{"id":56629,"date":"2012-05-12T20:43:15","date_gmt":"2012-05-13T01:43:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=56629"},"modified":"2012-05-12T20:43:15","modified_gmt":"2012-05-13T01:43:15","slug":"polski-orzel-przeszkadzal-w-ostrowkach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=56629","title":{"rendered":"Polski orze\u0142 przeszkadza\u0142 w Ostr\u00f3wkach?"},"content":{"rendered":"

Polscy i ukrai\u0144scy archeolodzy za pomoc\u0105 georadaru poszukuj\u0105 kolejnych mogi\u0142 Polak\u00f3w zamordowanych przez UPA w Ostr\u00f3wkach i w Woli Ostrowieckiej na Wo\u0142yniu<\/strong>

W Ostr\u00f3wkach na Wo\u0142yniu, w miejscu dw\u00f3ch startych z powierzchni ziemi polskich wsi, kt\u00f3rych blisko 1100 mieszka\u0144c\u00f3w pad\u0142o ofiar\u0105 ludob\u00f3jstwa dokonanego przez formacje Ukrai\u0144skiej Armii Powsta\u0144czej, trwaj\u0105 poszukiwania kolejnej zbiorowej mogi\u0142y. Polscy i ukrai\u0144scy archeolodzy za pomoc\u0105 georadaru usi\u0142uj\u0105 od wczoraj zlokalizowa\u0107 m.in. miejsce, gdzie banderowcy zakopali cia\u0142a oko\u0142o 100 m\u0119\u017cczyzn zamordowanych ciosami m\u0142ot\u00f3w i siekier w g\u0142ow\u0119.<\/p>\r\n

Tymczasem postawiony jesieni\u0105 2011 r. przez Rad\u0119 Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa i jeszcze niedoko\u0144czony pomnik ku czci ofiar masakry w Ostr\u00f3wkach i Woli Ostrowieckiej ju\u017c zosta\u0142 zdewastowany. Z granitowego krzy\u017ca kilkana\u015bcie dni temu wyrwano polskie god\u0142o pa\u0144stwowe – mosi\u0119\u017cnego or\u0142a.

Niedoko\u0144czony, a ju\u017c zdewastowany<\/strong><\/p>\r\n

Bulwersuj\u0105cego odkrycia dokona\u0142a na pocz\u0105tku maja br. grupa cz\u0142onk\u00f3w rodzin pomordowanych w Ostr\u00f3wkach i Woli Ostrowieckiej, kt\u00f3ra co roku przyje\u017cd\u017ca robi\u0107 na grobach w Ostr\u00f3wkach wiosenne porz\u0105dki. Kilka lat temu teren cmentarza zosta\u0142 dos\u0142ownie wydarty rosn\u0105cemu wok\u00f3\u0142 lasowi i wymaga permanentnej piel\u0119gnacji, a wi\u0119c karczowania odrastaj\u0105cych krzak\u00f3w i drzew. Ponadto konserwowa\u0107 trzeba drewniane, wiekowe ju\u017c krzy\u017ce i mogi\u0142y. Jesieni\u0105 ubieg\u0142ego roku na zbiorowej mogile ekshumowanych ofiar ludob\u00f3jstwa Rada Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa rozpocz\u0119\u0142a budow\u0119 okaza\u0142ego upami\u0119tnienia z centralnym granitowym krzy\u017cem opatrzonym inskrypcj\u0105 i god\u0142em pa\u0144stwowym. W\u0142a\u015bnie ten niedoko\u0144czony pomnik zosta\u0142 zdewastowany.<\/p>\r\n

