{"id":56352,"date":"2012-05-06T15:19:05","date_gmt":"2012-05-06T20:19:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=56352"},"modified":"2012-05-06T15:19:05","modified_gmt":"2012-05-06T20:19:05","slug":"zaden-lach-nie-przezyl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=56352","title":{"rendered":"„\u0179aden Lach nie prze\u017cy\u0142”"},"content":{"rendered":"

Symbolem pojednania i przymierza by\u0142a ustalona odznaka w kszta\u0142cie ko\u0142a, kt\u00f3rego jedn\u0105 po\u0142ow\u0119 wype\u0142nia\u0142y barwy narodowe polskie, a drug\u0105 barwy narodowe ukrai\u0144skie.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

– M\u00f3wi\u0105c o zbrodniach ukrai\u0144skich w powiecie w\u0142odzimierskim wspomnie\u0107 te\u017c trzeba o tragedii, kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 w Dominopolu – podkre\u015bla W\u0142adys\u0142aw Filar. – \u015awiadczy ona bowiem wyra\u017anie, w jaki spos\u00f3b UPA wyobra\u017ca\u0142a sobie wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy Ukrai\u0144cami a Polakami. W miejscowo\u015bci tej mieszka\u0142o 60 rodzin polskich i 2 ukrai\u0144skie. Na wiosn\u0119 1943 r. przedstawiciele UPA ze sztabu w Wo\u0142czaku nam\u00f3wili Polak\u00f3w do wst\u0119powania do polskiej partyzantki, kt\u00f3ra rzekomo na podstawie zawartego porozumienia polsko-ukrai\u0144skiego mia\u0142a walczy\u0107 z Niemcami wsp\u00f3lnie z partyzantk\u0105 ukrai\u0144sk\u0105. G\u0142\u00f3wnym organizatorem by\u0142 sotnyk Polak, kt\u00f3ry wykorzystuj\u0105c mundur polskiego oficera i znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka polskiego udawa\u0142 polskiego skoczka spadochronowego z Anglii. Warunkiem przyj\u0119cia by\u0142o posiadanie broni. Zwerbowano w ten spos\u00f3b kilkudziesi\u0119ciu m\u0142odych ch\u0142opc\u00f3w w wieku od 15 do 20 lat z pobliskich miejscowo\u015bci. W utworzonym oddziale polskim, dzia\u0142aj\u0105cym pod patronatem UPA znale\u017ali si\u0119 dwaj podoficerowie WP i nauczyciel ze Swojczowa Stanis\u0142aw D\u0105browski, kt\u00f3rzy prowadzili szkolenie wojskowe. Oddzia\u0142 by\u0142 zakwaterowany w stodo\u0142ach w Dominopolu. Wart\u0119 w nocy pe\u0142nili tylko Ukrai\u0144cy, a bro\u0144 na noc Polacy musieli zdawa\u0107 do magazynu UPA. Symbolem pojednania i przymierza by\u0142a ustalona odznaka w kszta\u0142cie ko\u0142a, kt\u00f3rego jedn\u0105 po\u0142ow\u0119 wype\u0142nia\u0142y barwy narodowe polskie, a drug\u0105 barwy narodowe ukrai\u0144skie. W nocy z 10 na 11 lipca 1943 r. polski oddzia\u0142 zosta\u0142 wyprowadzony podst\u0119pnie do lasu, gdzie wszyscy zostali zastrzeleni.\u00a0<\/p>\r\n

Zgin\u0119\u0142o dwustu mieszka\u0144c\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n

