{"id":54198,"date":"2012-03-26T19:32:18","date_gmt":"2012-03-27T00:32:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=54198"},"modified":"2012-03-26T21:34:32","modified_gmt":"2012-03-27T02:34:32","slug":"rocznica-ataku-szarych-szeregow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=54198","title":{"rendered":"Rocznica ataku Szarych Szereg\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Arsena\u0142 to budynek s\u0142u\u017c\u0105cy za sk\u0142adnic\u0119 broni, zbrojownia. Dawna Rzeczpospolita mia\u0142a tzw. arsena\u0142y kr\u00f3lewskie i magnackie. W Polsce pierwszy arsena\u0142 powsta\u0142 w 1533 r. w Krakowie.<\/strong><\/p>\r\n

Arsena\u0142 Kr\u00f3lewski w Warszawie zosta\u0142 zbudowany za panowania kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa IV w 1643 r. u zbiegu ul. Biela\u0144skiej i D\u0142ugiej. Odegra\u0142 ogromn\u0105 rol\u0119 w czasie powstania ko\u015bciuszkowskiego w 1794 r. i powstania listopadowego w latach 1830-1831. Wok\u00f3\u0142 niego ogniskowa\u0142y si\u0119 wa\u017cne wydarzenia historyczne. Po kl\u0119sce powstania listopadowego w 1832 r. Arsena\u0142 warszawski decyzj\u0105 w\u0142adz carskich zamieniono na wi\u0119zienie. W wolnej Rzeczypospolitej mie\u015bci\u0142o si\u0119 w nim Archiwum Miejskie.<\/p>\r\n

Aresztowanie \u201eRudego”<\/strong><\/p>\r\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej Arsena\u0142 odegra\u0142 r\u00f3wnie wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Tutaj bowiem 26 marca 1943 r. odby\u0142a si\u0119 s\u0142ynna akcja przeprowadzona przez harcerzy z Szarych Szereg\u00f3w, maj\u0105ca na celu uwolnienie z r\u0105k gestapo harcmistrza Janka Bytnara ps. Rudy. Zosta\u0142 on aresztowany 23 marca 1943 r. o godz. 4.30 rano. Gestapo wpad\u0142o na jego trop po aresztowaniu 19 marca Henryka Ostrowskiego ps. Heniek, kt\u00f3ry w swoim notesie mia\u0142 zaszyfrowany adres Bytnara.<\/p>\r\n

\u201eRudy” przes\u0142uchiwany by\u0142 pocz\u0105tkowo w wi\u0119zieniu na Pawiaku, potem w siedzibie gestapo przy alei Szucha. Mimo brutalnego \u015bledztwa, maj\u0105cego na celu wymuszenie na nim zezna\u0144 dotycz\u0105cych adres\u00f3w wszystkich znanych mu prze\u0142o\u017conych i koleg\u00f3w, Bytnar si\u0119 nie ugi\u0105\u0142. Nikogo nie wyda\u0142.<\/p>\r\n

Aresztowanie \u201eRudego” by\u0142o ogromnym ciosem dla jego koleg\u00f3w i przyjaci\u00f3\u0142, g\u0142\u00f3wnie dla Tadeusza Zawadzkiego ps. Zo\u015bka i Macieja Dawidowskiego ps. Alek. Ju\u017c w dniu aresztowania przyjaciele postanowili uwolni\u0107 \u201eRudego”.<\/p>\r\n

Atak na wi\u0119\u017aniark\u0119<\/strong><\/p>\r\n

\u201eZo\u015bka” przeprowadza\u0142 rozmowy z naczelnikiem Szarych Szereg\u00f3w oraz ze swoimi dow\u00f3dcami z Kierownictwa Dywersji (Kedywu), przygotowuj\u0105c jednocze\u015bnie plan ataku na wi\u0119\u017aniark\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a przewozi\u0107 \u201eRudego”. Decyzj\u0119 zezwalaj\u0105c\u0105 na akcj\u0119 odbicia m\u00f3g\u0142 wyda\u0107 tylko dow\u00f3dca Oddzia\u0142\u00f3w Dyspozycyjnych Kedywu Jan Wojciech Kiwerski, kt\u00f3rego nie by\u0142o w tym czasie w Warszawie.
Wa\u017cnym informatorem by\u0142 dla Szarych Szereg\u00f3w Zygmunt Kaczy\u0144ski ps. Weso\u0142y Kaczor, kt\u00f3ry jako akwizytor \u201eWedla” mia\u0142 dost\u0119p do gestapo na Szucha. Dostarczaj\u0105c wyroby cukiernicze, przeprowadza\u0142 rozpoznanie dotycz\u0105ce przewozu \u201eRudego” z Szucha na Pawiak.<\/p>\r\n

