{"id":55117,"date":"2012-04-09T21:16:47","date_gmt":"2012-04-10T02:16:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=55117"},"modified":"2012-04-09T21:14:54","modified_gmt":"2012-04-10T02:14:54","slug":"zachod-umywa-rece-prof-ewa-thompson","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=55117","title":{"rendered":"Zach\u00f3d umywa r\u0119ce – prof. Ewa Thompson<\/em>"},"content":{"rendered":"

Par\u0119 godzin po katastrofie 10 kwietnia 2010 r. w artykule podpisanym przez Ellen Barry „New York Times” doni\u00f3s\u0142, \u017ce „wysoko postawiony urz\u0119dnik wojskowy Federacji Rosyjskiej o\u015bwiadczy\u0142, i\u017c kontrolerzy lotu na lotnisku w Smole\u0144sku kilkakrotnie wydali polskim pilotom polecenie odej\u015bcia i niel\u0105dowania, ostrzegaj\u0105c, \u017ce samolot lecia\u0142 zbyt nisko i powinien odlecie\u0107 na inne lotnisko”. „Niestety, za\u0142oga polskiego samolotu w dalszym ci\u0105gu zni\u017ca\u0142a samolot i rezultat by\u0142 tragiczny”, mia\u0142 o\u015bwiadczy\u0107 gen. Aleksandr Alioszyn, zast\u0119pca dow\u00f3dcy rosyjskiego lotnictwa. Mo\u017cna si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce „wysoko postawiony urz\u0119dnik”, o kt\u00f3rym mowa w pierwszym cytacie, to w\u0142asnie \u00f3w genera\u0142.<\/p>\r\n

Przy relacjonowaniu katastrof „NYT” zwykle przestrzega zasady weryfikacji. W artykule zabrak\u0142o wypowiedzi jakiegokolwiek „wysoko postawionego polskiego urz\u0119dnika” – trudno o dobitniejszy przyk\u0142ad nieliczenia si\u0119 z Polsk\u0105 w chwilach naprawd\u0119 wa\u017cnych.<\/p>\r\n

W przeciwie\u0144stwie do „NYT” w dniu katastrofy BBC tak sformu\u0142owa\u0142a informacj\u0119: „Rosyjskie media twierdz\u0105, \u017ce piloci zignorowali rad\u0119 kontroler\u00f3w lotu i nie skierowali samolotu na inne lotnisko. (…) rosyjskie media twierdz\u0105, \u017ce za katastrof\u0119 odpowiedzialni s\u0105 polscy piloci”. Spos\u00f3b podania r\u00f3\u017cni si\u0119 od przekazu „NYT” – anonimowo\u015b\u0107 rosyjskiej sugestii i jej monotonne powt\u00f3rzenie sugeruj\u0105: rosyjskie media nie mog\u0105 si\u0119 pochwali\u0107 tradycj\u0105 prawdom\u00f3wno\u015bci.<\/p>\r\n

Z Moskwy o katastrofie doni\u00f3s\u0142 „Russia Times” (www.rt.com), subsydiowany przez rz\u0105d rosyjski i nadaj\u0105cy w j\u0119zyku angielskim non stop przez ca\u0142\u0105 dob\u0119. Wieczorem 10 kwietnia czasu moskiewskiego (przed po\u0142udniem na cz\u0119\u015bci terytorium USA) „Russia Times” o\u015bwiadczy\u0142, ustami gubernatora smole\u0144skiej ob\u0142asti Siergieja Antufjewa, \u017ce „wst\u0119pne badania wskazuj\u0105, i\u017c polski samolot uderzy\u0142 w ga\u0142\u0119zie drzew, spad\u0142 na ziemi\u0119 i rozpad\u0142 si\u0119 na kawa\u0142ki”. „Russia Times” doda\u0142, \u017ce przyczyn\u0105 katastrofy m\u00f3g\u0142 by\u0107 z\u0142y stan samolotu lub brak koordynacji pomi\u0119dzy systemem l\u0105dowania u\u017cywanym przez pilot\u00f3w a tym w\u0142a\u015bciwym dla lotniska w Smole\u0144sku.<\/p>\r\n