– Nast\u0119pnie uzbrojone boj\u00f3wki UPA otoczy\u0142y u\u015bpion\u0105 jeszcze wie\u015b i rozpocz\u0119\u0142y rze\u017a ludno\u015bci polskiej. Zgin\u0119\u0142o podczas niej ponad 200 mieszka\u0144c\u00f3w. Takie informacje, kt\u00f3re dochodzi\u0142y do cz\u0142onk\u00f3w\u00a0 w\u0142odzimierskiej konspiracji mrozi\u0142y krew w \u017cy\u0142ach i utwierdza\u0142y nas w przekonaniu, \u017ce UPA podj\u0119\u0142a\u00a0 zorganizowan\u0105 akcj\u0119, maj\u0105c\u0105 doprowadzi\u0107 do eksterminacji ludno\u015bci polskiej i o \u017cadnym porozumieniu z ni\u0105 nie ma mowy. Par\u0119 tygodni p\u00f3\u017aniej dotar\u0142a do nas te\u017c informacja, \u017ce UPA\u00a0 bestialsko zamordowa\u0142a we wsi Kustyczne pod Kowlem trzech parlamentariuszy wydelegowanych na rozmowy z jej dow\u00f3dztwem przez Wo\u0142y\u0144skiego Delegata Rz\u0105du – Kazimierza Banacha. Polityk ten \u0142udzi\u0142 si\u0119, \u017ce z Ukrai\u0144cami mo\u017cna si\u0119 dogada\u0107 i zawrze\u0107 porozumienie dotycz\u0105ce wsp\u00f3lnej walki\u00a0 z Niemcami. On i wielu innych polityk\u00f3w zwi\u0105zanych z Delegatur\u0105 by\u0142o przeciwnikami tworzenia na Wo\u0142yniu oddzia\u0142\u00f3w zbrojnych twierdz\u0105c, \u017ce mo\u017ce to tylko sprowokowa\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w do uderzenia na Polak\u00f3w. W rezultacie polskie podziemie w og\u00f3le nie by\u0142o przygotowane do odparcia ataku UPA. Jego oddzia\u0142y tworzy\u0142y si\u0119 samorzutnie oddolnie bez ogl\u0105dania si\u0119 na akceptacj\u0119 czynnika politycznego, na kt\u00f3rym niew\u0105tpliwie spoczywa cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015bci za ofiary rzezi na Wo\u0142yniu. Nie mia\u0142 po prostu kto i czym ich broni\u0107. Banach by\u0142 zwodzony przez UPA rozmowami, kt\u00f3rymi Ukrai\u0144cy starali si\u0119 u\u015bpi\u0107 czujno\u015b\u0107 podziemia. Jej dow\u00f3dztwo podj\u0119\u0142o je 7 lipca, gdy wyda\u0142o ju\u017c rozkaz rozpocz\u0119cia 11 lipca 1943 r. eksterminacji ludno\u015bci polskiej i rozsy\u0142a\u0142o go do terenowych oddzia\u0142\u00f3w.\u00a0<\/p>\r\n

Zgin\u0119li w m\u0119kach<\/strong><\/p>\r\n

– Drugiej tury rozm\u00f3w z polskimi parlamentariuszami UPA ju\u017c nie podj\u0119\u0142a, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce nie ma co dba\u0107 o pozory. Przedstawiciele Okr\u0119gowej\u00a0 Delegatury Rz\u0105du: Zygmunt Rumel \u201ePor\u0119ba\u201d, a tak\u017ce przedstawiciel Okr\u0119gu Wo\u0142y\u0144skiego AK Krzysztof Markiewicz \u201eCzart\u201d i ich przewodnik Witold Dobrowolski, kt\u00f3rzy jechali na rozmowy, zgin\u0119li w m\u0119kach. Jechali wierz\u0105c, ze jad\u0105 za\u017cegna\u0107 dalszy przelew krwi. Czytaj\u0105c relacje upowc\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 w rzezi, do kt\u00f3rych dotar\u0142em ju\u017c jako historyk, mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, co czuli mieszka\u0144cy Dominopola ufaj\u0105cy Ukrai\u0144com, kt\u00f3rzy nagle zostali przez nich napadni\u0119ci. W opisie Dany\u0142o Szumuka, cz\u0142onka UPA, przytaczaj\u0105cego s\u0142owa \u201eWorona\u201d, bezpo\u015bredniego uczestnika rzezi w Dominopolu czytamy: Dominopol otoczyli\u015bmy oko\u0142o dwunastej. Wtedy ja z dow\u00f3dc\u0105 oddzia\u0142u i ca\u0142\u0105 \u015bwit\u0105 podeszli\u015bmy do budynku polskiego sztabu i zastukali\u015bmy do drzwi. Porucznik spojrza\u0142 w okno i szybko si\u0119 zorientowa\u0142 w sytuacji, lecz nie mia\u0142 wyj\u015bcia i otworzy\u0142 drzwi. Zastrzeli\u0142em go na progu. Kapitana zastrzeli\u0142em w \u0142\u00f3\u017cku, a maszynistka wyskoczy\u0142a przez okno i tam j\u0105 zastrzelili nasi ch\u0142opcy. W mi\u0119dzyczasie dow\u00f3dca oddzia\u0142u wystrzeli\u0142 z rakietnicy, daj\u0105c w ten spos\u00f3b sygna\u0142 , \u017ce sztab zlikwidowano i trzeba zaczyna\u0107. W\u00f3wczas nasi ch\u0142opcy z SB zacz\u0119li hula\u0107 po ca\u0142ej wiosce. Do rana \u017cadne Lach nie pozosta\u0142 \u017cywy.\u00a0<\/p>\r\n