W\u0105tpliwo\u015bci dow\u00f3dztwa co do wydania zezwolenia na przeprowadzenie akcji zbrojnej na ulicach Warszawy \u201eZo\u015bka” rozwiewa\u0142, stwierdzaj\u0105c: \u201eBo Rudy jest tego wart i ma przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy decyduj\u0105 si\u0119 to zrobi\u0107”. Braterstwo i przyja\u017a\u0144 dla tych harcerzy by\u0142o czym\u015b niezmiernie istotnym. Za wszelk\u0105 cen\u0119 pragn\u0119li uwolni\u0107 koleg\u0119, mimo \u017ce wcze\u015bniej nie praktykowano odbijania aresztowanych, nawet je\u015bli byli w\u015br\u00f3d nich wielcy politycy, wojskowi czy uczeni.<\/p>\r\n

Decyzja zezwalaj\u0105ca na atak wydana zosta\u0142a trzy dni po aresztowaniu \u201eRudego”, tu\u017c przed sam\u0105 akcj\u0105. Wzi\u0119\u0142y w niej udzia\u0142 cztery sekcje. Sekcja I – \u201eButelki” pod dow\u00f3dztwem Janka Rodowicza \u201eAnody”, sekcja II – \u201eSten 1″ pod dow\u00f3dztwem Ma\u0107ka Bittnera \u201eMa\u0107ka”, sekcja III – \u201eSten 2″ pod dow\u00f3dztwem Jurka Gawina \u201eS\u0142onia” i sekcja IV – \u201eGranaty” pod dow\u00f3dztwem Macieja Dawidowskiego \u201eAlka”. Na czele wszystkich sekcji sta\u0142 Tadeusz Zawadzki, dow\u00f3dztwo za\u015b nad ca\u0142o\u015bci\u0105 sprawowa\u0142 Stanis\u0142aw Broniewski ps. Orsza. Razem w tym przedsi\u0119wzi\u0119ciu wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 27 os\u00f3b.<\/p>\r\n

Likwidacja gestapowc\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n

Akcja, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a si\u0119 ok. 17.00, trwa\u0142a nieca\u0142e 45 min. Uda\u0142o si\u0119 uwolni\u0107 \u201eRudego” i 24 innych wi\u0119\u017ani\u00f3w. Podczas akcji ranni zostali: Tadeusz Krzy\u017cewicz ps. Buzdygan, kt\u00f3ry w wyniku odniesionych ran zmar\u0142 2 kwietnia 1943 r., Jerzy Gawin ps. S\u0142o\u0144, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 (zgin\u0105\u0142 potem w Powstaniu Warszawskim) oraz Maciej Dawidowski. Zmar\u0142 w tym samym dniu, co uwolniony Janek Bytnar, 30 marca 1943 r.<\/p>\r\n

\u015amier\u0107 poleg\u0142ych w akcji wywar\u0142a wstrz\u0105saj\u0105ce wra\u017cenie na pozosta\u0142ych cz\u0142onkach Szarych Szereg\u00f3w. W nied\u0142ugim czasie kierownictwo Walki Konspiracyjnej wyda\u0142o rozkaz likwidacji najbardziej wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 swoim bestialstwem podczas przes\u0142ucha\u0144 gestapowc\u00f3w Schultza i Langego. 6 maja 1943 r. zlikwidowany zosta\u0142 Schultz, 22 maja zastrzelono Langego.<\/p>\r\n

Ewa i Bogumi\u0142 Liszewscy<\/em><\/strong>
<\/em><\/p>\r\n

Tekst ukaza\u0142 si\u0119 w dzisiejszej „Gazecie Polskiej Codziennie”<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Arsena\u0142 to budynek s\u0142u\u017c\u0105cy za sk\u0142adnic\u0119 broni, zbrojownia. Dawna Rzeczpospolita mia\u0142a tzw. arsena\u0142y kr\u00f3lewskie i magnackie. W Polsce pierwszy arsena\u0142 powsta\u0142 w 1533 r. w Krakowie. Arsena\u0142 Kr\u00f3lewski w Warszawie zosta\u0142 zbudowany za panowania kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa IV w 1643 r. u zbiegu ul. Biela\u0144skiej i D\u0142ugiej. Odegra\u0142 ogromn\u0105 rol\u0119 w czasie powstania ko\u015bciuszkowskiego w 1794 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54198"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54198"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54198\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}