{"id":55055,"date":"2012-04-08T17:58:03","date_gmt":"2012-04-08T21:58:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=55055"},"modified":"2020-09-22T18:59:10","modified_gmt":"2020-09-22T22:59:10","slug":"zapora-rozwoju-prof-andrzej-zybertowicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=55055","title":{"rendered":"Zapora rozwoju – prof. Andrzej Zybertowicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Mamy stycze\u0144 roku 2012. W du\u017cej, renomowanej instytucji medycznej lekarze prowadz\u0105cy badania naukowe uczestnicz\u0105 w szkoleniu. Wyk\u0142adowca podaje liczne przyk\u0142ady wytropienia plagiat\u00f3w lub nieuprawnionego przypisywania sobie wsp\u00f3\u0142autorstwa lub wsp\u00f3\u0142wykonawstwa przy projektach badawczych. W tym czasie na sali pada dyskretny komentarz jednego z naukowc\u00f3w do siedz\u0105cego obok kolegi o prowadz\u0105cym: \u201eZa\u0142o\u017c\u0119 si\u0119, \u017ce to jaki\u015b piep***ony pisowiec\u201d.<\/p>\r\n

Id\u0119 o zak\u0142ad, \u017ce komentarz wyg\u0142oszony szeptem na temat wyk\u0142adowcy nie zosta\u0142by przez t\u0119 sam\u0105 osob\u0119 powt\u00f3rzony publicznie, nawet z pomini\u0119ciem wulgaryzmu. Co wi\u0119cej, autor komentarza nie kwapi\u0142by si\u0119 publicznie obja\u015bnia\u0107, co mia\u0142 na my\u015bli. Musimy zatem poprzesta\u0107 – na razie – na tym niewielkim wycinku pewnej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecznej tkanki. Ale zarazem podda\u0107 go dok\u0142adnej analizie, na tyle dok\u0142adnej, na ile potrafimy.<\/p>\r\n

Socjologowie dobrze wiedz\u0105, \u017ce niekt\u00f3re zjawiska bada\u0107 jest do\u015b\u0107 \u0142atwo, inne za\u015b ci\u0105gle si\u0119 poznaniu naukowemu wymykaj\u0105. Do takich trudno uchwytnych zjawisk nale\u017cy to, co ludzie faktycznie my\u015bl\u0105 i odczuwaj\u0105. Faktycznie – zatem cz\u0119sto w odr\u00f3\u017cnieniu od tego, co publicznie g\u0142osz\u0105; od tego, co s\u0105 gotowi powiedzie\u0107 badaczom lub powt\u00f3rzy\u0107 przed kamer\u0105. Nierzadko to, co g\u0142oszone publicznie, jest w niezgodzie z tym, co si\u0119 odczuwa i komunikuje prywatnie, np. w ma\u0142ym gronie os\u00f3b zaprzyja\u017anionych.<\/p>\r\n

Wycinek typowy czy nie?<\/strong>
\r\n
\r\nHistopatologia to dzia\u0142 medycyny, w kt\u00f3rym bada si\u0119 zjawiska mikroskopowe ujawnione w organizmie – szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy zachodzi podejrzenie wyst\u0119powania jakich\u015b schorze\u0144. Pobiera si\u0119 wycinek tkanki i poddaje go analizie – zw\u0142aszcza pod k\u0105tem rozpoznania zjawisk odbiegaj\u0105cych od normy.
\r\n
\r\nW dzisiejszych czasach pewnie ka\u017cdy widzia\u0142 wiele film\u00f3w o pracy policji, pokazuj\u0105cych, jak\u0105 rol\u0119 w dochodzeniu do prawdy o przebiegu zdarze\u0144 odgrywa analiza drobnych fragment\u00f3w jakiej\u015b tkanki. Nie trzeba bada\u0107 ca\u0142ego organizmu, by pozna\u0107 chorob\u0119 b\u0105d\u017a stwierdzi\u0107, i\u017c dana tkanka jest zdrowa.
\r\n
\r\nOczywi\u015bcie, analogia wycinka ma swoje ograniczenia. Nasz spo\u0142eczny wycinek nie zosta\u0142 pobrany celowo (wpad\u0142 w r\u0119ce badacza przypadkiem) i mo\u017ce nie\u0142atwo by\u0142oby pobra\u0107 kolejne, podobne porcje materia\u0142u badawczego. Czy to wycinek typowy? Raczej tak. Sk\u0105d taka intuicja? Przypomnijmy sobie spraw\u0119 trwaj\u0105c\u0105 jeszcze w ubieg\u0142ym roku: przez d\u0142u\u017cszy okres \u015brodowisko uczonych Akademii Medycznej we Wroc\u0142awiu nie potrafi\u0142o uczciwie zareagowa\u0107 na potwierdzone zarzuty plagiatu pope\u0142nionego przez \u00f3wczesnego rektora tej uczelni, prof. Ryszarda Andrzejaka (rzecz opisa\u0142y media). Widoczna u wielu utytu\u0142owanych os\u00f3b tego \u015brodowiska niech\u0119\u0107 do uczciwej – normalnej, zdawa\u0142oby si\u0119 – reakcji na ujawnione nadu\u017cycie wskazuje na g\u0142\u0119bokie zakorzenienie przyzwole\u0144 na patologie. Przyzwole\u0144 zakotwiczonych spo\u0142ecznie – w m\u0119tnych sieciach interes\u00f3w, a indywidualnie – w wygodnictwie.
