Dodano: 2014-04-20 12:01 am<\/small><\/p>\r\n
Szczeg\u00f3lnie hucznie obchodzimy pocz\u0105tek Wielkanocy. Uroczystej procesji rezurekcyjnej towarzyszy bicie dzwon\u00f3w, a w wielu parafiach graj\u0105 ludowe orkiestry. Gdzieniegdzie panuje zwyczaj strzelania petardami. Rankiem rodziny zasiadaj\u0105 do wielkanocnego \u015bniadania. Jest to najbardziej uroczyste \u015bniadanie w ci\u0105gu roku.<\/strong><\/p>\r\n Wielkanoc zaczyna si\u0119 ju\u017c w sobot\u0119 po zachodzie s\u0142o\u0144ca. Rozpoczyna j\u0105 liturgia \u015bwiat\u0142a. Na zewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a kap\u0142an \u015bwi\u0119ci ogie\u0144, od kt\u00f3rego nast\u0119pnie zapala si\u0119 Pascha\u0142 – wielk\u0105 woskow\u0105 \u015bwiec\u0119 – symbol zmartwychwsta\u0142ego Chrystusa. Na paschale kap\u0142an rysuje znak krzy\u017ca, wypowiadaj\u0105c s\u0142owa: \u201eChrystus wczoraj i dzi\u015b, pocz\u0105tek i koniec, Alfa i Omega. Do Niego nale\u017cy czas i wieczno\u015b\u0107, Jemu chwa\u0142a i panowanie przez wszystkie wieki wiek\u00f3w. Amen\u201d. Umieszcza si\u0119 tam r\u00f3wnie\u017c pi\u0119\u0107 ozdobnych czerwonych gwo\u017adzi, symbolizuj\u0105cych rany Chrystusa oraz aktualn\u0105 dat\u0119. Nast\u0119pnie Pascha\u0142 wnosi si\u0119 do \u015bwi\u0105tyni, w kt\u00f3rej panuje mrok, a wierni zapalaj\u0105 od niego swoje \u015bwiece, przekazuj\u0105c sobie wzajemnie \u015bwiat\u0142o. Niezwykle wymowny jest widok rozszerzaj\u0105cej si\u0119 jasno\u015bci, kt\u00f3ra w ko\u0144cu wype\u0142nia ca\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142. Zwie\u0144czeniem obrz\u0119du \u015bwiat\u0142a jest uroczysta pie\u015b\u0144 (Pochwa\u0142a Pascha\u0142u) – Exultet, kt\u00f3ra zaczyna si\u0119 od s\u0142\u00f3w: \u201eWeselcie si\u0119 ju\u017c zast\u0119py Anio\u0142\u00f3w w niebie! Weselcie si\u0119 s\u0142udzy Boga! Niech zabrzmi\u0105 dzwony g\u0142osz\u0105ce zbawienie, gdy Kr\u00f3l tak wielki odnosi zwyci\u0119stwo!\u201d.<\/p>\r\n Dalsza cz\u0119\u015b\u0107 liturgii paschalnej to czytania przeplatane psalmami. Przypominaj\u0105 one ca\u0142\u0105 histori\u0119 zbawienia, poczynaj\u0105c od stworzenia \u015bwiata, przez wyj\u015bcie Izraelit\u00f3w z niewoli egipskiej, proroctwa zapowiadaj\u0105ce Mesjasza a\u017c do Ewangelii o Zmartwychwstaniu Jezusa. Tej nocy powraca po blisko pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu dniach uroczysty \u015bpiew \u201eAlleluja\u201d. Celebrans dokonuje po\u015bwi\u0119cenia wody, kt\u00f3ra przez ca\u0142y rok b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142a przede wszystkim do chrztu. Czasami, na wz\u00f3r pierwotnych wsp\u00f3lnot chrze\u015bcija\u0144skich, w noc paschaln\u0105 chrzci si\u0119 katechumen\u00f3w, udzielaj\u0105c im zarazem bierzmowania i pierwszej Komunii \u015bw.<\/p>\r\n We wszystkich ko\u015bcio\u0142ach wierni odnawiaj\u0105 swoje przyrzeczenia chrzcielne wyrzekaj\u0105c si\u0119 grzechu, Szatana i wszystkiego, co prowadzi do z\u0142a oraz wyznaj\u0105c wiar\u0119 w Boga Ojca, Syna i Ducha \u015awi\u0119tego.<\/p>\r\n Wigilia Paschalna ko\u0144czy si\u0119 Eucharysti\u0105 i procesj\u0105 rezurekcyjn\u0105. Procesja ta pierwotnie obchodzi\u0142a cmentarz, kt\u00f3ry zwykle znajdowa\u0142 si\u0119 w pobli\u017cu ko\u015bcio\u0142a, by oznajmi\u0107 le\u017c\u0105cym w grobach, \u017ce Chrystus zmartwychwsta\u0142 i zwyci\u0119\u017cy\u0142 \u015bmier\u0107. Ze wzgl\u0119d\u00f3w praktycznych w wielu miejscach w Polsce procesja rezurekcyjna nie odbywa si\u0119 w Noc Zmartwychwstania, ale przenoszona jest na niedzielny poranek.