{"id":56932,"date":"2012-05-19T20:32:07","date_gmt":"2012-05-20T01:32:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=56932"},"modified":"2012-05-19T20:32:24","modified_gmt":"2012-05-20T01:32:24","slug":"ludobojstwo-w-oparach-klamstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=56932","title":{"rendered":"Ludob\u00f3jstwo w oparach k\u0142amstwa – Jan Niewi\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Kresy to s\u0142owo-symbol, mityczny i magiczny. To nie tylko terytorium. Kresy to s\u0142owo-klucz do dziejowej skarbnicy dziedzictwa kulturowego Rzeczypospolitej Polskiej. Na Kresach \u015bciera\u0142y si\u0119 interesy r\u00f3\u017cnych pa\u0144stw i narod\u00f3w, Wschodu i Zachodu. To wrz\u0105cy tygiel i koegzystencja ras, kultur i religii. W ci\u0105g\u0142ym zagro\u017ceniu i walce kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 u mieszka\u0144c\u00f3w tych ziem patriotyzm, honor i godno\u015b\u0107 narodu.<\/strong><\/p>\r\n

Kresy da\u0142y naszej ojczy\u017anie kr\u00f3l\u00f3w, s\u0142awnych wodz\u00f3w i m\u0119\u017c\u00f3w stanu, poet\u00f3w, pisarzy, uczonych – tw\u00f3rc\u00f3w kultury o \u015bwiatowej s\u0142awie. Wielu bohater\u00f3w narodowych, a tak\u017ce b\u0142ogos\u0142awionych i \u015bwi\u0119tych. Na Kresach rodzi\u0142a si\u0119 i kszta\u0142towa\u0142a demokracja i koegzystowa\u0142o spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie. W kr\u00f3tkim uj\u0119ciu tematu nie spos\u00f3b wymieni\u0107 wszystkich skarb\u00f3w dziedzictwa kulturowego. To tylko refleksja nad z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 naszej trudnej i chlubnej historii. A jak si\u0119 ma do tego dzia\u0142alno\u015b\u0107 pseudo polityk\u00f3w i medi\u00f3w, wymazuj\u0105cych z pami\u0119ci narodu Kresy, bez kt\u00f3rych jak\u017ce ubo\u017csz\u0105 by\u0142aby nasza historia?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"niewinski<\/a><\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Na zdj\u0119ciu: po\u017car getta w Krzemie\u0144cu
(fot. H. Hermanowicz)<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Dzi\u0119ki Opatrzno\u015bci Bo\u017cej do\u017cy\u0142em s\u0119dziwego wieku (rocznik 1920). Prze\u017cy\u0142em wiele moment\u00f3w grozy i dlatego pragn\u0119 przestrzec m\u0142odsze pokolenia przed zagro\u017ceniami ze strony odrodzonych i dynamicznie si\u0119 rozwijaj\u0105cych wok\u00f3\u0142 nas si\u0142 nacjonalistycznych szowinist\u00f3w typu faszystowskiego. Na w\u0142asne\u00a0 oczy widzia\u0142em zag\u0142ad\u0119 Polak\u00f3w, \u017byd\u00f3w, Rosjan, Czech\u00f3w, Cygan\u00f3w i innych mniejszo\u015bci narodowych, a tak\u017ce uczciwych Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy gin\u0119li z r\u0105k rozw\u015bcieczonych nienawistnymi ideologiami Sowiet\u00f3w, Niemc\u00f3w i ukrai\u0144skich szowinist\u00f3w spod znaku OUN-UPA.<\/p>\r\n

A dzisiaj jestem \u015bwiadkiem zupe\u0142nie niepoj\u0119tej sytuacji. Oto najbardziej zdegenerowani moralnie mordercy z czas\u00f3w ostatniej wojny s\u0105 okre\u015blani mianem bohater\u00f3w. Niekt\u00f3rzy polscy politycy brataj\u0105 si\u0119 z pogrobowcami Bandery i Szuchewycza, a Stany Zjednoczone, pono\u0107 \u015bwiatowy bastion demokracji, sprzyja\u0142 i sprzyja honorowaniu ukrai\u0144skich morderc\u00f3w, ws\u0142awionych wyj\u0105tkowym, sadystycznym okrucie\u0144stwem wobec dzieci, kobiet i starc\u00f3w r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w, w tym i w\u0142asnego.<\/p>\r\n