– Od razu rzuci\u0142 si\u0119 nam w oczy brak or\u0142a na krzy\u017cu – opowiada dr Leon Popek, historyk, pracownik IPN, laureat nagrody Ksi\u0105\u017cka Historyczna Roku (2011 r.) za ksi\u0105\u017ck\u0119 „Ostr\u00f3wki. Wo\u0142y\u0144skie ludob\u00f3jstwo”. To dzi\u0119ki jego determinacji wspartej przez ROPWiM nast\u0105pi\u0142a ekshumacja, chrze\u015bcija\u0144ski poch\u00f3wek i upami\u0119tnienie Polak\u00f3w wymordowanych w tym miejscu przez zbrodnicz\u0105 Ukrai\u0144sk\u0105 Armi\u0119 Powsta\u0144cz\u0105.
Wed\u0142ug jego relacji, na pomniku wida\u0107 \u015blady u\u017cycia czego\u015b w rodzaju \u0142omu, kt\u00f3rym podwa\u017cono i zerwano mosi\u0119\u017cnego or\u0142a. Na powierzchni granitowego krzy\u017ca, do kt\u00f3rego przytwierdzone by\u0142o god\u0142o pa\u0144stwowe, pozosta\u0142y zarysowania i niewielkie ubytki. – Jest to bardzo niepokoj\u0105ce wydarzenie – uwa\u017ca dr Popek. – Z jednej strony miejscowa ludno\u015b\u0107 przyje\u017cd\u017ca, sympatyzuje z nami i przyznaje, \u017ce dobrze, i\u017c stan\u0105\u0142 pomnik, a z drugiej strony taki akt wandalizmu, kt\u00f3ry nie wiadomo, czemu ma s\u0142u\u017cy\u0107. Mo\u017ce prowokacji? – pyta. Nietrudno usytuowa\u0107 w czasie haniebn\u0105 kradzie\u017c, gdy\u017c orze\u0142 by\u0142 na miejscu dos\u0142ownie 10 dni wcze\u015bniej, gdy cmentarz w Ostr\u00f3wkach nawiedzi\u0142a pielgrzymka che\u0142mskiego \u015brodowiska 27. Wo\u0142y\u0144skiej Dywizji AK.<\/p>\r\n

– 21 kwietnia by\u0142a sprawowana Msza \u015bw. na cmentarzu w Rymaczach, a po niej byli\u015bmy te\u017c w Ostr\u00f3wkach – m\u00f3wi Jan Markowski, prezes \u015brodowiska che\u0142mskiego 27. DP AK. – Zostali\u015bmy tam bardzo dobrze przyj\u0119ci przez starost\u0119 lubomelskiego i miejscowego w\u00f3jta. Nawet mieli\u015bmy przy tym krzy\u017cu wyst\u0105pienia. Gdyby by\u0142a jaka\u015b dewastacja, z pewno\u015bci\u0105 by\u015bmy zauwa\u017cyli. By\u0142o nas tam w ko\u0144cu oko\u0142o 120 os\u00f3b.
– Zg\u0142osili\u015bmy za po\u015brednictwem konsulatu oficjalne zawiadomienie o pope\u0142nieniu kradzie\u017cy do odpowiednich w\u0142adz ukrai\u0144skich, czyli do w\u0142adz obwodowych i na milicj\u0119 – potwierdza Adam Kaczy\u0144ski z Dzia\u0142u Zagranicznego ROPWiM. – Wi\u0119cej b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107 po powrocie z Ostr\u00f3wek, gdzie w pi\u0105tek i sobot\u0119 [11 i 12 maja] b\u0119d\u0119 uczestniczy\u0142 w poszukiwaniach kolejnej zbiorowej mogi\u0142y.