Tego samego dnia CNN, brytyjski „Guardian” i inne media powt\u00f3rzy\u0142y te niezweryfikowane sugestie. W ci\u0105gu nast\u0119pnych kilku dni w pismach codziennych wielkich miast Ameryki pojawi\u0142y si\u0119 informacje, \u017ce by\u0142y naciski, aby l\u0105dowa\u0107, \u017ce piloci nie potrafili kontaktowa\u0107 si\u0119 z lotniskiem, \u017ce samowolnie l\u0105dowali w czasie mg\u0142y. Dzie\u0144 po katastrofie „Houston Chronicle” zacytowa\u0142a Antufjewa, kt\u00f3ry mia\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce samolot skosi\u0142 wierzcho\u0142ki drzew, pr\u00f3buj\u0105c l\u0105dowa\u0107 na smole\u0144skim lotnisku, rozbi\u0142 si\u0119 i stan\u0105\u0142 w p\u0142omieniach.<\/p>\r\n

W tych p\u00f3\u017aniejszych przekazach wyczuwa\u0142o si\u0119 niepewno\u015b\u0107 i wyczekiwanie na o\u015bwiadczenie polskich w\u0142adz. Amerykanie s\u0142abo znaj\u0105 histori\u0119 Europy \u015arodkowej i bynajmniej nie zamierzaj\u0105 swojej wiedzy uzupe\u0142nia\u0107. Wiedz\u0105 jednak, \u017ce Polska nie jest pieszczochem Rosji i \u017ce przez stulecia walczy\u0142a, zwykle przegrywaj\u0105c, o prawo do istnienia. Katastrofa wydarzy\u0142a si\u0119 na terytorium rosyjskim, za\u015b prezydent Lech Kaczy\u0144ski w listopadzie 2008 r. nag\u0142o\u015bni\u0142 agresj\u0119 Rosjan w Gruzji i by\u0107 mo\u017ce uniemo\u017cliwi\u0142 ponowne podporz\u0105dkowanie tego kraju Rosji.<\/p>\r\n

Mija\u0142y dni. Rz\u0105d USA trzyma\u0142 buzi\u0119 na k\u0142\u00f3dk\u0119, chocia\u017c trudno w\u0105tpi\u0107, \u017ce posiada\u0142 zdj\u0119cia satelitarne o du\u017cej warto\u015bci dowodowej. Opinia publiczna oczekiwa\u0142a od polskich w\u0142adz zaj\u0119cia zdecydowanego stanowiska i publicznego przekazania sprawy bada\u0144 nad przyczynami katastrofy dow\u00f3dztwu NATO. Oczywi\u015bcie dla NATO by\u0142by to niemi\u0142y prezent: domaganie si\u0119 od Rosji prawa badania katastrofy na terytorium rosyjskim nikomu na Zachodzie nie by\u0142o na r\u0119k\u0119. Pa\u0144stwa zachodnie wiele da\u0142y i daj\u0105, aby nie dopu\u015bci\u0107 do zaostrzenia stosunk\u00f3w z Rosj\u0105. Z punktu widzenia interes\u00f3w ameryka\u0144skich i brytyjskich obarczenie Polak\u00f3w win\u0105 za katastrof\u0119 by\u0142o korzystniejsze, ni\u017c domaganie si\u0119 od Rosjan dost\u0119pu do dowod\u00f3w rzeczowych. Wi\u0119c dow\u00f3dcy NATO przeklinaliby Polak\u00f3w i ich problemy – ale nie mogliby Polakom odm\u00f3wi\u0107. Okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych dosz\u0142o do katastrofy, wskazywa\u0142y, \u017ce m\u00f3g\u0142 to by\u0107 potencjalny zamach na prezydenta jednego z kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich. Wed\u0142ug statutu NATO, atak na jednego cz\u0142onka zwi\u0105zku ma by\u0107 traktowany jako atak na wszystkich. NATO musia\u0142oby si\u0119 t\u0105 spraw\u0105 zaj\u0105\u0107.<\/p>\r\n

