{"id":57253,"date":"2012-06-01T11:12:47","date_gmt":"2012-06-01T16:12:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=57253"},"modified":"2012-06-01T11:19:49","modified_gmt":"2012-06-01T16:19:49","slug":"wiedza-bez-odwagi-jest-g%e2%80%a6o-warta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=57253","title":{"rendered":"Wiedza bez odwagi jest g\u2026o warta! – Andrzej Zybertowicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

W zesz\u0142ym tygodniu by\u0142em odrobin\u0119 zaanga\u017cowany w zbieranie podpis\u00f3w pod o\u015bwiadczeniem w obronie Krzysztofa Wyszkowskiego. O\u015bwiadczenie to m\u00f3wi kilka prostych zda\u0144 prawdy o \u201ecz\u0142owieku, kt\u00f3ry twierdzi, i\u017c nie by\u0142 Bolkiem\u201d. Ale to nie ten cz\u0142owiek mnie teraz interesuje.<\/strong><\/p>\r\n

W obecnej sytuacji mojego kraju ciekawsze s\u0105 reakcje tych przedstawicieli \u015bwiata akademickiego, do kt\u00f3rych o\u015bwiadczenie dotar\u0142o i kt\u00f3rzy odm\u00f3wili jego podpisania. Spos\u00f3b my\u015blenia tych os\u00f3b, zazwyczaj niech\u0119tnie ods\u0142aniany, ale jednak uparcie wydobywaj\u0105cy si\u0119 na powierzchni\u0119, sporo m\u00f3wi o intelektualno-moralnej kondycji polskich uczonych oraz kondycji naszego spo\u0142ecze\u0144stwa w og\u00f3le.<\/p>\r\n

Abdykacja rozumu<\/strong><\/p>\r\n

Na czym polega kompetencja naukowc\u00f3w? Na czym si\u0119 znaj\u0105? Zazwyczaj maj\u0105 opanowane metody oddzielania informacyjnego ziarna od plew. Czego, niezale\u017cnie od kierunku studi\u00f3w, uczymy student\u00f3w? Uczymy wiarygodnych, sprawdzonych metod takiego przetwarzania informacji, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 odr\u00f3\u017cni\u0107 fa\u0142sz od prawdy. Dociera\u0107 tak\u017ce do prawd ukrytych.<\/p>\r\n

W dzisiejszej Polsce mamy setki kompetentnych badaczy zdolnych do przeprowadzenia rzeczowej analizy dokument\u00f3w i ocenienia poprawno\u015bci metodologicznej prac o Wa\u0142\u0119sie i jasnego powiedzenia: by\u0142 TW \u201eBolkiem\u201d, czy te\u017c nie. I s\u0105 w Polsce badacze posiadaj\u0105cy wiedz\u0119, na bazie kt\u00f3rej mo\u017cna rozstrzyga\u0107 o prawdziwo\u015bci np. tez dotycz\u0105cych lustracyjnych zarzut\u00f3w wobec wielu os\u00f3b.<\/p>\r\n

A jak zachowa\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107, sk\u0105din\u0105d posiadaj\u0105cych niepo\u015blednie umys\u0142y, badaczy spo\u0142ecznych – historyk\u00f3w, politolog\u00f3w, socjolog\u00f3w po rozp\u0119taniu nagonki na autor\u00f3w ksi\u0105\u017cek dokumentuj\u0105cych wa\u017cne karty z biografii Lecha Wa\u0142\u0119sy? Nagonki na S\u0142awomira Cenckiewicza, Piotra Gontarczyka oraz Paw\u0142a Zyzaka. Odwa\u017cnie milczeli. Tak jakby\u015bmy nadal \u017cyli w totalitarnym kraju.<\/p>\r\n