Polacy i Ukrai\u0144cy szukaj\u0105 w ziemi ofiar<\/strong><\/p>\r\n

W\u015br\u00f3d setek polskich wsi wymordowanych na Kresach przez OUN-UPA w latach 1943-1945 Ostr\u00f3wki wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 nie tylko skal\u0105 zbrodni, ale r\u00f3wnie\u017c faktem, \u017ce dokonano tu przynajmniej cz\u0119\u015bciowej ekshumacji ofiar. Pierwsza odby\u0142a si\u0119 w 1992 r., a druga po prawie 20-letnim zakazie, w 2011 roku. W wyniku ubieg\u0142orocznych poszukiwa\u0144 odkryto zbiorow\u0105 mogi\u0142\u0119 w lesie pod wsi\u0105 Sok\u00f3\u0142, z kt\u00f3rej wydobyto blisko 300 cia\u0142, g\u0142\u00f3wnie kobiet i dzieci, uroczy\u015bcie pochowanych w sierpniu ub.r.
Jednak mimo podejmowanych pr\u00f3b dot\u0105d nie znaleziono jeszcze jednej zbiorowej mogi\u0142y w gospodarstwie Suszk\u00f3w w Ostr\u00f3wkach. U\u015bmiercono tam i zakopano ok. 100 m\u0119\u017cczyzn. Inn\u0105 niewiadom\u0105 jest lokalizacja stodo\u0142y Jesionka, gdzie spalono ok. 30 os\u00f3b. Po prostu g\u0119sto niegdy\u015b zaludnione wsie Ostr\u00f3wki i Wola Ostrowiecka licz\u0105ce ponad 250 gospodarstw to dzi\u015b jeden wielki ug\u00f3r bez \u017cadnych znak\u00f3w szczeg\u00f3lnych.<\/p>\r\n

– Na razie kontynuujemy prace poszukiwawcze, w kt\u00f3rych uczestnicz\u0105 r\u00f3wnie\u017c archeolodzy z Wo\u0142ynia – wyja\u015bnia Adam Kaczy\u0144ski. – W tej chwili mamy zgod\u0119 tylko i wy\u0142\u0105cznie na prace poszukiwawcze. Dopiero je\u017celi znajdziemy mogi\u0142\u0119, to wtedy wyst\u0105pimy do w\u0142adz ukrai\u0144skich o zgod\u0119 na ekshumacj\u0119. Taka jest procedura – wskazuje.<\/p>\r\n

Masakra mieszka\u0144c\u00f3w Ostr\u00f3wek i Woli Ostrowieckiej przera\u017ca nie tylko liczb\u0105 ofiar stawiaj\u0105c\u0105 j\u0105 obok zbrodni w Hucie Pieniackiej w rz\u0119dzie najwi\u0119kszych banderowskich rzezi. Pora\u017ca szczeg\u00f3\u0142owo zaplanowanym przebiegiem mordu zrealizowanym z \u017celazn\u0105 konsekwencj\u0105, wyrachowaniem i bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105. Dwie czysto polskie wsie nad ranem 30 sierpnia 1943 r. oddzia\u0142y OUN-UPA przy pomocy mieszka\u0144c\u00f3w s\u0105siednich ukrai\u0144skich miejscowo\u015bci otoczy\u0142y \u015bcis\u0142ym kordonem. Markuj\u0105c pokojowe zamiary, banderowcy oddzielili m\u0119\u017cczyzn od kobiet i dzieci i zgromadzili w kilku miejscach wsi. Nast\u0119pnie rozpocz\u0119to systematyczn\u0105 rze\u017a. Kilkuset polskich m\u0119\u017cczyzn zabijano ta\u015bmowo, przewa\u017cnie roz\u0142upuj\u0105c im g\u0142owy siekierami i m\u0142otami, 250 os\u00f3b, g\u0142\u00f3wnie kobiet i dzieci, spalono w szkole w Ostr\u00f3wkach b\u0105d\u017a zastrzelono w trakcie ucieczki, kilkadziesi\u0105t spalono w jednej ze stod\u00f3\u0142. Masakry nie zaniechano nawet wobec ostrza\u0142u niemieckiego oddzia\u0142u, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 w pobli\u017cu. Wycofuj\u0105cy si\u0119 banderowcy zabrali ze sob\u0105 grup\u0119 oko\u0142o 300 os\u00f3b, w wi\u0119kszo\u015bci dzieci i ich matek, kt\u00f3rych nie zd\u0105\u017cyli zamordowa\u0107 na miejscu, by po kilkukilometrowym marszu zastrzeli\u0107 jedno po drugim na \u0142\u0105ce w pobli\u017cu lasu.

