W nat\u0142oku medialnych informacji dotycz\u0105cych odpowiedzi, kt\u00f3rej od bp. Bernarda Fellaya oczekiwa\u0142a (a dzi\u015b ju\u017c otrzyma\u0142a) Kongregacja Nauki Wiary, a dotycz\u0105cej \u201epreambu\u0142y doktrynalnej\u201d, mo\u017cna odnale\u017a\u0107 pewn\u0105 godn\u0105 uwagi rzecz. Ot\u00f3\u017c wielu dziennikarzy zauwa\u017cy\u0142o, \u017ce obecne, zwi\u0105zane z Bractwem wydarzenia maj\u0105 wielkie znaczenie dla ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a, i nazwa\u0142o je \u201emomentem historycznym\u201d, \u201edecyduj\u0105c\u0105 chwil\u0105 dla Ko\u015bcio\u0142a\u201d, a nawet \u201epunktem zwrotnym\u201d, kt\u00f3ry b\u0119dzie mia\u0142 dalekosi\u0119\u017cny wp\u0142yw na \u015bwiat katolicki. Znakomity komentarz na ten temat pad\u0142 ze strony redaktora \u201eInside the Vatican\u201d, dr. Roberta Moynihana:<\/p>\r\n
\r\nDla historycznej oceny tego pontyfikatu wa\u017cniejszy od sposobu, w jaki ta sprawa zostanie rozwi\u0105zana, b\u0119dzie jej g\u0142\u0119boki wp\u0142yw na Ko\u015bci\u00f3\u0142, na to, jak b\u0119dzie on postrzega\u0142 samego siebie i swoj\u0105 misj\u0119 w \u015bwiecie, w czasie i historii, a zatem jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 zorientuje swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 i \u017cycie wzgl\u0119dem \u015bwieckiej rzeczywisto\u015bci poza nim1<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n
Doktor Moynihan nie poprzestaje na tym i podaje przyczyny, dla kt\u00f3rych sprawy przyjm\u0105 bieg zgodny z jego przewidywaniami:<\/p>\r\n
\r\nPrzedmiotem dyskusji jest Bractwo Kap\u0142a\u0144skie \u015aw. Piusa X, (…) ale jej drugim dnem jest kwestia II Soboru Watyka\u0144skiego i tego, w jaki spos\u00f3b powinien by\u0107 on interpretowany2<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n
I tutaj – w pytaniach o to, jaki poziom autorytetu reprezentuje Vaticanum II<\/em> i jak mo\u017cna zgodzi\u0107 si\u0119 z niekt\u00f3rymi punktami jego nauczania sprzecznymi z przedsoborowym Magisterium – ujawnia si\u0119 sedno sprawy.<\/p>\r\n
Do tych pyta\u0144 postawionych przez ks. pra\u0142. Brunona Gherardiniego i prof. Roberta de Mattei, a tak\u017ce dr. Jana Lamonta3<\/a>, mo\u017cna doda\u0107 opublikowan\u0105 w witrynie internetowej \u201eChiesa\u201d4<\/a> ostro\u017cn\u0105 analiz\u01195<\/a> debaty pomi\u0119dzy ks. pra\u0142. Ferdynandem Oc\u00e1rizem6<\/a> reprezentuj\u0105cym stron\u0119 rzymsk\u0105 a ks. Janem Micha\u0142em Gleize\u2019em z FSSPX7<\/a>, gdzie r\u00f3wnie\u017c zaprezentowano podobne w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\r\n
Doktor Lamont jasno wy\u0142o\u017cy\u0142 doktrynalne stanowisko Bractwa nt. relacji nauczania Vaticanum II<\/em> i autentycznego Magisterium.<\/p>\r\n
\r\nPierwszym pytaniem, jakie si\u0119 pojawia, gdy teolog rozwa\u017ca stanowisko Bractwa \u015aw. Piusa X, jest sprawa autorytetu przys\u0142uguj\u0105cego II Soborowi Watyka\u0144skiemu. [Pra\u0142at Oc\u00e1riz w swoim artykule] zdaje si\u0119 twierdzi\u0107, \u017ce odrzucenie autorytetu soboru jest podstaw\u0105 podzia\u0142u, o kt\u00f3rym m\u00f3wi Stolica Apostolska. Ale dla ka\u017cdego, kto jest zaznajomiony zar\u00f3wno ze stanowiskiem Bractwa, jak i z klimatem teologicznym panuj\u0105cym w Ko\u015bciele katolickim, takie twierdzenie jest trudne do zrozumienia. Punkty sprzeczne wymienione przez ks. Gleize\u2019ego dotycz\u0105 tylko czterech spraw spo\u015br\u00f3d ca\u0142ego nauczania ostatniego soboru. Bractwo nie odrzuca Vaticanum II<\/em> jako ca\u0142o\u015bci: przeciwnie, bp Fellay o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce FSSPX akceptuje 95% jego nauczania.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n
Doktor Lamont dodaje ironicznie:<\/p>\r\n
\r\nTo oznacza, \u017ce Bractwo \u015aw. Piusa X jest bardziej lojalne wzgl\u0119dem nauczania II Soboru Watyka\u0144skiego ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 duchowie\u0144stwa i hierarchii Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. To symptomatyczne, \u017ce te teksty Vaticanum II<\/em>, kt\u00f3re Bractwo odrzuca, s\u0105 akceptowane przez te [post\u0119powe] grupy w Ko\u015bciele, kt\u00f3re odrzucaj\u0105 pozosta\u0142e nauczanie soborowe.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n