Oddzia\u0142 samoobrony<\/strong>\u00a0<\/p>\r\n

Kilka dni po tragedii w Dominopolu we W\u0142odzimierzu utworzono oddzia\u0142 samoobrony licz\u0105cy dwustu ludzi, przeznaczony\u00a0 do dzia\u0142a\u0144 w terenie. Mia\u0142 on wzmocni\u0107 plac\u00f3wki samoobrony, przeprowadza\u0107 akcje przeciwko oddzia\u0142om UPA, a tak\u017ce ochrania\u0107 Polak\u00f3w wyje\u017cd\u017caj\u0105cych na akcje \u017cniwne do swoich osiedli po pozostawione mienie, g\u0142\u00f3wnie \u017cywno\u015b\u0107. Oddzia\u0142 te nazywano polsk\u0105 \u017candarmeri\u0105. Skierowana do niego zosta\u0142a zakonspirowana grupa AK, czuwaj\u0105ca, by Niemcy nie przej\u0119li nad nim kontroli. Konspiracja w\u0142odzimierska dostarcza\u0142a do oddzia\u0142u literatur\u0119 podziemn\u0105 oraz informowa\u0142a o ka\u017cdym ruchu Niemc\u00f3w. Z oddzia\u0142u natomiast przekazywano konspiracji bro\u0144 i amunicj\u0119.<\/p>\r\n

– Oddzia\u0142 przeprowadza\u0142 akcje przede wszystkim w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci powiatu w\u0142odzimierskiego, gdzie UPA by\u0142a najaktywniejsza – wspomina W\u0142adys\u0142aw Filar. – Niemcy niestety nie dotrzymali umowy, na podstawie kt\u00f3rej sformowany oddzia\u0142 polski mia\u0142 dzia\u0142a\u0107 w rejonie W\u0142odzimierza przeciwko UPA w obronie ludno\u015bci polskiej. Skierowali go wbrew jego woli do Starego Konstantynowa w celu patrolowania linii kolejowej i ochrony obiekt\u00f3w z ni\u0105 zwi\u0105zanych. Na szcz\u0119\u015bcie w pa\u017adzierniku 1943 r. jego zadanie przej\u0119li W\u0119grzy i zosta\u0142 on przeniesiony do Maciejowa. Tu kwaterowa\u0142 ju\u017c drugi oddzia\u0142 sformowany przez Niemc\u00f3w. Z po\u0142\u0105czenia obu Niemcy utworzyli polski batalion nr 107.\u00a0<\/p>\r\n