Pozostawili w u\u015bpieniu swoj\u0105 wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci analizy. Nie zorganizowali ani jednej konferencji, ba nawet uniwersyteckiej dyskusji seminaryjnej, gdzie autorzy prac o Wa\u0142\u0119sie mogliby w rzeczowej, profesjonalnej atmosferze broni\u0107 swoich naukowych ustale\u0144. Utytu\u0142owani profesorowie, przedstawiciele rozumu, nie zabrali g\u0142osu w obronie uczciwych zasad krytyki badawczej. Nie skorzystali ze swoich kompetencji, by podnie\u015b\u0107 jako\u015b\u0107 debaty publicznej.<\/p>\r\n

Upiory by\u0142y budzone, a rozum milcza\u0142.<\/p>\r\n

Solidarni ze swoimi obawami<\/strong><\/p>\r\n

Zamiast solidarno\u015bci z bezpodstawnie i brutalnie atakowanymi m\u0142odymi badaczami, wielu polskich uczonych wybra\u0142o inn\u0105 solidarno\u015b\u0107: ze swoimi obawami, ze swoimi grantami, cz\u0142onkostwami w radach, fundacjach, komisjach. Solidarno\u015b\u0107 z poprawno\u015bci\u0105 polityczn\u0105, z dominuj\u0105cym tonem medialnej, tak \u0142atwo akceptowanej tak\u017ce przez \u015brodowisko akademickie k\u0142amliwej propagandy. Wybrali zabagnion\u0105 codzienno\u015b\u0107, zamiast elementarnej lojalno\u015bci wobec prawdy i jej rzecznik\u00f3w. Wybrali przyzwolenie na \u0142amanie zasad.<\/p>\r\n

Mechanizm – na\u015bladownictwo i odmowa wiedzy<\/strong><\/p>\r\n

Pr\u00f3buj\u0119 uchwyci\u0107 g\u0142\u0119bszy mechanizm. G\u0142\u0119bszy, tj. cz\u0119sto nie\u0142atwy do dostrze\u017cenia, ale faktycznie kryj\u0105cy si\u0119 za ludzkimi postawami i je warunkuj\u0105cy. Je\u015bli z\u0142e postawy chcemy odmieni\u0107, poznanie mechanizm\u00f3w jest potrzebne. Roztropnie oddzia\u0142uj\u0105c na mechanizm mo\u017cna zmienia\u0107 postawy.<\/p>\r\n

Jednym z podstawowych, ale nadal niedostatecznie przez nauk\u0119 zbadanych zjawisk spo\u0142ecznego \u015bwiata jest mechanizm na\u015bladownictwa. Nieustanie na\u015bladujemy innych ludzi. Pewnie bierze si\u0119 to st\u0105d, \u017ce jako zwierz\u0119ta mamy wbudowany silny instynkt stadny. W stadzie czujemy si\u0119 bezpieczniej – nawet gdy stado zmierza do przepa\u015bci. Rozum i odwaga cz\u0119sto przegrywaj\u0105 z potrzeb\u0105 bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

Uczeni wcale nie s\u0105 grup\u0105 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra by nie ulega\u0142a instynktowi stadnemu. Wyda\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, i\u017c ze wzgl\u0119du na natur\u0119 pracy badawczej, gdzie od naukowc\u00f3w oczekuje si\u0119, i\u017c wnios\u0105 jaki\u015b oryginalny wk\u0142ad w swoj\u0105 dziedzin\u0119 wiedzy, to je\u015bli nie cywilna, to chocia\u017c intelektualna odwaga b\u0119dzie norm\u0105 w tym \u015brodowisku. Tymczasem, nic podobnego. Ci, kt\u00f3rzy odwag\u0119 posiadaj\u0105, stanowi\u0105 margines chyba nie szerszy ni\u017c w innych grupach zawodowych. Norm\u0105 jest konformizm i odmowa wiedzy na tematy \u201etrudne\u201d.<\/p>\r\n

W istocie jednak jest to odmowa wiedzy przede wszystkim o sobie samych. Jacy naprawd\u0119 jeste\u015bmy. By wiele dostrzec wystarczaj\u0105 dwa tylko przyk\u0142ady. Dwa tylko, ale jak\u017ce wymowne. Stosunek polskich badaczy do sprawy Bolka oraz do katastrofy smole\u0144skiej.<\/p>\r\n

