{"id":56055,"date":"2012-04-27T21:48:19","date_gmt":"2012-04-28T02:48:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=56055"},"modified":"2012-04-27T21:54:37","modified_gmt":"2012-04-28T02:54:37","slug":"afryka-jak-poligon-z-prof-witoldem-kiezunem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=56055","title":{"rendered":"Afryka jak poligon – Z prof. Witoldem Kie\u017cunem<\/em>"},"content":{"rendered":"

Z prof. Witoldem Kie\u017cunem, wybitnym ekspertem w dziedzinie organizacji i zarz\u0105dzania, by\u0142ym przedstawicielem misji ONZ w Rwandzie, rozmawia Mariusz Bober<\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/a>Do wybuchu wojny w Rwandzie pe\u0142ni\u0142 Pan funkcj\u0119 kierownika projektu ONZ w tym kraju w ramach misji modernizacji kraj\u00f3w Afryki Centralnej… Dlaczego dosz\u0142o tam do ludob\u00f3jstwa?<\/strong><\/p>\r\n

– Pierwszy raz przyjecha\u0142em na sze\u015b\u0107 tygodni do Afryki pod koniec 1979 r., a potem prawie 10 lat pracowa\u0142em w Burundi i s\u0105siedniej Rwandzie, w krajach zamieszka\u0142ych g\u0142\u00f3wnie przez dwa odr\u0119bne plemiona: Hutu, ludzi o niskim wzro\u015bcie i negroidalnych rysach twarzy, stanowi\u0105cych ponad 80 proc. ludno\u015bci, oraz kilkana\u015bcie procent Tutsi – wysokich, maj\u0105cych ok. 190 cm wzrostu, o ciemnobr\u0105zowym zabarwieniu sk\u00f3ry i bardziej zbli\u017conych do europejskich rysach twarzy. W Rwandzie po uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w 1962 roku w ramach wewn\u0119trznych walk o w\u0142adz\u0119 du\u017cy procent Tutsi emigrowa\u0142 do s\u0105siedniej Ugandy, a w\u0142adz\u0119 obj\u0119li wy\u0142\u0105cznie Hutu. Ludno\u015b\u0107 Ugandy stanowi plemi\u0119 zbli\u017cone zar\u00f3wno postur\u0105, jak i j\u0119zykiem do Tutsi z Rwandy, kt\u00f3rzy reprezentuj\u0105c wy\u017cszy poziom intelektualny, \u0142atwo doszli do kierowniczych stanowisk g\u0142\u00f3wnie w wojsku. Marzyli jednak o powrocie do Rwandy i o obj\u0119ciu tam w\u0142adzy. Nawi\u0105zali wi\u0119c kontakt z przedstawicielami wielkiego anglosaskiego ameryka\u0144sko-brytyjskiego kapita\u0142u, uzgadniaj\u0105c koncepcj\u0119 ataku na Rwand\u0119 i dalszej ekspansji zbrojnej poprzez Burundi rz\u0105dzone przez Tutsi do Zairu [dzi\u015b Demokratyczna Republika Konga – red.], najbogatszego we wszelkiego rodzaju minera\u0142y kraju Afryki. Anglosaski kapita\u0142 liczy\u0142 na zaw\u0142aszczenie wielkich \u017ar\u00f3de\u0142 bogactwa centralnej Afryki, g\u0142\u00f3wnie Zairu, takich jak: z\u0142oto, diamenty, uran itp. Tutsi jako oficerowie Ugandy przeszli w Stanach Zjednoczonych w zorganizowanych przez koncerny anglosaskie o\u015brodkach szkoleniowych kursy pos\u0142ugiwania si\u0119 broni\u0105 ich produkcji. Wyposa\u017cona w ni\u0105 armia Ugandy zaatakowa\u0142a Rwand\u0119. Gdy prezydent tego kraju zgin\u0105\u0142 w zestrzelonym samolocie, rz\u0105dz\u0105cy w Rwandzie Hutu dokonali w ramach odwetu akcji wymordowania (g\u0142\u00f3wnie za pomoc\u0105 maczet) przez zorganizowane grupy ok. 800 tys. mieszkaj\u0105cych w Rwandzie Tutsi i Hutu z mieszanych ma\u0142\u017ce\u0144stw i zaprzyja\u017anionych z Tutsi. W tym okresie prawie wszyscy moi wsp\u00f3\u0142pracownicy (pochodz\u0105cy z tego kraju) zostali wymordowani.<\/p>\r\n