Praca nad batalionem<\/strong><\/p>\r\n

– W listopadzie 1943 r. Niemcy powo\u0142ali Polak\u00f3w na stanowiska od dow\u00f3dcy dru\u017cyny do dow\u00f3dcy kompanii. Dow\u00f3dc\u0105 jednej z nich zosta\u0142 Ryszard Kasprowicz, by\u0142y podoficer WP biegle w\u0142adaj\u0105cy j\u0119zykiem niemieckim. Dow\u00f3dcami plutonu zostali m.in. Aleksander Puzio, Rzeszusztko i Koz\u0142owski. Nadz\u00f3r nad batalionem sprawowa\u0142o 4 Niemc\u00f3w. Zadaniem batalionu by\u0142o pe\u0142nienie s\u0142u\u017cby wartowniczej i patrolowanie rejonu Maciejowa i okolicy. Prowadzono w nim tak\u017ce \u0107wiczenia koszarowe np. czyszczenie i konserwacja broni w magazynach. Batalion maszeruj\u0105c przez miasteczko \u015bpiewa\u0142 polskie piosenki, co jego mieszka\u0144cy przyjmowali z du\u017cym aplauzem. Zaufanie polskiej spo\u0142eczno\u015bci do batalionu pog\u0142\u0119bi\u0142o si\u0119 jeszcze bardziej, kiedy ca\u0142y jego osobowy stan poszed\u0142 do spowiedzi przed \u015awi\u0119tami Bo\u017cego Narodzenia. Polska konspiracja, wykorzystuj\u0105c pobyt batalionu w Maciejowie zacie\u015bni\u0142a z nim kontakt. Do dzia\u0142aj\u0105cej w nim grupy konspiracyjnej zostali skierowani dalsi cz\u0142onkowie konspiracji. R\u00f3wnie\u017c i ja dosta\u0142em takie polecenie. Wraz ze mn\u0105 w sk\u0142ad grupy wchodzili : Adam Jankowski, Tadeusz \u015awi\u0105der, J\u00f3zef Kita, Leonard Rutkowski, Zbigniew Krzysztofowicz, Aleksander Dziurawiec, Lech Sarnowski. Nawi\u0105za\u0142a ona kontakt z miejscow\u0105 siatk\u0105 AK. Punkt kontaktowy zosta\u0142 ustanowiony w mieszkaniu organisty w Maciejowie. Od razu rozpocz\u0119li\u015bmy w batalionie systematyczn\u0105 prac\u0119 nastawiona na pog\u0142\u0119bienie patriotyzmu i rozwijanie \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce obecny stan, w jakim znajduje si\u0119 batalion, to tylko pewien etap na drodze walki o niepodleg\u0142\u0105 Ojczyzn\u0119.\u00a0<\/p>\r\n

W duchu patriotyzmu<\/strong><\/p>\r\n

– Podczas zaj\u0119\u0107 \u015bwietlicowych wyg\u0142aszali\u015bmy pogadanki i odczyty o akcencie patriotycznym, deklamowano wiersze Adama Mickiewicza i Juliusza S\u0142owackiego, czytano fragmenty dzie\u0142 Henryka Sienkiewicza, \u015bpiewano polskie pie\u015bni wojskowe i harcerskie. W zaj\u0119ciach tych szczeg\u00f3lnie wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 Aleksander Dziurawiec, kt\u00f3rego zdolno\u015bci i wiedza w tej materii by\u0142y ogromne. Kszta\u0142towa\u0142o to postawy, umys\u0142y i pogl\u0105dy m\u0142odych ludzi, rozbudza\u0142o patriotyzm i by\u0142o przygotowaniem do czekaj\u0105cych ich w bliskim czasie zada\u0144 oraz obowi\u0105zk\u00f3w wzgl\u0119dem Ojczyzny. 20 stycznia 1944 r. otrzymali\u015bmy rozkaz wyprowadzenia batalionu na rejon koncentracji 27 Wo\u0142y\u0144skiej Dywizji AK. Zorganizowali\u015bmy kilka zespo\u0142\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y zaj\u0105\u0107 si\u0119 przygotowaniem transportu do przewiezienia broni, amunicji, \u017cywno\u015bci i innego wyposa\u017cenia , za\u0142adowaniem broni i amunicji na przygotowane podwody, rozbrojeniem Niemc\u00f3w, \u015bci\u0105gni\u0119ciem posterunk\u00f3w i patroli wys\u0142anych do miasta. Najwa\u017cniejsze zadanie mia\u0142a wykona\u0107 grupa, maj\u0105ca og\u0142osi\u0107 na salach pobudki i decyzje w\u0142adz konspiracyjnych o wyj\u015bciu batalionu na koncentracj\u0119 oddzia\u0142\u00f3w AK. Do zespo\u0142\u00f3w, kt\u00f3re mieli wykona\u0107 to zadanie nale\u017celi: Witold I\u017cykowski, Adam Jankowski, W\u0142adys\u0142aw Majewski, Longin Tomaszewski , Tomasz Krzysztofowicz, Leonard Rutkowski, Aleksander Dziurawiec, Zygmunt Mielczarek, Tadeusz Cybuchowski, Tadeusz Rubaj, J\u00f3zef Kocio\u0142, Antoni Rzepiela, Antoni Szali\u0144ski, Mieczys\u0142aw Wdowiak , J\u00f3zef Bara\u0144ski, Aleksander Puzio, Kicki, Boles\u0142aw Stanis\u0142awski, J\u00f3zef Fila, Ludwik Kope\u0107, J\u00f3zef Podka\u0144ski, Tadeusz \u015awi\u0105der, J\u00f3zef Kita, Lech Sarnowski, \u0141aszkowski, Stefan Biegacz i ja.\u00a0<\/p>\r\n

