{"id":55448,"date":"2012-04-15T09:14:57","date_gmt":"2012-04-15T13:14:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=55448"},"modified":"2012-04-15T09:14:57","modified_gmt":"2012-04-15T14:14:57","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=55448","title":{"rendered":"A \u015bpiewak by\u0142 sam\u2026 ale z narodem. Kaczmarski pod Pa\u0142acem Prezydenckim"},"content":{"rendered":"

Wiele lat temu, w roku 1994, na zako\u0144czenie gor\u0105cego, acz \u201etylko\u201d piosenkowego sporu o polskie dziedzictwo, Jacek Kaczmarski zgodzi\u0142 si\u0119 za\u015bpiewa\u0107 publicznie \u201ePie\u015b\u0144 konfederat\u00f3w\u201d:
<\/strong><\/p>\r\n

Nigdy z kr\u00f3lami nie b\u0119dziem w aliansach,<\/em>
Nigdy przed moc\u0105 nie ugniemy szyi;<\/em>
Bo u Chrystusa my na ordynansach,<\/em>
S\u0142udzy Maryi!<\/em>
<\/strong><\/p>\r\n

W wykonaniu tym mia\u0142 zaszczyt uczestniczy\u0107 ni\u017cej podpisany, wesp\u00f3\u0142 ze zgromadzon\u0105 publiczno\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Sporz\u0105dzone w\u00f3wczas nagranie audio zosta\u0142o kilka dni temu odtworzone na Marszu Pami\u0119ci, przed Pa\u0142acem Prezydenckim w Warszawie (napisa\u0142 o tym na swoim blogu na Salonie24 Szczurbiurowy, tu: link [http:\/\/szczurbiurowy.salon24.pl\/407531,wczoraj-kaczmarski-zaspiewal-kaczynskiemu-piesn-konfederatow<\/a>] ). Po\u015br\u00f3d ciemnej nocy, przy blasku tysi\u0105ca \u015bwiec, jak\u017ce aktualnie zabrzmia\u0142y s\u0142owa:<\/p>\r\n

Wi\u0119c nie wpadniemy w \u017cadn\u0105 wilcz\u0105 jam\u0119, <\/em>
Nie ukl\u0119kniemy przed mocarzy w\u0142adz\u0105; <\/em>
Wiedz\u0105c, \u017ce nawet grobowce nas same <\/em>
Bogu oddadz\u0105.<\/em><\/p>\r\n

\u00a0<\/em><\/p>\r\n

Ze skowronkami wstali\u015bmy do pracy <\/em>
I spa\u0107 p\u00f3jdziemy o wieczornej zorzy, <\/em>
Ale w grobowcach my jeszcze \u017co\u0142dacy <\/em>
I hufiec Bo\u017cy.<\/em><\/p>\r\n

\u00a0<\/em><\/p>\r\n

Bo kto zaufa\u0142 Chrystusowi Panu <\/em>
I szed\u0142 na \u015bwi\u0119te kraju werbowanie; <\/em>
>Ten de profundis z ciemnego kurhanu <\/em>
Na tr\u0105b\u0119 wstanie.<\/em><\/p>\r\n

\u00a0<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Modlitwa konfederat\u00f3w barskich przed bitw\u0105 pod Lanckoron\u0105, obraz Artura Grottgera z 1863<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Czy Jacek Kaczmarski, gdyby \u017cy\u0142, zgodzi\u0142by si\u0119 za\u015bpiewa\u0107 t\u0119 pie\u015b\u0144 na Krakowskim Przedmie\u015bciu? Nie wiem. Ale s\u0142uchaj\u0105c jego g\u0142osu w dzisiejszych okoliczno\u015bciach, pomy\u015bla\u0142em sobie, po pierwsze, \u017ce \u00f3w Mistrz, kt\u00f3rego nie przestaj\u0119 wielbi\u0107 i podziwia\u0107 – by\u0142 tak\u017ce co si\u0119 zowie buntownikiem laickim i przeciwnikiem tradycyjnej moralno\u015bci, momentami nieco zacietrzewionym, a momentami zaledwie cynicznym i wr\u0119cz lewackim. A jednak – po drugie – sta\u0142 si\u0119 i jest wieszczem, czyli prorokiem – katolickiego narodu. Mimo \u017ce od pewnego momentu ucieka\u0142 od tej roli niczym biblijny Jonasz i mimo \u017ce otrz\u0105sa\u0142 si\u0119 z tej roli niczym Mefistofel ze \u015bwi\u0119conej wody w \u201ePani Twardowskiej\u201d. I mimo, \u017ce gromi\u0142 polsko\u015b\u0107 – a jednak pisa\u0142 w zasadzie wy\u0142\u0105cznie o niej i dla niej. Wszak w ramach takiej, na przyk\u0142ad, kultury gejowskiej pozostanie niezrozumiany, ba:\u00a0 niepotrzebny. Potrzebny jest polsko\u015bci. Tylko i a\u017c.<\/p>\r\n

