{"id":56131,"date":"2012-04-30T10:12:18","date_gmt":"2012-04-30T15:12:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=56131"},"modified":"2012-04-30T10:12:18","modified_gmt":"2012-04-30T15:12:18","slug":"wracamy-do-gry-polska-nas-potrzebuje-ryszard-terlecki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=56131","title":{"rendered":"Wracamy do gry. Polska nas potrzebuje – Ryszard Terlecki<\/em>"},"content":{"rendered":"

Czy jeszcze to pami\u0119tacie? Lato i jesie\u0144 1980 r., gdy trzeba by\u0142o wsta\u0107, rozprostowa\u0107 plecy i powiedzie\u0107 g\u0142o\u015bno: mamy was do\u015b\u0107, czerwone pacho\u0142ki, wasz czas si\u0119 ko\u0144czy.<\/strong>

Pami\u0119tacie ten strach, kt\u00f3ry jeszcze trzyma\u0142 za gard\u0142o, ale i\u00a0t\u0119 w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107, \u017ce ju\u017c d\u0142u\u017cej tak by\u0107 nie mo\u017ce? I\u00a0\u0142zy, gdy w\u00a0grudniu 1980 r. pokazywali w\u00a0telewizji nasz pomnik z\u00a0trzema krzy\u017cami w\u00a0Gda\u0144sku. Wtedy widzieli\u015bmy to jasno: oni boj\u0105 si\u0119 jeszcze bardziej ni\u017c my i\u00a0nic ju\u017c nie zatrzyma fali, kt\u00f3ra nas niesie do zwyci\u0119stwa.

Droga do wolno\u015bci<\/strong>

Tak by\u0142o. Ale potem przyszed\u0142 bydgoski marzec i\u00a0stan\u0119li\u015bmy u\u00a0progu rewolucji. Ca\u0142y kraj zatrzyma\u0142 si\u0119 na cztery godziny powszechnego strajku. M\u00f3wili\u015bmy: teraz albo nigdy i\u00a0wielu z\u00a0nas by\u0142o gotowych na wszystko. 14 mln robotnik\u00f3w, urz\u0119dnik\u00f3w, rolnik\u00f3w, student\u00f3w, nawet licealist\u00f3w wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w\u00a0tym najwi\u0119kszym polskim prote\u015bcie. Na 31 marca zapowiedziano bezterminowy strajk generalny. Albo my, albo komuni\u015bci. Par\u0119 lat p\u00f3\u017aniej Jacek Kuro\u0144 tak wspomina\u0142 wiec w\u00a0Ursusie w\u00a0jeden z\u00a0tych ch\u0142odnych marcowych dni:

\u201ePrzemawia\u0142em do ludzi na halach. Od maszyn skupione, powa\u017cne oczy. Ju\u017c nie by\u0142o krzykaczy, byli ludzie \u015bwiadomi sytuacji. I\u00a0zdeterminowani. Wsta\u0142a tam w\u00a0pewnej chwili pani w\u00a0\u015brednim wieku, bardzo zniszczona.
– Ja si\u0119 boj\u0119 – m\u00f3wi\u0142a – bardzo si\u0119, prosz\u0119 pana, boj\u0119.\u00a0 Ale wiem, \u017ce musz\u0119 przem\u00f3c ten l\u0119k. Ju\u017c do\u015b\u0107. Mam dzieci, wnuki. Oni nie mog\u0105 prze\u017cy\u0107 \u017cycia w\u00a0tym upokarzaj\u0105cym strachu. Trzeba to prze\u0142ama\u0107, trudno, trzeba p\u00f3j\u015b\u0107 i\u00a0uderzy\u0107.
I\u00a0nie by\u0142 to g\u0142os odosobniony. Ludzie szykowali si\u0119 jak do powstania\u201d.<\/em>

Porozumienie, kt\u00f3re potem podpisano, bola\u0142o jak policzek. Mo\u017ce by\u0142y za tym jakie\u015b racje, mo\u017ce zimna kalkulacja narzuca\u0142a kompromis. Ale a\u017c do stanu wojennego Solidarno\u015b\u0107 nie by\u0142a ju\u017c w\u00a0stanie zmobilizowa\u0107 swoich zwolennik\u00f3w do ponownego zrywu.