Kontynuuj\u0105c swoj\u0105 analiz\u0119, dr Lamont pisze:<\/p>\r\n
\r\nMo\u017cna zatem przypuszcza\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie te szczeg\u00f3lne teksty – na temat wolno\u015bci religijnej, Ko\u015bcio\u0142a, ekumenizmu i kolegialno\u015bci – s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em problemu. Podzia\u0142 mi\u0119dzy Bractwem a Stolic\u0105 Apostolsk\u0105 bierze si\u0119 st\u0105d, \u017ce Bractwo odrzuca te konkretne elementy nauczania Vaticanum II<\/em>, a nie z powodu intencji pewnych k\u00f3\u0142 w Stolicy Apostolskiej, aby broni\u0107 soboru jako ca\u0142o\u015bci. (…) Niewielkie kr\u0119gi [progresist\u00f3w] najzwyczajniej utrzymuj\u0105, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 nauczania Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jest nieprawdziwa. Odrzucaj\u0105 oni nauczanie katolickie w ca\u0142o\u015bci. Natomiast Bractwo nie twierdzi, \u017ce nauczanie Ko\u015bcio\u0142a jest b\u0142\u0119dne, lecz \u017ce niekt\u00f3re sformu\u0142owania Vaticanum II s\u0105 sprzeczne z wcze\u015bniejszym Magisterium, kt\u00f3re posiada wy\u017csz\u0105 rang\u0119, dlatego akceptowanie doktryny katolickiej wymaga zaakceptowania nauczania o wy\u017cszej randze i odrzucenia proporcjonalnie niewielkiej liczby soborowych b\u0142\u0119d\u00f3w. Jest to zapewnienie, \u017ce aktualne nauczanie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego mo\u017cna odnale\u017a\u0107 we wcze\u015bniejszych i bardziej definitywnych stwierdzeniach Magisterium.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n
Doktor Lamont stawia jeszcze inne pytanie:<\/p>\r\n
\r\nJak wi\u0119c mo\u017cna formu\u0142owa\u0107 jakiekolwiek zarzuty pod adresem Bractwa \u015aw. Piusa X, skoro trzyma si\u0119 ono prawd zawartych w orzeczeniach Magisterium wy\u017cszej rangi?<\/p>\r\n
To pytanie tak naprawd\u0119 samo w sobie stanowi odpowied\u017a – nie mo\u017cna formu\u0142owa\u0107 takich zarzut\u00f3w. Je\u015bli bowiem kto\u015b uwa\u017ca pogl\u0105dy doktrynalne Bractwa za podejrzane, powinien udowodni\u0107, \u017ce nie s\u0105 one zgodne z tym, co rzeczywi\u015bcie g\u0142osi Magisterium, a Bractwo fa\u0142szuje ich znaczenie. Utrzymanie takiego stanowiska nie jest jednak rzecz\u0105 \u0142atw\u0105, poniewa\u017c w czasach, gdy promulgowano te wcze\u015bniejsze orzeczenia, da\u0142y one bodziec do solidnej i owocnej pracy teologicznej, kt\u00f3rej celem by\u0142a ich interpretacja. Znaczenie, jakie Bractwo nadaje tym orzeczeniom, pochodzi w\u0142a\u015bnie z tych studi\u00f3w teologicznych i odpowiada temu, jak te orzeczenia by\u0142y rozumiane w czasach, w kt\u00f3rych je wydano.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n
I tu autor logicznie stawia ostatnie pytanie:<\/p>\r\n
\r\nTo dowodzi pilnej potrzeby odpowiedzi na trzecie stawiane teologom pytanie: co rzeczywi\u015bcie te orzeczenia m\u00f3wi\u0105, je\u015bli nie to, co uwa\u017ca Bractwo? (…) jakie jest autorytatywne nauczanie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w kwestiach, kt\u00f3rych dotycz\u0105 rozmowy mi\u0119dzy Bractwem a Rzymem?.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n
Doktor Lamont ko\u0144czy swoj\u0105 analiz\u0119 stwierdzeniem podkre\u015blaj\u0105cym znaczenie relacji Bractwa z Rzymem:<\/p>\r\n
\r\nNauczanie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego na temat wolno\u015bci religijnej, ekumenizmu, Ko\u015bcio\u0142a i kolegialno\u015bci ma wielkie znaczenie dla wszystkich katolik\u00f3w. Pytania postawione w dyskusjach mi\u0119dzy Bractwem a Stolic\u0105 Apostolsk\u0105 dotycz\u0105 ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a, a nie tylko uczestnik\u00f3w tych rozm\u00f3w.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n
Na pewno przyjemnie jest czyta\u0107 tego typu refleksje na temat nauczania soborowego i przysz\u0142o\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, mo\u017cemy jednak uczyni\u0107 wi\u0119cej, stosuj\u0105c si\u0119 do rady dr. Moynihana:<\/p>\r\n
\r\n