W rocznic\u0119 powstania<\/strong><\/p>\r\n

– Przed p\u00f3\u0142noc\u0105 oko\u0142o godziny 23 na sale \u017co\u0142nierskie weszli w pe\u0142nym uzbrojeniu cz\u0142onkowie grupy konspiracyjnej, og\u0142aszaj\u0105c alarm i decyzj\u0119 o opuszczeniu koszar w celu udania si\u0119 na rozkaz w\u0142adz konspiracyjnych na koncentracj\u0119 polskich oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich. W kr\u00f3tkim patriotycznym przem\u00f3wieniu do obudzonych koleg\u00f3w nawi\u0105za\u0142em do tradycji powstania styczniowego z 1863 r. , kt\u00f3rego rocznica wybuchu w\u0142a\u015bnie przypada\u0142a w te dni. Zaapelowa\u0142em o zachowanie spokoju i ciszy oraz o bezwzgl\u0119dne wykonywanie rozkaz\u00f3w grupy konspiracyjnej. M\u0142odzi ch\u0142opcy zastosowali si\u0119 do mojego apelu bez zb\u0119dnych pyta\u0144. Zbierali bro\u0144 oraz ekwipunek i wychodzili na wskazane punkty zbi\u00f3rki. W tym czasie Tadeusz \u015awi\u0105der, Adam Jankowski, Zbigniew Krzysztofowicz i J\u00f3zef Bara\u0144ski rozbroili Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy kwaterowali na pierwszym pi\u0119trze koszar i osadzili ich w areszcie na parterze. Pozostawili\u015bmy ich \u017cywymi, uwa\u017cali\u015bmy, \u017ce ich prze\u0142o\u017ceni i tak ich surowo ukaraj\u0105 za to, \u017ce mieli tak s\u0142aby nadz\u00f3r nad batalionem. Ca\u0142a akcja przebieg\u0142a zgodnie z planem. Grupa Tadeusza \u015awi\u0105dra\u00a0 musia\u0142a tylko nieco d\u0142u\u017cej zaczeka\u0107 przy bramie na patrol wracaj\u0105cy z Maciejowa, dowodzony przez podoficera niemieckiego. Rozbrojeniu Niemca towarzyszy\u0142a nerwowa szarpanina. Niemiec usi\u0142owa\u0142 si\u0119 broni\u0107, ale zosta\u0142 rozbrojony i odprowadzony do reszty Niemc\u00f3w siedz\u0105cych w areszcie. Kolumna batalionu w tym czasie by\u0142a uformowana. W jej sk\u0142adzie znajdowa\u0142o si\u0119 20 za\u0142adowanych podw\u00f3d. Gdy patrol do niej do\u0142\u0105czy\u0142, natychmiast ruszy\u0142a w kierunku Zasmyk. Przemarszem dowodzi\u0142a grupa w sk\u0142adzie: Tadeusz \u015awi\u0105der , J\u00f3zef Kita, Adam Jankowski i ja. Marsz odbywa\u0142 si\u0119 w ci\u0119\u017ckich warunkach zimowych, panowa\u0142 kilkunastostopniowy mr\u00f3z, a drogi i pola by\u0142y pokryte grub\u0105 warstw\u0105 \u015bniegu. W czasie marszu zdarzy\u0142 si\u0119 drobny incydent. W pewnym momencie zauwa\u017cyli\u015bmy kilku dobrze podpitych koleg\u00f3w, jad\u0105cych na podwodach. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w\u015br\u00f3d za\u0142adowanej \u017cywno\u015bci by\u0142a te\u017c beczka z alkoholem, kt\u00f3rym cz\u0119\u015b\u0107 koleg\u00f3w hojnie si\u0119 cz\u0119stowa\u0142a.\u00a0<\/p>\r\n

