{"id":55824,"date":"2012-04-22T20:37:34","date_gmt":"2012-04-23T00:37:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=55824"},"modified":"2012-04-22T20:37:34","modified_gmt":"2012-04-23T01:37:34","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=55824","title":{"rendered":"Ameryka\u0144ska bomba \u0142upkowa – Teresa W\u00f3jcik<\/em>"},"content":{"rendered":"

Prezydent Obama, do niedawna promuj\u0105cy energi\u0119 odnawialn\u0105 jako najwa\u017cniejsz\u0105 dla gospodarki USA, podczas or\u0119dzia o stanie pa\u0144stwa wymieni\u0142 po raz pierwszy gaz z \u0142upk\u00f3w jako podstawowy dla bezpiecze\u0144stwa kraju. Obama doceni\u0142 surowiec tak\u017ce dlatego, \u017ce dzi\u0119ki jego wydobyciu program odbudowy ameryka\u0144skiej gospodarki, opieraj\u0105cy si\u0119 na przemy\u015ble, ma wyj\u0105tkowe szanse realizacji.<\/strong><\/p>\r\n

Stany Zjednoczone rozpocz\u0119\u0142y swoj\u0105 rewolucj\u0119 \u0142upkow\u0105 niepostrze\u017cenie. Ameryka\u0144skie media przyznaj\u0105, \u017ce przez prawie 10 lat jej nie dostrzega\u0142y. W ci\u0105gu ostatnich miesi\u0119cy do \u0142upkowej rewolucji gazowej do\u0142\u0105cza rewolucja naftowa. Z \u0142upk\u00f3w w USA wydobywa si\u0119 coraz wi\u0119cej ropy, eksperci i ekonomi\u015bci oceniaj\u0105, \u017ce za kilka lat Stany b\u0119d\u0105 w pe\u0142ni niezale\u017cne energetycznie. B\u0119d\u0105 te\u017c powa\u017cnym eksporterem paliw. Na \u015bwiatowym rynku energetycznym zasadnicze zmiany ju\u017c si\u0119 rozpocz\u0119\u0142y – ceny gazu w skali globalnej spad\u0142y.<\/p>\r\n

Rekord wzrostu gospodarczego<\/strong>

Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od odkrycia na pocz\u0105tku lat 90. z\u0142o\u017ca Barnett Shale w Teksasie. Chesapeake Energy, najwi\u0119kszy koncern w USA wydobywaj\u0105cy gaz z \u0142upk\u00f3w, ocenia, \u017ce w tym z\u0142o\u017cu znajduj\u0105 si\u0119 zasoby gazu wynosz\u0105ce 1,2 mld m3. Dla stanu Teksas wystarczy\u0142oby to na 175 lat. Ekonomista dr Raya Perryman oblicza, \u017ce w ci\u0105gu minionej dekady wydobycie gazu \u0142upkowego przynios\u0142o administracji stanu Teksas przychody w kwocie 65,4 mld dol. Wzrost gospodarki tego stanu osi\u0105gn\u0105\u0142 w ostatnich latach rekordowy poziom – 38 proc. PKB! Wiceprezes Chekaspeake Energy Julie H. Wilson stwierdza: \u201eW Teksasie przy wydobyciu gazu ma sta\u0142e zatrudnienie 100 tys. pracownik\u00f3w, a prawie drugie tyle w us\u0142ugach po\u015brednich. Rocznie ze z\u0142o\u017ca Barnett wydobywa si\u0119 gaz warto\u015bci 1,1 mld dol., co daje 730 mln dol. podatk\u00f3w\u201d. Po Teksasie przysz\u0142a kolej na inne stany i na nowe z\u0142o\u017ca. Obecnie w USA i Kanadzie rozpoznano kilkadziesi\u0105t ogromnych obszar\u00f3w geologicznych obfituj\u0105cych w zasoby \u0142upk\u00f3w. Na wi\u0119kszo\u015bci z nich prowadzone jest wydobycie. Wykonano na nich ok. 400 tys. odwiert\u00f3w poszukiwawczych, a nast\u0119pnie eksploatacyjnych.

