{"id":54313,"date":"2012-03-28T20:12:54","date_gmt":"2012-03-29T01:12:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=54313"},"modified":"2012-03-28T13:16:24","modified_gmt":"2012-03-28T18:16:24","slug":"watazkowie-z-gwardii-ludowej-mordowali-zydow-rafal-drabik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=54313","title":{"rendered":"Wata\u017ckowie z Gwardii Ludowej mordowali \u017byd\u00f3w – Rafa\u0142 Drabik<\/em>"},"content":{"rendered":"

Gronczewski, Kowalski i Korczy\u0144ski mordowali \u017co\u0142nierzy AK, BCh i NSZ, ch\u0142op\u00f3w oraz \u017byd\u00f3w – informuje „Rzeczpospolita”<\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Wata\u017cka (z ukrai\u0144skiego) oznacza dow\u00f3dc\u0119 watahy, czyli zbrojnej grupy ludzi o charakterze rozb\u00f3jniczym. Do tego grona z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cna zaliczy\u0107 boj\u00f3wki komunizuj\u0105cej Polskiej Partii Robotniczej – Gwardi\u0119 Ludow\u0105.<\/p>\r\n

Edward Gronczewski, Boles\u0142aw Kowalski i Grzegorz Korczy\u0144ski nale\u017celi do elity GL, a po 1944 r. UB. Aktywnie zwalczali podziemie niepodleg\u0142o\u015bciowe. Organizowali tzw. grupy pozorowane z\u0142o\u017cone z dawnych cz\u0142onk\u00f3w ich w\u0142asnych oddzia\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych celem by\u0142o mordowanie \u017co\u0142nierzy podziemia. G\u0142\u00f3wnym terenem ich dzia\u0142ania by\u0142a Lubelszczyzna. Z dost\u0119pnych materia\u0142\u00f3w przechowywanych w archiwum IPN wiemy, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 tych grup doprowadzi\u0142a do zniszczenia przynajmniej kilku oddzia\u0142\u00f3w podziemia oraz aresztowania kilkuset os\u00f3b.<\/p>\r\n

Opr\u00f3cz tego \u201epozoranci\u201d mieli za zadanie psu\u0107 opini\u0119 oddzia\u0142om podziemia, dlatego rabunki, podpalenia czy nawet gwa\u0142ty znaczy\u0142y drogi ich przemarsz\u00f3w. Po zaprzestaniu niejawnych dzia\u0142a\u0144<\/a> dowodzili Grupami Operacyjnymi, likwiduj\u0105c (tak\u017ce w skrytob\u00f3jczych morderstwach) opozycj\u0119 na terenie ca\u0142ego kraju. Dopiero w chwili, gdy militarna dzia\u0142alno\u015b\u0107 podziemia praktycznie wygas\u0142a, stali si\u0119 niepotrzebni, co wi\u0119cej, stali si\u0119 niewygodni, bo za du\u017co wiedzieli. W\u00f3wczas \u201ewykorzystano\u201d ich okupacyjn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107: ich zaanga\u017cowanie w walki frakcyjne w GL, liczne morderstwa (zw\u0142aszcza \u017byd\u00f3w) i rabunki oraz obecne poparcie dla Gomu\u0142ki. Postanowiono ich wyeliminowa\u0107 – na pocz\u0105tku lat 50. zostali os\u0105dzeni i skazani.<\/p>\r\n

Dopiero powr\u00f3t Gomu\u0142ki sprawi\u0142, \u017ce wypuszczono ich z wi\u0119zienia, a tak\u017ce przywr\u00f3cono do s\u0142u\u017cby. Ponownie wszyscy trzej sprawowali funkcje kierownicze w MON. Ich po\u015bwi\u0119cenie dla \u201ew\u0142adzy ludowej\u201d zosta\u0142o odpowiednio docenione. Dostawali wysokie wynagrodzenie, luksusowe mieszkania. A po \u015bmierci wszyscy spocz\u0119li w Alei Zas\u0142u\u017conych na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim w Warszawie, gdzie spoczywaj\u0105 po dzi\u015b dzie\u0144.<\/p>\r\n