W\u0142adze polskie wybra\u0142y inn\u0105 drog\u0119. Jak si\u0119 dowiedzieli\u015bmy z prasy, kwestia badania katastrofy zosta\u0142a za\u0142atwiona telefonicznie ze stron\u0105 rosyjsk\u0105. To znaczy oddano spraw\u0119 w r\u0119ce wrog\u00f3w prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego. Trudno bowiem w\u0105tpi\u0107, \u017ce Putin zapomnia\u0142 o roli Kaczy\u0144skiego w Gruzji. Decyzja oddania w r\u0119ce Rosjan sprawy badania wypadku os\u0142abi\u0142a mi\u0119dzynarodow\u0105 percepcj\u0119 Polski jako niezawis\u0142ego kraju. Nawet je\u017celi przyczyn\u0105 katastrofy by\u0142 splot nieszcz\u0119\u015bliwych okoliczno\u015bci, presti\u017c pa\u0144stwa polskiego wymaga\u0142 godnego zachowania si\u0119 polskich w\u0142adz. Przy jego braku pocz\u0105tkowa sympatia i gotowo\u015b\u0107 do \u015bledzenia rozwoju wydarze\u0144, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie ameryka\u0144skim po katastrofie, szybko wyparowa\u0142y.<\/p>\r\n

Pierwsz\u0105 rocznic\u0119 smole\u0144sk\u0105 ma\u0142o kto w USA odnotowa\u0142, z wyj\u0105tkiem politycznie impotentnych skupisk polonijnych. 7 kwietnia 2011 r. korespondenci „Guardiana” w Warszawie, Julian Borger i Helen Pidd, pisali sceptycznie o Polakach wietrz\u0105cych spisek rosyjski oraz gromadz\u0105cych si\u0119 na Krakowskim Przedmie\u015bciu wok\u00f3\u0142 postawionego tam krzy\u017ca. Stwierdzili, \u017ce obie strony, tzn. ci przy krzy\u017cu i ci, kt\u00f3rzy z niego kpili, obrzucali si\u0119 nawzajem wyzwiskami. Zaopiniowali, \u017ce by\u0142 to konflikt pokole\u0144: z jednej strony konserwatywni katolicy-nacjonali\u015bci, a z drugiej nowocze\u015bni \u015bwieccy obywatele. 5 lipca 2010 r., w czasie wybor\u00f3w prezydenckich, BBC relacjonowa\u0142o zwyci\u0119stwo Bronis\u0142awa Komorowskiego z kr\u00f3tk\u0105 tylko wzmiank\u0105 o kontrkandydacie Jaros\u0142awie Kaczy\u0144skim, „bli\u017aniaku prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 wraz z 95 innymi osobami w katastrofie lotniczej w kwietniu br.”.<\/p>\r\n

Wkr\u00f3tce wi\u0119c sprawa znik\u0142a z mass medi\u00f3w, a wi\u0119c i z pola uwagi spo\u0142ecze\u0144stwa. Raport MAK by\u0142 jedynie potwierdzeniem tych sugestii, kt\u00f3re strona rosyjska przekaza\u0142a \u015bwiatu 10 kwietnia 2010 roku. Zdj\u0119cia robione przez osoby prywatne i dziennikarzy pokaza\u0142y, w jaki spos\u00f3b Rosjanie „zaj\u0119li si\u0119” szcz\u0105tkami samolotu, cia\u0142ami zabitych i ich osobistymi rzeczami. Te niezliczone upokorzenia Polak\u00f3w zosta\u0142y przyj\u0119te przez polskie w\u0142adze zgodnie z zasad\u0105, \u017ce gdy kto\u015b na nas pluje, trzeba powiedzie\u0107, \u017ce deszcz pada. Czy mo\u017cna si\u0119 wi\u0119c by\u0142o spodziewa\u0107, \u017ce Amerykanie zajm\u0105 si\u0119 tymi, kt\u00f3rzy zgin\u0119li, je\u017celi sami Polacy si\u0119 nimi nie zaj\u0119li?<\/p>\r\n

