{"id":56882,"date":"2012-05-17T21:15:35","date_gmt":"2012-05-18T02:15:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=56882"},"modified":"2020-10-25T11:04:32","modified_gmt":"2020-10-25T15:04:32","slug":"dystrybucjonizm-i-obecny-kryzys-john-c-medaille","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=56882","title":{"rendered":"Dystrybucjonizm i obecny kryzys – John C. M\u00e9daille<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dyskusje dotycz\u0105ce dzia\u0142a\u0144 zaradczych w zwi\u0105zku z obecnym kryzysem finansowym przewa\u017cnie przybieraj\u0105 posta\u0107 argument\u00f3w lokuj\u0105cych rozwi\u0105zanie w spektrum  mi\u0119dzy \u201esocjalizmem\u201d i \u201ekapitalizmem.\u201d Jednak taka dyskusja jest wadliwa ze wzgl\u0119du na oba terminy. Realny socjalizm upad\u0142 w 1989 i niewielu ludzi wyra\u017ca ch\u0119\u0107 powrotu do tego okropnego systemu. Mniej znany jest fakt, \u017ce czysty kapitalizm za\u0142ama\u0142 si\u0119 w 1929, by odt\u0105d nigdy ju\u017c nie powsta\u0107 w \u017cadnym  miejscu \u015bwiata. Dzi\u015b zaledwie kilku obywateli posiada \u017cyw\u0105 pami\u0119\u0107 czas\u00f3w realnego kapitalizmu i przewa\u017cnie nie s\u0105 to wspomnienia pochlebne.<\/p>\r\n

Kapitalizm upad\u0142 bowiem z tych samych powod\u00f3w, co komunizm – okaza\u0142 si\u0119 ofiar\u0105 w\u0142asnych sprzeczno\u015bci wewn\u0119trznych, skutkuj\u0105cych ci\u0105g\u0142\u0105 niestabilno\u015bci\u0105<\/strong>. Pracownicy z pewno\u015bci\u0105 nie akceptowali tego systemu, ale by\u0142a to r\u00f3wnie\u017c postawa samych kapitalist\u00f3w i zaledwie nieliczni z nich \u017cegnali go z przykro\u015bci\u0105. Czysty kapitalizm okaza\u0142 si\u0119 toksyczny zar\u00f3wno dla kapita\u0142u jak i pracy, zreszt\u0105 zgodnie z tym, co w 1913 przewidzia\u0142 Belloc.<\/p>\r\n

Pierwsze zadanie w reformowaniu system polega na jego zrozumieniu, a jest to system ca\u0142kowicie wadliwy i zrozumie\u0107 go mo\u017cemy w oderwaniu od popularnie stosowanej, ideologicznej terminologii. Systemem, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 czysty kapitalizm by\u0142 wpierw nadaktywny keynesizm  spowodowany II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, kt\u00f3ry trwa\u0142 a\u017c do p\u00f3\u017anych lat 70-tych; keynesizm zosta\u0142 nast\u0119pnie zast\u0105piony czystym merkantylizmem \u0142\u0105cz\u0105cym prywatny przywilej i pa\u0144stwow\u0105 w\u0142adz\u0119, co rozw\u015bcieczy\u0142o Adama Smith\u2019a . To w\u0142a\u015bnie merkantylizm znajduje si\u0119 dzi\u015b w fazie ca\u0142kowitego upadku. Zar\u00f3wno keynesizm, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 kapitalizm, jak i merkantylizm, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 keynesizm polega na ogromnej kontroli rz\u0105du i pa\u0144stwowych dotacjach, kt\u00f3re s\u0105 ju\u017c nie do utrzymania. Nie mo\u017cemy te\u017c wr\u00f3ci\u0107 do kapitalizmu lat 20-tych bez ponownego do\u015bwiadczenia turbulencji tamtego okresu.<\/p>\r\n

Je\u015bli kapitalizm nie stanowi realnej alternatywy, je\u017celi reprezentuje system, kt\u00f3ry widzia\u0142a garstka \u017cyj\u0105cych dzi\u015b os\u00f3b, dlaczego zatem do argument\u00f3w mu przychylnych przywi\u0105zuje si\u0119 tak wielk\u0105 wag\u0119? Wierz\u0119, \u017ce powody te s\u0105 przewa\u017cnie ideologicznej natury. Kapitali\u015bci ch\u0119tnie powtarzaj\u0105 w k\u00f3\u0142ko argumenty libertarian, kiedy maj\u0105 do czynienia z jak\u0105\u015b regulacj\u0105, czy podatkiem, kt\u00f3ry uwa\u017caj\u0105 za idiotyczny, jednak r\u00f3wnie ch\u0119tnie odk\u0142adaj\u0105 te argumenty na bok, gdy szukaj\u0105 w\u0142asnych przywilej\u00f3w i rz\u0105dowych subsydi\u00f3w. W ten spos\u00f3b wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzia\u0142aj\u0105cych w dobrej wierze libertarian wsp\u00f3\u0142towarzyszy merkantylistom w w\u0119dr\u00f3wce, pe\u0142ni\u0105c rol\u0119 u\u017cytecznych idiot\u00f3w. Chocia\u017c sam mam og\u00f3lnie sporo szacunku dla argument\u00f3w libertarian, to w praktyce realizacja ich nie jest mo\u017cliwa poza sytuacj\u0105 szeroko rozpowszechnionej w\u0142asno\u015bci, z czego doskonale zdawali sobie spraw\u0119 libertarianie dzia\u0142aj\u0105cy przed nastaniem szko\u0142y austriackiej.<\/p>\r\n