Edward Gronczewski \u201ePrzepi\u00f3rka\u201d urodzi\u0142 si\u0119 w 1923 r. w Sierpcu, gdzie mieszka\u0142 i uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 powszechn\u0105. W 1940 r. zosta\u0142 osadzony w niemieckim obozie pracy, sk\u0105d zbieg\u0142. Wiosn\u0105 1942 r. trafi\u0142 na Lubelszczyzn\u0119. Tutaj nawi\u0105za\u0142 kontakty z powstaj\u0105c\u0105 PPR i jej \u201ezbrojnym ramieniem\u201d – GL. Przyj\u0105\u0142 pseudonim Przepi\u00f3rka. Po kilku miesi\u0105cach trafi\u0142 do oddzia\u0142u GL \u201eGrzegorza\u201d, czyli Grzegorza Korczy\u0144skiego, w Polsce Ludowej wiceministra bezpiecze\u0144stwa publicznego i obrony narodowej.<\/p>\r\n

Szybko awansowa\u0142, zostaj\u0105c porucznikiem oraz dow\u00f3dc\u0105 w\u0142asnego oddzia\u0142u. Po wej\u015bciu Armii Czerwonej na tereny Lubelszczyzny Gronczewski, opr\u00f3cz ponownego awansu (w lipcu 1944 r. zosta\u0142 kapitanem, a w grudniu 1944 r. ju\u017c majorem), zasili\u0142 szeregi Milicji Obywatelskiej. Od 1946 r. by\u0142 oficerem w \u201eludowym\u201d Wojsku Polskim. W latach 1966 – 1976 pracowa\u0142 w Wojskowym Instytucie Historycznym w Warszawie. Pisa\u0142 w\u00f3wczas wspomnienia i artyku\u0142y o \u201ebohaterach z GL\u201d. Zmar\u0142 w Warszawie 1 stycznia 1976 r.<\/p>\r\n

Boles\u0142aw Kowalski (w\u0142a\u015bciwie nazywa\u0142 si\u0119 Boles\u0142aw Ka\u017amierak) pochodzi\u0142 z rodziny ch\u0142opskiej. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1924 r. w Zakrz\u00f3wku. Tam uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 powszechn\u0105. W 1942 r. wst\u0105pi\u0142 do PPR i GL. Trafi\u0142 do oddzia\u0142u W. Skrzypka \u201eGrzybowskiego\u201d, a od lutego 1944 r. dowodzi\u0142 ju\u017c w\u0142asnym oddzia\u0142em. Po wej\u015bciu Sowiet\u00f3w na Lubelszczyzn\u0119 \u201eCie\u0144\u201d pocz\u0105tkowo s\u0142u\u017cy\u0142 w milicji, jednak\u017ce szybko zosta\u0142 przeniesiony do wojska, a potem KBW. To wtedy zmieni\u0142 nazwisko z Ka\u017amierak na Kowalski. By\u0142 to zabieg maj\u0105cy zatuszowa\u0107 jego niechlubn\u0105 okupacyjn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107. W 1951 r. zosta\u0142 aresztowany i skazany na trzy lata wi\u0119zienia. Pomimo wsp\u00f3\u0142udzia\u0142u w mordowaniu \u017byd\u00f3w dosta\u0142 wyrok za \u201enielegalne posiadanie broni i nadu\u017cycie w\u0142adzy\u201d. Pod koniec lat 50. wr\u00f3ci\u0142 do wojska jako oficer G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Politycznego WP. Dosta\u0142 tak\u017ce awans na pu\u0142kownika. 18 sierpnia 1966 r. umar\u0142 nagle w Warszawie.<\/p>\r\n