\r\n
\r\nInnymi s\u0142owy, s\u0105 podstawy, by przypuszcza\u0107, \u017ce nasz wycinek obrazuje postaw\u0119 dla cz\u0119\u015bci \u015brodowiska lekarzy badaczy typow\u0105 – nie za\u015b, jak mo\u017cna by oczekiwa\u0107, wyj\u0105tkow\u0105.
\r\n
\r\n\u201eCzytamy\u201d wycinek<\/strong>
\r\n
\r\nPan doktor wyszepta\u0142 pewn\u0105 z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107. Sk\u0105d ona? Z wycinka odczytuj\u0119 niedopowiedziane przekonanie, \u017ce PiS-owski program przebudowy spo\u0142ecze\u0144stwa i pa\u0144stwa zawiera\u0142 nadmiernie radykaln\u0105, a przez to mo\u017ce nawet szkodliw\u0105, wizj\u0119 moralnej odnowy. \u0179e wysuwa\u0142 wobec r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych nierealistyczne oczekiwania. Ba, mo\u017ce nawet oczekiwania pachn\u0105ce jakim\u015b niebezpiecznym fundamentalizmem. \u0179e realistyczny, czyli w pewnym sensie \u201enormalny\u201d, jest pewien poziom przyzwolenia na nadu\u017cycia.
\r\n
\r\nM\u00f3j kolega filozof idzie nawet dalej. Jego zdaniem System oczekuje, \u017ceby tak w\u0142a\u015bnie komentowa\u0107 postawy uczciwe. Wiele os\u00f3b tak obecny System odczytuje – nie tylko oczekuje si\u0119 od nas przyzwolenia, ale i p\u00f3\u0142publicznego (na razie szeptem) opowiedzenia si\u0119 po stronie tego\u017c Systemu.
\r\n
\r\nNasz wycinek ods\u0142ania polityczny wymiar pewnych moralnych reakcji czy raczej ich braku. Dlaczego kto\u015b przeciwstawiaj\u0105cy si\u0119 plagiatom nie jest kojarzony przez lekarza z \u017cadn\u0105 inn\u0105 parti\u0105: PO, PSL lub SLD (o partii Andrzeja Rozenka nie wspominaj\u0105c)? Jako\u015b te partie nie kojarz\u0105 si\u0119 z oczyszczaniem \u017cycia spo\u0142ecznego z patologii. Z czym si\u0119 kojarz\u0105? Mo\u017ce z dobrym \u201ewpasowaniem\u201d swojej faktycznej polityki w tkank\u0119 przyzwole\u0144 na patologie. R\u00f3\u017cne, tak\u017ce \u015bci\u015ble z\u0142odziejskie lub korupcyjne.
\r\n
\r\nWycinek spo\u0142ecznej tkanki – \u201eplebejski\u201d<\/strong>
\r\n
\r\nW toru\u0144skim dzienniku \u201eNowo\u015bci\u201d (23 marca 2012 r.) na pierwszej stronie tytu\u0142: \u201eZ\u0142odziej na etacie\u201d. Podtytu\u0142 obja\u015bnia: \u201eNa budowie mostu, autostrady, podczas remont\u00f3w ulic, w sklepach – wsz\u0119dzie kradn\u0105 pracownicy\u201d. I pierwsze dwa akapity tekstu: \u201eBrygada budowla\u0144c\u00f3w na budowie nowego mostu w Toruniu wywozi\u0142a, co si\u0119 da\u0142o: stal, olej opa\u0142owy, pap\u0119. Niestety, w z\u0142odziejskim procederze wcale nie s\u0105 wyj\u0105tkiem.
\r\n
\r\nPolacy okradaj\u0105 swoje miejsca pracy na pot\u0119g\u0119. W ostatnich latach ofiar\u0105 nieuczciwych pracownik\u00f3w pad\u0142o a\u017c 77 proc. przedsi\u0119biorstw – wynika z raportu towarzystwa ubezpieczeniowego Euler Hermes, kt\u00f3re przebada\u0142o 165 firm z ca\u0142ego kraju\u201d.