To, \u017ce niegdy\u015b zgodzi\u0142 si\u0119 za\u015bpiewa\u0107 \u201ePies\u0144 konfederat\u00f3w\u201d okaza\u0142o si\u0119 wi\u0119c symptomatyczne. Darmo by\u0142o wierzga\u0107 przeciw o\u015bcieniowi, Wielki Jacku Kaczmarski! Cho\u0107by\u015b nie wiem co by\u0142 zrobi\u0142, cho\u0107by\u015b nie wiem jak by\u0142 zaprzecza\u0142, sta\u0142e\u015b si\u0119 i jeste\u015b naszym prorokiem! A mimo swojej niech\u0119ci do polskiej prawicy, sta\u0142e\u015b si\u0119 tak\u017ce i jej Bardem. Teraz mo\u017ce nawet bardziej ni\u017c kiedykolwiek.<\/p>\r\n

To nie przypadek zatem, \u017ce napotkany podczas jednego z koncert\u00f3w jaki\u015b ma\u0142o o\u015bwiecony Polak-katolik za\u017c\u0105da\u0142 ode mnie, abym od\u015bpiewa\u0142 kodeks Polaka-katolika – czyli\u2026 ni mniej, ni wi\u0119cej, tylko \u201eDobre rady Pana Ojca\u201d, wzi\u0119te przez wielbiciela Mistrza na powa\u017cnie: \u201enalej ojcu, gard\u0142o sp\u0142ucz, ucz si\u0119 na Polaka, ucz\u201d.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Jak wiemy, w\u0142a\u015bciwy autor \u201ePie\u015bni konfederat\u00f3w\u201d te\u017c bywa\u0142 na bakier z Ko\u015bcio\u0142em i z polsk\u0105 tradycj\u0105.\u00a0 Bo – pami\u0119tajmy – \u015bpiewana przez nas \u201ePie\u015b\u0144 konfederat\u00f3w\u201d nie pochodzi z czas\u00f3w konfederacji, jest p\u00f3\u017aniejszym tworem wieszcza, Juliusza S\u0142owackiego, rewolucjonisty-antymonarchisty. Powsta\u0142a wszak\u017ce jako parafraza autentycznej, barskiej pie\u015bni, kt\u00f3ra g\u0142osi\u0142a:<\/p>\r\n

Stawam na placu z Boga ordynansu,<\/em>
Rang\u0119 porzucam dla nieba wakansu.<\/em>
Dla wolno\u015bci gin\u0119, wiary swej nie min\u0119,<\/em>
Ten jest m\u00f3j azard.<\/em><\/p>\r\n

Jednak\u017ce nie ten autentyk, lecz Juliuszowa parafraza g\u0142osz\u0105ca, \u017ce\u015bmy wprawdzie \u201eu Chrystusa na ordynansach\u201d ale te\u017c, \u017ce \u201enigdy z kr\u00f3lami nie b\u0119dziem w aliansach\u201d – zyska\u0142a sobie niezwyk\u0142\u0105 popularno\u015b\u0107 pod koniec lat 70., gdy melodi\u0119 do niej skomponowa\u0142 Andrzej Kurylewicz. Za \u201eSolidarno\u015bci\u201d by\u0142a jednym z \u201ehymn\u00f3w\u201d opozycji, brzmia\u0142a w ko\u015bcio\u0142ach, na pielgrzymkach i podczas strajk\u00f3w. Wtedy te\u017c moi znajomi tradycjonali\u015bci-monarchi\u015bci za\u015bpiewali j\u0105 znajomym Francuzom -monarchistom podczas pielgrzymki do Chartres. Francuzi ograniczyli si\u0119 do zdziwienia, \u017ce kr\u00f3lolubni Polacy podpisuj\u0105 si\u0119 pod \u201enigdy z kr\u00f3lami\u201d. Skandal! I pewno dopiero w\u00f3wczas niekt\u00f3rzy z koleg\u00f3w zacz\u0119li nieco g\u0142\u0119biej zastanawia\u0107 si\u0119 nad tekstem pie\u015bni.<\/p>\r\n