Jednak krytyka libertarianizmu by\u0142aby niesprawiedliwa, gdyby dystrybucjoni\u015bci nie mieli sami czego\u015b do zaoferowania,  czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c p\u0142ytkie frazesy, czy nawet same zasady. Wymagane jest bowiem rozwi\u0105zanie pragmatyczne i konkretne, kt\u00f3re mo\u017cna zastosowa\u0107 do naszych bie\u017c\u0105cych uwarunkowa\u0144. W tym wzgl\u0119dzie dystrybucjoni\u015bci maj\u0105 t\u0119 przewag\u0119 nad kapitalistami i libertarianami, \u017ce istniej\u0105 i doskonale dzia\u0142aj\u0105 realne systemy dystrybucjonistyczne, kt\u00f3re mo\u017cemy bada\u0107 pod k\u0105tem praktycznych zastosowa\u0144 do naszych w\u0142asnych problem\u00f3w.<\/p>\r\n

Rz\u0105dy, a dystrybucjonizm<\/h4>\r\n

Krytycy dystrybucjonizmu podnosz\u0105 zarzut, jakoby by\u0142 on jedn\u0105 z odmian socjalizmu. Jest to zarzut dziwny z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze, socjalizm jest teori\u0105 nakazuj\u0105c\u0105 zniesienie w\u0142asno\u015bci prywatnej, podczas gdy dystrybucjonizm jest teori\u0105 postuluj\u0105c\u0105 jej maksymalne upowszechnienie, obie teorie stoj\u0105 wobec siebie w ca\u0142kowitej kontrze. Po drugie, sama praktyka dystrybucjonizmu w miejscach takich jak sp\u00f3\u0142dzielnia Mondrag\u00f3n jest bardziej \u201elibertaria\u0144ska\u201d ni\u017c wszystko, co sami libertarianie byli w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107. Mimo wszystko krytyki tej nie mo\u017cna zlekcewa\u017cy\u0107, poniewa\u017c sam termin \u201edystrybucjonizm\u201d wywo\u0142uje zjaw\u0119 \u201eredystrybucji\u201d-  pomys\u0142u, by jaki\u015b komitet biurokrat\u00f3w decydowa\u0142 o tym, kto b\u0119dzie posiada\u0142 co\u015b na w\u0142asno\u015b\u0107, a kto nie.<\/p>\r\n

Dystrybucjonizm jednak g\u0142\u00f3wnie nie dotyczy tego, co rz\u0105d powinien zrobi\u0107 lecz tego, jakich dzia\u0142a\u0144 powinien zaprzesta\u0107<\/strong>. W tym punkcie tezy dystrybucjonist\u00f3w s\u0105 w du\u017cej mierze zbie\u017cne z tezami libertarian: to rz\u0105d jest czynnikiem piel\u0119gnuj\u0105cym akumulacj\u0119 w\u0142asno\u015bci prywatnej w r\u0119kach coraz to w\u0119\u017cszego grona os\u00f3b. Bez wsparcia i ochrony rz\u0105du, sterty kapita\u0142u nie by\u0142y by w stanie wzrasta\u0107 tak wysoko, im wy\u017cej za\u015b rosn\u0105 stosy prywatnego kapita\u0142u, tym cie\u0144sze staj\u0105 si\u0119 \u015bciany publicznej w\u0142adzy, koniecznej do jego obrony.  Rozro\u015bni\u0119ty rz\u0105d i rozro\u015bni\u0119ty kapita\u0142 id\u0105 r\u0119ka w r\u0119k\u0119<\/strong>,  jest to prosta i bezdyskusyjna konstatacja historycznego faktu.<\/p>\r\n

Maj\u0105c to na uwadze nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce zdarzaj\u0105 si\u0119 przypadki, w kt\u00f3rych rz\u0105d musi w istocie dokona\u0107 redystrybucji mienia. Na my\u015bl przychodzi przypadek Tajwanu, kt\u00f3rego populacja by\u0142a przetrzymywana w faktycznej niewoli u kilku posiadaczy ziemskich. U zarania niewiarygodnego dobrobytu tej wyspy jest zdecydowane dzia\u0142anie rz\u0105du w postaci programu Ziemia dla rolnika<\/em>, kt\u00f3ry z przymuszonych do p\u0142acenia w plonach dzier\u017cawc\u00f3w uczyni\u0142 niezale\u017cnych gospodarzy. Osoby broni\u0105ce w\u0142a\u015bcicieli ziemskich oraz \u015bwi\u0119tego prawa w\u0142asno\u015bci stoj\u0105cego ponad n\u0119dz\u0105 i cierpieniem ludzkim zniekszta\u0142caj\u0105 samo poj\u0119cie w\u0142asno\u015bci. W\u0142asno\u015b\u0107 jest \u015bwi\u0119tym prawem, lecz nie jest prawem absolutnym.<\/strong> Ka\u017cde stosowne prawo daje si\u0119 zrozumie\u0107 dzi\u0119ki w\u0142asnym granicom, prawo absolutne za\u015b wcale nie jest prawem, lecz zal\u0105\u017ckiem tyranii. W\u0142asno\u015b\u0107 opieraj\u0105ca si\u0119 na niewolnictwie innych os\u00f3b nie jest zatem w\u0142asno\u015bci\u0105 prawowit\u0105 i w\u0142a\u015bnie w takich skandalicznych przypadkach rz\u0105d mo\u017ce podj\u0105\u0107 ostre dzia\u0142ania.<\/p>\r\n

Nast\u0119pnie mamy przyk\u0142ad jednostek uznawanych za \u201ezbyt du\u017ce, by upa\u015b\u0107,\u201d czy te\u017c dok\u0142adniej, jako zbyt du\u017ce, by odnosi\u0107 sukcesy bez szczodrych wyp\u0142at z publicznych funduszy. W tym przypadku ca\u0142kiem prawowite by\u0142oby rozbicie ich na mniejsze firmy stanowi\u0105ce w\u0142asno\u015b\u0107 lokalnych, czy te\u017c regionalnych bank\u00f3w, b\u0105d\u017a samych pracownik\u00f3w. Ta sama zasada dotyczy upad\u0142ych gigant\u00f3w przemys\u0142u, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 istnie\u0107 bez publicznego wsparcia. Przedsi\u0119biorstwa te mo\u017cna rozbi\u0107 na mniejsze i zwr\u00f3ci\u0107 pracownikom przez celowe dzia\u0142anie dora\u017ane polegaj\u0105ce na emisji obligacji i zr\u00f3wnaniu zobowi\u0105za\u0144 z ich tytu\u0142u z zobowi\u0105zaniami z tytu\u0142u wynagrodze\u0144 i emerytur. W\u00f3wczas zobaczymy, czy sami pracownicy b\u0119d\u0105 w stanie zarz\u0105dza\u0107 tymi firmami lepiej ni\u017c geniusze z Detroit. Je\u017celi podobne do\u015bwiadczenia z Argentyny mog\u0105 by\u0107 jak\u0105kolwiek wskaz\u00f3wk\u0105, w\u00f3wczas rzeczywi\u015bcie sukces znajduje si\u0119 w zasi\u0119gu r\u0119ki.<\/p>\r\n

