0119 ich, rodzaj, gatunek i okoliczno\u015bci. Gdyby spowiednik nie mia\u0142 czasu wys\u0142ucha\u0107 takiego penitenta, a ten\u017ce musia\u0142by przyst\u0105pi\u0107 do Komunii \u015bw. dla wa\u017cnych przyczyn, to w takiej ostateczno\u015bci spowiednik ma pozna\u0107 stan duszy penitenta z jednego roku i z tego wyrobi\u0107 sobie s\u0105d o ca\u0142ym jego \u017cyciu, a potem penitenta rozgrzeszy\u0107. Gdyby atoli stosunki penitenta w ka\u017cdym roku by\u0142y inne, a tym samym i inne grzechy, tak \u017ce spowiednik nie m\u00f3g\u0142by z grzech\u00f3w jednego roku pozna\u0107 grzech\u00f3w ca\u0142ego \u017cycia, a nadto gdyby spowiednik nie mia\u0142 czasu dok\u0142adniej spowiedzi wys\u0142ucha\u0107, to wypyta penitenta o najwa\u017cniejsze grzechy przeciw przykazaniom Bo\u017cym i obowi\u0105zkom stanu swego, poleci mu p\u00f3\u017aniej raz jeszcze odby\u0107 generaln\u0105 spowied\u017a i rozgrzeszy go. Tak uczy \u015bw. Alfons (VI, n. 504) i Lugo (Disp. 16, n. 640). Gdyby atoli czas pozwoli\u0142, obowi\u0105zany jest spowiednik pom\u00f3c penitentowi do zupe\u0142nego wyznania grzech\u00f3w z ca\u0142ego \u017cycia.<\/p>\r\n\r\n

2. Je\u017celi spowied\u017a generalna nie jest konieczna, ale tylko korzystna, a penitent dobrze jest przygotowany, to spowiednik pozwoli, aby najpierw penitent wszystko wyzna\u0142, co pami\u0119ta, a potem dopiero postawi mu uzupe\u0142niaj\u0105ce pytania. Wielu penitent\u00f3w czuje potrzeb\u0119 wyznania wszystkich swych grzech\u00f3w i p\u00f3ty si\u0119 nie uspokoj\u0105, p\u00f3ki tego nie uczyni\u0105. Niechaj\u017ce tedy spowiednik nie przerywa im, nie wzbrania im tego, ale pytania niech pozostawi na koniec. Je\u017celiby si\u0119 penitent zgodzi\u0142 na to, albo sam prosi\u0142, aby spowiednik mu pytania stawia\u0142, natenczas obowi\u0105zany to uczyni\u0107, tym wi\u0119cej, je\u017celi \u00f3w penitent jest niewykszta\u0142cony i nie b\u0119dzie w mo\u017cno\u015bci sam dok\u0142adnie si\u0119 przygotowa\u0107.<\/p>\r\n\r\n

3. Je\u017celi spowied\u017a nie jest konieczna, ale korzystna, a penitent chocia\u017c o ni\u0105 prosi, nie jest przecie\u017c przygotowany, to poradn\u0105 jest rzecz\u0105 poleci\u0107 mu, aby si\u0119 naprz\u00f3d przygotowa\u0142, a potem dopiero do spowiedzi generalnej przyszed\u0142. Przy tym wska\u017ce mu, jak ma zrobi\u0107 rachunek sumienia, jak wzbudzi\u0107 \u017cal i mocne postanowienie. Gdyby atoli penitent albo nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c wr\u00f3ci\u0107 do tego samego spowiednika, albo nie by\u0142 w stanie sam si\u0119 dobrze przygotowa\u0107, natenczas spowiednik zaraz przyst\u0105pi do wys\u0142uchania spowiedzi generalnej.<\/p>\r\n\r\n