Dwie okupacje, trzy ludob\u00f3jstwa<\/strong><\/p>\r\n

Zdziesi\u0105tkowani mieszka\u0144cy Kres\u00f3w Wschodnich II RP prze\u017cyli dwie okupacje, sowieck\u0105 i niemieck\u0105, oraz trzy ludob\u00f3jstwa: sowieckie, niemieckie i najokrutniejsze w naszych dziejach – ukrai\u0144skich szowinist\u00f3w. W tym czasie Polacy byli poddawani r\u00f3\u017cnym represjom i prze\u015bladowaniom, wi\u0119zieniom i zsy\u0142kom na Sybir oraz byli mordowani. Ludob\u00f3jstwo banderowskie na ludno\u015bci polskiej Wo\u0142ynia i Ma\u0142opolski Wschodniej z r\u00f3\u017cnym nasileniem trwa\u0142o od wrze\u015bnia\u00a0 1939 a\u017c do 1947 roku, kiedy to operacja Wis\u0142a po\u0142o\u017cy\u0142a kres morderstwom r\u00f3wnie\u017c na obszarach po\u0142udniowo-wschodnich powojennej Polski, ju\u017c pozbawionej przecie\u017c, decyzj\u0105 zwyci\u0119skich mocarstw (Ja\u0142ta), dawnych kresowych ziem, do kt\u00f3rych ro\u015bcili pretensje ukrai\u0144scy pomocnicy III Rzeszy.<\/p>\r\n

Zacz\u0119li ju\u017c we wrze\u015bniu 1939 r.<\/strong><\/p>\r\n

W napa\u015bci Niemiec na Polsk\u0119 uczestniczy\u0142 legion ukrai\u0144ski pod dow\u00f3dztwem pu\u0142kownika Suszki. Ju\u017c od pocz\u0105tku wrze\u015bnia boj\u00f3wki ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w OUN dokonywa\u0142y mord\u00f3w na pojedynczych \u017co\u0142nierzach i atakowa\u0142y nawet ma\u0142e pododdzia\u0142y Wojska Polskiego. Dokonywali oni tak\u017ce zab\u00f3jstw funkcjonariuszy pa\u0144stwowych oraz uchod\u017ac\u00f3w z Polski Zachodniej i Centralnej, zawsze przy tym zagrabiaj\u0105c ich mienie.<\/p>\r\n

Od 1 wrze\u015bnia 1939 zar\u00f3wno nacjonali\u015bci,\u00a0 jak i komuni\u015bci ukrai\u0144scy oraz komuni\u015bci \u017cydowscy t\u0142umnie i owacyjnie witali wkraczaj\u0105ce oddzia\u0142y armii sowieckiej i funkcjonariuszy NKWD. Budowano bramy triumfalne, witano przybysz\u00f3w chlebem i sol\u0105. Wszyscy ci zwolennicy sowieckiej w\u0142adzy byli od\u015bwi\u0119tnie ubrani, nacjonali\u015bci ukrai\u0144scy przyozdobieni opaskami i kokardami niebiesko-\u017c\u00f3\u0142tymi, a komuni\u015bci ukrai\u0144scy i \u017cydowscy –\u00a0 opaskami\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 i kokardami czerwonymi. Panowa\u0142a powszechna, antypolska i anty-bur\u017cuazyjna euforia. Organizowano wsp\u00f3lne wiece powitalne oraz zabawy taneczne. Po tym spontaniczno-ideologicznym powitaniu nowej w\u0142adzy aktywi\u015bci obu grup ukrai\u0144skich i \u017cydowskiej rozpocz\u0119li wydawanie w r\u0119ce NKWD funkcjonariuszy pa\u0144stwowych II RP, oficer\u00f3w wojska polskiego i policjant\u00f3w oraz zamo\u017cniejszych Polak\u00f3w. Wskazywanie adres\u00f3w, tropienie i wydawanie inteligencji polskiej trwa\u0142o nieprzerwanie do 22 czerwca 1941, tj. do czasu ataku Niemiec na Zwi\u0105zek Sowiecki. Poniewa\u017c sowieci nie stosowali kryteri\u00f3w narodowo\u015bciowych, a jedynie klasowe, prze\u015bladowania dotkn\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c bogatych \u017byd\u00f3w.<\/p>\r\n