Tania energia – to jest to<\/strong>

W miar\u0119 rozwoju sektora koszty produkcyjne gazu z \u0142upk\u00f3w znacz\u0105co spad\u0142y – ostatnio jeden odwiert to wydatek 2,5-3 mln dol. W efekcie gaz w Stanach Zjednoczonych kosztuje trzy razy mniej ni\u017c w Europie. \u201eThe Financial Times\u201d podaje, \u017ce do stycznia 2012 r. ceny gazu spad\u0142y o 50 proc. w por\u00f3wnaniu z rokiem 2008 r. Bank of America ocenia, \u017ce do ko\u0144ca III kwarta\u0142u ceny te spadn\u0105 jeszcze bardziej. Wydobycie ro\u015bnie lawinowo – w 2011 r. zwi\u0119kszy\u0142o si\u0119 o 10 proc., do ponad 670 mld m3. Tani gaz to dla obywateli i gospodarki tania energia elektryczna. Wed\u0142ug najnowszych doniesie\u0144 agencji Bloomberg, \u015brednia cena jednego MWh energii wyprodukowanej w USA z gazu wynosi ok. 64 dol., o 20-30 proc. taniej ni\u017c energia wyprodukowana z w\u0119gla i oleju. Niepor\u00f3wnywalnie taniej ni\u017c z wiatru i s\u0142o\u0144ca, biomasy itp. Administracja Stan\u00f3w Zjednoczonych ocenia ostatnio, \u017ce finansowe korzy\u015bci dla gospodarki, osi\u0105gane dzi\u0119ki spadkowi cen gazu i energii, przewy\u017cszaj\u0105 \u0142\u0105czne wydatki antykryzysowe na wspieranie krajowego systemu bankowego, zagro\u017conego przemys\u0142u oraz ca\u0142\u0105 stymulacj\u0119 gospodarki narodowej.

Amerykanie prze\u015bcign\u0119li Rosj\u0119<\/strong>

Departament Energii USA przewiduje, \u017ce wydobycie gazu z \u0142upk\u00f3w w Stanach Zjednoczonych wzro\u015bnie do 2040 r. czterokrotnie. Oznacza to tani\u0105 energi\u0119 i tani surowiec dla kilku sektor\u00f3w. Ameryka\u0144skie koncerny chemiczne zastopowa\u0142y inwestycje za granic\u0105 i w najbli\u017cszych latach zainwestuj\u0105 w kraju 25 mld dol. w nowe zak\u0142ady produkcyjne. Tani gaz zach\u0119ci\u0142 metalurgi\u0119 do budowy nowych stalowni i hut aluminium. Koncerny elektroenergetyczne projektuj\u0105 nowe elektrownie na gaz zamiast starych na w\u0119giel. To s\u0105 wszystko sektory, kt\u00f3rych nie mo\u017cna przenie\u015b\u0107 poza granice USA, czyli miliony miejsc pracy, kt\u00f3re pozostan\u0105 w kraju. Gaz z \u0142upk\u00f3w uznano za d\u017awigni\u0119, kt\u00f3ra podniesie z kolan ca\u0142\u0105 gospodark\u0119. Tak\u017ce rynki finansowe. Raport PwC, opublikowany pod koniec 2011 r., stwierdza, \u017ce ten gaz \u201enap\u0119dza wiatr w \u017cagle\u201d rynkowi fuzji i przej\u0119\u0107 w sektorze naftowo-gazowym Stan\u00f3w Zjednoczonych, pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej zagranicznych partner\u00f3w do \u201e\u0142upkowego interesu\u201d w USA. Na pocz\u0105tku stycznia br. koncerny paliwowe Total (Francja) i Sinopec (Chiny) poinformowa\u0142y, \u017ce inwestuj\u0105 w ameryka\u0144skie z\u0142o\u017ca \u0142upkowe. Total zamierza zainwestowa\u0107 ponad 3,7 mld dol. w eksploatacj\u0119 z\u0142\u00f3\u017c gazu \u0142upkowego wsp\u00f3lnie z koncernami Chesapeake Energy i EnerVest. Chi\u0144ski gigant Sinopec planuje wyda\u0107 2,2 mld dol., aby kupi\u0107 od Devon Energy jedn\u0105 trzeci\u0105 udzia\u0142\u00f3w w koncesjach wydobywczych w Alabamie, Kolorado, Missisipi i Ohio.