Czyli za konfliktem plemiennym kry\u0142y si\u0119 wp\u0142ywy wielkiego kapita\u0142u zachodniego?<\/strong><\/p>\r\n

– Niestety tak. Anglosaski kapita\u0142 wykorzysta\u0142 konflikt plemienny do zrobienia interesu na sprzeda\u017cy broni, a nast\u0119pnie przej\u0119cia kontroli nad eksploatacj\u0105 surowc\u00f3w mineralnych w Rwandzie, a tak\u017ce w ca\u0142ej centralnej Afryce, zw\u0142aszcza w Zairze, s\u0105siaduj\u0105cym z Burundi. Zreszt\u0105 wiele dzisiejszych konflikt\u00f3w zbrojnych na \u015bwiecie jest wywo\u0142ywanych przez wielki kapita\u0142 zbrojeniowy. Jego strategia polega na kszta\u0142towaniu atmosfery zagro\u017cenia uzasadniaj\u0105cego wzrost wydatk\u00f3w zbrojeniowych i na pobudzaniu konflikt\u00f3w, a nawet wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu w kszta\u0142towaniu konflikt\u00f3w zbrojnych. Okazuje si\u0119, \u017ce nawet niewielkie rozmiarami, ale liczne konflikty zbrojne, stale notowane w skali \u015bwiata, s\u0105 bardzo op\u0142acalne dla tego sektora, bo np. koszty produkcji karabinu maszynowego Ka\u0142asznikowa, kt\u00f3rego licencj\u0119 ju\u017c dawno zakupi\u0142 przemys\u0142 ameryka\u0144ski, wynosz\u0105 jedynie oko\u0142o 15 proc. jego ceny.<\/p>\r\n

Dlaczego w\u0142a\u015bnie Afryka sta\u0142a si\u0119 celem tak ogromnej ekspansji \u015bwiatowych koncern\u00f3w?<\/strong><\/p>\r\n

– W Afryce wielkie firmy zacz\u0119\u0142y szuka\u0107 z jednej strony taniej si\u0142y roboczej, a z drugiej – r\u00f3\u017cnych surowc\u00f3w, kt\u00f3re na tym kontynencie wyst\u0119puj\u0105 w ogromnej obfito\u015bci. Eksploatuje si\u0119 tam w\u0142a\u015bciwie prawie wszystkie surowce – od z\u0142ota, uranu, ropy naftowej, miedzi po diamenty itp. Rekolonizacja polega\u0142a tam na zaakceptowaniu zasady niepodleg\u0142o\u015bci politycznej kraj\u00f3w afryka\u0144skich przy wykupie pa\u0144stwowych przedsi\u0119biorstw zajmuj\u0105cych si\u0119 wydobyciem r\u00f3\u017cnego typu minera\u0142\u00f3w i produkcj\u0105 np. kawy, herbaty czy innych tropikalnych ro\u015blin.<\/p>\r\n

Mimo tak wielkich bogactw wyst\u0119puj\u0105cych na tym kontynencie – w\u0142a\u015bnie tam najwi\u0119cej ludzi g\u0142oduje…<\/strong><\/p>\r\n

– Afryka nie jest jednolitym kontynentem. Kl\u0119ska g\u0142odu wyst\u0119puje w krajach niezdolnych do efektywnej produkcji rolnej ze wzgl\u0119du na nieurodzajn\u0105 ziemi\u0119 nieraz pokryt\u0105 piaskiem, z jednoczesnym brakiem \u017ar\u00f3de\u0142 wody. Spo\u0142eczne przyczyny tej kl\u0119ski to daleko id\u0105ca stratyfikacja spo\u0142eczna i nieudolne kierownictwo nastawione na w\u0142asny zysk bez racjonalnej polityki rozwoju kraju. Jest to te\u017c pok\u0142osie kilkusetletniej kolonizacji, polityki sta\u0142ego rabunku dokonywanego przez kraje kolonialne, braku koncepcji rozwoju tych kraj\u00f3w, a w szczeg\u00f3lno\u015bci inwestycji wodnych.<\/p>\r\n

Czy strategia rekolonizacji wpisana jest w szerszy projekt geopolityczny?<\/strong><\/p>\r\n

