{"id":56652,"date":"2012-05-14T08:54:44","date_gmt":"2012-05-14T13:54:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=56652"},"modified":"2012-05-14T08:54:44","modified_gmt":"2012-05-14T13:54:44","slug":"euro-1861-wojciech-wencel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=56652","title":{"rendered":"Euro 1861 – Wojciech Wencel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Michai\u0142 Dymitrowicz Gorczakow, carski namiestnik w Warszawie, obudzi\u0142 si\u0119 z r\u0119k\u0105 w nocniku. Niedawno cieszy\u0142 si\u0119 jak dziecko z decyzji o zorganizowaniu w Kr\u00f3lestwie Polskim mistrzostw Europy w cymbergaja. Wiedzia\u0142, \u017ce nic nie otumania podbitej ludno\u015bci r\u00f3wnie skutecznie jak igrzyska. Ale dzi\u015b, w przededniu imprezy, nie by\u0142o mu do \u015bmiechu.<\/strong>

Drogi nieuko\u0144czone, reforma uw\u0142aszczeniowa dopiero rusza w Rosji; nie wiadomo, czy i kiedy dotrze nad Wis\u0142\u0119. A na Krakowskim Przedmie\u015bciu apia\u0107 to samo: patriotyczne manifestacje. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 w czerwcu 1860 r. na pogrzebie wdowy po generale J\u00f3zefie Sowi\u0144skim i jako\u015b nie mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107. Zamiast masowo ulega\u0107 cymbergajowemu szale\u0144stwu, Polacy wci\u0105\u017c czego\u015b chc\u0105, nieustannie stawiaj\u0105 bierny op\u00f3r. – Swo\u0142ocz! –<\/em> westchn\u0105\u0142 Gorczakow nad porannym talerzem owsianki. – Nawet refren pie\u015bni skomponowanej na cze\u015b\u0107 cara zmienili na \u201eOjczyzn\u0119 woln\u0105 racz nam wr\u00f3ci\u0107, Panie\u201d.

Po \u015bniadaniu zdesperowany namiestnik zaapelowa\u0142 do obywateli Kongres\u00f3wki: – Je\u017celi chcemy, \u017ceby to wielkie wydarzenie sportowe wi\u0105za\u0142o nas mocniej pozytywnymi prze\u017cyciami, to warto przemy\u015ble\u0107, czy wszystkie, pewnie w znacznej mierze wa\u017cne racje, stoj\u0105ce za pomys\u0142ami na strajki, demonstracje, manifestacje – po prostu przenie\u015b\u0107 na p\u00f3\u017aniejszy okres. Najwa\u017cniejszym punktem odniesienia powinno by\u0107 dobro kraju i marzenie, aby wielki wysi\u0142ek na rzecz Euro 1861 nie zosta\u0142 w wymiarze emocjonalnym ani organizacyjnym zmarnowany. Inicjatyw\u0119 Gorczakowa natychmiast pochwali\u0142 dyrektor Komisji Wyzna\u0144 i O\u015bwiecenia Publicznego w rz\u0105dzie Kr\u00f3lestwa Polskiego, Aleksander Wielopolski. Namiestnikowski apel uzna\u0142 on za \u201elogiczny i racjonalny\u201d. – Przyjmuj\u0119 go z pe\u0142n\u0105 aprobat\u0105. Koncentracja uwagi publicznej na cymbergaju w tym okresie jest obywatelsk\u0105 powinno\u015bci\u0105 – powiedzia\u0142 dziennikarzom. Jak podkre\u015bli\u0142, istotne jest, aby w czasie tak wa\u017cnej imprezy nad Wis\u0142\u0105 panowa\u0142 spok\u00f3j polityczny i spo\u0142eczny.

