{"id":56541,"date":"2012-05-09T21:28:20","date_gmt":"2012-05-10T02:28:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=56541"},"modified":"2012-05-09T21:28:20","modified_gmt":"2012-05-10T02:28:20","slug":"czy-rzadowi-eksperci-sa-zastraszeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=56541","title":{"rendered":"Czy rz\u0105dowi eksperci s\u0105 zastraszeni?"},"content":{"rendered":"

Jak ustali\u0142a \u201eGazeta Polska\u201d, metoda badawcza, kt\u00f3r\u0105 zastosowa\u0142 w symulacji katastrofy Tu-154 prof. Wies\u0142aw Binienda, jest znana i stosowana w Polsce, m.in. na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej, gdzie konsultantem jest dr in\u017c. Maciej Lasek – szef Pa\u0144stwowej Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych. Metod symulacyjnych nie zastosowano jednak w badaniu katastrofy smole\u0144skiej. Dlaczego?<\/strong>

Maciej Lasek w latach 1992-2002, pracuj\u0105c w Instytucie Lotnictwa, zajmowa\u0142 si\u0119 problemami aerodynamiki i mechaniki lotu, a w roku 2002 uzyska\u0142 w Wojskowej Akademii Technicznej stopie\u0144 doktora nauk technicznych w zakresie dynamiki lotu. Metoda badawcza symulacji na pewno jest mu dobrze znana.

Zastanawiaj\u0105cy jest fakt, \u017ce w\u015br\u00f3d ponad 80 naukowc\u00f3w kt\u00f3rzy utworzyli grup\u0119 niezale\u017cnych ekspert\u00f3w i chc\u0105 doprowadzi\u0107 do przeprowadzenia w Polsce bada\u0144 daj\u0105cych odpowied\u017a naukow\u0105, co si\u0119 sta\u0142o 10 kwietnia 2010 r. w Smole\u0144sku, nie ma \u017cadnego profesora z Wydzia\u0142u Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej, np. znanego wybitnego naukowca, prof. dr. hab. in\u017c. Zdobys\u0142awa Goraja. Nie ma te\u017c w tej grupie nikogo z Wydzia\u0142u Lotniczego Politechniki Rzeszowskiej. A wi\u0119c zabrak\u0142o ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 najbardziej nowoczesn\u0105 i profesjonaln\u0105 wiedz\u0119 oraz mo\u017cliwo\u015bci w dziedzinie bada\u0144 katastrof lotniczych. Czy\u017cby najlepsi krajowi profesjonali\u015bci, w tym rz\u0105dowi eksperci Pa\u0144stwowej Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych, bali si\u0119 symulacji katastrofy Tu-154M 101?

Symulacje to elementarz<\/strong>

Zdaniem niezale\u017cnych ekspert\u00f3w lotniczych, symulacje to elementarz w badaniu katastrof samolotowych. Pozwalaj\u0105 one odtworzy\u0107, jak przebiega\u0142a destrukcja samolotu. Prof. Wies\u0142aw Binienda powiedzia\u0142, \u017ce na Zachodzie po ka\u017cdej katastrofie lotniczej robi si\u0119 symulacje komputerowe, i to wielokrotnie. Mog\u0119 poda\u0107 przyk\u0142ad symulacji katastrofy wahad\u0142owca Columbia, przy badaniu kt\u00f3rej pracowa\u0142em jako ekspert. Wielu naukowc\u00f3w NASA zak\u0142ada\u0142o pocz\u0105tkowo, \u017ce zderzenie kawa\u0142ka materia\u0142u izolacyjnego ze skrzyd\u0142em Columbii mo\u017cna zignorowa\u0107, \u017ce nic si\u0119 nie sta\u0142o. A potem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce powsta\u0142a ogromna wyrwa, kt\u00f3ra spowodowa\u0142a katastrof\u0119 wahad\u0142owca. A wi\u0119c bywa tak, \u017ce nawet dobrzy naukowcy, je\u017celi polegaj\u0105 na intuicji, a nie na do\u015bwiadczeniu czy eksperymencie numerycznym, pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy. Zademonstrowali\u015bmy wtedy, \u017ce mo\u017cna zasymulowa\u0107 t\u0119 sytuacj\u0119. I tak\u0105 metodologi\u0119 zastosowa\u0142em w tym wypadku [katastrofy smole\u0144skiej – red.] –<\/em> powiedzia\u0142 prof. Binienda w rozmowie z \u201eNaszym Dziennikiem\u201d.