A\u00a0pami\u0119tacie wybory w\u00a0czerwcu 1989 r.? Nie wszystko by\u0142o do wygrania, ale czuli\u015bmy si\u0119 wtedy, jakby s\u0142o\u0144ce za\u015bwieci\u0142o po wiosennej ulewie. Chcia\u0142o si\u0119 \u017cy\u0107, chocia\u017c a\u017c kr\u0119ci\u0142o si\u0119 w\u00a0g\u0142owie od pytania: co dalej? Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce wszystko jest w\u00a0zasi\u0119gu<\/a> r\u0119ki.

I\u00a0chocia\u017c cieszyli\u015bmy si\u0119, gdy powsta\u0142 rz\u0105d Tadeusza Mazowieckiego, to ju\u017c kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej zbierali\u015bmy si\u0119 pod sztandarem przyspieszenia. W\u00a0kampanii wyborczej Wa\u0142\u0119sy \u017c\u0105dali\u015bmy rozliczenia bezpieki, odebrania zaw\u0142aszczonych maj\u0105tk\u00f3w, dymisji genera\u0142\u00f3w na sowieckim \u017co\u0142dzie, delegalizacji komunistycznej partii, wtedy ju\u017c pod zmienion\u0105 nazw\u0105. Wygrali\u015bmy te wybory, ale Wa\u0142\u0119sa zaraz potem porzuci\u0142 ob\u00f3z wolno\u015bci na rzecz politycznych kr\u0119taczy.

Zlekcewa\u017cona szansa<\/strong>

Tak si\u0119 zacz\u0119\u0142a wolna Polska. Chocia\u017c powsta\u0142a z\u00a0naszego trudu i\u00a0uporu, mieli\u015bmy troch\u0119 takie wra\u017cenie, jakby spad\u0142a nam z\u00a0nieba. Jakby j\u0105 kto\u015b wytargowa\u0142 dla nas ponad naszymi g\u0142owami. Pokolenie II Rzeczypospolitej szanowa\u0142o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, za kt\u00f3r\u0105 zap\u0142aci\u0142o w\u0142asn\u0105 krwi\u0105. Nas wolna Polska nie kosztowa\u0142a zbyt wiele, wi\u0119c lekcewa\u017cyli\u015bmy darowan\u0105 szans\u0119.

Pami\u0119tacie tamte lata? Kiedy obalili rz\u0105d Olszewskiego i\u00a0kiedy komuna wygra\u0142a wybory? Kiedy Kwa\u015bniewski by\u0142 magistrem, a\u00a0agenci obsadzali ministerialne fotele? Kiedy Solidarno\u015b\u0107 pali\u0142a opony na ulicach Warszawy i\u00a0latami wlok\u0142y si\u0119 procesy zbrodniarzy?

M\u00f3wili\u015bmy wtedy: my ju\u017c zrobili\u015bmy swoje. Teraz m\u0142odzi musz\u0105 wzi\u0105\u0107 sprawy w\u00a0swoje r\u0119ce. Nie potrzebowali\u015bmy wiele. Wystarczy\u0142 skromny dostatek, troch\u0119 \u015bwiata ogl\u0105danego z\u00a0wycieczkowego autokaru, zimne piwo w\u00a0barze na rogu, siedmioletni samoch\u00f3d z\u00a0Zachodu, czasem troch\u0119 wzrusze\u0144, gdy w\u00a0telewizji pokazali czasy naszej m\u0142odo\u015bci. Cieszyli\u015bmy si\u0119, gdy ods\u0142aniano pomniki naszych bohater\u00f3w, ale r\u00f3wnocze\u015bnie przekonywali\u015bmy, \u017ceby gorzk\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 nie zatruwa\u0107 beztroskich lat naszych dzieci. Nie chcieli\u015bmy by\u0107 weteranami, dumnie odrzucali\u015bmy kombatanckie profity, nie potrzebowali\u015bmy order\u00f3w ani rocznicowych gali. Nie narzucali\u015bmy si\u0119 z\u00a0nasz\u0105 histori\u0105, chcieli\u015bmy polsk\u0105 m\u0142odzie\u017c uchroni\u0107 od spor\u00f3w i\u00a0rozczarowa\u0144.