Na koniec mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce tak d\u0142ugo jak kapitalizm zdo\u0142a przetrwa\u0107, dystrybucjoni\u015bci mog\u0105 zasadnie domaga\u0107 si\u0119 od w\u0142adz rz\u0105dowego ograniczania jego r\u00f3\u017cnorakich nadu\u017cy\u0107. Tak d\u0142ugo jak istniej\u0105 monopole, kontrola cen stanowi uzasadnion\u0105 odpowied\u017a. W sytuacji idealnej chcieliby\u015bmy wyeliminowa\u0107 ca\u0142kowicie te monopole, kt\u00f3re nie s\u0105 absolutnie konieczne, ale dop\u00f3ki rz\u0105d chroni monopole, dop\u00f3ty rozs\u0105dnie jest domaga\u0107 si\u0119 przed nimi ochrony.<\/p>\r\n

Uwzgl\u0119dniaj\u0105c to wszystko, naszym g\u0142\u00f3wnym interesem w stosunkach z rz\u0105dem jest redukcja jego zaanga\u017cowania w gospodark\u0119<\/strong>. Nie chodzi nam o to, by nie by\u0142o rz\u0105du w og\u00f3le – nie jeste\u015bmy anarchistami  – jednak por\u00f3wnuj\u0105c z rozmiarem i skal\u0105 obecnego merkantylizmu wygl\u0105da\u0142oby to w du\u017cej mierze tak jak gdyby rz\u0105d by\u0142 nieobecny. Wci\u0105\u017c istniej\u0105 funkcje, kt\u00f3re nale\u017cy pozostawi\u0107 wsp\u00f3lnocie i te pozosta\u0142yby nietkni\u0119te. Ktokolwiek stoi w opozycji do jakiegokolwiek formy rz\u0105du, widz\u0105c w nim odmian\u0119 socjalizmu powinien we w\u0142asnym domu wstrzyma\u0107 si\u0119 od wciskania tego przyciskiu, kt\u00f3ry odpowiada za znikanie odpad\u00f3w w spo\u0142ecznym systemie kanalizacji.<\/p>\r\n

Budowa spo\u0142ecze\u0144stwa w\u0142a\u015bcicielskiego zak\u0142ada zar\u00f3wno cele polityczne, jak i ekonomiczne. Cele polityczne opieraj\u0105 si\u0119 na zasadach subsydiarno\u015bci (pomocniczo\u015bci) i solidarno\u015bci. Cele ekonomiczne zbudowane s\u0105 na zasadzie sprawiedliwo\u015bci b\u0119d\u0105cej immanentnym sk\u0142adnikiem ekonomicznego porz\u0105dku, nie za\u015b pewn\u0105 dodatkow\u0105, egzogenn\u0105 cech\u0105.<\/p>\r\n

Chcecie dewolucji?<\/h4>\r\n

Dewolucja jako problem fiskalny<\/strong><\/p>\r\n

Konserwaty\u015bci wyra\u017caj\u0105 frustracj\u0119 powodowan\u0105 bezczelnymi naruszeniami Konstytucji przez legislatur\u0119 i s\u0105dy, naruszeniami zapewniaj\u0105cymi grawitacj\u0119 w\u0142adzy w kierunku federalnego rz\u0105du, podczas gdy poszczeg\u00f3lne stany przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w zwyk\u0142e biurokratyczne subdywizje centralnego aparatu w\u0142adzy i przestaj\u0105 by\u0107 partnerami w politycznej unii. W rezultacie wzywaj\u0105 do dewolucji, przekazania w\u0142adzy z powrotem poszczeg\u00f3lnym stanom. Istnieje wiele historycznych, politycznych i filozoficznych powod\u00f3w przemawiaj\u0105cych za centralizacj\u0105 w\u0142adzy, ale w tym przypadku problem okazuje si\u0119 by\u0107 natury fiskalnej. W\u0142adza pod\u0105\u017ca za w\u0142asno\u015bci\u0105, jak s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142 Daniel Webster. Polityczny ekwiwalent tego zdania jest taki, \u017ce w\u0142adza pod\u0105\u017ca za zdolno\u015bci\u0105 do finansowania, grawituje w kierunku takiego typu rz\u0105du, kt\u00f3ry ma najwi\u0119cej pieni\u0119dzy do wydania. Gdy rz\u0105d federalny dzi\u0119ki 16. poprawce do Konstytucji z 1913 – b\u0119d\u0105cej \u017ar\u00f3d\u0142em dochod\u00f3w bez naturalnych granic –  zyska\u0142 w\u0142adz\u0119 nak\u0142adania podatk\u00f3w dochodowych, pozosta\u0142e zapisy Konstytucji przesta\u0142y mie\u0107 tak naprawd\u0119 znaczenie.<\/strong><\/p>\r\n