Tak\u017ce ekspert lotniczy, do kt\u00f3rego dotar\u0142a \u201eGP\u201d, dr in\u017c. Stefan Bramski, wieloletni pracownik naukowy Instytutu Lotnictwa, specjalista od p\u0142atowc\u00f3w, podkre\u015bla ogromne znaczenie symulacji w odtworzeniu tor\u00f3w lotu samolotu lub tor\u00f3w balistycznych element\u00f3w samolotu, kt\u00f3ry uleg\u0142 destrukcji w czasie lotu w powietrzu.

W przypadku katastrofy smole\u0144skiej symulacja wskaza\u0142aby, co si\u0119 sta\u0142o z konstrukcj\u0105 samolotu – czy rozpad\u0142 si\u0119, uderzaj\u0105c o ziemi\u0119, czy te\u017c wcze\u015bniej, na okre\u015blonej wysoko\u015bci, i jaka to by\u0142a wysoko\u015b\u0107. Wskaza\u0142yby to tory lotu ka\u017cdej z cz\u0119\u015bci, odtworzone na podstawie rozmieszczenia na miejscu katastrofy wszystkich sfotografowanych fragment\u00f3w samolotu. Symulacja da\u0142aby te\u017c odpowied\u017a, co by\u0142o po destrukcji – dlaczego ogon samolotu le\u017cy ty\u0142em do kierunku lotu i wyprzedza segment kabiny pasa\u017cerskiej, kt\u00f3ry w konstrukcji by\u0142 przed nim. Oczywi\u015bcie dost\u0119p<\/a> fizyczny do cz\u0119\u015bci wraku umo\u017cliwi\u0142by badania jeszcze bardziej precyzyjne.

Na zerwanych \u0142\u0105czach technologicznych, takich jak po\u0142\u0105czenie kad\u0142uba z tyln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 samolotu, ju\u017c nie symulacja, ale nawet proste obliczenia wytrzyma\u0142o\u015bciowe zerwanych sworzni, jak m\u00f3wi dr in\u017c. Stefan Bramski, umo\u017cliwiaj\u0105 okre\u015blenie poziomu ci\u015bnienia w kad\u0142ubie samolotu, kt\u00f3re zapocz\u0105tkowa\u0142o destrukcj\u0119. Jednak takiego obliczenia nie wykona\u0142a ani komisja Millera, ani biegli prokuratury wojskowej.

Metod\u0119 znaj\u0105, lecz jej unikaj\u0105<\/strong>

Prof. Binienda zastosowa\u0142 w swoich symulacjach komputerowe obliczenia, tzw. metod\u0119 element\u00f3w sko\u0144czonych, konkretnie program LS-Dyna, kt\u00f3ry by\u0142 u\u017cywany do analizy katastrofy wahad\u0142owca Columbia. \u201eTen sam program stosowany jest przez wszystkie firmy produkuj\u0105ce silniki odrzutowe, u\u017cywany jest przez FFA i NASA do bada\u0144 uderze\u0144 o du\u017cej energii. Program ten zosta\u0142 rozpocz\u0119ty przed laty i wci\u0105\u017c jest udoskonalany\u201d <\/em>– powiedzia\u0142 prof. Binienda \u201eNaszemu Dziennikowi\u201d.

Metoda tzw. element\u00f3w sko\u0144czonych to bardzo precyzyjne narz\u0119dzie analizy. W Instytucie Lotnictwa w latach 90. zajmowali si\u0119 tym najzdolniejsi – w\u00f3wczas m\u0142odzi naukowcy i specjali\u015bci. W\u0142a\u015bnie w tym czasie pracowa\u0142 w Instytucie Maciej Lasek.