Owszem, widzieli\u015bmy drani, kt\u00f3rzy dorabiali si\u0119 na przedawnionych przest\u0119pstwach, umorzonych po\u017cyczkach, ukradzionym pierwszym milionie. Ale uwa\u017cali\u015bmy, \u017ce takie s\u0105 koszty \u201etransformacji\u201d. Widzieli\u015bmy ludzi bezpieki ulokowanych w\u00a0tajnych s\u0142u\u017cbach, w\u00a0mediach czy w\u00a0dyplomacji, ale uwa\u017cali\u015bmy, \u017ce lepiej niech si\u0119 zajm\u0105 czym\u015b po\u017cytecznym, ni\u017c mieliby<\/a> spiskowa\u0107 przeciwko Polsce. Widzieli\u015bmy, jak komunistyczni aparatczycy i\u00a0tajni wsp\u00f3\u0142pracownicy robi\u0105 kariery na uczelniach i\u00a0jak wychowuj\u0105 kolejne pokolenie oportunist\u00f3w i\u00a0spryciarzy, ale m\u00f3wili\u015bmy, \u017ce musi min\u0105\u0107 wiele lat, zanim ostatecznie uwolnimy si\u0119 od brzemienia PRL.

Pozwolili\u015bmy rozpanoszy\u0107 si\u0119 w\u00a0Polsce cwaniactwu, k\u0142amstwu, nieuczciwo\u015bci. Pozwolili\u015bmy rz\u0105dzi\u0107 pozbawionym skrupu\u0142\u00f3w nieukom, pozwolili\u015bmy drwi\u0107 z\u00a0prawa z\u0142odziejom i\u00a0\u0142ap\u00f3wkarzom. Wzruszali\u015bmy ramionami, gdy sprzedawano narodowy maj\u0105tek. Pogodzili\u015bmy si\u0119 nawet ze \u015bmierci\u0105 naszego Prezydenta.

Zn\u00f3w za\u0142opocz\u0105 sztandary<\/strong>

I\u00a0gdzie jeste\u015bmy dzisiaj? Dosz\u0142o do tego, \u017ce jeste\u015bmy mieszka\u0144cami peryferyjnego pa\u0144stwa, z\u00a0kt\u00f3rego m\u0142odzie\u017c emigruje za tani\u0105 robot\u0105. Dla podtrzymania w\u0142adzy pazernych nieudacznik\u00f3w zaci\u0105gni\u0119to d\u0142ugi, kt\u00f3re b\u0119dziemy sp\u0142acali przez pokolenia. Stali\u015bmy si\u0119 po\u015bmiewiskiem Europy – pa\u0144stwem, kt\u00f3re nie potrafi poradzi\u0107 sobie z\u00a0budow\u0105 dr\u00f3g i\u00a0napraw\u0105 kolei, kt\u00f3rego rz\u0105d buduje najdro\u017csze na \u015bwiecie stadiony, ale z\u00a0braku pieni\u0119dzy zamyka szko\u0142y i\u00a0ci\u0119\u017cko chorym odbiera nadziej\u0119 na wyleczenie.

Teraz okazuje si\u0119 tak\u017ce, \u017ce ostatnie wolne media s\u0105 zagro\u017cone, \u017ce machiny pa\u0144stwa u\u017cywa si\u0119 do wyplenienia patriotyzmu, \u017ce za g\u0142odowe emerytury<\/a> b\u0119dziemy pracowali tak d\u0142ugo, jak to mo\u017cliwe, r\u00f3wnocze\u015bnie dop\u0142acaj\u0105c greckim emerytom, \u017ceby mieli za co sp\u0142aca\u0107 po\u017cyczki zaci\u0105gni\u0119te w\u00a0niemieckich bankach. Za chwil\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 zostanie pozbawiony wszelkich podstaw funkcjonowania, a\u00a0religia – ostatni azyl dla zasad godnego \u017cycia – wyrugowana ze szk\u00f3\u0142.

Ogl\u0105damy w\u00a0telewizji migawki z\u00a0marsz\u00f3w wolno\u015bci i\u00a0chocia\u017c ich obraz jest wyko\u015blawiany przez dziennikarskie szumowiny, to jednak dziwimy si\u0119, \u017ce tylu ludzi zebra\u0142o si\u0119 jeszcze pod starymi sztandarami. A\u00a0my? Dlaczego nie wychodzimy z\u00a0dom\u00f3w? Dlaczego nie przyst\u0119pujemy do konfederacji wolnych Polak\u00f3w? Dlaczego nie wyci\u0105gamy z\u00a0dna szuflady wyp\u0142owia\u0142ych bia\u0142o-czerwonych opasek i\u00a0nie dzwonimy do starych koleg\u00f3w, z\u00a0kt\u00f3rymi chodzi\u0142o si\u0119 na manifestacje, a\u00a0potem na zebrania nieistniej\u0105cych ju\u017c organizacji? Na co czekamy?