4. Je\u017celiby za\u015b spowied\u017a generalna nie tylko nie by\u0142a korzystn\u0105, ale owszem szkodliw\u0105, natenczas zaka\u017ce penitentowi spowiada\u0107 si\u0119 spowiedzi\u0105 generaln\u0105 i za\u017c\u0105da od niego bezwarunkowego pos\u0142usze\u0144stwa. Je\u017celi atoli taki skrupulatny penitent nigdy jeszcze spowiedzi generalnej nie odprawi\u0142, to go spowiednik mo\u017ce do tej\u017ce przypu\u015bci\u0107, ale pod tym warunkiem, \u017ce p\u00f3\u017aniej tych\u017ce spowiedzi ju\u017c powtarza\u0107 nie b\u0119dzie. Je\u017celi za\u015b odby\u0142 ju\u017c raz spowied\u017a generaln\u0105, to mu stanowczo zabroni powtarza\u0107 j\u0105, a co najwi\u0119cej poleci mu tylko cz\u0119ste wzbudzanie aktu pokory i pos\u0142usze\u0144stwa.<\/p>\r\n\r\n

II. Je\u017celi za\u015b spowiednik w toku zwyk\u0142ej spowiedzi odkryje, \u017ce wiele dawniejszych spowiedzi penitenta by\u0142o albo niewa\u017cnych, albo \u015bwi\u0119tokradzkich, natenczas zapyta go, czy odbywa\u0142 kiedy generaln\u0105 spowied\u017a, a w razie otrzymania przecz\u0105cej odpowiedzi, nak\u0142oni go do generalnej spowiedzi. Gdyby mia\u0142 spowiednik pewno\u015b\u0107, \u017ce penitent jest w stanie dobrze si\u0119 przygotowa\u0107 i \u017ce wr\u00f3ci po niejakim czasie do generalnej spowiedzi, natenczas poleci mu w pewnym czasie zg\u0142osi\u0107 si\u0119 z generaln\u0105 spowiedzi\u0105. Je\u017celi za\u015b spowiednik takiej moralnej pewno\u015bci nie ma, najlepiej zrobi, je\u017celi natychmiast przygotuje penitenta i spowiedzi generalnej jego wys\u0142ucha.<\/p>\r\n\r\n

Je\u015bli penitent odprawi\u0142 ju\u017c spowied\u017a generaln\u0105, ka\u017ce mu spowiednik powt\u00f3rzy\u0107 tylko grzechy po takowej pope\u0142nione. Wyj\u0105tek mo\u017ce tu wtenczas zachodzi\u0107, gdy spowiednik nab\u0119dzie moralnej pewno\u015bci, \u017ce owa spowied\u017a generalna by\u0142a niewa\u017cn\u0105, albo gdy dokonan\u0105 by\u0142a przed bardzo d\u0142ugim up\u0142ywem czasu i pozostawi\u0142a po sobie w umy\u015ble penitenta niekt\u00f3re w\u0105tpliwo\u015bci. W ostatnim jednak razie, – kt\u00f3ry ju\u017c nie jest koniecznym, ale tylko korzystnym, bo bardzo uspokaja penitenta, – wystarczy za\u017c\u0105da\u0107 wyznania tych grzech\u00f3w, co do kt\u00f3rych w\u0105tpliwo\u015b\u0107 jaka pozosta\u0142a i kilka innych najg\u0142\u00f3wniejszych, aby spowiednik m\u00f3g\u0142 pozna\u0107 w og\u00f3le \u00f3wczesny stan duszy penitenta.<\/p>\r\n\r\n

Wyrobiwszy sobie ju\u017c dostateczny s\u0105d o po\u017cyteczno\u015bci lub niezb\u0119dnej potrzebie generalnej spowiedzi, ka\u017ce kap\u0142an penitentowi wyzna\u0107 najpierw grzechy od ostatniej spowiedzi pope\u0142nione.<\/p>\r\n\r\n