W trosce o dyscyplin\u0119<\/strong><\/p>\r\n

– By nie dopu\u015bci\u0107 do jakiegokolwiek rozprz\u0119\u017cenia dyscypliny, cz\u0142onkowie grupy konspiracyjnej podj\u0119li decyzj\u0119 o wylaniu alkoholu. Odkr\u0119cono kurek i w\u00f3dka pola\u0142a si\u0119 na \u015bnieg, odprowadzana m\u0119tnymi oczami podpitych koleg\u00f3w. O \u015bwicie 21 stycznia kolumna zbli\u017ca\u0142a si\u0119 w okolicy Lubli\u0144ca do tor\u00f3w linii kolejowej Kowel-W\u0142odzimierz Wo\u0142y\u0144ski. Nagle ujrzeli\u015bmy nadje\u017cd\u017caj\u0105cy poci\u0105g towarowy z wojskiem niemieckim. Kolumna si\u0119 zatrzyma\u0142a i wszyscy oczekiwali\u015bmy na rozw\u00f3j wydarze\u0144. Wszystko mog\u0142o si\u0119 wydarzy\u0107. Ostatecznie poci\u0105g min\u0105\u0142 kolumn\u0119 i ta posz\u0142a dalej. Przekroczyli\u015bmy tory i przez Zielon\u0105, Zasmyki i Gruszunk\u0119 dotar\u0142a do Suszybaby, w kt\u00f3rej stacjonowa\u0142y oddzia\u0142y partyzanckie \u201eSoko\u0142a\u201d i \u201eJastrz\u0119bia\u201d. Po pierwszym partyzanckim posi\u0142ku, podczas Mszy \u015bw. odprawionej przez kapelana ks. Antoniego D\u0105browskiego \u201eRafa\u0142a\u201d \u017co\u0142nierze batalionu z\u0142o\u017cyli przysi\u0119g\u0119 wojskow\u0105. Do nowo przyby\u0142ych \u017co\u0142nierzy przem\u00f3wi\u0142 mjr Jan Szatkowski \u201eKowal\u201d, przyjmuj\u0105c ich w poczet swych oddzia\u0142\u00f3w. W ten spos\u00f3b oko\u0142o 450 dobrze uzbrojonych i przeszkolonych \u017co\u0142nierzy zasili\u0142o szeregi tworz\u0105cej si\u0119 27 Wo\u0142y\u0144skiej Dywizji Piechoty. Batalion zosta\u0142 podzielony. Jego poszczeg\u00f3lne kompanie zosta\u0142y do\u0142\u0105czone do formuj\u0105cych si\u0119 batalion\u00f3w. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 grupy konspiracyjnej w batalionie maciejowskim zako\u0144czona pomy\u015blnym wyprowadzeniem ca\u0142ego stanu\u00a0 osobowego z pe\u0142nym uzbrojeniem do rejonu koncentracji oddzia\u0142\u00f3w AK, zosta\u0142a wysoko oceniona przez Komend\u0119 Okr\u0119gu Wo\u0142y\u0144skiego AK. Komendant okr\u0119gu p\u0142k Kazimierz B\u0105bi\u0144ski \u201eLubo\u0144\u201d , dzia\u0142aj\u0105c na podstawie upowa\u017cnienia Naczelnego Wodza RP i Komendanta Si\u0142 Zbrojnych w Kraju nada\u0142 Br\u0105zowy Krzy\u017c Zas\u0142ugi z Mieczami\u00a0 : Witoldowi I\u017cykowskiemu, Adamowi Jankowskiemu, Tadeuszowi \u015awi\u0105drowi, J\u00f3zefowi Kicie, W\u0142adys\u0142awowi Majewskiemu, Leonardowi Rutkowskiemu, Zbigniewowi Krzysztofowiczowi, Aleksandrowi Dziurawcowi , Lechowi Sarnowskiemu i mnie. Rozkaz o odznaczeniach zosta\u0142 odczytany w oddzia\u0142ach w ko\u0144cu stycznia 1944 r. Niestety, lista odznaczonych zagin\u0119\u0142a, prawdopodobnie podczas walk dywizji w okr\u0105\u017ceniu w Lasach Mosurskich i przebijania si\u0119 z okr\u0105\u017cenia. Po wojnie z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w nie wr\u00f3cono do tej sprawy.\u00a0<\/p>\r\n