Sojusznicy III Rzeszy<\/strong><\/p>\r\n

W latach sojuszu Niemiec i Rosji Sowieckiej (1939-1941) nacjonali\u015bci ukrai\u0144scy, pomimo usi\u0142owa\u0144, nie znale\u017ali poparcia u nowych w\u0142adz. Sowieci nie byli zainteresowani podtrzymywaniem jakichkolwiek nacjonalizm\u00f3w, bo g\u0142osili has\u0142a internacjonalistyczne. W chwili wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej nacjonali\u015bci ukrai\u0144scy z rado\u015bci\u0105 z\u0142\u0105czyli sw\u00f3j los z III Rzesz\u0105.\u00a0 W ataku na Rosj\u0119 Sowieck\u0105 bra\u0142y udzia\u0142 ukrai\u0144skie bataliony SS Nachtigal i Roland. W pierwszych dniach agresji uczestniczy\u0142y one w mordowaniu polskich profesor\u00f3w oraz w pogromach \u017byd\u00f3w. Szowini\u015bci ukrai\u0144scy post\u0119powali w 1941 roku podobnie jak po wkroczeniu Sowiet\u00f3w we wrze\u015bniu 1939. Obok tropienia i likwidowaniu resztek polskiej inteligencji takie same dzia\u0142ania podejmowali w stosunku do \u017byd\u00f3w.\u00a0 W czasie zamykania \u017byd\u00f3w w gettach ca\u0142\u0105 akcj\u0119\u00a0 pod kierunkiem Niemc\u00f3w wykonywa\u0142a policja ukrai\u0144ska w s\u0142u\u017cbie niemieckiej.<\/p>\r\n

Likwidacja ludno\u015bci getta w Katerburgu<\/strong><\/p>\r\n

Jako \u015bwiadek likwidacji gett w 1942 r. w miasteczku Katerburg i w powiatowym Krzemie\u0144cu, pragn\u0119 ukaza\u0107 przebieg zag\u0142ady \u017byd\u00f3w na Kresach.<\/p>\r\n

Getto w Katerburgu w przeddzie\u0144 likwidacji otoczono szczelnym pier\u015bcieniem ukrai\u0144skich policjant\u00f3w. Ca\u0142o\u015bci\u0105 kierowa\u0142 niemiecki oficer. Nast\u0119pnego dnia (10 sierpnia)\u00a0 z rana do getta wesz\u0142a kilkudziesi\u0119cioosobowa grupa policjant\u00f3w ukrai\u0144skich i kilku \u017candarm\u00f3w niemieckich. Wyprowadzano grupy \u017byd\u00f3w licz\u0105ce oko\u0142o 50 os\u00f3b. By\u0142y to ca\u0142e rodziny, obci\u0105\u017cone podr\u0119cznym baga\u017cem (przewa\u017cnie tobo\u0142ki w kocach lub prze\u015bcierad\u0142ach niesione na plecach).<\/p>\r\n

W odst\u0119pach czasowych prowadzono ich na zag\u0142ad\u0119 do rozleg\u0142ego wyrobiska po \u017cwirowni, oko\u0142o 1,5 kilometra w kierunku wsi Podhajce. Na dnie wyrobiska by\u0142y ju\u017c przygotowane d\u0142ugie i g\u0142\u0119bokie do\u0142y. Doprowadzonych na miejsce stracenia ustawiano w szeregi i kazano rozbiera\u0107 si\u0119 do naga. Tobo\u0142ki i garderob\u0119 do\u015b\u0107 dok\u0142adnie przeszukiwali policjanci ukrai\u0144scy pod nadzorem Niemc\u00f3w.<\/p>\r\n