<\/p>\r\n Oktawa Wielkiej Nocy<\/strong> Wielkanoc jest pierwszym i najwa\u017cniejszym \u015bwi\u0119tem chrze\u015bcija\u0144skim. Aposto\u0142owie \u015bwi\u0119towali tylko Wielkanoc i ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119, kt\u00f3ra jest w\u0142a\u015bnie pami\u0105tk\u0105 Nocy Paschalnej. Dopiero z czasem zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 inne \u015bwi\u0119ta i okresy przygotowania a\u017c ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 obecny rok liturgiczny.<\/p>\r\n Tradycje ludowe<\/strong><\/p>\r\n Wok\u00f3\u0142 \u015bwi\u0105t wielkanocnych naros\u0142o wiele tradycji i obrz\u0119d\u00f3w ludowych. W Wielk\u0105 Sobot\u0119, jak wspomniano, wierni udaj\u0105 si\u0119 do ko\u015bcio\u0142a, by po\u015bwi\u0119ci\u0107 pokarmy, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 spo\u017cywane w dni \u015bwi\u0105teczne, a tak\u017ce by zaczerpn\u0105\u0107 zapas wody \u015bwi\u0119conej na kolejny rok. W koszykach przynosz\u0105 mi\u0119dzy innymi pisanki – gotowane jajka, cz\u0119sto kunsztownie malowane w rozmaite wzorki. Po po\u015bwi\u0119ceniu pokarm\u00f3w wszyscy nawiedzaj\u0105 Gr\u00f3b Pa\u0144ski, przy kt\u00f3rym wart\u0119 honorow\u0105 trzymaj\u0105 stra\u017cacy b\u0105d\u017a \u017co\u0142nierze. W niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach warty zaci\u0105gaj\u0105 specjalne stra\u017ce w strojach historycznych (rzymskich, polskich lub tureckich, w zale\u017cno\u015bci od lokalnej tradycji). W ten lub nast\u0119pny dzie\u0144 rolnicy id\u0105 do ob\u00f3r i wychodz\u0105 na pole, by po\u015bwieci\u0107 wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 byd\u0142o, trzod\u0119 i zasiewy.<\/p>\r\n Szczeg\u00f3lnie hucznie obchodzony jest pocz\u0105tek Wielkanocy. Uroczystej procesji rezurekcyjnej towarzyszy bicie dzwon\u00f3w, a w wielu parafiach graj\u0105 ludowe orkiestry. Gdzieniegdzie panuje zwyczaj strzelania petardami. Rankiem rodziny zasiadaj\u0105 do wielkanocnego \u015bniadania. Jest to najbardziej uroczyste \u015bniadanie w ci\u0105gu roku. Poprzedza je obrz\u0119d dzielenia si\u0119 jajkiem i sk\u0142adania \u017cycze\u0144. Na stole tradycyjnie kr\u00f3luje baranek z czerwon\u0105 chor\u0105giewk\u0105, po\u0142o\u017cony na \u0142\u0105czce z rze\u017cuchy lub \u017cytka – rze\u017abiony w cukrze, marcepanie lub w ma\u015ble. Po po\u0142udniu lub wieczorem rozpoczynaj\u0105 si\u0119 wizyty u krewnych i znajomych.<\/p>\r\n Stary obyczaj nakazuje przez ca\u0142y okres wielkanocny wita\u0107 si\u0119 wezwaniem \u201eChrystus zmartwychwsta\u0142!\u201d. Tradycyjna odpowied\u017a brzmi: \u201ePrawdziwie zmartwychwsta\u0142!\u201d. Dawniej podczas Mszy rezurekcyjnej odgrywano scen\u0119 z niewiastami i Anio\u0142em przy pustym grobie oraz strzelano na wiwat.<\/p>\r\n Charakterystyczne wezwanie \u201eAlleluja!\u201d (wychwalajcie Pana), obecne niemal we wszystkich pie\u015bniach wielkanocnych, istnieje w liturgii od VI wieku.<\/p>\r\n Uczucie rado\u015bci ze Zmartwychwstania Chrystusa sprzyja zabawom. Starym obyczajem jest \u015bmigus – polewanie panien wod\u0105 i uderzanie ich po nogach r\u00f3zgami (na zdrowie), i dyngus – wykupywanie si\u0119 dziewczyn od oblewania, a tak\u017ce rozdawanie pisanek, s\u0142odyczy i pieni\u0119dzy przebiera\u0144com, kt\u00f3rzy chodz\u0105 po wsi z barankiem lub kogutkiem (nawi\u0105zuj\u0105c do Jezusa i zaparcia si\u0119 \u015bw. Piotra). Dawniej p\u0142atano sobie nawzajem figle: wypuszczano byd\u0142o z obory i stajni, malowano b\u0142otem i smo\u0142\u0105 szyby (by nie pozna\u0107, \u017ce ju\u017c \u015bwita) czy zatykano kominy. W okolicach Krakowa chodzi\u0142y \u201esiude baby\u201d czy \u201esiudy\u201d – baby nios\u0105ce koszyk z kuk\u0142\u0105-dzieckiem i dziad z r\u00f3\u017ca\u0144cem z kasztan\u00f3w lub brukwi. Baby brudzi\u0142y sadz\u0105 \u201ena szcz\u0119\u015bcie\u201d, je\u015bli nie otrzyma\u0142y stosownych datk\u00f3w.