W os\u0142onie koncentracji<\/strong><\/p>\r\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0– Po wykonaniu zadania w grupie konspiracyjnej w batalionie \u017candarmerii, stacjonuj\u0105cym w Maciejowie W\u0142adys\u0142aw Filar\u00a0 rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w 3 kompanii ppor. \u201eJura\u201d, dzia\u0142aj\u0105cej w sk\u0142adzie batalionu \u201eSoko\u0142a\u201d. Zosta\u0142a ona skierowana do Czernijowa z zadaniem os\u0142ony rejonu koncentracji oddzia\u0142\u00f3w zgrupowania \u201eGromada\u201d od po\u0142udnia.<\/p>\r\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – By\u0142a to wioska ukrai\u0144ska, le\u017c\u0105ca na skraju Las\u00f3w \u015awinarzy\u0144skich – oko\u0142o 4 km na po\u0142udniowy zach\u00f3d od Kupiczowa. Ludno\u015b\u0107 ukrai\u0144ska opu\u015bci\u0142a wiosk\u0119. Jedynym jej mieszka\u0144cem by\u0142 Czech, kt\u00f3rego dom le\u017ca\u0142 na skraju wsi od strony Kupiczowa. Byli\u015bmy najdalej wysuni\u0119ta plac\u00f3wk\u0105 w kierunku Siczy \u015awinarzy\u0144skiej – silnej bazy UPA. Kompania zaj\u0119\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 wsi na kwatery, przygotowa\u0142a stanowiska obronne i rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 normalne \u017cycie \u017co\u0142nierskie, zorganizowane wed\u0142ug regulaminu s\u0142u\u017cby wewn\u0119trznej.<\/p>\r\n

Cdn.<\/p>\r\n

Marek A. Koprowski<\/em>
<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Symbolem pojednania i przymierza by\u0142a ustalona odznaka w kszta\u0142cie ko\u0142a, kt\u00f3rego jedn\u0105 po\u0142ow\u0119 wype\u0142nia\u0142y barwy narodowe polskie, a drug\u0105 barwy narodowe ukrai\u0144skie. – M\u00f3wi\u0105c o zbrodniach ukrai\u0144skich w powiecie w\u0142odzimierskim wspomnie\u0107 te\u017c trzeba o tragedii, kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 w Dominopolu – podkre\u015bla W\u0142adys\u0142aw Filar. – \u015awiadczy ona bowiem wyra\u017anie, w jaki spos\u00f3b UPA wyobra\u017ca\u0142a sobie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[17,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56352"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56352"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56352\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}