Nagie szeregi \u015bmiertelnie strwo\u017conych podprowadzano na skraj do\u0142\u00f3w \u015bmierci. Po obu kra\u0144cach owych do\u0142\u00f3w i w odleg\u0142o\u015bci kilkunastu metr\u00f3w od nich by\u0142y ustawione dwa karabiny maszynowe obs\u0142ugiwane przez policjant\u00f3w ukrai\u0144skich. Na komend\u0119, ci\u0105g\u0142ymi seriami prowadzonymi od kra\u0144c\u00f3w do \u015brodka z obu stron jednocze\u015bnie, koszono szeregi ofiar jeden po drugim. W czasie serii wiele os\u00f3b wskakiwa\u0142o do do\u0142\u00f3w trzymaj\u0105c si\u0119 za r\u0119ce lub byli wci\u0105gani tam \u017cywcem. Ka\u017cd\u0105 warstw\u0119 trup\u00f3w, rannych i jeszcze \u017cyj\u0105cych posypywano wapnem. Po zasypaniu do\u0142\u00f3w ziemia jeszcze przez jaki\u015b czas si\u0119 rusza\u0142a.<\/p>\r\n

W czasie trwania tych dantejskich scen, w tyle i nieco z boku siedzia\u0142 na fotelu niemiecki oficer, obok niego sta\u0142o dw\u00f3ch podoficer\u00f3w niemieckich z automatami, na stole przed nim by\u0142y kufle z piwem, a oficer, z nog\u0105 za\u0142o\u017con\u0105 na nog\u0119, pali\u0142 fajk\u0119 i spokojnie popija\u0142 piwo oraz na zimno, metodycznie, nadzorowa\u0142 wykonanie zadania. Prawdziwie godny nast\u0119pca niemieckiej, prusko-krzy\u017cackiej \u201ekultury podboj\u00f3w\u201d, kt\u00f3ra w ci\u0105gu wiek\u00f3w za g\u0142\u00f3wny cel stawia\u0142a sobie unicestwianie i zniewalanie innych lud\u00f3w i narod\u00f3w.<\/p>\r\n

Likwidacja getta w Krzemie\u0144cu<\/strong><\/p>\r\n

W Krzemie\u0144cu by\u0142o podobnie, tylko w wi\u0119kszej skali i z komplikacjami, bowiem ju\u017c w pierwszym dniu likwidacji getta (16 sierpnia 1942 r.) wybuch\u0142 po\u017car, a \u017ce by\u0142a tam zwarta zabudowa drewniana,\u00a0 ogie\u0144 bardzo szybko ogarn\u0105\u0142 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 getta. Oprawcy nie zdo\u0142ali opanowa\u0107 paniki mieszka\u0144c\u00f3w i og\u00f3lnego zamieszania. W kilku miejscach zrozpaczeni ludzie przerwali okalaj\u0105ce teren drewniane ogrodzenie. Wiele rodzin rozproszy\u0142o si\u0119 w mie\u015bcie i w lesistej okolicy. Du\u017co os\u00f3b sp\u0142on\u0119\u0142o \u017cywcem lub udusi\u0142o si\u0119 dymem. Ponad dwa tygodnie trwa\u0142o wyci\u0105ganie \u017cywych i martwych z piwnic i z r\u00f3\u017cnych kryj\u00f3wek. A uciekinier\u00f3w z getta wy\u0142apywano jeszcze przez kilka miesi\u0119cy.<\/p>\r\n

Na miejsce strace\u0144, za Dubie\u0144sk\u0105 Rogatk\u0105, schwytanych p\u0119dzono demonstracyjnie \u015brodkiem jezdni, pod broni\u0105 gotow\u0105 do strza\u0142u. W czasie przemarszu nieszcz\u0119\u015bnik\u00f3w obowi\u0105zywa\u0142o zatrzymanie ruchu ulicznego, za\u015b przechodnie mieli obowi\u0105zek ustawiania si\u0119 ty\u0142em do jezdni. Ca\u0142\u0105 t\u0119 akcj\u0119 wy\u0142apywania i likwidacji \u017byd\u00f3w samodzielnie, ju\u017c bez udzia\u0142u Niemc\u00f3w, wykonywa\u0142a policja ukrai\u0144ska w s\u0142u\u017cbie niemieckiej.<\/p>\r\n