Dwa powody nak\u0142aniaj\u0105 do tego, a mianowicie pierwszy, \u017ce grzechy te nigdy jeszcze pod w\u0142adz\u0119 klucz\u00f3w nie by\u0142y poddane, a wi\u0119c pilniejszego potrzebuj\u0105 wyznania; po wt\u00f3re, co wa\u017cniejsza, daj\u0105 spowiednikowi sposobno\u015b\u0107 do bli\u017cszego poznania stanu duszy penitenta, a zw\u0142aszcza do os\u0105dzenia, czy ten\u017ce nie znajduje si\u0119 jeszcze teraz w bliskiej okazji do grzechu lub w nienawi\u015bci, oraz czy nie usuwa si\u0119 samow\u0142adnie spod obowi\u0105zku restytucji. W tych trzech razach, – je\u015bli spowied\u017a nie jest konieczna lub przynajmniej nadzieja powrotu penitenta na to pozwala, – nale\u017cy upornego, dawszy mu zbawienne wskaz\u00f3wki i pobudziwszy serce jego do szczerego \u017calu, oddali\u0107, by przede wszystkim owe przeszkody usun\u0105\u0142. Je\u017celi jednak zachodzi obawa, \u017ce penitent zra\u017cony nie wr\u00f3ci ju\u017c do spowiedzi, b\u0119dzie si\u0119 spowiednik stara\u0142 nak\u0142oni\u0107 go do sta\u0142ej decyzji i u\u017cyje ca\u0142ej si\u0142y wymowy i modlitwy, by uzyska\u0107 od niego uroczyste przyrzeczenie, \u017ce te okazje usunie, nienawi\u015bci porzuci, i restytucj\u0119 uczyni. W razie rozbicia si\u0119 wszelkich usi\u0142owa\u0144, nie da mu spowiednik rozgrzeszenia, i owszem wyra\u017anie mu powie, \u017ce dla niego nie ma na ziemi ratunku i \u017ce dop\u00f3ty nigdzie wa\u017cnego (nie wy\u0142udzonego tylko) rozgrzeszenia nie otrzyma, dop\u00f3ki nie zdob\u0119dzie si\u0119 na zadosy\u0107uczynienie tym wymaganiom. Wyznanie grzech\u00f3w od ostatniej spowiedzi u\u0142atwi tak\u017ce kap\u0142anowi s\u0105d co do na\u0142ogu penitenta i da mu zarazem pozna\u0107 tego\u017c si\u0142\u0119. W ko\u0144cu zawezwie spowiednik penitenta do wyznania grzech\u00f3w z ca\u0142ego \u017cycia lub od ostatniej spowiedzi generalnej, o ile je sobie przypomina, poczym uzupe\u0142ni spowied\u017a w\u0142asnymi pytaniami. Najpierw zapyta go o wiek, stan i zatrudnienie (nigdy jednak o miejsce pobytu), bo uzyska st\u0105d wskaz\u00f3wk\u0119 do dalszego post\u0119powania; nast\u0119pnie zawezwie go i zach\u0119ci gor\u0105co, by wyzna\u0142 to, co mu najbardziej dokucza i spok\u00f3j duszy zatruwa, oraz – je\u017celi penitent sam prosi\u0142 o spowied\u017a generaln\u0105 – zagadnie ile razy zw\u0142aszcza od pierwszego \u015bwi\u0119tokradztwa odprawia\u0142 spowied\u017a i przyjmowa\u0142 Komuni\u0119 \u015bw., nie spowiadaj\u0105c si\u0119 z tego grzechu i nie powtarzaj\u0105c poprzedniej spowiedzi. Gdy jednak sam znagli\u0142 penitenta do spowiedzi generalnej, postawi mu to pytanie dopiero po wyznaniu wszystkich grzech\u00f3w, gdy ten\u017ce wi\u0119cej ju\u017c b\u0119dzie o\u015bmielony. Dalsze pytania stawia przechodz\u0105c kolejno przykazania dekalogu i to w tym porz\u0105dku: VI, VII, VIII, V, IV, I, II, III.<\/p>\r\n\r\n