Podatek dochodowy czyni z federalnych najwa\u017cniejsze \u017ar\u00f3d\u0142o finansowania, a zatem i \u017ar\u00f3d\u0142o w\u0142adzy. Urz\u0119dnicy lokalni i stanowi maj\u0105 odt\u0105d sk\u0142onno\u015b\u0107 do przekazywania problem\u00f3w w g\u00f3r\u0119, tam gdzie jest najwi\u0119ksze \u017ar\u00f3d\u0142o funduszy. Dlatego nie dziwi nikogo fakt, \u017ce senator mo\u017ce ubiega\u0107 si\u0119 o posad\u0119 wiceprezydenta twierdz\u0105c, \u017ce wys\u0142a\u0142 11,000 dodatkowych policjant\u00f3w na ulice. Naprawd\u0119 oznacza to, \u017ce wykona\u0142 on prac\u0119, kt\u00f3ra powinna zosta\u0107 wykonana przez miejskich radnych. Ale radni ch\u0119tnie przekazali problem b\u0119d\u0105cemu wy\u017cej w hierarchii senatorowi, poniewa\u017c to on kontrolowa\u0142 pieni\u0105dze. Je\u017celi chcesz, aby radny i senator robili to, co do nich nale\u017cy, musisz ci\u0105\u0107 mo\u017cliwo\u015bci finansowania jednego z nich, zwi\u0119kszaj\u0105c je u drugiego. Nie mo\u017cesz dokona\u0107 zmian w\u0142adzy, bez zmiany zasad finansowania.<\/p>\r\n

Podatki dochodowe p\u0142acone s\u0105 zar\u00f3wno przez kapita\u0142, jak i prac\u0119. Zasada jest taka, \u017ce im bardziej obci\u0105\u017casz jak\u0105\u015b rzecz podatkami, tym mniej uzyskujesz z tego tytu\u0142u wp\u0142yw\u00f3w. Kapita\u0142 i praca powinny by\u0107 opodatkowane w jak najmniejszym stopniu, je\u015bli w og\u00f3le<\/strong>. Okazuje si\u0119, \u017ce podatki dochodowe ulegaj\u0105 degradacji w podatki obci\u0105\u017caj\u0105ce prac\u0119, z ci\u0119\u017carem przerzucanym w d\u00f3\u0142 skali dochod\u00f3w, lub do przodu na przysz\u0142e pokolenia.  Bogaci mog\u0105 twierdzi\u0107, \u017ce p\u0142ac\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ca\u0142ej sumy podatk\u00f3w dochodowych, ale te liczby uzyskamy jedynie przez wy\u0142\u0105czenie z kalkulacji podatk\u00f3w zwi\u0105zanych z ubezpieczeniem spo\u0142ecznym, kt\u00f3re p\u0142aci si\u0119  jedynie do wysoko\u015bci $100,000 dochodu, nie licz\u0105c podatk\u00f3w przerzucanych na pokolenia naszych dzieci i wnuk\u00f3w.<\/p>\r\n

W celu implementacji zasady subsydiarno\u015bci na szczeblu rz\u0105dowym, musimy posiada\u0107 subsydiarno\u015b\u0107 w finansowaniu tego rz\u0105du. To znaczy, \u017ce finansowanie powinno mie\u0107 sw\u00f3j pocz\u0105tek na szczeblu lokalnym i rozchodzi\u0107 si\u0119 w g\u00f3r\u0119, a nie odwrotnie<\/strong>. Nast\u0119pnie musimy opodatkowa\u0107 to, co nie posiada ekonomicznej warto\u015bci, tzn. podatki powinny g\u0142\u00f3wnie dotyczy\u0107 renty ekonomicznej i efekt\u00f3w zewn\u0119trzych (externalities<\/em>)<\/strong>. Rent\u0119 ekonomiczn\u0105 mo\u017cna skonfiskowa\u0107 bez \u017cadnych negatywnych efekt\u00f3w (nie uwzgl\u0119dniaj\u0105c rentier\u00f3w), za to z mn\u00f3stwem efekt\u00f3w pozytywnych. Efekty zewn\u0119trzne (koszty transakcji, kt\u00f3rymi obci\u0105\u017cony jest podmiot nie bior\u0105cy w transakcji udzia\u0142u, przyk\u0142\u0105dem takich koszt\u00f3w jest zanieczyszczenie) powinny zosta\u0107 obci\u0105\u017cone pe\u0142nymi kosztami ich \u0142agodzenia. Nie potrzeba szcz\u0119\u015bcia do tego, by rz\u0105d okaza\u0142 si\u0119 wystarczaj\u0105co nieefektywny w \u0142agodzeniu efekt\u00f3w zewn\u0119trznych, co sk\u0142oni przedsi\u0119biorstwa do \u0142agodzenia ich we w\u0142asnym zakresie i unikni\u0119cia podatku.<\/p>\r\n

Renta  ekonomiczna jest g\u0142\u00f3wnie uciele\u015bniona w rencie gruntowej. Potraktowane jako podatek, renty gruntowe najefektywniej mo\u017cna pobiera\u0107 na poziomie lokalnym, a biurokracja maj\u0105ca by si\u0119 tym zaj\u0105\u0107 ju\u017c istnieje. Oczywi\u015bcie musi pojawi\u0107 si\u0119 narodowa zgoda dotycz\u0105ca wyceny renty gruntowej i podzia\u0142u mi\u0119dzy loklalnym, stanowym i federalnym rz\u0105dem. Jednak ni\u017csze formy samorz\u0105du b\u0119d\u0105 mia\u0142y w\u00f3wczas wi\u0119cej zach\u0119t do przyj\u0119cia na siebie wi\u0119kszej odpowiedzialno\u015bci zamiast przekazywa\u0107 problemy wy\u017cej, poniewa\u017c oznacza\u0142oby to wi\u0119kszy udzia\u0142 w dochodach, za kt\u00f3rych zbi\u00f3rk\u0119 mia\u0142yby odpowiada\u0107. Politycznie problem z podatkiem od renty gruntowej polega na tym, \u017ce brzmi on jak podatek od nieruchomo\u015bci, a to przera\u017ca wielu ludzi. Jednak\u017ce, kiedy tylko opinia publiczna zrozumie, \u017ce dokonujemy wymiany podatku dochodowego na gruntowy<\/strong>, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi jak podejrzewam dostrze\u017ce przewag\u0119 takiego rozwi\u0105zania. B\u0119d\u0105 mieli do czynienia z podatkiem przewidywalnym, \u0142atwo \u015bci\u0105galnym, a wszystko to bez w\u015bcibskiego rz\u0105du wtykaj\u0105cego nos w szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce ich finans\u00f3w osobistych<\/strong>.<\/p>\r\n