\u201e\u015amier\u0107 Lachom i Moskalom\u201d<\/strong><\/p>\r\n

\u201e\u015amier\u0107, \u015bmier\u0107 \u017cydokomunie, Lachom i Moskalom \u015bmier\u0107!\u201d. Te has\u0142a ukrai\u0144skich szowinist\u00f3w skandowano na wiecach i w propagandowych marszach. Wypisywano je na \u015bcianach budynk\u00f3w, s\u0142upach i tablicach og\u0142oszeniowych. Dzia\u0142o si\u0119 to od czerwca 1941 r. w czasie okupacji niemieckiej, ale od \u201epomara\u0144czowej rewolucji\u201d trwa do dzi\u015b, szczeg\u00f3lnie na terenie obecnej Zachodniej Ukrainy.\u00a0 Nie przeszkadza\u0142o to \u201ew\u0142adzom polskim\u201d w umacnianiu z post banderowcami \u201estrategicznego partnerstwa\u201d. Wszystkie rz\u0105dy i prezydenci, od Lecha Wa\u0142\u0119sy przez Aleksandra Kwa\u015bniewskiego a\u017c do Bronis\u0142awa Komorowskiego, nie przyjmowa\u0142y do wiadomo\u015bci faktu, \u017ce S\u0142u\u017cba Bezpeky OUN-UPA wymordowa\u0142a oko\u0142o 80 tysi\u0119cy uczciwych Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy odmawiali udzia\u0142u w zbrodni ludob\u00f3jstwa lub udzielali pomocy i schronienia mordowanym polskim s\u0105siadom. Ponadto szowini\u015bci zlikwidowali tysi\u0105ce mieszanych ma\u0142\u017ce\u0144stw polsko-ukrai\u0144skich.<\/p>\r\n

Powojenna polityka zachodnich demokracji, w szczeg\u00f3lno\u015bci USA, spowodowa\u0142a, \u017ce w czasie \u201ezimnej wojny\u201d ros\u0142o zapotrzebowanie na do\u015bwiadczonych terroryst\u00f3w i bezwzgl\u0119dnych zbrodniarzy bez \u017cadnych skrupu\u0142\u00f3w. Do tej roli przydatni byli w\u0142a\u015bnie banderowcy, mylnekowcy, byli policjanci w s\u0142u\u017cbie niemieckiej, cz\u0142onkowie dywizji SS-Galizien oraz – najokrutniejsi z okrutnych –\u00a0 cz\u0142onkowie banderowskiej S\u0142u\u017cby Bezpeky\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 z jej szefem, krwawym katem Myko\u0142a \u0141ebedem. Wszyscy oni unikn\u0119li kary, natomiast na kilku kontynentach ufundowano im ju\u017c setki pomnik\u00f3w, obelisk\u00f3w i tablic s\u0142awi\u0105cych heroizm tzw. UPA. R\u00f3wnie\u017c w Polsce jest takich miejsc oko\u0142o 200. Nale\u017cy odnotowa\u0107 fakt,\u00a0 \u017ce pierwsze pomniki g\u0142\u00f3wnych ludob\u00f3jc\u00f3w ods\u0142oni\u0119to: w Buffalo Szuchewycza w 1968 r.,\u00a0 i\u00a0 w Nowym Jorku Bandery w 1983 r. (za prezydentury, bezkrytycznie podziwianego przez wielu Polak\u00f3w, Ronalda Reagana),\u00a0 a os\u0142awiony okrutnik M. \u0141ebed pe\u0142ni\u0142 wysokie funkcje w s\u0142u\u017cbach specjalnych USA do chwili odej\u015bcia na emerytur\u0119. Obecnie, pod nadal istniej\u0105cym ochronnym parasolem s\u0142u\u017cb specjalnych Zachodu, faszystowska OUN dzia\u0142a i od nowa pisze swoj\u0105 zak\u0142aman\u0105 histori\u0119 drugiej wojny \u015bwiatowej oraz zatruwa m\u0142ode pokolenia Ukrai\u0144c\u00f3w nienawi\u015bci\u0105 do Polak\u00f3w, Rosjan, \u017byd\u00f3w i innych. Na zam\u00f3wienie ukrai\u0144skich szowinist\u00f3w swoist\u0105 ekwilibrystyk\u0119 historyczn\u0105 przemilczania i naginania fakt\u00f3w do z g\u00f3ry za\u0142o\u017conych tez wykonuj\u0105 do\u015b\u0107 skutecznie historycy ukrai\u0144scy – ideowi pogrobowcy Bandery i, niestety, \u201eprzebiera\u0144cy\u201d udaj\u0105cy polskich historyk\u00f3w.<\/p>\r\n