Co si\u0119 tyczy szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, to najpierw wypyta si\u0119 penitenta o grzechy najci\u0119\u017csze, kt\u00f3rych wyznanie bardzo mo\u017ce ul\u017cy\u0107 i doda\u0107 otuchy penitentowi, oraz o takie, kt\u00f3re mog\u0142yby spowodowa\u0107 odroczenie rozgrzeszenia. Domaga\u0107 si\u0119 b\u0119dzie podania liczby i rodzaju grzechu, ale mie\u0107 b\u0119dzie na uwadze podzia\u0142 grzech\u00f3w na wewn\u0119trzne i zewn\u0119trzne. Przy pierwszych nie b\u0119dzie \u017c\u0105da\u0142 \u015bci\u015ble oznaczonej liczby, bo to przewa\u017cnie os\u0105dzi\u0107 si\u0119 nie da, lecz wnosi\u0107 b\u0119dzie raczej o liczbie z czasu trwania i z si\u0142y na\u0142ogu (zapyta ile razy w tygodniu, miesi\u0105cu, roku i przez ile lat grzech ten pope\u0142nia\u0142). Domaganie si\u0119 \u015bcis\u0142ej liczby mog\u0142oby by\u0107 dla penitenta w przysz\u0142o\u015bci \u017ar\u00f3d\u0142em ustawicznych niepokoj\u00f3w; rodzaju grzechu jednak nigdy pomin\u0105\u0107 nie mo\u017cna. Przy grzechach zewn\u0119trznych b\u0119dzie \u017c\u0105da\u0142 rodzaju a zarazem liczby ile mo\u017cno\u015bci jak najdok\u0142adniejszej; a wypytuj\u0105c zawsze poda zrazu bardzo wielk\u0105 cyfr\u0119, kt\u00f3r\u0105 w razie przyznania powoli stopniuje, a w razie zaprzeczenia powoli r\u00f3wnie\u017c umniejsza.<\/p>\r\n\r\n

Gdy penitent wyznaje grzechy bardzo ci\u0119\u017ckie, zw\u0142aszcza przeciw VI przykazaniu (tu si\u0119 nigdy w szczeg\u00f3\u0142y nie wdawa\u0107 i poprzesta\u0107 na tym, co najniezb\u0119dniejsze), natenczas kap\u0142an doda otuchy penitentowi, zapyta go o grzechy znacznie ci\u0119\u017csze, byle nie zbyt zawstydzaj\u0105ce i zapewni go, \u017ce s\u0142ysza\u0142 o jeszcze gorszych wypadkach. Potem zach\u0119ci go do wyznania tych grzech\u00f3w, przypomni mu s\u0105d ostateczny, i obecn\u0105 \u0142atwo\u015b\u0107 korzystania z nieprzebranego mi\u0142osierdzia Bo\u017cego, kt\u00f3re najwyra\u017aniej w tym si\u0119 objawi\u0142o, \u017ce go do tej spowiedzi generalnej przywo\u0142a\u0142o. Je\u017celi penitent zwyk\u0142 si\u0119 stale spowiada\u0107 u tego samego kap\u0142ana, nie potrzebuje mu szczeg\u00f3\u0142owo podawa\u0107 rodzaju i liczby wszystkich ju\u017c kiedy\u015b przed nim wyznanych grzech\u00f3w, tylko o tyle, o ile sobie spowiednik tych\u017ce nie przypomina, chocia\u017c poradn\u0105 jest rzecz\u0105, aby i w tym wypadku szczeg\u00f3\u0142owo si\u0119 oskar\u017ca\u0142. O grzechy powszednie pyta\u0107 si\u0119 nie nale\u017cy, z wyj\u0105tkiem tych, kt\u00f3re s\u0105 zarazem na\u0142ogowe i nastr\u0119czaj\u0105 blisk\u0105 okazj\u0119 do grzech\u00f3w ci\u0119\u017ckich. Nie zaniedba r\u00f3wnie\u017c zapyta\u0107 penitenta o spos\u00f3b, w jaki odprawia\u0142 sakrament pokuty. Spowiadaj\u0105cych si\u0119 jedynie z pobo\u017cno\u015bci nie trzeba koniecznie wypytywa\u0107 si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owo o rodzaj i liczb\u0119 wszystkich ci\u0119\u017ckich grzech\u00f3w, bo grzechy te ju\u017c pod w\u0142adz\u0119 klucz\u00f3w by\u0142y poddane i odpuszczone. Wreszcie zapyta penitenta, czy sobie jeszcze czego nie przypomina, czy jeszcze jaki niepok\u00f3j sumienia jego nie dr\u0119czy, i zostawi mu ma\u0142\u0105 chwilk\u0119 do namys\u0142u, by ca\u0142e jarzmo szatana m\u00f3g\u0142 ze siebie z\u0142o\u017cy\u0107, a potem zwr\u00f3ci ca\u0142\u0105 sw\u0105 uwag\u0119 na wzbudzenie serdecznego \u017calu i gor\u0105cej ch\u0119ci poprawy, poddaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c akty pokory i ufno\u015bci w mi\u0142osierdzie Boskie. Pokut\u0119 naznacza si\u0119 zazwyczaj lekk\u0105, wyj\u0105wszy jedynie, gdyby penitent wszystkie niemal dotychczas pokuty sakramentalne zaniedbywa\u0142. Opr\u00f3cz tego poda mu r\u00f3\u017cne \u015brodki zaradcze przeciw na\u0142ogom, zach\u0119ci zw\u0142aszcza do modlitwy i cz\u0119stego przyst\u0119powania do sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych, poda osobliwszy jaki (wprost przeciw g\u0142\u00f3wnej wadzie penitenta skierowany) spos\u00f3b nabo\u017ce\u0144stwa do Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i ca\u0142y plan dalszego \u017cycia. Wskaz\u00f3wek szcz\u0119dzi\u0107 nie nale\u017cy, a kierowa\u0107 wszystkie przeciw jednej g\u0142\u00f3wnej wadzie penitenta. Na koniec poleci penitentowi, aby co do swego przesz\u0142ego \u017cycia ca\u0142kiem ju\u017c by\u0142 spokojny; zapewni go, \u017ce B\u00f3g odpu\u015bci mu ju\u017c wszystkie jego tak wyznane, jak i zapomniane grzechy, je\u015bli tylko za nie \u017ca\u0142uje, i zaka\u017ce mu surowo odt\u0105d my\u015ble\u0107 o przesz\u0142o\u015bci. Mo\u017ce nawet penitentowi dla jego ca\u0142kowitego uspokojenia powiedzie\u0107, \u017ce za reszt\u0119 sam przed Bogiem odpowie, \u017ce reszt\u0119 ju\u017c na swoje bierze sumienie, i \u017ce tylko wtenczas b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 penitent spowied\u017a t\u0119 na nast\u0119pnych zwyk\u0142ych spowiedziach uzupe\u0142ni\u0107, gdyby sobie bez \u017cadnego badania z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 przypomnia\u0142 nowe jakie ci\u0119\u017ckie grzechy; w ka\u017cdym razie jednak nie pozwoli wi\u0119cej nad 3 lub 4 razy spowiedzi generalnej poprawia\u0107. Poddawszy na ostatek penitentowi kr\u00f3tkie akty \u017calu, pokory i mi\u0142o\u015bci, udzieli mu rozgrzeszenia.<\/p>\r\n\r\n