Ogromne wydobycie gazu ziemnego w USA nie tylko o\u017cywi\u0142o ameryka\u0144ski rynek, ale tak\u017ce prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na globalny rynek. Spadek cen w Stanach to du\u017cy zaw\u00f3d dla najwi\u0119kszych eksporter\u00f3w – Rosji oraz arabskich kraj\u00f3w rejonu Zatoki Perskiej i p\u00f3\u0142nocnej Afryki. Skurczy\u0142y si\u0119 dotkliwie przychody i zyski tamtejszych producent\u00f3w gazu, zmniejszy\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich politycznego oddzia\u0142ywania na importer\u00f3w gazu. Pierwszym sygna\u0142em, \u017ce globalna rewolucja gazowa staje si\u0119 faktem, by\u0142 moment, gdy USA wyprzedzi\u0142y Rosj\u0119 i sta\u0142y si\u0119 najwi\u0119kszym na \u015bwiecie producentem gazu. To miejsce Amerykanie zajmuj\u0105 od trzech lat. Gazprom wprawdzie pozostaje najwi\u0119kszym na \u015bwiecie koncernem gazowym, ale czo\u0142owe ameryka\u0144skie giganty razem maj\u0105 zdecydowan\u0105 przewag\u0119. Jako firmy prywatne maj\u0105 te\u017c o wiele wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015b\u0107 biznesow\u0105.

Ropa z \u0142upk\u00f3w – druga faza rewolucji energetycznej<\/strong>

Analitycy przewiduj\u0105, \u017ce kolejny cios w dotychczasowy uk\u0142ad si\u0142 na \u015bwiatowym rynku energii nast\u0105pi, gdy USA zast\u0105pi\u0105 rop\u0119 z importu rop\u0105 z w\u0142asnych \u0142upk\u00f3w, tak jak sta\u0142o si\u0119 to z gazem. Wed\u0142ug analityk\u00f3w domu maklerskiego Citigroup Global Markets, dojdzie do tego najp\u00f3\u017aniej w 2020 r. W latach 2005-2006 ok. 60 proc. p\u0142ynnych paliw w USA pochodzi\u0142o z importu. Do 2010 r. ten udzia\u0142 ju\u017c spad\u0142 do 50 proc. EIA ocenia, \u017ce udzia\u0142 importu ropy mo\u017ce w USA za kilka lat spa\u015b\u0107 do 37 proc. Niekt\u00f3rzy s\u0105 przekonani, \u017ce nawet te prognozy s\u0105 zbyt zachowawcze, poniewa\u017c produkcja ropy w USA mo\u017ce rosn\u0105\u0107 szybciej od przewidywa\u0144. Klucz do niezale\u017cno\u015bci energetycznej to czarne z\u0142oto uwi\u0119zione w niekonwencjonalnych z\u0142o\u017cach, czyli ropa z \u0142upk\u00f3w. Ameryka\u0144scy nafciarze od lat pr\u00f3bowali dobra\u0107 si\u0119 do tego bogactwa, ale sta\u0142o si\u0119 to mo\u017cliwe na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105 dopiero obecnie, gdy przy wydobyciu ropy z \u0142upk\u00f3w wykorzystano technologie stosowane do wydobycia gazu ze z\u0142\u00f3\u017c \u0142upkowych. Chesapeake Energy, lider w eksploatacji gazu z \u0142upk\u00f3w, przoduje te\u017c w wydobyciu ropy ze z\u0142\u00f3\u017c \u0142upkowych w Dakocie P\u00f3\u0142nocnej. Dzi\u0119ki eksploatacji tych z\u0142\u00f3\u017c wydobycie ropy w USA wzros\u0142o (o 8 proc.) po raz pierwszy od 25 lat. Na \u015bwiecie ju\u017c doceniono te sukcesy. Na pocz\u0105tku 2012 r. francuski koncern Total, hiszpa\u0144ski Repsol, japo\u0144ski Marubeni i chi\u0144ski Sinopec zainwestowa\u0142y prawie 7 mld dol. w wydobycie ropy z ameryka\u0144skich \u0142upk\u00f3w.