\r\n
\r\nTu mamy szerszy wycinek pobrany z tkanki spo\u0142ecznej innymi metodami. Co ma wsp\u00f3lnego z sytuacj\u0105 w \u015brodowisku badaczy lekarzy? Ot\u00f3\u017c du\u017ce rozpowszechnienie zjawiska wskazuje na szeroki zakres przyzwole\u0144 na nieuczciwo\u015b\u0107.
\r\n
\r\nTakie sytuacje rodz\u0105 pytanie: czy w mentalno\u015bci wielu grup TuskoKraj nie zdryfowa\u0142 na wody PRL? Od lekarza do murarza – ka\u017cde \u015brodowisko ma swoje przyzwolenia na patologie. Patologie, kt\u00f3rych szeroka obecno\u015b\u0107 blokuje cywilizacyjny rozw\u00f3j Polski.
\r\n
\r\n\u015alepota Prawa i Sprawiedliwo\u015bci?<\/strong>
\r\n
\r\nMo\u017cna zadowoli\u0107 si\u0119 s\u0142owami: \u201elekarski\u201d wycinek pokazuje, \u017ce PO jest kojarzone z przyzwoleniem na patologie, a PiS z ich zwalczaniem. Mo\u017cna. Ale to by\u0142by b\u0142\u0105d. Rzecz zas\u0142uguje na dalszy namys\u0142.
\r\n
\r\nBarbara Fedyszak-Radziejowska m\u00f3wi\u0142a niedawno, i\u017c media obozu patriotycznego zosta\u0142y przesuni\u0119te poza sfer\u0119 wa\u017cno\u015bci, poza sfer\u0119 g\u0142\u00f3wnego dyskursu publicznego. W obecnej sytuacji polityczno-kulturowej oznacza to, i\u017c w\u0142adza w (formalnie) demokratycznym pa\u0144stwie jest poza kontrol\u0105 opinii publicznej.
\r\n
\r\nJest to mo\u017cliwe, gdy\u017c wielu Polakom, na co dzie\u0144 uwik\u0142anym w lewizny i przyzwolenia na lewizny, odpowiadaj\u0105 media, kt\u00f3re problemu uczciwo\u015bci nie stawiaj\u0105 na porz\u0105dku dziennym. Media, kt\u00f3re s\u0105 nie tylko s\u0142u\u017cebne wobec w\u0142adzy, ale tak\u017ce s\u0142u\u017calcze wobec zdegradowanych obywateli. Ta zreszt\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 obszernych po\u0142aci naszej polskiej tkanki kulturowej cz\u0119\u015bciowo wyja\u015bnia wysokie, d\u0142ugotrwa\u0142e poparcie dla prezydentury Aleksandra Kwa\u015bniewskiego.
\r\n
\r\nCzy \u015bwiat polskiej lewizny, bylejako\u015bci, zapomnienia o honorze i godno\u015bci to w\u0142a\u015bnie elektorat Platformy? Tak – spora cz\u0119\u015b\u0107 tego \u015bwiata stanowi spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 elektoratu PO. To nie jest czysta mentalno\u015b\u0107 stada. Poparcie dla PO jest tak\u017ce zakorzenione w codziennym zabieganiu o swoj\u0105 pozycj\u0119 spo\u0142eczn\u0105.
\r\n
\r\nNasuwa si\u0119 hipoteza, \u017ce to niezrozumienie tej sytuacji i jej konsekwencji le\u017cy u podstaw wielu niepowodze\u0144 PiS. Niezrozumienie czego? Tego, \u017ce uformowa\u0142y si\u0119 (tylko cz\u0119\u015bciowo w wyniku celowej propagandy) takie automatyzmy my\u015blowe u wielu Polak\u00f3w, kt\u00f3re w ich umys\u0142ach tworz\u0105 zapor\u0119 powstrzymuj\u0105c\u0105 przed skierowaniem swoich sympatii ku PiS-owi.
\r\n
\r\nPewne cechy spo\u0142ecznej tkanki typowe dla III RP, przez lata transformacji wzmocnione, wyros\u0142y na podglebiu znacznie starszym od III RP – na kodach kulturowych zakorzenionych w naszym tak cz\u0119sto pozbawionym podmiotowej godno\u015bci losie narodowym ostatnich stuleci. W przypadku niekt\u00f3rych grup spo\u0142ecznych te historycznie uwarunkowane cechy uda\u0142o si\u0119 skojarzy\u0107 z sympatiami \u015bci\u015ble politycznymi. Do skojarze\u0144: PiS? moher? obciach? zacofanie kraju \u201epodpi\u0119to\u201d kolejny automatyzm: PiS = nierealistyczne oczekiwania etyczne.