Nie wyeliminuje to ca\u0142kowicie podatk\u00f3w zwi\u0105zanych z prac\u0105 poniewa\u017c s\u0105 jeszcze podatki spo\u0142eczne. Jednak te podatki powinny by\u0107 wykorzystywane wy\u0142\u0105cznie w celu \u015bwiadczenia bezpo\u015brednich us\u0142ug dla pracownik\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie w zwi\u0105zku z bezrobociem i ubezpieczeniem medycznym, czy emeryturami. Nie powinny jednak, jak ma to miejsce obecnie, by\u0107 \u015bciagane w nadmiarze  i przekazywane do g\u0142\u00f3wnego funduszu<\/strong> przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce w przeci\u0105gu kilku lat g\u0142\u00f3wny fundusz b\u0119dzie dotowa\u0142 fundusze spo\u0142eczne, przy obecnym systemie takie rozwi\u0105zanie jest zwyczajnie niemo\u017cliwe; fundusz g\u0142\u00f3wny ju\u017c jest sp\u0142ukany, a jego przeznaczeniem jest kompletna niewyp\u0142acalno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Podatki spo\u0142eczne s\u0105 efektywnie \u015bci\u0105gane (przynajmniej w przypadku pensji) poniewa\u017c stanowi\u0105 p\u0142aski podatek p\u0142acony przez firme na poczet pracownika i nie wymagaj\u0105 skomplikowanego procesu wype\u0142niania formularzy z tym zwi\u0105zanych. Ograniczenia w dochodzie powinny by\u0107 zniesione, a podatek gwa\u0142townie progresywny dla g\u00f3rnych 2-3% dochod\u00f3w (poniewa\u017c w tych przypadkach istnieje domniemana renta ekonomiczna), ale opr\u00f3cz tego nale\u017cy wykona\u0107 zaskakuj\u0105co niewiele rzeczy dodatkowych. Problem staje si\u0119 odrobin\u0119 bardziej skomplikowany w przypadku wynagrodze\u0144 innych ni\u017c pensje, jednak wierz\u0119, \u017ce te problemy mo\u017cna efektywnie rozwi\u0105za\u0107.<\/p>\r\n

Dewolucja i deficyt<\/strong><\/p>\r\n

Podatek od renty gruntowej pozwoli\u0142by w najlepszym razie zgromadzi\u0107 ok. 20% PKB. Jednak\u017ce obecna struktura wydatk\u00f3w rz\u0105du sumuje si\u0119 w okolicach 35% PKB dlatego mieliby\u015bmy doczynienia z niedoborem finansowym. Czy jest to przewaga naszej propozycji, czy te\u017c nie zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie od tego, czy bud\u017cet mo\u017ce zosta\u0107 ograniczony.  Nie mo\u017cemy skorzysta\u0107 ze strategii \u201ezag\u0142odzenia bestii\u201d (starve the beast strategy<\/em>), kt\u00f3ra cechowa\u0142a polityk\u0119 Partii Republika\u0144skiej. Taka strategia bowiem nie ogranicza rozrostu administracji, lecz go umo\u017cliwia. Odrzu\u0107my jakiekolwiek fiskalne restrykcje, a wyhodujemy mentalno\u015b\u0107 nieliczenia si\u0119 z deficytem (deficits don\u2019t matter<\/em>), kt\u00f3ra oddziela bud\u017cet od fiskalnej rzeczywisto\u015bci. Co wi\u0119cej, obni\u017cki podatk\u00f3w bez jednoczesnych ci\u0119\u0107 w wydatkach nie s\u0105 tak naprawd\u0119 obni\u017ckami podatk\u00f3w, a jedynie ich przerzucaniem na przysz\u0142e pokolenia.<\/strong> Wydawanie pieni\u0119dzy naszych dzieci jest zar\u00f3wno nierozs\u0105dne ekonomicznie, jak i naganne moralnie.<\/p>\r\n

Nie jest to jedynie problem sk\u0142onienia rz\u0105du do funkcjonowania w sytuacji okrojonych \u015brodk\u00f3w, mamy r\u00f3wnie\u017c do czynienia z problemem ogromnego d\u0142ugu, kt\u00f3ry nale\u017cy sp\u0142aci\u0107 (lub znacz\u0105co zredukowa\u0107), je\u015bli zamierzamy przywr\u00f3ci\u0107 normalno\u015b\u0107 i subsydiarno\u015b\u0107. D\u0142ug rz\u0105du federalnego w momencie kiedy pisz\u0119 te s\u0142owa wynosi $11.8 biliona  i gwa\u0142townie wzrasta. Odsetki od tego d\u0142ugu przekraczaj\u0105 p\u00f3\u0142 biliona dolar\u00f3w i s\u0105 drug\u0105 po bud\u017cecie obronnym pozycj\u0119 po stronie rz\u0105dowych wydatk\u00f3w, a niebawem przesun\u0105 si\u0119 na pierwsze miejsce. S\u0105 to pieni\u0105dze, kt\u00f3re nale\u017cy wyp\u0142aci\u0107 nim kupimy pojedyncz\u0105 kul\u0119 lub przebudujemy pojedynczy most. Dlatego wydaje si\u0119, \u017ce mierzymy si\u0119 z bardzo trudnymi problemami. Z jednej strony bowiem chcieliby\u015bmy zredukowa\u0107 zar\u00f3wno podatki, jak i wydatki rz\u0105du, z drugiej jednak musimy sp\u0142aca\u0107 d\u0142ug b\u0119d\u0105cy, jak si\u0119 wydaje d\u0142ugiem nie do pokonania, w\u0142asnie z tych pomniejszonych funduszy. To jednak nie wszystko. Posiadamy starzej\u0105c\u0105 si\u0119 infrastruktur\u0119, kt\u00f3ra wymaga drogich napraw. Np. system autostrad by\u0142 zapocz\u0105tkowany w latach 50.  i wiele jego sk\u0142adowych dobiega kresu u\u017cyteczno\u015bci. To samo dotyczy si\u0119 innych element\u00f3w infrastruktury, takich jak wa\u0142y przeciwpowodziowe i tamy. Wystawi to wszelkie pr\u00f3by utrzymania bud\u017cetu w cuglach na olbrzymi\u0105 presj\u0119.<\/p>\r\n