To w\u0142a\u015bnie teraz zn\u00f3w jeste\u015bmy potrzebni. Zanim b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano, zanim oka\u017ce si\u0119, \u017ce na nast\u0119pn\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 zn\u00f3w trzeba b\u0119dzie czeka\u0107 120\u00a0lat. Musimy tak jak w\u00a01980 i\u00a01989 r. jeszcze raz zdoby\u0107 si\u0119 na polityczn\u0105 mobilizacj\u0119. Musimy jeszcze raz potrz\u0105sn\u0105\u0107 Polsk\u0105. Musimy doko\u0144czy\u0107 tamt\u0105 prac\u0119.

I\u00a0nie \u0142ud\u017amy si\u0119, \u017ce b\u0119dzie \u0142atwo. Wrogowie zrobi\u0105 wszystko, \u017ceby nas podzieli\u0107, rozdrobi\u0107, sk\u0142\u00f3ci\u0107. Chorzy ambicjonerzy, polityczni pieniacze i\u00a0zwyczajni agenci b\u0119d\u0105 wo\u0142ali, \u017ce \u0142atwiej wygramy osobno ni\u017c razem. Telewizje, kt\u00f3re na co dzie\u0144 obrzucaj\u0105 nas b\u0142otem, teraz z\u00a0trosk\u0105 po\u015bwiec\u0105 nam swoj\u0105 uwag\u0119 i\u00a0b\u0119d\u0105 zaprasza\u0142y wszystkich, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 przekonywali, \u017ce aby si\u0119 zjednoczy\u0107, najpierw trzeba si\u0119 podzieli\u0107.

3 maja zn\u00f3w \u0142opocz\u0105 sztandary. Kiedy\u015b by\u0142o nas 10 mln. W\u00a0Solidarno\u015bci, w\u00a0\u201eS\u201d Rolnik\u00f3w, w\u00a0NZS, w\u00a0Federacji M\u0142odzie\u017cy Walcz\u0105cej. W\u00a0Porozumieniu Centrum by\u0142o kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy ludzi, tysi\u0105ce w\u00a0Porozumieniu Ludowym, w\u00a0Ruchu Odbudowy Polski, w\u00a0Zjednoczeniu Chrze\u015bcija\u0144sko-Narodowym. I\u00a0w\u00a0kilkudziesi\u0119ciu innych partiach i\u00a0organizacjach, o\u00a0kt\u00f3rych dzi\u015b ju\u017c ma\u0142o kto pami\u0119ta. Jeszcze raz zbierzmy si\u0119 razem. Gdy ruszymy, za nami p\u00f3jd\u0105 m\u0142odzi.

Maj to miesi\u0105c nadziei. Zwyci\u0119stwo jest na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. Polska nas potrzebuje.<\/p>\r\n

Ryszard Terlecki<\/em><\/strong>
<\/em><\/p>\r\n

Autor to by\u0142y opozycjonista. Od 1977 r.\u00a0wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ze Studenckim Komitetem Solidarno\u015bci, a\u00a0nast\u0119pnie z\u00a0Komitetem Obrony Robotnik\u00f3w. W\u00a01980 r. wst\u0105pi\u0142 do NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. Pose\u0142 Prawa i\u00a0Sprawiedliwo\u015bci.

<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy jeszcze to pami\u0119tacie? Lato i jesie\u0144 1980 r., gdy trzeba by\u0142o wsta\u0107, rozprostowa\u0107 plecy i powiedzie\u0107 g\u0142o\u015bno: mamy was do\u015b\u0107, czerwone pacho\u0142ki, wasz czas si\u0119 ko\u0144czy. Pami\u0119tacie ten strach, kt\u00f3ry jeszcze trzyma\u0142 za gard\u0142o, ale i\u00a0t\u0119 w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107, \u017ce ju\u017c d\u0142u\u017cej tak by\u0107 nie mo\u017ce? I\u00a0\u0142zy, gdy w\u00a0grudniu 1980 r. pokazywali w\u00a0telewizji nasz pomnik z\u00a0trzema […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56131"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56131"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56131\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}