W \u015brodowiskach niepodleg\u0142o\u015bciowych nikt nie zastanawia\u0142 si\u0119 jednak nad prze\u0142o\u017ceniem manifestacji na p\u00f3\u017aniej. Nie podzia\u0142a\u0142a carska propaganda, przestrzegaj\u0105ca przed \u201epsuciem Polakom d\u0142ugo oczekiwanego sportowego \u015bwi\u0119ta\u201d. Stra\u017cnicy pami\u0119ci o bohaterach powstania listopadowego nie przej\u0119li si\u0119 przyjazdem gwiazd europejskiego cymbergaja i tak\u017ce w czasie mistrzostw organizowali patriotyczne marsze. Protestuj\u0105cy przeciw cenzurze i rusyfikacji nadal wznosili transparenty z napisem \u201eTRWAM-y!\u201d. Dodatkowo do akcji przy\u0142\u0105czyli si\u0119 doro\u017ckarze, kt\u00f3rym nie spodoba\u0142 si\u0119 projekt ustawy o deregulacji dost\u0119pu do zawod\u00f3w, i socjali\u015bci przeciwni podwy\u017cszeniu wieku emerytalnego. Obudzili si\u0119 tak\u017ce nauczyciele zmuszani do odpracowywania dw\u00f3ch godzin tygodniowo bez wynagrodzenia (tzw. darmochy).

Mistrzostwa w cymbergaja uda\u0142o si\u0119 doprowadzi\u0107 do fina\u0142u, ale w atmosferze dalekiej od og\u00f3lnonarodowego \u015bwi\u0119ta. Dzi\u015b nikt ju\u017c nie pami\u0119ta, kto wygra\u0142, a kto przegra\u0142. W \u017ar\u00f3d\u0142ach pisanych nie zachowa\u0142a si\u0119 ani jedna wzmianka o tej imprezie, st\u0105d niniejsza relacja mo\u017ce si\u0119 wyda\u0107 ekscentrycznym wymys\u0142em felietonisty. Ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 wiadomo jednak, \u017ce Gorczakow nie zni\u00f3s\u0142 osobistego upokorzenia i 30 maja 1861 r. pad\u0142 ra\u017cony apopleksj\u0105. Dwa lata p\u00f3\u017aniej manifestacje z Krakowskiego Przedmie\u015bcia przerodzi\u0142y si\u0119 w narodowe powstanie.

Mo\u017ce i zmy\u015bli\u0142em w\u0105tek mistrzostw w cymbergaja, ale z tej historical fiction p\u0142ynie ca\u0142kiem aktualny mora\u0142. Tylko wyj\u0105tkowy naiwniak apeluje do wolnych Polak\u00f3w, by zawiesili swoje wolno\u015bciowe d\u0105\u017cenia na czas igrzysk. I to argumentuj\u0105c, \u017ce \u201eoczy ca\u0142ej Europy b\u0119d\u0105 skierowane w tym czasie na Polsk\u0119\u201d. Z tego argumentu wynika bowiem raczej potrzeba nasilenia niepodleg\u0142o\u015bciowych manifestacji ni\u017c ich ograniczenia. Wprawdzie w niekt\u00f3rych krajach w przeddzie\u0144 oficjalnych wizytacji maluje si\u0119 traw\u0119 na zielono, a nawet myje si\u0119 wraki samolot\u00f3w, jednak takie dzia\u0142ania nie mieszcz\u0105 si\u0119 w polskiej tradycji. Po \u015bmierci Gorczakowa namiestnikiem w Warszawie zosta\u0142 Niko\u0142aj Suchozanet, kt\u00f3ry znacznie zaostrzy\u0142 antypolskie represje. Fakt, \u017ce by\u0142 t\u0119pym \u017co\u0142dakiem, ale przynajmniej nie traktowa\u0142 nas jak idiot\u00f3w, kt\u00f3rzy dadz\u0105 si\u0119 zrobi\u0107 w cymbergaja.<\/p>\r\n

Wojciech Wencel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Felieton z cyklu „Listy z podziemia”, „Gazeta Polska” 9 maja 2012<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Michai\u0142 Dymitrowicz Gorczakow, carski namiestnik w Warszawie, obudzi\u0142 si\u0119 z r\u0119k\u0105 w nocniku. Niedawno cieszy\u0142 si\u0119 jak dziecko z decyzji o zorganizowaniu w Kr\u00f3lestwie Polskim mistrzostw Europy w cymbergaja. Wiedzia\u0142, \u017ce nic nie otumania podbitej ludno\u015bci r\u00f3wnie skutecznie jak igrzyska. Ale dzi\u015b, w przededniu imprezy, nie by\u0142o mu do \u015bmiechu. Drogi nieuko\u0144czone, reforma uw\u0142aszczeniowa dopiero […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,141,213],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56652"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56652"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56652\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}