Ludzie, kt\u00f3rzy wiedz\u0105, czego maj\u0105 nie wiedzie\u0107<\/strong><\/p>\r\n

Ten l\u0119kowy, na masow\u0105 skal\u0119 wdra\u017cany przez propagandow\u0105 maszynk\u0119 III RP mechanizm bolkowato\u015bci\u0105 podszytej odmowy wiedzy, powt\u00f3rzy\u0142 si\u0119 po katastrofie smole\u0144skiej. Ju\u017c z g\u00f3ry, przed jakimikolwiek powa\u017cnymi badaniami og\u0142aszano, \u017ce nie by\u0142o \u017cadnego zamachu. \u0179e w \u015bledztwie nale\u017cy polega\u0107 na dobrej woli w\u0142adz Rosji. \u0179e nale\u017cy zaufa\u0107 kompetencjom fachowc\u00f3w z komisji ministra Jerzego Millera.<\/p>\r\n

24 maja 2012 r. w programie Jana Pospieszalskiego \u201eBli\u017cej\u201d us\u0142ysza\u0142em wypowiedzi cz\u0142onk\u00f3w tej komisji, kt\u00f3rzy odmawiali zapoznania si\u0119 – niczym historycy z dokumentami na temat Bolka – z wynikami bada\u0144 prof. Wies\u0142awa Biniendy. Ci fachowcy od bezpiecznego latania ju\u017c z g\u00f3ry wiedz\u0105: wiedz\u0105, czego maj\u0105 nie wiedzie\u0107.<\/p>\r\n

Ale nie wszyscy w Polsce s\u0105 tacy. S\u0105 tak\u017ce uczeni i fachowcy, kt\u00f3rych pasja poznawcza wsparta jest na fundamencie obywatelskim albo patriotycznym. Kt\u00f3rzy sobie co pewien czas powtarzaj\u0105: jestem profesorem polskiej uczelni i mam obowi\u0105zki polskie. To oni chc\u0105 zbada\u0107 wa\u017cne motywy \u015bledztwa smole\u0144skiego. To oni chc\u0105, by posiadana przez nich wiedza by\u0142a dla naszego kraju co\u015b warta.<\/p>\r\n

Skoro w stadzie bezpieczniej\u2026<\/strong><\/p>\r\n

Tak, obecnie coraz wi\u0119ksza liczba przedstawicieli naszego \u015bwiata akademickiego u\u015bwiadamia sobie, \u017ce to od naszych obywatelskich postaw zale\u017cy spo\u0142eczna warto\u015b\u0107 wiedzy, kt\u00f3r\u0105 posiadamy. Coraz wi\u0119cej os\u00f3b dostrzega, \u017ce jeste\u015bmy w stanie tak przebudowa\u0107 organizacyjne formy funkcjonowania nauki, by istotnie poszerzy\u0107 przestrze\u0144 faktycznej pracy dla Polski.<\/p>\r\n

Mechanizmu na\u015bladownictwa z \u017cycia spo\u0142ecznego usun\u0105\u0107 nie spos\u00f3b. Ale mo\u017cemy wp\u0142ywa\u0107 na to, kogo naukowcy na\u015bladuj\u0105.<\/p>\r\n

Andrzej Zybertowicz<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W zesz\u0142ym tygodniu by\u0142em odrobin\u0119 zaanga\u017cowany w zbieranie podpis\u00f3w pod o\u015bwiadczeniem w obronie Krzysztofa Wyszkowskiego. O\u015bwiadczenie to m\u00f3wi kilka prostych zda\u0144 prawdy o \u201ecz\u0142owieku, kt\u00f3ry twierdzi, i\u017c nie by\u0142 Bolkiem\u201d. Ale to nie ten cz\u0142owiek mnie teraz interesuje. W obecnej sytuacji mojego kraju ciekawsze s\u0105 reakcje tych przedstawicieli \u015bwiata akademickiego, do kt\u00f3rych o\u015bwiadczenie dotar\u0142o i […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57253"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57253"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57253\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}