70. rocznica<\/strong><\/p>\r\n

W miesi\u0105cach letnich 2012 r. przypada 70. rocznica zag\u0142ady \u017byd\u00f3w kresowych. W 2013 r. przypada 70. rocznica banderowskiego ludob\u00f3jstwa na Kresach. Polskie \u015brodowiska kresowe obchodz\u0105 uroczysto\u015bci rocznicowe w zale\u017cno\u015bci od dat mord\u00f3w w danej miejscowo\u015bci. Uroczysto\u015bci centralne organizowane s\u0105 w dniu 11 lipca, bowiem w tym dniu w 1943 r. nast\u0105pi\u0142o jego apogeum. W ci\u0105gu lipca w ponad 520 miejscowo\u015bciach zg\u0142adzono oko\u0142o 11\u00a0000 os\u00f3b, od niemowl\u0105t po starc\u00f3w, tylko dlatego, \u017ce byli Polakami.<\/p>\r\n

Z tego wzgl\u0119du Komitet Organizacyjny Obchod\u00f3w 70. Rocznicy Banderowskiego Ludob\u00f3jstwa na Kresach Wschodnich III RP postanowi\u0142 zorganizowa\u0107 uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce zag\u0142ad\u0119 ludno\u015bci \u017cydowskiej zamieszka\u0142ej na Kresach w dniu 20 maja 2012 r. w Warszawie. B\u0119dzie to zarazem uroczysta inauguracja obchod\u00f3w centralnych i lokalnych trwaj\u0105cych do lipca 2013 roku.<\/p>\r\n

Szowini\u015bci ukrai\u0144scy, przy pomocy Niemc\u00f3w, zgotowali zag\u0142ad\u0119 Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w na Kresach II RP. Polacy i \u017bydzi maj\u0105 obowi\u0105zek o tym pami\u0119ta\u0107 i przeciwdzia\u0142a\u0107 odradzaniu si\u0119 nacjonalizmu (szowinizmu) na Ukrainie, w Polsce i w innych krajach. Banderowska zaraza, zasiana na Ukrainie przez patologicznego ideologa nienawi\u015bci i przemocy Dmytra\u00a0 Doncowa w latach 30-tych XX w., musi spotka\u0107 si\u0119 ze zdecydowanym sprzeciwem i przeciwdzia\u0142aniem tak w\u0142adz polskich, jak i ukrai\u0144skich. W imi\u0119 wsp\u00f3lnej przysz\u0142o\u015bci mamy moralny obowi\u0105zek pot\u0119pi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w oraz\u00a0 uzna\u0107 formacje OUN i tzw. UPA za organizacje zbrodnicze.<\/p>\r\n

Jan Niewi\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Autor jest Przewodnicz\u0105cym Kresowego Ruchu Patriotycznego<\/p>\r\n

[My\u015bl Polska] Nr 21-22 (20-27.05.2012)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kresy to s\u0142owo-symbol, mityczny i magiczny. To nie tylko terytorium. Kresy to s\u0142owo-klucz do dziejowej skarbnicy dziedzictwa kulturowego Rzeczypospolitej Polskiej. Na Kresach \u015bciera\u0142y si\u0119 interesy r\u00f3\u017cnych pa\u0144stw i narod\u00f3w, Wschodu i Zachodu. To wrz\u0105cy tygiel i koegzystencja ras, kultur i religii. W ci\u0105g\u0142ym zagro\u017ceniu i walce kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 u mieszka\u0144c\u00f3w tych ziem patriotyzm, honor i […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[65,188,50,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56932"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56932"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56932\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}