Prawda, z kt\u00f3r\u0105 trudno si\u0119 pogodzi\u0107<\/strong><\/p>\r\n

Jesieni\u0105 2011 r. Rada Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa postawi\u0142a na cmentarzu w Ostr\u00f3wkach pomnik ku czci pomordowanych. Wcze\u015bniej, bo jeszcze przed ubieg\u0142orocznymi wakacjami, w\u0142adze ukrai\u0144skie wobec planowanego spotkania w Ostr\u00f3wkach prezydent\u00f3w Polski i Ukrainy zbudowa\u0142y przed cmentarzem okaza\u0142y parking, do kt\u00f3rego doprowadzi\u0142y asfaltow\u0105 drog\u0119, gdy\u017c do tej pory dojazd mo\u017cliwy by\u0142 tylko furmankami. Do spotkania prezydent\u00f3w jednak nie dosz\u0142o, a jedn\u0105 z przyczyn by\u0142 brak zgody strony ukrai\u0144skiej na ustawienie zgodnie z projektem tablic z nazwiskami ponad tysi\u0105ca ofiar zbrodni.<\/p>\r\n

– Pomnik jest – mo\u017cna powiedzie\u0107 – w po\u0142owie niedoko\u0144czony – twierdzi Adam Kaczy\u0144ski. – W zasadzie ca\u0142a konstrukcja z centralnym krzy\u017cem, z kt\u00f3rego skradziono or\u0142a, ju\u017c stoi. Sprawa rozbija si\u0119 o tablice, gdy\u017c strona ukrai\u0144ska nie zgadza si\u0119 z polskimi ustaleniami co do liczby zamordowanych w Ostr\u00f3wkach – dodaje. Zdaniem pracownik\u00f3w ROPWiM, dla Ukrai\u0144c\u00f3w du\u017cym problemem jest przyznanie, \u017ce a\u017c tyle os\u00f3b zosta\u0142o wymordowanych w tych dw\u00f3ch wsiach. Ponadto po nazwiskach i wieku ofiar dok\u0142adnie wida\u0107, kto zgin\u0105\u0142 – w wi\u0119kszo\u015bci kobiety i dzieci. W bardzo agresywny spos\u00f3b na prowadzone prace ekshumacyjne w Ostr\u00f3wkach zareagowa\u0142a silna na Ukrainie Zachodniej partia Swoboda, kt\u00f3ra urz\u0105dzi\u0142a nawet nocny nalot na ob\u00f3z archeolog\u00f3w, usi\u0142uj\u0105c zablokowa\u0107 zaplanowany na nast\u0119pny dzie\u0144 poch\u00f3wek ekshumowanych zw\u0142ok. „Eksperci” powo\u0142ani przez t\u0119 parti\u0119 go\u0142os\u0142ownie zakwestionowali niezwykle sumienne i profesjonalne ustalenia poczynione przez dr. Leona Popka, a tak\u017ce wyniki bada\u0144 archeolog\u00f3w i anatomopatolog\u00f3w powo\u0142anych przez ROPWiM.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug pracownik\u00f3w ROPWiM, nie ma jak dot\u0105d wystarczaj\u0105cych przes\u0142anek, by kradzie\u017c or\u0142a na cmentarzu w Ostr\u00f3wkach wi\u0105za\u0107 z antypolskimi wyst\u0105pieniami partii Swoboda. – Wcze\u015bniej nie by\u0142o tego typu dewastacji pomnik\u00f3w stawianych przez Rad\u0119 na Ukrainie – zaznacza Adam Kaczy\u0144ski. – Raczej podejrzewamy, \u017ce dokonano kradzie\u017cy, gdy\u017c orze\u0142 by\u0142 mosi\u0119\u017cny. To mo\u017ce by\u0107 sprawa analogiczna do okradanych w Polsce nagrobk\u00f3w w celach z\u0142omiarskich, bardziej akt z\u0142odziejstwa i bezmy\u015blno\u015bci ni\u017c dzia\u0142anie z jakim\u015b g\u0142\u0119bszym politycznym czy antypolskim podtekstem. Nie mo\u017cemy oczywi\u015bcie niczego wykluczy\u0107, ale wyja\u015bnieniem tej sprawy zajmuje si\u0119 obecnie ukrai\u0144ska milicja. Przed lekcewa\u017ceniem dewastacji pomnika na cmentarzu w Ostr\u00f3wkach przestrzega znana badaczka zbrodni nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich Ewa Siemaszko. Nie wi\u0105\u017ce tego incydentu z miejscow\u0105 ludno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra bardzo \u017cyczliwie odnosi\u0142a si\u0119 do ekipy archeolog\u00f3w podczas ubieg\u0142orocznej ekshumacji.<\/p>\r\n