Grzegorz Korczy\u0144ski (w\u0142a\u015bciwie nazywa\u0142 si\u0119 Stefan Kilanowicz) pochodzi\u0142 z rodziny robotniczej. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1915 r. Ju\u017c jako 21-letni ch\u0142opak trafi\u0142 do Hiszpanii, gdzie walczy\u0142 w wojnie domowej w XIII Brygadzie im. Jaros\u0142awa D\u0105browskiego. W 1939 r. dotar\u0142 do Francji, a nast\u0119pnie przedosta\u0142 si\u0119 do Polski. Jako \u201eGrzegorz\u201d organizowa\u0142 oddzia\u0142y GL na Lubelszczy\u017anie. Szybko utworzy\u0142 w\u0142asn\u0105 frakcj\u0119, kt\u00f3ra walczy\u0142a o swoje wp\u0142ywy w lubelskiej GL. To sprawi\u0142o, \u017ce zosta\u0142 przeniesiony. Po wej\u015bciu Sowiet\u00f3w trafi\u0142 do wojska, w kt\u00f3rym pe\u0142ni\u0142 kilka funkcji kierowniczych. W latach 50. by\u0142 wi\u0119ziony, po uwolnieniu obj\u0105\u0142 stanowisko szefa Zarz\u0105du II Sztabu Generalnego WP, a nast\u0119pnie wiceministra obrony narodowej (awansuj\u0105c na stopie\u0144 genera\u0142a). W grudniu 1970 r. dowodzi\u0142 pacyfikacj\u0105 protestuj\u0105cych robotnik\u00f3w na Wybrze\u017cu. Konsekwencj\u0105 tego (oraz zmian w rz\u0105dzie) by\u0142a jego dymisja ze stanowiska i wys\u0142anie do Algierii jako nowego ambasadora. Jednak po kilku miesi\u0105cach nagle zmar\u0142. By\u0142 najstarszy, ale i najbardziej do\u015bwiadczony spo\u015br\u00f3d \u201ewata\u017ck\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Skrycie i w bia\u0142y dzie\u0144<\/strong><\/p>\r\n

Biogramy tych trzech dow\u00f3dc\u00f3w GL kilkakrotnie skrzy\u017cowa\u0142y si\u0119 ze sob\u0105. Pierwszy raz nast\u0105pi\u0142o to jesieni\u0105 i zim\u0105 1942 r. W\u00f3wczas to w pow. janowskim mia\u0142y miejsce wydarzenia, za kt\u00f3re w du\u017cej cz\u0119\u015bci odpowiada \u201eGrzegorz\u201d, a w kt\u00f3rych uczestniczyli tak\u017ce \u201ePrzepi\u00f3rka\u201d oraz \u201eCie\u0144\u201d. W tamtejszej PPR dosz\u0142o wtedy do walk o w\u0142adz\u0119 pomi\u0119dzy dwiema frakcjami. Tak si\u0119 akurat z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce za jedn\u0105 opowiedzia\u0142a si\u0119 w du\u017cej cz\u0119\u015bci grupa komunizuj\u0105cych \u017byd\u00f3w. Po licznych mordach skrytob\u00f3jczych zwyci\u0119\u017cy\u0142a frakcja Korczy\u0144skiego, co by\u0142o brzemienne w skutki nie tylko dla owej grupy, ale i dla ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej maj\u0105cej schronienie w podkra\u015bnickich wsiach. Za zgod\u0105 Korczy\u0144skiego cz\u0142onkowie jego oddzia\u0142u mordowali i rabowali ukrywaj\u0105cych si\u0119 nieszcz\u0119\u015bnik\u00f3w. Wed\u0142ug niepe\u0142nych danych w mordach tych zgin\u0119\u0142o ponad 100 \u017byd\u00f3w.<\/p>\r\n

Nast\u0119pnym celem gwardzist\u00f3w by\u0142y \u201ewsie reakcyjne\u201d, uznane za sprzyjaj\u0105ce konspiracji niepodleg\u0142o\u015bciowej. Sta\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas celem rabunk\u00f3w oraz morderstw. W 1944 r. drogi \u201ewata\u017ck\u00f3w\u201d rozesz\u0142y si\u0119. Ka\u017cdy z nich otrzyma\u0142 dow\u00f3dztwo nad swoim oddzia\u0142em. Czasem tylko \u0142\u0105czyli si\u0119, gdy zachodzi\u0142a jaka\u015b konkretna sytuacja. W ten spos\u00f3b wszyscy trzej przyst\u0105pili samodzielnie do \u201eoczyszczania terenu z reakcji\u201d, czyli z sympatyk\u00f3w AK, BCh i NSZ. I o ile \u201eGrzegorz\u201d (do\u015b\u0107 szybko przeniesiony na p\u00f3\u0142noc Lubelszczyzny) i \u201ePrzepi\u00f3rka\u201d woleli dzia\u0142a\u0107 skrytob\u00f3jczo (a to porywaj\u0105c pojedyncze osoby, a to przeprowadzaj\u0105c pojedyncze egzekucje), o tyle \u201eCie\u0144\u201d nie waha\u0142 si\u0119 stosowa\u0107 terroru w \u201ebia\u0142y dzie\u0144\u201d.<\/p>\r\n