<\/p>\r\n W Poniedzia\u0142ek Wielkanocny na krakowskim Zwierzy\u0144cu organizowany jest tradycyjny festyn \u201eEmaus\u201d, a we wtorek na Krzemionkach przy kopcu Krakusa – tzw. r\u0119kawka. Dawniej, w ramach tej ostatniej, z kopca rzucano biedakom i m\u0142odzie\u017cy s\u0142odycze. Niedaleko Limanowej z kolei by\u0142 zwyczaj przebierania si\u0119 za \u201edziady \u015bmigustne\u201d czy \u201es\u0142omiaki\u201d gwi\u017cd\u017c\u0105ce i tr\u0105bi\u0105ce g\u0142o\u015bno – uosabia\u0142y one tych, kt\u00f3rzy stracili g\u0142os, bo nie uwierzyli w Zmartwychwstanie. Na Mazowszu natomiast chodzili \u201ekurcarze\u201d – ch\u0142opcy z sikawkami, klekotkami i kurkiem dyngusowym.<\/p>\r\n Podobnie jak kol\u0119dy w Bo\u017ce Narodzenie, tak\u017ce w Wielkanoc w ko\u015bcio\u0142ach i domach \u015bpiewa si\u0119 tradycyjne pie\u015bni. Cho\u0107 jest ich w Polsce ponad sto, to jednak na og\u00f3\u0142 znane s\u0105 one w wi\u0119kszo\u015bci tylko lokalnie. Jedynie \u201eChrystus zmartwychwstan jest\u201d, \u201eWeso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142\u201d, \u201eZwyci\u0119zca \u015bmierci\u201d i \u201eOtrzyjcie ju\u017c \u0142zy\u201d s\u0105 popularne w ca\u0142ej Polsce. Za to maj\u0105 po kilkana\u015bcie zwrotek, kt\u00f3re poetycko ujmuj\u0105 ostatnie rozdzia\u0142y Ewangelii.<\/p>\r\n \u0179r\u00f3d\u0142o: Sanctus.pl, KAI, „Przymierze z Maryj\u0105\u201d<\/p>\r\n Dodano: 2012-04-7 9:00 pm<\/small><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dodano: 2014-04-20 12:01 am Szczeg\u00f3lnie hucznie obchodzimy pocz\u0105tek Wielkanocy. Uroczystej procesji rezurekcyjnej towarzyszy bicie dzwon\u00f3w, a w wielu parafiach graj\u0105 ludowe orkiestry. Gdzieniegdzie panuje zwyczaj strzelania petardami. Rankiem rodziny zasiadaj\u0105 do wielkanocnego \u015bniadania. Jest to najbardziej uroczyste \u015bniadanie w ci\u0105gu roku. Wielkanoc zaczyna si\u0119 ju\u017c w sobot\u0119 po zachodzie s\u0142o\u0144ca. Rozpoczyna j\u0105 liturgia \u015bwiat\u0142a. Na […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[218],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55012"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55012"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55012\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\r\n<\/strong>
\r\nDla uczczenia cudu Zmartwychwstania Ko\u015bci\u00f3\u0142 obchodzi Oktaw\u0119 Wielkiej Nocy, przez osiem dni g\u0142osz\u0105c radosn\u0105 prawd\u0119, \u017ce Jezus Chrystus Zmartwychwsta\u0142. Ostatnim dniem oktawy jest Bia\u0142a Niedziela, nazywana obecnie tak\u017ce Niedziel\u0105 Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego. W ten dzie\u0144 w Rzymie ochrzczeni podczas Wigilii Paschalnej neofici, odziani w bia\u0142e szaty podarowane im przez gmin\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, szli w procesji do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Pankracego, by tam uczestniczy\u0107 w Mszy \u015bw. Jan Pawe\u0142 II ustanowi\u0142 ten dzie\u0144 \u015bwi\u0119tem Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego, kt\u00f3rego wielk\u0105 or\u0119downiczk\u0105 by\u0142a \u015bw. Faustyna Kowalska.<\/p>\r\n
\r\nZabawy<\/strong><\/p>\r\n