\r\n
\r\nCzy program IV RP zak\u0142ada nierealistyczn\u0105 uczciwo\u015b\u0107?<\/strong>
\r\n
\r\nAle trzeba wprowadzi\u0107 nowy wymiar wywodu. Przez media przesz\u0142a kolejna ju\u017c fala (niezbyt silna, ale jednak widzialna) zaniepokojenia kiepsk\u0105 jako\u015bci\u0105 naszych wy\u017cszych uczelni. W rankingach \u015bwiatowych najlepsze uczelnie III RP sytuuj\u0105 si\u0119 bardzo daleko.
\r\n
\r\nWi\u0105\u017ce si\u0119 to z obecno\u015bci\u0105 tak wielu profesor\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 \u201epuszczalscy\u201d: przepuszczaj\u0105 przez filtr egzaminacyjny niedouczonych student\u00f3w, a przez filtr recenzyjny bardzo s\u0142abe opracowania \u201enaukowe\u201d. To ta tkanka przyzwole\u0144 cz\u0119\u015bciowo wyja\u015bnia nisk\u0105 jako\u015b\u0107 naszych uczelni. Bo czy najlepsze uczelnie \u015bwiata nie dzia\u0142aj\u0105 przypadkiem na bazie (cho\u0107 nie wy\u0142\u0105cznie na tej bazie) \u201enierealistycznych\u201d przekona\u0144, \u017ce plagiaty si\u0119 pi\u0119tnuje, a ich sprawc\u00f3w pot\u0119pia i usuwa na margines?
\r\n
\r\nAle w dyskusji nie podkre\u015bla si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie rozpowszechnienie, chocia\u017c zazwyczaj w bardziej subtelnej formie, takich postaw jak te obecne we wroc\u0142awskiej Akademii Medycznej przyczynia si\u0119 do kiepskiej jako\u015bci naszych uczelni.
\r\n
\r\nWidzimy zatem, \u017ce – pewnie wbrew intencjom jego autora – przywo\u0142ane na pocz\u0105tku naszego tekstu powiedziane szeptem s\u0142owa lekarza pokaza\u0142y, \u017ce to program IV RP symbolizuje tkank\u0119 Polski nowoczesnej, rozwijaj\u0105cej si\u0119.
\r\n
\r\nRozmontowanie zapory<\/strong>
\r\n
\r\nI zauwa\u017cy\u0142 m\u00f3j kolega filozof: \u201eBo Polacy swoje my\u015bl\u0105. I o to chodzi – wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w nie dlatego my\u015bli tak jak \u00bbGW\u00ab i Polsat z TVN, bo jest pod ich wp\u0142ywem, ale dlatego, \u017ce to si\u0119 im wszystkim op\u0142aca (bo PiS nie jest dla nich alternatyw\u0105). I to jest trudne do przyj\u0119cia przez PiS\u201d.
\r\n
\r\nJe\u015bli nie znajdziemy klucza do wra\u017cliwo\u015bci oraz interes\u00f3w tej cz\u0119\u015bci Polski, kt\u00f3ra zanurzona jest w tkance chorych przyzwole\u0144, to zap\u00f3r rozwoju nie rozmontujemy.
\r\n
\r\nRz\u0105dy PiS kojarzone s\u0105 z nawo\u0142ywaniem do uczciwo\u015bci; nawo\u0142ywaniem niekoniecznie szczerym, oraz – co gorsza – dla wielu wyborc\u00f3w nieskutecznym. Dla PiS niezb\u0119dne jest zatem wskazywanie konkretnych, realistycznych, niebrzmi\u0105cych ani moralizatorsko, ani policyjnie, reform przeciwdzia\u0142aj\u0105cych patologiom.
\r\n
\r\nO tym, \u017ce reformy takie s\u0105 mo\u017cliwe, \u017ce niezb\u0119dne sposoby s\u0105 naukom spo\u0142ecznym znane i na czym mia\u0142yby w polskich warunkach polega\u0107 – napisz\u0119.<\/p>\r\n

Andrzej Zybertowicz<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mamy stycze\u0144 roku 2012. W du\u017cej, renomowanej instytucji medycznej lekarze prowadz\u0105cy badania naukowe uczestnicz\u0105 w szkoleniu. Wyk\u0142adowca podaje liczne przyk\u0142ady wytropienia plagiat\u00f3w lub nieuprawnionego przypisywania sobie wsp\u00f3\u0142autorstwa lub wsp\u00f3\u0142wykonawstwa przy projektach badawczych. W tym czasie na sali pada dyskretny komentarz jednego z naukowc\u00f3w do siedz\u0105cego obok kolegi o prowadz\u0105cym: \u201eZa\u0142o\u017c\u0119 si\u0119, \u017ce to jaki\u015b piep***ony […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55055"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55055"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55055\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118730,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55055\/revisions\/118730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}