Wiele os\u00f3b w Polsce uwa\u017ca, \u017ce ich dobrobyt i przysz\u0142o\u015b\u0107 nie maj\u0105 ze spraw\u0105 Smole\u0144ska nic wsp\u00f3lnego. Ot\u00f3\u017c maj\u0105, bo je\u017celi pa\u0144stwo jest s\u0142abe, trac\u0105 na tym wszyscy obywatele. \u015awiat inaczej traktuje obywateli pa\u0144stw umiej\u0105cych broni\u0107 w\u0142asnej godno\u015bci, a inaczej tych, kt\u00f3re si\u0119 nie licz\u0105. Wsp\u00f3lne zdj\u0119cia, wizyty i komplementy prawione na oficjalnych spotkaniach oraz schlebiaj\u0105ce pr\u00f3\u017cno\u015bci europejskie posady to jedynie pianka pokrywaj\u0105ca gorzki tort, czyli rzeczywisty uk\u0142ad si\u0142 w polityce mi\u0119dzynarodowej. Wprawdzie pa\u0144stwo, kt\u00f3re wzgl\u0119dnie niedawno wyzwoli\u0142o si\u0119 ze stosunku zale\u017cno\u015bci od Rosji, powinno by\u0107 ostro\u017cne, ale w tej sprawie przekroczono wszelkie miary ostro\u017cno\u015bci.<\/p>\r\n

My\u015bl\u0119, \u017ce reanimowanie tematu katastrofy smole\u0144skiej w USA jest obecnie niemo\u017cliwe. Niezale\u017cni badacze wykonuj\u0105cy prac\u0119 pro bono mog\u0105 mie\u0107 racj\u0119, ale media si\u0119 tym nie zajm\u0105, chyba \u017ce przynaglone przez jak\u0105\u015b pot\u0119\u017cn\u0105 si\u0142\u0119 polityczn\u0105. Twierdzenie, \u017ce strona rosyjska nie przekaza\u0142a ca\u0142ej prawdy, po prostu nie jest ju\u017c „newsem”. W j\u0119zyku angielskim istnieje s\u0142owo „timing”, oznaczaj\u0105ce znalezienie odpowiedniego momentu do upublicznienia jakich\u015b fakt\u00f3w. Ot\u00f3\u017c chwila, w kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142o to zrobi\u0107, min\u0119\u0142a. Niew\u0105tpliwie jest to pierwszy wypadek w polskiej historii, gdy wolne pa\u0144stwo polskie nie upomnia\u0142o si\u0119 na forum \u015bwiatowym o 96 swoich obywateli z g\u0142ow\u0105 pa\u0144stwa na czele. Pozostaje mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce w 2015 r. (lub wcze\u015bniej, je\u017celi nadarzy si\u0119 ku temu okazja) polscy wyborcy b\u0119d\u0105 potrafili odr\u00f3\u017cni\u0107 s\u0142odk\u0105 piank\u0119 na torcie od gorzkiego wypieku.<\/p>\r\n

Prof. Ewa Thompson<\/em><\/strong>
Rice University, USA<\/p>\r\n

Autorka jest profesorem slawistyki i by\u0142ym kierownikiem wydzia\u0142u germanistyki i slawistyki na Uniwersytecie Rice w USA. Wyda\u0142a pi\u0119\u0107 ksi\u0105\u017cek na tematy zwi\u0105zane z Europ\u0105 Wschodni\u0105 i \u015arodkow\u0105.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Par\u0119 godzin po katastrofie 10 kwietnia 2010 r. w artykule podpisanym przez Ellen Barry „New York Times” doni\u00f3s\u0142, \u017ce „wysoko postawiony urz\u0119dnik wojskowy Federacji Rosyjskiej o\u015bwiadczy\u0142, i\u017c kontrolerzy lotu na lotnisku w Smole\u0144sku kilkakrotnie wydali polskim pilotom polecenie odej\u015bcia i niel\u0105dowania, ostrzegaj\u0105c, \u017ce samolot lecia\u0142 zbyt nisko i powinien odlecie\u0107 na inne lotnisko”. „Niestety, za\u0142oga […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137,159,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55117"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55117"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55117\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}