Na czym polega metoda element\u00f3w sko\u0144czonych? Je\u017celi chcemy z du\u017c\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 policzy\u0107, co dzieje si\u0119 z konstrukcj\u0105 samolotu, dzieli si\u0119 j\u0105 na drobne elementy, np. kwadraty. Specjalistyczne programy komputerowe umo\u017cliwiaj\u0105 obliczenie ci\u015bnienia dzia\u0142aj\u0105cego na powierzchni\u0119 ka\u017cdego z tych element\u00f3w, si\u0142 dzia\u0142aj\u0105cych na kraw\u0119dzie ka\u017cdego elementu i odkszta\u0142ce\u0144. Na tej podstawie powstaje charakterystyczna siatka. Komputery o du\u017cej mocy s\u0105 w stanie obliczy\u0107 wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015b\u0107 oddzia\u0142ywania tych wszystkich element\u00f3w. Praktycznie mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119 dok\u0142adnie, co stanie si\u0119 z obci\u0105\u017con\u0105 si\u0142ami zewn\u0119trznymi konstrukcj\u0105.

Od Laska do Biniendy<\/strong>

Skoro badanie, jakie przeprowadzi\u0142 prof. Wies\u0142aw Binienda, ekspert NASA, potrafi\u0105 wed\u0142ug naszych informacji przeprowadzi\u0107 nasi eksperci w kraju, z jakiego powodu nie zrobili tego przez ponad dwa lata od katastrofy?

\u201eGP\u201d ju\u017c w kwietniu 2010 r. zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do Macieja Laska, w\u00f3wczas zast\u0119pcy przewodnicz\u0105cego Pa\u0144stwowej Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych przy Ministrze Infrastruktury (dzi\u015b jest jej szefem), z pro\u015bb\u0105 o pomoc<\/a> w przeprowadzeniu symulacji: \u201eProsimy o przeprowadzenie (b\u0105d\u017a wskazanie specjalisty od mechaniki p\u0142atowc\u00f3w i aerodynamiki, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by to zrobi\u0107) orientacyjnej symulacji – na podstawie obecnie posiadanych danych – przebiegu lotu prezydenckiego Tu-154 w ostatniej fazie, tj. oko\u0142o 2 km przed katastrof\u0105 a\u017c do miejsca wypadku (\u2026), o wyliczenie, jak hipotetycznie powinien zachowa\u0107 si\u0119 Tu-154, wa\u017c\u0105cy \u0142\u0105cznie oko\u0142o 80 ton i lec\u0105cy tu\u017c nad ziemi\u0105 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 oko\u0142o 280 km\/h po zderzeniu z drzewem o \u015brednicy 20-30 cm i jak wed\u0142ug symulacji powinien zachowa\u0107 si\u0119 kad\u0142ub po zderzeniu z tej wysoko\u015bci z ziemi\u0105\u201d.<\/em>

Maciej Lasek odpisa\u0142: \u201eProponujemy skontaktowanie si\u0119 np. z kadr\u0105 naukow\u0105 Wydzia\u0142u Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej lub Wydzia\u0142u Lotniczego Politechniki Rzeszowskiej\u201d.<\/em>

Skontaktowali\u015bmy si\u0119 wi\u0119c z prof. dr. hab. in\u017c. Zdobys\u0142awem Gorajem, wybitnym naukowcem z Instytutu Techniki Lotniczej i Mechaniki Stosowanej Wydzia\u0142u MEiL PW. Profesor Goraj napisa\u0142 (20 sierpnia 2010 r.) w odpowiedzi: \u201ePomys\u0142 z symulacj\u0105 zniszczenia struktury jest dobry, s\u0105 na \u015bwiecie specjalne programy komputerowe do takich analiz. Ale wymagaj\u0105 one ogromnej pracy przy odwzorowaniu struktury samolotu i nie dadz\u0105 dok\u0142adnych wynik\u00f3w – jedynie orientacyjne warto\u015bci<\/a> charakteru zniszczenia. Wyniki takiej symulacji raczej s\u0142u\u017c\u0105 do projektowania nowych struktur, nie do sprawdzenia, jak nast\u0119powa\u0142o zniszczenie samolotu Tu-154, bo nale\u017ca\u0142oby wprowadzi\u0107 zbyt wiele uproszcze\u0144 i zna\u0107 bardzo precyzyjnie warunki brzegowe (ukszta\u0142towanie terenu uderzenia, orientacje samolotu w chwili uderzenia, parametry pracy silnik\u00f3w i dziesi\u0105tki innych rzeczy). Nie jestem pewien, czy komisja badania tej katastrofy b\u0119dzie zna\u0142a kiedykolwiek wszystkie te parametry\u201d.<\/em>