– Przypuszczam, \u017ce usuni\u0119cie z krzy\u017ca-pomnika or\u0142a, kt\u00f3ry jest symbolem pa\u0144stwa polskiego, mog\u0142o by\u0107 dzie\u0142em skrajnie nacjonalistycznej partii Swoboda, kt\u00f3rej cz\u0142onkowie ju\u017c w trakcie ekshumacji zachowywali si\u0119 bardzo agresywnie – uwa\u017ca Ewa Siemaszko. – S\u0105dz\u0119, \u017ce oni w dalszym ci\u0105gu nie mog\u0105 si\u0119 pogodzi\u0107 z tym, \u017ce to miejsce, ta zbrodnia zosta\u0142a tam upami\u0119tniona. Problemy z umieszczeniem nazwisk zamordowanych na tym monumencie r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadcz\u0105 o oddzia\u0142ywaniu skrajnie nacjonalistycznych si\u0142 na w\u0142adze ukrai\u0144skie – wyja\u015bnia. Zdaniem Ewy Siemaszko, mo\u017cna te\u017c incydent ten traktowa\u0107 jako prowokacj\u0119 maj\u0105c\u0105 prowadzi\u0107 do pogorszenia stosunk\u00f3w polsko-ukrai\u0144skich, cho\u0107 kto za tym stoi konkretnie – zastrzega badaczka – nie spos\u00f3b jeszcze stwierdzi\u0107. – Ale w tej sytuacji – moim zdaniem – s\u0142u\u017cby dyplomatyczne powinny zaznaczy\u0107 zaniepokojenie, a nawet z\u0142o\u017cy\u0107 protest i domaga\u0107 si\u0119 opieki nad miejscami polskiej pami\u0119ci zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 umow\u0105 mi\u0119dzypa\u0144stwow\u0105 – uwa\u017ca wsp\u00f3\u0142autorka monumentalnej pracy „Ludob\u00f3jstwo dokonane przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na ludno\u015bci polskiej Wo\u0142ynia”. – Jaka\u015b reakcja ze strony pa\u0144stwa polskiego powinna by\u0107, bo jednak nie powinno si\u0119 tego traktowa\u0107 jako wybryku czysto chuliga\u0144skiego, tylko jako akt naruszaj\u0105cy nasz\u0105 polsk\u0105 godno\u015b\u0107 – konkluduje.

Adam Kruczek<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Polscy i ukrai\u0144scy archeolodzy za pomoc\u0105 georadaru poszukuj\u0105 kolejnych mogi\u0142 Polak\u00f3w zamordowanych przez UPA w Ostr\u00f3wkach i w Woli Ostrowieckiej na Wo\u0142yniuW Ostr\u00f3wkach na Wo\u0142yniu, w miejscu dw\u00f3ch startych z powierzchni ziemi polskich wsi, kt\u00f3rych blisko 1100 mieszka\u0144c\u00f3w pad\u0142o ofiar\u0105 ludob\u00f3jstwa dokonanego przez formacje Ukrai\u0144skiej Armii Powsta\u0144czej, trwaj\u0105 poszukiwania kolejnej zbiorowej mogi\u0142y. Polscy i ukrai\u0144scy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[50,167,17,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56629"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56629"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56629\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}