– Proces rekolonizacji zacz\u0105\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie w latach 80. minionego wieku i jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z globalizacj\u0105 ukszta\u0142towan\u0105 dzi\u0119ki niezwyk\u0142emu rozwojowi techniki informacyjnej. Jego zasady zosta\u0142y sformu\u0142owane przez ekonomist\u0119 Johna Williamsona w formie tzw. Konsensusu Waszyngto\u0144skiego, kt\u00f3ry stworzy\u0142 ramy organizacyjne do takiej ekspansji. Zak\u0142ada\u0142 on m.in. pe\u0142n\u0105 swobod\u0119 handlow\u0105, otwarcie granic dla obrotu handlowego i prywatyzacj\u0119 przedsi\u0119biorstw znacjonalizowanych w procesie dekolonizacji. Rekolonizacja by\u0142a wi\u0119c poniek\u0105d efektem globalizacji. Szybki, wr\u0119cz rewolucyjny rozw\u00f3j informatyki, a tak\u017ce \u015brodk\u00f3w transportu lotniczego, morskiego i drogowego umo\u017cliwi\u0142 r\u00f3wnoleg\u0142e prowadzenie dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej przez poszczeg\u00f3lne firmy w skali ca\u0142ego \u015bwiata. W ten spos\u00f3b ukszta\u0142towa\u0142y si\u0119 wielkie \u015bwiatowe koncerny o potencjale finansowym przekraczaj\u0105cym nieraz wielokrotnie potencja\u0142 finansowy wielu pa\u0144stw. Powsta\u0142a nowa struktura polityczna \u015bwiata, w kt\u00f3rej wielkie koncerny mog\u0105 efektywnie kszta\u0142towa\u0107 polityk\u0119 wielu pa\u0144stw. Obok koncern\u00f3w przemys\u0142owych i handlowych ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 grupa wielkich bank\u00f3w wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105ca z ekspansj\u0105 koncern\u00f3w i rozwijaj\u0105ca gie\u0142dow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 spekulacyjn\u0105 ich akcjami. Kierownicza rola wielkich koncern\u00f3w w USA niedawno niezwykle wzros\u0142a dzi\u0119ki uchwale S\u0105du Najwy\u017cszego akceptuj\u0105cego zasad\u0119 mo\u017cliwo\u015bci finansowania przez koncerny dzia\u0142alno\u015bci politycznej bez obowi\u0105zuj\u0105cego do niedawna limitu pieni\u0119\u017cnego.<\/p>\r\n

Dlaczego tak \u0142atwo wielki kapita\u0142 dokona\u0142 ponownego podboju Afryki?<\/strong><\/p>\r\n

– Kadry kierownicze w Afryce s\u0105 ju\u017c nie\u017ale wykszta\u0142cone, ale jednocze\u015bnie bardzo silnie motywowane ch\u0119ci\u0105 osobistego dorobienia si\u0119, czemu s\u0142u\u017cy ekspansja zachodniej kultury konsumpcyjnej, prezentowanej w popularnych filmach g\u0142\u00f3wnie produkcji ameryka\u0144skiej. Jednocze\u015bnie bardzo rozpowszechnione s\u0105 r\u00f3\u017cne formy korupcji. Interesy kapitalistycznych biznesmen\u00f3w s\u0105 obwarowane r\u00f3\u017cn\u0105, z regu\u0142y wysok\u0105 „prowizj\u0105”. Cz\u0119sto okazuje si\u0119 w wyniku gwa\u0142townej zmiany re\u017cimu, \u017ce najwa\u017cniejsi urz\u0119dnicy w pa\u0144stwie maj\u0105 za granic\u0105 konta, na kt\u00f3rych deponuj\u0105 pieni\u0105dze z \u0142ap\u00f3wek id\u0105ce w miliony dolar\u00f3w. W ten spos\u00f3b przebiega proces rekolonizacji ekonomicznej.<\/p>\r\n