Bo jak to zwykle bywa – pie\u015bni masowe nios\u0105 sens podw\u00f3jny: \u00f3w literalny, wynikaj\u0105cy z tekstu – i ten, kt\u00f3ry jest znacznie silniejszy, jako \u017ce tkwi w samych \u015bpiewaj\u0105cych. Nieraz na przek\u00f3r tekstowi. Przypomn\u0119, i\u017c magii takich przemian ulega\u0142y te\u017c pie\u015bni Jacka Kaczmarskiego. Przecie\u017c jego \u201eMury\u201d \u015bpiewano powszechnie jako pie\u015b\u0144 buntu, cho\u0107 opiewaj\u0105 kl\u0119sk\u0119 buntu, jego ograniczenia, samozag\u0142ad\u0119 rewolucji. Nic z tego w powszechnym odbiorze nie zostawa\u0142o: najwa\u017cniejsze by\u0142o, \u017ce \u201emury run\u0105\u201d, nie za\u015b, \u017ce \u201e\u015bpiewak by\u0142 sam\u201d.<\/p>\r\n

Dlatego te\u017c, \u015bpiewaj\u0105c \u201eNigdy z kr\u00f3lami\u201d nie stajemy si\u0119 ani antymonarchistami, ani monarchistami. Przypominamy sobie raczej o Kr\u00f3lestwie Polskim, kt\u00f3re by\u0142o i monarchi\u0105, i republik\u0105, a nadto pa\u0144stwem wybranym przez Boga. O czym pisano ju\u017c w wieku XVI. Cytuj\u0119 \u00f3wczesnego pisarza, Stanis\u0142awa Orzechowskiego:<\/p>\r\n

[Kr\u00f3lestwo Polskie to] pa\u0144stwo [\u2026] o\u0142tarzem Krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego uraczone, wiar\u0105 krze\u015bcija\u0144sk\u0105 od Boga o\u015bwiecone a w jednym, \u015bwi\u0119tym powszechnym i apostolskim Ko\u015bciele zawarte i zamknione.
<\/em><\/p>\r\n

Ten sam pisarz by\u0142 przekonany, \u017ce naszemu Kr\u00f3lestwu przypad\u0142a z \u0142aski Boga szczeg\u00f3lna, dziejowa rola do odegrania:<\/p>\r\n

[\u2026] dlatego na ko\u0144cu p\u00f3\u0142nocy, na p\u00f3\u0142noc od innych chrze\u015bcija\u0144skich kr\u00f3lestw zosta\u0142o [kr\u00f3lestwo nasze] umieszczone, aby nar\u00f3d nasz walczy\u0142 za wiar\u0119 Chrystusow\u0105, za stolic\u0119 Piotrow\u0105 przeciw Scytom [=Tatarom], przeciw Moskwie, przeciw Wo\u0142oszczy\u017anie i przeciw Turcji. <\/em><\/p>\r\n

Sto lat p\u00f3\u017aniej \u201enar\u00f3d nasz\u201d zamiast broni\u0107 Europy, musia\u0142 walczy\u0107 o w\u0142asn\u0105 sk\u00f3r\u0119, czyli o ocalenie z r\u0105k heretyckich i schizmatyckich s\u0105siad\u00f3w. Pogl\u0105d o szczeg\u00f3lnym \u201ewybraniu\u201d Kr\u00f3lestwa Polskiego przez Boga by\u0142 ju\u017c w\u00f3wczas po\u015br\u00f3d Sarmat\u00f3w powszechny, wi\u0119c te\u017c od Boga wygl\u0105dali oni ratunku. I oto tu\u017c po \u201epotopie\u201d sarmacki wieszcz Wespazjan Kochowski pisa\u0142 tak, jak potem \u015bpiewali konfederaci barscy. W jego wierszach Krzy\u017c jest zbroj\u0105 i tarcz\u0105 Polski, a Matka Boska Jej szczeg\u00f3ln\u0105 obro\u0144czyni\u0105:<\/p>\r\n

Krzy\u017c jest zbroj\u0105, <\/em>
Polsko, twoj\u0105 [\u2026]<\/em>
Tak Ko\u015bci\u00f3\u0142 trzyma, \u017ce gdy Pan umiera\u0142,<\/em>
Na Akwilon [=na Sarmat\u00f3w], g\u0142ow\u0119 sk\u0142oniwszy, poziera\u0142; [\u2026] <\/em>
Matka zna\u0107 daj\u0105c, \u017ce jest nam w pomocy,<\/em>
Pod krzy\u017cem stoi ku nam na p\u00f3\u0142nocy.<\/em>
Krzy\u017c zas\u0142oni, <\/em>
Matka broni [\u2026].<\/em><\/p>\r\n