Wyj\u0105tkiem by\u0142y wydarzenia z kwietnia 1944 r., kiedy to po\u0142\u0105czone oddzia\u0142y \u201eCienia\u201d i \u201ePrzepi\u00f3rki\u201d zamordowa\u0142y w Puziowych Do\u0142ach 13 mieszka\u0144c\u00f3w Potoka G\u00f3rnego. Wie\u015b ta by\u0142a w du\u017cej cz\u0119\u015bci opanowana przez konspiracj\u0119 narodow\u0105 i za to komuni\u015bci postanowili ukara\u0107 \u201enieprawomy\u015blnych ch\u0142op\u00f3w\u201d. Kilka dni p\u00f3\u017aniej oddzia\u0142y te uczestniczy\u0142y w najwi\u0119kszej potyczce z niepodleg\u0142o\u015bciowcami w okresie II wojny \u015bwiatowej – bitwie pod Marynopolem. Kilkugodzinna walka z oddzia\u0142em NSZ nie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 rozstrzygni\u0119ciem. Jednak\u017ce to \u201eCie\u0144\u201d i jego oddzia\u0142 wzi\u0119li sobie bardzo do serca \u201eoczyszczanie z reakcji\u201d. W ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy jego oddzia\u0142 bra\u0142 udzia\u0142 w kilkudziesi\u0119ciu akcjach przeciwko polskiemu podziemiu (AK, BCh, NSZ) oraz zwyk\u0142ym, Bogu ducha winnym, mieszka\u0144com. Zamordowano w nich ponad 100 os\u00f3b. Przyk\u0142adem by\u0142y wydarzenia z Owczarni z maja (gdzie zgin\u0119\u0142o 18 AK-owc\u00f3w, a \u201eCie\u0144\u201d osobi\u015bcie zabi\u0142 dow\u00f3dc\u0119 oddzia\u0142u AK) czy Stefan\u00f3wki z lipca 1944 r. (tam ginie 13 AK-owc\u00f3w). Wymowne jest, \u017ce za owe dzia\u0142ania dosta\u0142 nie kar\u0119, ale awans.<\/p>\r\n

Rafa\u0142 Drabik<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Autor zajmuje si\u0119 histori\u0105 Okr\u0119gu Lubelskiego NSZ oraz stosunkami pomi\u0119dzy podziemiem niepodleg\u0142o\u015bciowym a PPR i GL. Napisa\u0142 m.in. \u201eWydarzenia pod Borowem [z 1943r.]. Wymuszona egzekucja, czy zas\u0142u\u017cona kara?, Glaukopis nr 1\/2003<\/p>\r\n

rp.pl<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gronczewski, Kowalski i Korczy\u0144ski mordowali \u017co\u0142nierzy AK, BCh i NSZ, ch\u0142op\u00f3w oraz \u017byd\u00f3w – informuje „Rzeczpospolita” Wata\u017cka (z ukrai\u0144skiego) oznacza dow\u00f3dc\u0119 watahy, czyli zbrojnej grupy ludzi o charakterze rozb\u00f3jniczym. Do tego grona z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cna zaliczy\u0107 boj\u00f3wki komunizuj\u0105cej Polskiej Partii Robotniczej – Gwardi\u0119 Ludow\u0105. Edward Gronczewski, Boles\u0142aw Kowalski i Grzegorz Korczy\u0144ski nale\u017celi do elity GL, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,66,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54313"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54313"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54313\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}