Jak wida\u0107, prof. Goraj nie by\u0142 optymist\u0105. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to, co dla dysponuj\u0105cych nowoczesnymi programami komputerowymi i tunelem aerodynamicznym profesor\u00f3w MEiL by\u0142o zbyt trudne, okaza\u0142o si\u0119 wykonalne – niestety, nie w Polsce, lecz za oceanem.

Eksperci nabrali wody w usta<\/strong>

Wybitni krajowi eksperci nie chcieli przeprowadzi\u0107 symulacji. Nie zrobi\u0142a te\u017c tego komisja Millera ani nie zleci\u0142a takich bada\u0144 bieg\u0142ym polska prokuratura. Po ponad dw\u00f3ch latach od katastrofy, 27 kwietnia 2012 r., ponownie zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 drog\u0105 mailow\u0105 do dr. in\u017c. Macieja Laska i prof. Zdobys\u0142awa Goraja.

Macieja Laska zapytali\u015bmy:
– Dlaczego dotychczas nie przeprowadzono symulacji komputerowej katastrofy Tu-154M 101 w Smole\u0144sku?
– Czy jako naukowiec zetkn\u0105\u0142 si\u0119 Pan w latach 90. w Instytucie Lotnictwa w Warszawie z metod\u0105 element\u00f3w sko\u0144czonych w badaniu struktur konstrukcji lotniczych, a je\u015bli tak, to w jakim zakresie i czy np. pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 Pan t\u0105 metod\u0105 w swojej pracy badawczej?
– Metoda element\u00f3w sko\u0144czonych, wed\u0142ug ekspert\u00f3w, z kt\u00f3rymi rozmawiali\u015bmy, to bardzo precyzyjne narz\u0119dzie analizy, kt\u00f3re pozwala odtworzy\u0107, jak przebiega\u0142a destrukcja samolotu Tu-154M 101. Czy podziela Pan Przewodnicz\u0105cy t\u0119 opini\u0119, a je\u015bli nie, to dlaczego?
– Metod\u0105 element\u00f3w sko\u0144czonych, konkretnie programem LS-Dyna, pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119, jak wiadomo, w swoich obliczeniach komputerowych dotycz\u0105cych katastrofy smole\u0144skiej prof. Wies\u0142aw Binienda, ekspert NASA. Prof. Binienda powiedzia\u0142, \u017ce po ka\u017cdej katastrofie lotniczej na Zachodzie przeprowadza si\u0119 wielokrotnie symulacje komputerowe. Jako ekspert komisji ministra Jerzego Millera wypowiada\u0142 si\u0119 Pan w \u201eNaszym Dzienniku\u201d, \u017ce nie wierzy w \u017cadne symulacje. Czy nadal tak Pan uwa\u017ca, a je\u015bli tak, z jakich merytorycznie powod\u00f3w, czy np. dlatego, \u017ce nie ma w Polsce takich technicznych mo\u017cliwo\u015bci?<\/em>

Przewodnicz\u0105cy Lasek nie odpowiedzia\u0142 na nasze pytania, nie odbiera\u0142 te\u017c naszych telefon\u00f3w. W sekretariacie PKBWL poradzono nam, by wys\u0142a\u0107 SMS. T\u0105 drog\u0105 zapytali\u015bmy wi\u0119c przewodnicz\u0105cego PKBWL, czy odniesie si\u0119 do naszych pyta\u0144. Maciej Lasek nie odpowiedzia\u0142 i tym razem.