Skorumpowane elity nie s\u0142u\u017c\u0105 w\u0142asnemu spo\u0142ecze\u0144stwu.<\/strong>
– Zachodni kapita\u0142 realizuje model: wy macie w\u0142adz\u0119 polityczn\u0105, zachowujecie niepodleg\u0142y kraj, ale my mamy swobod\u0119 w prowadzeniu interes\u00f3w, co oznacza dominacj\u0119 kapita\u0142u zagranicznego w gospodarce. W Afryce towarzyszy temu olbrzymi wzrost importu zachodniej broni. Gdy przyjecha\u0142em do Burundi, s\u0142u\u017cy\u0142o tam ok. 4-5 tys. \u017co\u0142nierzy. Kiedy za\u015b po 7 latach wyje\u017cd\u017ca\u0142em z tego kraju, by\u0142o tam ju\u017c ponad 40 tys. \u017co\u0142nierzy \u015bwietnie uzbrojonych i umundurowanych… Obserwowa\u0142em te procesy jako przedstawiciel ONZ i stara\u0142em si\u0119 u\u015bwiadomi\u0107 w\u0142adzom tych kraj\u00f3w, \u017ce uleganie presji zachodniego kapita\u0142u jest dla nich niekorzystne. Kieruj\u0105c projektem ONZ w Burundi, radzi\u0142em tamtejszym politykom, by nie sprzedawali najbardziej dochodowych bran\u017c, ale zdobywali fundusze na ich rozw\u00f3j, dzi\u0119ki czemu kraj m\u00f3g\u0142by dobrze zarabia\u0107 na posiadanych bogactwach. Zainspirowa\u0142em te\u017c wdro\u017cenie programu monitorowania sprzeda\u017cy pa\u0144stwowych firm i praw do eksploatacji bogactw naturalnych. Nowy, wybrany po zamachu stanu prezydent Burundi zacz\u0105\u0142 realizowa\u0107 proponowan\u0105 przeze mnie polityk\u0119, ale doprowadzi\u0142o to do konfliktu z Bankiem \u015awiatowym. Po interwencji prezesa tego banku w kierownictwie ONZ zosta\u0142em odwo\u0142any i przeniesiony do Rwandy.<\/p>\r\n

W swojej ostatniej ksi\u0105\u017cce „Patologia transformacji” zwr\u00f3ci\u0142 Pan uwag\u0119, \u017ce podobne „chwyty” zachodni kapita\u0142 zastosowa\u0142, dokonuj\u0105c rekolonizacji Polski. Co jest dzi\u015b kluczem do zapewnienia prawdziwej suwerenno\u015bci, tak\u017ce ekonomicznej?<\/strong><\/p>\r\n

– Mo\u017cna dokona\u0107 wyra\u017anego podzia\u0142u na dwa typy pa\u0144stw: * suwerenne ekonomicznie, posiadaj\u0105ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 produkcji przemys\u0142owej, us\u0142ug, handlu i bankowo\u015bci w r\u0119kach kapita\u0142u krajowego i w dodatku partycypuj\u0105cego w mi\u0119dzynarodowych wielkich koncernach rozwijaj\u0105cych w\u0142asn\u0105 produkcj\u0119 eksportow\u0105, stanowi\u0105c\u0105 nadwy\u017ck\u0119 nad importem;
* ekonomicznie skolonizowane, posiadaj\u0105ce formaln\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 polityczn\u0105, ale kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 produkcji przemys\u0142owej, handlu i bankowo\u015bci znajduje si\u0119 w r\u0119kach kapita\u0142u zagranicznego, wykazuj\u0105cych deficyt w handlu zagranicznym i powa\u017cn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 uposa\u017ce\u0144 w stosunku do kraj\u00f3w w pe\u0142ni ekonomicznie suwerennych.
Perspektywa doj\u015bcia Polski do stopy \u017cyciowej kraj\u00f3w ekonomicznie suwerennych jest nawet w skali wielopokoleniowej realna jedynie w przypadku silnego rozwoju inwestycyjnego w kierunku odbudowy bazy gospodarczej, co oczywi\u015bcie jest zadaniem niezwykle trudnym, wymagaj\u0105cym sprawnego pa\u0144stwowego kierownictwa, sprawnej administracji, daleko id\u0105cej wewn\u0119trznej dyscypliny finansowej i spo\u0142ecznej akceptacji dla tego typu d\u0142ugofalowego wysi\u0142ku. W naszej aktualnej sytuacji szans\u0105 jest zdobycie samodzielno\u015bci energetycznej w wyniku procesu eksploatacji \u0142upk\u00f3w, odkrycia dalszych w\u0142asnych \u017ar\u00f3de\u0142 gazu i wreszcie rozwoju chemii w\u0119gla, co umo\u017cliwi\u0142oby radykaln\u0105 zmian\u0119 struktury ekonomicznej Polski.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z prof. Witoldem Kie\u017cunem, wybitnym ekspertem w dziedzinie organizacji i zarz\u0105dzania, by\u0142ym przedstawicielem misji ONZ w Rwandzie, rozmawia Mariusz Bober Do wybuchu wojny w Rwandzie pe\u0142ni\u0142 Pan funkcj\u0119 kierownika projektu ONZ w tym kraju w ramach misji modernizacji kraj\u00f3w Afryki Centralnej… Dlaczego dosz\u0142o tam do ludob\u00f3jstwa? – Pierwszy raz przyjecha\u0142em na sze\u015b\u0107 tygodni do Afryki […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[165],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56055"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56055"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56055\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}