Gdyby spowiednik nie m\u00f3g\u0142 rozgrzeszy\u0107 penitenta, natenczas doda ma otuchy i poleci mu usun\u0105\u0107 przeszkody, nak\u0142oni do \u017calu, poda \u015brodki lecznicze i zach\u0119ci do modlitwy.
\r\n
\r\n Ks. Adam Kopyci\u0144ski<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Artyku\u0142 z: „Podr\u0119czna Encyklopedia Ko\u015bcielna” Warszawa 1907<\/em><\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Za: Kontrewolucja<\/a><\/p>\r\n\r\n


<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Generalna spowied\u017a, we w\u0142a\u015bciwym tego s\u0142owa znaczeniu jest to \u017ca\u0142osne wyznanie wszystkich, przynajmniej ci\u0119\u017ckich, grzech\u00f3w, pope\u0142nionych w ci\u0105gu ca\u0142ego \u017cycia, chocia\u017c ju\u017c raz pod w\u0142adz\u0119 klucz\u00f3w poddanych, przed umocowanym do tego kap\u0142anem, w celu otrzymania rozgrzeszenia. Miano generalnej spowiedzi nosi\u0107 mo\u017ce i ta spowied\u017a, kt\u00f3ra obejmuje w sobie grzechy z d\u0142u\u017cszego przeci\u0105gu czasu, w kt\u00f3rym […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5735"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5735"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5735\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5735"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5735"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}