Prof. Zdobys\u0142awa Goraja zapytali\u015bmy:
– Czy na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa istnieje techniczna mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeprowadzenia symulacji komputerowej oraz bada\u0144 w tunelu aerodynamicznym – pomocnych w odtworzeniu przebiegu destrukcji samolotu Tu-154M 101 w Smole\u0144sku?
– Je\u015bli taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnieje, czy w Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa podejmowano takie badania, a je\u015bli nie, to dlaczego?
– Czy jako wybitny naukowiec podziela Pan zdanie m.in. prof. Wies\u0142awa Biniendy, eksperta NASA, \u017ce metoda element\u00f3w sko\u0144czonych to bardzo precyzyjne narz\u0119dzie analizy, kt\u00f3re pozwala odtworzy\u0107, jak przebiega\u0142a destrukcja samolotu? Czy zdaniem Pana Profesora s\u0105 w Polsce techniczne mo\u017cliwo\u015bci do przeprowadzenia ww. symulacji komputerowej i czy uwa\u017ca Pan, \u017ce tak\u0105 symulacj\u0119 powinno si\u0119 w badaniu rozpadu konstrukcji Tu-154M 101 przeprowadzi\u0107?<\/em>

Na nasze pytania nie dostali\u015bmy odpowiedzi. Zadzwonili\u015bmy wi\u0119c do prof. Goraja. W rozmowie telefonicznej profesor powiedzia\u0142, \u017ce nie odpowie na pytania. Jego zdaniem uczelnia jest miejscem bada\u0144 naukowych, a nie uprawiania polityki, i odes\u0142a\u0142 nas do rektora Politechniki Warszawskiej. Zapytany, czy metoda element\u00f3w sko\u0144czonych mo\u017ce by\u0107 pomocna w wyja\u015bnieniu przyczyn katastrofy, odpowiedzia\u0142, \u017ce nie b\u0119dzie wypowiada\u0142 si\u0119 w sprawie katastrofy smole\u0144skiej. Prosi\u0142 te\u017c, by wi\u0119cej do niego w tej sprawie nie dzwoni\u0107.

Rz\u0105d Tuska zablokowa\u0142 symulacje?<\/strong>

Skoro nie ma zgody rz\u0105du Donalda Tuska i polskiej prokuratury na powo\u0142anie komisji mi\u0119dzynarodowej, doj\u015bcie do prawdy o przebiegu katastrofy jest zale\u017cne – przynajmniej na razie – od woli ekspert\u00f3w krajowych. Krajowi specjali\u015bci nie chc\u0105 podejmowa\u0107 bada\u0144, kt\u00f3re zbli\u017cy\u0142yby nas do prawdy, ani nawet wypowiada\u0107 si\u0119, dlaczego nie chc\u0105 ich podj\u0105\u0107. Jedynym logicznym wyt\u0142umaczeniem jest strach. Czy – a je\u015bli tak, to kto – wywiera na nich presj\u0119, skoro ryzykuj\u0105 nawet kompromitacj\u0119 w mi\u0119dzynarodowym \u015bwiecie naukowym?

Gdyby polska prokuratura i rz\u0105d dysponowa\u0142y profesjonaln\u0105 symulacj\u0105, z kt\u00f3rej np. wynika\u0142oby, \u017ce samolot rozlecia\u0142 si\u0119 w wyniku eksplozji, w\u00f3wczas Polska posiada\u0142aby druzgoc\u0105ce argumenty na arenie mi\u0119dzynarodowej, by za\u017c\u0105da\u0107 od Rosji zwrotu wraku i czarnych skrzynek. Dla rz\u0105du oczywiste by\u0142oby wtedy wyst\u0105pienie o powo\u0142anie mi\u0119dzynarodowego zespo\u0142u bieg\u0142ych w sprawie katastrofy smole\u0144skiej. \u00a0<\/p>\r\n

Autor: Leszek Misiak, Grzegorz Wierzcho\u0142owski, | \u0179r\u00f3d\u0142o: Gazeta Polska,<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jak ustali\u0142a \u201eGazeta Polska\u201d, metoda badawcza, kt\u00f3r\u0105 zastosowa\u0142 w symulacji katastrofy Tu-154 prof. Wies\u0142aw Binienda, jest znana i stosowana w Polsce, m.in. na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej, gdzie konsultantem jest dr in\u017c. Maciej Lasek – szef Pa\u0144stwowej Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych. Metod symulacyjnych nie zastosowano jednak w badaniu katastrofy smole\u0144skiej. Dlaczego? Maciej […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[92,137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56541"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56541"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56541\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}