Nasze pa\u0144stwo, \u201euraczone\u201d opiek\u0105 Krzy\u017ca,\u00a0 do kt\u00f3rego obrony zosta\u0142o powo\u0142ane, posiad\u0142o jeszcze z \u0142aski Boga jeden dar szczeg\u00f3lny, o kt\u00f3rym musimy i dzi\u015b szczeg\u00f3lnie pami\u0119ta\u0107. Oto, co m\u00f3wi do Polak\u00f3w B\u00f3g w \u201ePsalmodii polskiej\u201d, pod pi\u00f3rem nieodst\u0119pnego Wespazjana Kochowskiego:<\/p>\r\n

[\u2026] Owom ja Jehowa jest [\u2026] <\/em>a jako serc ludzkich prostot\u0119, tak i p\u00f3l sarmackich r\u00f3wni\u00adny z dawna ukocha\u0142em. W opiece mojej jest wolno\u015b\u0107: i ja sam tylko przez przewiedzenie wiem, komu j\u0105 mam w zawiadowanie poruczy\u0107. [\u2026] Zrozumiejcie\u017c, kr\u00f3lowie, \u017ce od Boga ten klinot: a uczcie si\u0119, kt\u00f3rzy sid\u0142a swobodzie stawiacie, \u017ce wolno\u015b\u0107 polsk\u0105 ma Pan w opiece swojej […] <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Mam pewnie sarmackiego fio\u0142a, ale gdy patrzy\u0142em na t\u0142um pod Pa\u0142acem Prezydenckim i gdy s\u0142ucha\u0142em Jacka Kaczmarskiego, kt\u00f3ry \u015bpiewa\u00a0 \u201ePie\u015b\u0144 konfederat\u00f3w\u201d, my\u015bli moje pobieg\u0142y wprost ku autorom smole\u0144skiego zamachu – s\u0142owami \u201ePsalmodii polskiej\u201d: \u201euczcie si\u0119, kt\u00f3rzy sid\u0142a swobodzie stawiacie, \u017ce wolno\u015b\u0107 polsk\u0105 ma Pan w opiece swojej\u201d. Bo to przecie\u017c do autor\u00f3w tego zamachu, ponad wiekami, zwraca\u0142 si\u0119 ten, kt\u00f3ry natchn\u0105\u0142 i konfederat\u00f3w, i S\u0142owackiego, i Mistrza Kaczmarskiego:<\/p>\r\n

Czemu si\u0119 wzburzy\u0142y narody: a ludzie rozmy\u015blali pr\u00f3\u017cne rzeczy? Ze\u015bli si\u0119 kr\u00f3lowie i g\u0142owy koronowane w rad\u0119: prze\u00adciwko Polszcze i przeciwko wolno\u015bci. Wzbudzi\u0142a nienawi\u015b\u0107 zazdro\u015b\u0107: i zaraz si\u0119 namno\u017cy\u00ad\u0142o tych, kt\u00f3rych swoboda bli\u017aniego w oczy kole […] Ale Ten, kt\u00f3ry pa\u0144stwom prawa stanowi, na\u015bmieje si\u0119 z nich: i uczyni, \u017ce w szyderstwie zostan\u0105, kt\u00f3rzy nad jedynaczk\u0105 nasz\u0105 przewodzi\u0107 usi\u0142uj\u0105. <\/em>[…] Chwa\u0142a Ojcu i Synowi, i Duchowi S. etc.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Amen.<\/p>\r\n

Jacek Kowalski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wiele lat temu, w roku 1994, na zako\u0144czenie gor\u0105cego, acz \u201etylko\u201d piosenkowego sporu o polskie dziedzictwo, Jacek Kaczmarski zgodzi\u0142 si\u0119 za\u015bpiewa\u0107 publicznie \u201ePie\u015b\u0144 konfederat\u00f3w\u201d: Nigdy z kr\u00f3lami nie b\u0119dziem w aliansach, Nigdy przed moc\u0105 nie ugniemy szyi; Bo u Chrystusa my na ordynansach, S\u0142udzy Maryi! W wykonaniu tym mia\u0142 zaszczyt uczestniczy\u0107 ni\u017cej podpisany, wesp\u00f3\u0142 ze […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[240],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55448"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55448"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55448\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55448"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}