Geopolityczne konsekwencje<\/strong>

Szef koncernu ConocnoPhillips, Jim Mulya, twierdzi, \u017ce \u201erewolucja \u0142upkowa ju\u017c rozszerzy\u0142a si\u0119 na krajow\u0105 produkcj\u0119 ropy. Mo\u017ce rozwija\u0107 si\u0119 wed\u0142ug tego samego scenariusza, co w przypadku gazu ziemnego. B\u0142yskawicznie\u201d. To b\u0119dzie wielki prze\u0142om, Stany Zjednoczone maj\u0105 w z\u0142o\u017cach \u0142upk\u00f3w co najmniej pi\u0119\u0107, sze\u015b\u0107 razy wi\u0119cej ropy ni\u017c Arabia Saudyjska – najwi\u0119ksza obecnie pot\u0119ga naftowa \u015bwiata. Dr Salman Ghouri, starszy ekonomista w Qatar Petroleum, podkre\u015bla, \u017ce gdy dojdzie do wydobycia ropy z \u0142upk\u00f3w na przewidzian\u0105 w USA skal\u0119, to zagraniczni dostawcy b\u0119d\u0105 mie\u0107 powa\u017cne problemy z \u201emorzem ropy, kt\u00f3re dotychczas kupowali Amerykanie. To b\u0119dzie wstrz\u0105s dla energetyki \u015bwiatowej\u201d. I dotkliwy cios dla szejk\u00f3w z Bliskiego Wschodu i bonz\u00f3w naftowych w Ameryce \u0141aci\u0144skiej oraz dla Kremla – dzi\u015b USA s\u0105 najwi\u0119kszym importerem ropy na \u015bwiecie, ale ju\u017c wesz\u0142y na drog\u0119 niezale\u017cno\u015bci od tego importu. Analogicznie do tego, jak by\u0142o z gazem – Stany Zjednoczone wycofa\u0142y si\u0119 z plan\u00f3w importu skroplonego gazu i teraz jego dostawcy z Bliskiego Wschodu i Afryki, walcz\u0105c o nowe rynki zbytu, zbijaj\u0105 ceny gazu w Europie Zachodniej i Azji. Je\u015bli scenariusz powt\u00f3rzy si\u0119 na rynkach ropy, b\u0119dzie to rewolucja o rozmiarach trudnych do przewidzenia.

Jedno jest pewne – nikt ju\u017c nie zagrozi USA embargiem naftowym. Wed\u0142ug naukowc\u00f3w z Instytutu Bakera przy Rice University z Houston w Teksasie, g\u0142\u00f3wni rozgrywaj\u0105cy na \u015bwiatowym rynku energii przygotowuj\u0105 si\u0119 do eksplozji ameryka\u0144skiej bomby paliwowo-energetycznej. Przewiduj\u0105 oni, \u017ce reakcj\u0105 \u015bwiatowego rynku na zalew \u0142upkowych paliw z USA (i na tzw. arabskie przebudzenie, powoduj\u0105ce roz\u0142am w OPEC) b\u0119dzie powstanie nowego, mi\u0119dzynarodowego kartelu paliwowo-energetycznego: Rosja – Arabia Saudyjska – Katar. Trzech gigant\u00f3w po\u0142\u0105czy si\u0142y, aby nadal stosowa\u0107 \u201ebro\u0144 energetyczn\u0105\u201d, dyktuj\u0105c \u015bwiatu ceny ropy, gazu i warunki polityczne. Bez wzgl\u0119du na to, jak \u201edu\u017co \u0142upkowego paliwa wpompuj\u0105 w \u015bwiatowy rynek USA\u201d. Co oczywi\u015bcie oznacza nowy uk\u0142ad geopolityczny, skierowany przeciwko Amerykanom i blokuj\u0105cy wolny handel surowcami energetycznymi. A w konsekwencji now\u0105 \u201ezimn\u0105 wojn\u0119\u201d – przestrzegaj\u0105 naukowcy z Instytutu Bakera. Jednak jest mo\u017cliwy i inny scenariusz, \u201erynkowy\u201d – uwa\u017caj\u0105 analitycy EIA. Rewolucja \u0142upkowa po cichu ogarnie ca\u0142y \u015bwiat, tak\u017ce najwi\u0119kszych konsument\u00f3w paliw – Chiny i Indie. Te kraje posiadaj\u0105 przecie\u017c ogromne zasoby gazu i ropy z \u0142upk\u00f3w. Ich wydobycie na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105 to kwestia kilku lat. Zadbaj\u0105 o to i wolny rynek, i sami Amerykanie.<\/p>\r\n

Teresa W\u00f3jcik<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prezydent Obama, do niedawna promuj\u0105cy energi\u0119 odnawialn\u0105 jako najwa\u017cniejsz\u0105 dla gospodarki USA, podczas or\u0119dzia o stanie pa\u0144stwa wymieni\u0142 po raz pierwszy gaz z \u0142upk\u00f3w jako podstawowy dla bezpiecze\u0144stwa kraju. Obama doceni\u0142 surowiec tak\u017ce dlatego, \u017ce dzi\u0119ki jego wydobyciu program odbudowy ameryka\u0144skiej gospodarki, opieraj\u0105cy si\u0119 na przemy\u015ble, ma wyj\u0105tkowe szanse realizacji. Stany Zjednoczone rozpocz\u0119\u0142y swoj\u0105 rewolucj\u0119 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[89,221],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55824"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55824"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55824\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55824"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55824"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55824"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}