Na dok\u0142adk\u0119 musimy stawi\u0107 czo\u0142a emeryturom nale\u017cnym generacji powojennego wy\u017cu demograficznego, kt\u00f3re zjawi\u0105 si\u0119 niczym fiskalne tsunami demoluj\u0105c bud\u017cet ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych i opieki zdrowotnej. W obliczu tych wszystkich k\u0142opot\u00f3w wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce nie potrzebujemy ni\u017cszych podatk\u00f3w, lecz podatki wy\u017csze, nie wskazane jest oddanie w\u0142adzy stanom, lecz jeszcze wi\u0119ksz\u0105 jej centralizacja. Jednak\u017ce oznacza\u0142oby to w istocie powt\u00f3rne prze\u0142kni\u0119cie pigu\u0142ki, przez kt\u00f3r\u0105 si\u0119 rozchorowali\u015bmy, a kt\u00f3ra przyczyni si\u0119 do jeszcze wi\u0119kszej zapa\u015bci na zdrowiu.  Jak zatem powinni\u015bmy konfrontowa\u0107 te problemy?<\/p>\r\n

W przypadku bud\u017cetu federalnego, nie tylko \u0142atwo by\u0142oby obci\u0105\u0107 jedn\u0105 trzeci\u0105 wydatk\u00f3w z funduszu g\u0142\u00f3wnego, mo\u017cna to uczyni\u0107 bez redukcji (a przewa\u017cnie z korzy\u015bci\u0105) dla wszelkich koniecznych us\u0142ug. Nie b\u0119d\u0119 przytacza\u0142 tego argumentu, a jedynie napomkn\u0119, \u017ce niekt\u00f3re z dzia\u0142a\u0144 s\u0105 oczywiste, np. kompletna likwidacja niepotrzebnych ministerstw<\/strong> takich, jak ministerstwo edukacji, koniec z pa\u0144stwowymi dotacjami,<\/strong> powr\u00f3t \u017co\u0142nie\u017cy do kraju (czy 700 baz poza granicami USA naprawd\u0119 zwi\u0119ksza nasze bezpiecze\u0144stwo?) i przerzucenie si\u0119 z podatk\u00f3w na op\u0142aty tam, gdzie istnieje daj\u0105ca si\u0119 \u0142atwo zidentyfikowa\u0107 grupa u\u017cytkownik\u00f3w danej us\u0142ugi.<\/p>\r\n

Eliminowanie d\u0142ugu<\/strong><\/p>\r\n

Jednak po bud\u017cecie na obron\u0119, najwi\u0119ksz\u0105 pojedyncz\u0105 pozycj\u0119 w wydatkach pa\u0144stwa stanowi\u0105 odsetki od zaci\u0105gni\u0119tych d\u0142ug\u00f3w. Niemo\u017cliwy jest jakikolwiek post\u0119p dop\u00f3ki ten d\u0142ug nie zostanie wyeliminowany, lub przynajmniej znacznie zredukowany. Rozwa\u017caj\u0105c kwesti\u0119 d\u0142ugu nale\u017cy si\u0119 zastanowi\u0107 nad sam\u0105 natur\u0105 pieni\u0119dzy. Obecnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 kreacji pieni\u0105dza posiada prywatny monopol bank\u00f3w. Te pieni\u0105dze tworzone s\u0105 z powietrza i nie reprezentuj\u0105 jakichkolwiek wcze\u015bniejszych oszcz\u0119dno\u015bci, czy produkcji.<\/strong> Mimo tego stanowi\u0105 podstaw\u0119 do roszcze\u0144 dotycz\u0105cych rzeczy realnie wyprodukowanych. W przypadku rz\u0105dowego zad\u0142u\u017cenia, banki po\u017cyczaj\u0105 utworzone wcze\u015bniej pieni\u0105dze, domagaj\u0105c si\u0119 zap\u0142aty stanowi\u0105cej ekwiwalent rzeczywistych d\u00f3br i us\u0142ug. Dlatego rz\u0105d nak\u0142ada podatki na realne dobra i us\u0142ugi, by zwr\u00f3ci\u0107 pieni\u0105dze kredytodawcom. Jednak w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci przestanie by\u0107 to mo\u017cliwe.<\/p>\r\n

W przybli\u017ceniu 41% d\u0142ugu ($4.3 biliona) jest w posiadaniu rz\u0105dowych agencji, g\u0142\u00f3wnie funduszu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. T\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 zad\u0142u\u017cenia mo\u017cna zwyczajnie spieni\u0119\u017cy\u0107 w przeci\u0105gu dziesi\u0119ciu do pi\u0119tnastu lat. Oznacza to, \u017ce rz\u0105d wydrukuje pieni\u0105dze, by sp\u0142aci\u0107 d\u0142ug funduszom. Niekt\u00f3rzy ludzie mog\u0105 by\u0107 w szoku na sam\u0105 my\u015bl, by rz\u0105d drukowa\u0142 pieni\u0105dze, lecz jest to o wiele korzystniejsze od bank\u00f3w tworz\u0105cych pieni\u0105dze z powietrza, przez kredyt. Czy wywo\u0142a to inflacj\u0119? Je\u015bli tak, to \u0142agodn\u0105 ale gdy proces roz\u0142o\u017cony zostanie na dziesi\u0119\u0107, czy pi\u0119tna\u015bcie lat w\u00f3wczas b\u0119dzie to w zasadzie konwersja obecnych sp\u0142at odsetek w sp\u0142at\u0119 kwoty zasadniczej i docelowa eliminacja obu.<\/p>\r\n

W kwestii tego zad\u0142u\u017cenia nie ma tak naprawd\u0119 zbyt wielu innych mo\u017cliwo\u015bci. Innymi rozwi\u0105zaniami (poza zwyk\u0142ym nie dotrzymaniem zobowi\u0105za\u0144) s\u0105 zwi\u0119kszone podatki, b\u0105d\u017a kolejne po\u017cyczki. Do chwili obecnej podatki z tytu\u0142u ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych stanowi\u0142y znacz\u0105c\u0105 dotacj\u0119 zwi\u0119kszaj\u0105c\u0105 fundusz g\u0142\u00f3wny, gdzie umieszczano skrypty d\u0142u\u017cne (IOUs<\/em>). Jednak w przeci\u0105gu zaledwie kilku lat pieni\u0105dze zaczn\u0105 p\u0142yn\u0105\u0107 w przeciwnym kierunku, a fundusz g\u0142\u00f3wny obecnie nie posiada, ani te\u017c nie b\u0119dzie mia\u0142 w przysz\u0142o\u015bci ilo\u015bci pieni\u0119dzy zdolnej zaspokoi\u0107 beneficjent\u00f3w funduszy powierniczych. W celu sp\u0142acenia tych skrypt\u00f3w d\u0142u\u017cnych nale\u017ca\u0142oby zwi\u0119kszy\u0107 poziom podatk\u00f3w nak\u0142adanych na obywateli z tytu\u0142u ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. Sama ekonomia oraz nasze dzieci nie b\u0119d\u0105 w stanie unie\u015b\u0107 takiego ci\u0119\u017caru. Alternatyw\u0105 s\u0105 kolejne po\u017cyczki, ale m\u00f3wi\u0105c \u0142agodnie, jest to rozwi\u0105zanie co najmniej problematyczne.<\/p>\r\n

Kolejne 29% zad\u0142u\u017cenia stanowi\u0105 zobowi\u0105zania wobec obcych rz\u0105d\u00f3w, bank\u00f3w i jednostek. T\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 d\u0142ugu r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna spieni\u0119\u017cy\u0107, jednak nie nale\u017cy tego czyni\u0107. W moim prze\u015bwiadczeniu za ten d\u0142ug powinien odpowiada\u0107 sektor finansowy. Wp\u0142ywy z tytu\u0142u niewielkiego podatku, powiedzmy 0.25% od transakcji zwi\u0105zanych z instrumentami typu CDO, CDS itd., powinny zosta\u0107 umieszczone w specjalnym funduszu amortyzacyjnym (sinking fund<\/em>), maj\u0105cym za cel sp\u0142at\u0119 odsetek oraz kwoty zasadniczej. Taki niewielki podatek wystarczy, by uregulowa\u0107 zobowi\u0105zania wobec zagranicznych instytucji w przeci\u0105gu pi\u0119ciu do dziesi\u0119ciu lat.<\/p>\r\n

Pozostaje 30% d\u0142ugu wobec ameryka\u0144skich instytucji i obywateli. T\u0119 porcj\u0119 d\u0142ugu mo\u017cna cz\u0119\u015bciowo spieni\u0119\u017cy\u0107 (zgodnie z finansowymi uwarunkowaniami), cz\u0119\u015bciowo sp\u0142aca\u0107 przez fundusz amortyzacyjny, lub pozostawi\u0107 w miejscu i pozwoli\u0107 by uleg\u0142a zmniejszeniu proporcjonalnie do kurcz\u0105cej si\u0119 ekonomii kraju. Kluczowe w tym wypadku jest  wprowadzenie zakazu dalszego zad\u0142u\u017cania pa\u0144stwa.<\/strong> Wymaga to zniesienia systemu cz\u0119\u015bciowej rezerwy bankowej (fractional reserve system<\/em>), kt\u00f3ry zapewnia bankom kontrol\u0119 nad kreacj\u0105 pieni\u0105dza. Dzi\u0119ki niej tworz\u0105 z powietrza pieni\u0105dz fiducjarny, \u201epo\u017cyczany\u201d na procent skarbowi pa\u0144stwa. Banki korzystaj\u0105 z legalnego monopolu na tworzenie pieni\u0119dzy i w\u0142a\u015bnie ten monopol nale\u017cy zlikwidowa\u0107.<\/p>\r\n

Reforma monetarna<\/strong><\/p>\r\n

Jedn\u0105 z najwi\u0119kszych si\u0142 umo\u017cliwiaj\u0105cych niesprawiedliw\u0105 akumulacj\u0119 w\u0142asno\u015bci w r\u0119kach niewielu jest system cz\u0119\u015bciowej rezerwy bankowej, przyznaj\u0105cy monopolistyczny przywilej niewielkiej grupie bankier\u00f3w i ich sprzymie\u017ce\u0144c\u00f3w. Te jednostki posiadaj\u0105 w\u0142\u0105dz\u0119 tworzenia wszystkich cyrkuluj\u0105cych w gospodarce pieni\u0119dzy. Jest to system nie do przyj\u0119cia ze wzgl\u0119d\u00f3w moralnych i ekonomicznych, system kt\u00f3ry musi skutkowa\u0107 perdiodycznymi kryzysami, gdy\u017c chciwo\u015b\u0107 i konieczno\u015b\u0107 pobudza bankier\u00f3w do tworzenie wi\u0119kszej ilo\u015bci pieni\u0119dzy, ni\u017c potrzebuje tego ekonomia, lub ni\u017c mo\u017ce by\u0107 kiedykolwiek \u201esp\u0142acone\u201d. Ostatnie s\u0142owo celowo zamie\u015bci\u0142em w cudzys\u0142owie, gdy\u017c nie mo\u017cna \u201esp\u0142aci\u0107\u201d pieni\u0119dzy, kt\u00f3rych si\u0119 nigdy nie otrzyma\u0142o, rzeczywistymi dobrami redukowa\u0107 \u201ed\u0142ug\u201d, kt\u00f3ry by\u0142 jedynie wpisem ksi\u0119gowym jakiego\u015b banku.<\/p>\r\n

Nie wierz\u0119 w to, by uw\u0142aszczone spo\u0142ecze\u0144stwo mog\u0142o doj\u015b\u0107 do zgody z takim system. Tworzenie pieni\u0105dza jest w\u0142adz\u0105 publiczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy odzyska\u0107. W\u0142adza ta powinna zale\u017ce\u0107 wy\u0142\u0105cznie od rz\u0105du federalnego, lub nawet poszczeg\u00f3lnych stan\u00f3w, kt\u00f3re chc\u0105 mie\u0107 w\u0142asn\u0105 walut\u0119, cho\u0107 takie rozwi\u0105zanie uniemo\u017cliwiaj\u0105 obecnie zapisy w Konstutucji.<\/p>\r\n

Nie ma powodu, by rz\u0105d federalny nie m\u00f3g\u0142 tworzy\u0107 w\u0142asnej waluty i wprowadza\u0107 jej w obieg celem inwestycji tworz\u0105cych wi\u0119cej bogactwa ni\u017c koszt\u00f3w, zatem nie wp\u0142ywaj\u0105cych nadmiernie na wzrost inflacji. Rz\u0105d m\u00f3g\u0142by r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 bankiera wzgl\u0119dem poszczeg\u00f3lnych stan\u00f3w i umo\u017cliwi\u0107 im zapokojenie potrzeb kapita\u0142owych po\u017cyczkami na bardzo niewielki procent, lub ca\u0142kowicie bez odsetek. Dzi\u0119ki temu w\u0142adza charakterystyczna dla inwestycji zosta\u0142aby przywr\u00f3cona poszczeg\u00f3lnym stanom i miastom. W ka\u017cdym razie kontrola nad ca\u0142kowit\u0105 poda\u017c\u0105 pieni\u0105dza nie powinna znajdowa\u0107 si\u0119 w prywatnych r\u0119kach, jest to w\u0142adza publiczna i spo\u0142ecze\u0144stwo powinno j\u0105 odzyska\u0107.<\/p>\r\n

Ekonomia lokalna<\/h4>\r\n

Reforma przemys\u0142u<\/strong><\/p>\r\n

Polityczna zasada pomocniczo\u015bci (subsydiarno\u015bci) b\u0119dzie niewiele warta, je\u017celi nasz przemys\u0142 pozostanie scentralizowany, nic bowiem nie daje lokalne \u015bci\u0105ganie podatk\u00f3w, gdy produkcja d\u00f3br ( a wi\u0119c daj\u0105cych si\u0119 opodatkowa\u0107 warto\u015bci) r\u00f3wnie\u017c nie jest szeroko rozprzestrzeniona. Zauwa\u017cyli\u015bmy wcze\u015bniej nieefektywno\u015b\u0107 obecnego systemu, opartego g\u0142\u00f3wnie na pa\u0144stwowych dotacjach i kosztach efekt\u00f3w zewn\u0119trznych. Kiedy tylko wyeliminujemy te dotacje, obecny model produkcji nie b\u0119dzie w stanie niczego wyprodukowa\u0107 z zyskiem. Lokalna produkcja stanowi\u0107 b\u0119dzie naturaln\u0105 odpowiedzi\u0105 na likwidacj\u0119 pa\u0144stwowych dotacji.<\/strong><\/p>\r\n

Wielkie korporacje same opowiedzia\u0142y si\u0119 za rozprzestrzenion\u0105 produkcj\u0105, wyzbywaj\u0105c si\u0119 fabryk z zamiarem uzyskania centralnej kontroli przez nadz\u00f3r nad tanim transportem i prawn\u0105 ochron\u0119 patent\u00f3w. Zintegrowany wertykalny model zarz\u0105dzania, kt\u00f3rego pionierem by\u0142 Henry Ford od jakiego\u015b ju\u017c czasu znajduje si\u0119 w odwrocie. Dystrybucjonizm jest na porz\u0105dku dziennym ameryka\u0144skich korporacji, z tym \u017ce niestety fabryki rozproszono po ca\u0142ym \u015bwiecie, nie za\u015b po ca\u0142ym kraju. W ten spos\u00f3b wielkie przedsi\u0119biorstwa zasia\u0142y ziarno w\u0142asnego ko\u0144ca. Pewnego dnia wietnamscy pracownicy produkuj\u0105cy buty dla Nike<\/em> u\u015bwiadomi\u0105 sobie, \u017ce mog\u0105 oderwa\u0107 z but\u00f3w znak firmowy i zacz\u0105\u0107 lokaln\u0105 sprzeda\u017c za jedn\u0105 dziesi\u0105t\u0105 ceny, przy trzykrotnie wy\u017cszych pensjach realizowa\u0107 dwa razy wi\u0119ksze zyski.<\/strong> Tak naprawd\u0119 Chi\u0144czycy ju\u017c to wiedz\u0105 i wszelkie dyskusje dotycz\u0105ce \u201epiractwa\u201d nie zmieni\u0105 tego faktu.<\/p>\r\n

Pomo\u017ce to pracownikom z Szanghaju, czy Hanoi, ale co z pracownikami Des Moines, lub Sioux Falls. Nale\u017ca\u0142oby zapewni\u0107 tym ludziom takie same przywileje, jakie maj\u0105 Chi\u0144czycy i pozostali pracownicy zagraniczni. Co wi\u0119cej, musieliby stanowi\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 systemu produkcji szanuj\u0105cego lokalny charakter ekonomii. Dystrybucjonizm oferuje w tym miejscu nie tylko abstrakcyjne modele, lecz dzia\u0142aj\u0105ce, stabilne systemy, kt\u00f3re ka\u017cdy mo\u017ce sprawdzi\u0107 i zaadaptowa\u0107 do w\u0142asnej sytuacji. Dystrybucjonizm posiada bowiem sp\u00f3jn\u0105 i dzia\u0142aj\u0105c\u0105 polityk\u0119 przemys\u0142ow\u0105, og\u00f3lnie podsumujmy jej elementy:<\/p>\r\n