{"id":54080,"date":"2012-03-24T15:50:30","date_gmt":"2012-03-24T19:50:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=54080"},"modified":"2012-03-24T15:50:30","modified_gmt":"2012-03-24T20:50:30","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=54080","title":{"rendered":"Tragarz pami\u0119ci – Wojciech Wencel<\/em>"},"content":{"rendered":"
Procesy wytaczane Krzysztofowi Wyszkowskiemu przez bohatera dzieci\u0119cej kresk\u00f3wki to jeden z najbardziej upokarzaj\u0105cych spektakli III RP.<\/em><\/strong>

Prezentowane w g\u0142\u00f3wnych mediach jako efekt ambicjonalnej rozgrywki, w gruncie rzeczy wymierzone s\u0105 przecie\u017c we wszystkich, kt\u00f3rzy o\u015bmielaj\u0105 si\u0119 \u015bni\u0107 o wolnej Polsce. Fakt, \u017ce kolejne pozwy nie s\u0105 oddalane, obna\u017ca trwa\u0142o\u015b\u0107 okr\u0105g\u0142osto\u0142owego uk\u0142adu, przypomina o istnieniu \u201e\u015bwi\u0119tych kr\u00f3w\u201d, upadku s\u0105downictwa i ograniczeniach wolno\u015bci s\u0142owa. U\u015bwiadamia, \u017ce cho\u0107 co miesi\u0105c gromadzimy si\u0119 na Krakowskim Przedmie\u015bciu, to jednak wci\u0105\u017c \u201eporz\u0105dek panuje w Warszawie\u201d.

Pisa\u0142em ju\u017c kiedy\u015b, \u017ce Wyszkowski to dla mnie klasyczny bohater herbertowski. Ale to r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadomy kontynuator obywatelskiej misji wielkiego poety. Konsekwentne o\u015bwietlanie ciemnych miejsc w biografii Lecha Wa\u0142\u0119sy jest tylko jednym z wymiar\u00f3w tego pos\u0142annictwa. Swoj\u0105 kronik\u0119 wypadk\u00f3w historycznych, prowadzon\u0105 w felietonach i komentarzach, Wyszkowski zaczyna tam, gdzie ko\u0144czy si\u0119 \u201eRaport z obl\u0119\u017conego Miasta\u201d: \u201eteraz kiedy pisz\u0119 te s\u0142owa zwolennicy ugody\/ zdobyli pewn\u0105 przewag\u0119 nad stronnictwem niez\u0142omnych\/ zwyk\u0142e wahanie nastroj\u00f3w losy jeszcze si\u0119 wa\u017c\u0105\u201d.

Jest rok 1982. Po entuzjastycznej atmosferze Sierpnia\u201980 nie ma ju\u017c \u015bladu. W ciemno\u015bci stanu wojennego kie\u0142kuje ziarno zdrady. Siedem lat p\u00f3\u017aniej zdobycze antykomunistycznego powstania zostan\u0105 ostatecznie zaprzepaszczone. Wyselekcjonowana przez SB elita Solidarno\u015bci zasi\u0105dzie z komunistami do okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u, by zbudowa\u0107 uk\u0142ad nowej nomenklatury. Wyszkowski ma okazj\u0119 \u015bledzi\u0107 przebieg i kulisy obrad jako niezale\u017cny obserwator. Widzi i s\u0142yszy to, co ma pozosta\u0107 zakryte przed spo\u0142ecze\u0144stwem. Jest przera\u017cony postaw\u0105 swoich znajomych i przyjaci\u00f3\u0142, lider\u00f3w tzw. opozycji demokratycznej, kt\u00f3rzy obgaduj\u0105 z wrogami narodu warunki ugody. To do\u015bwiadczenie stanie si\u0119 g\u0142\u00f3wnym tematem i kontekstem jego publicystyki.

System k\u0142amstwa III RP okazuje si\u0119 niemal doskona\u0142y, zdolny panowa\u0107 nie tylko nad strukturami pa\u0144stwa, ale i nad umys\u0142ami milion\u00f3w Polak\u00f3w. Wyszkowski prawie w ka\u017cdym swoim tek\u015bcie ukazuje jego genez\u0119 i mechanizm. Szczeg\u00f3\u0142owo opisuje rol\u0119 s\u0142u\u017cb specjalnych, siatk\u0119 zale\u017cno\u015bci towarzyskich i finansowych, metody manipulacji opini\u0105 publiczn\u0105 i walki ze \u015bwiadkami prawdy. Z jego felieton\u00f3w wy\u0142ania si\u0119 obraz pa\u0144stwa zaw\u0142aszczonego, s\u0142u\u017c\u0105cego do realizacji egoistycznych interes\u00f3w w\u0142adzy i w\u0105skich grup spo\u0142ecznych, a na arenie mi\u0119dzynarodowej sprowadzonego do roli przedmiotu przetargu.

Jak te konstatacje maj\u0105 si\u0119 do poezji Herberta? Ot\u00f3\u017c s\u0105 jej szczeg\u00f3\u0142owym rozwini\u0119ciem. W istocie Wyszkowski robi to samo, co Pan Cogito: patrzy \u201ew twarz g\u0142odu twarz ognia twarz \u015bmierci\/ najgorsz\u0105 ze wszystkich – twarz zdrady\u201d. Tyle \u017ce nazywa po imieniu aktor\u00f3w tej szata\u0144skiej komedii. Gorzkie metafory poety nie s\u0105 przecie\u017c oderwane od \u017cycia. Przeciwnie: kryj\u0105 si\u0119 pod nimi miliony najprostszych spraw, politycznych intryg i wybor\u00f3w moralnych podejmowanych przez zwyk\u0142ych Polak\u00f3w. Wystarczy troch\u0119 dystansu, by r\u00f3wnie\u017c w tekstach publicysty dostrzec uniwersalny tragizm: kosmos ludzkiej nikczemno\u015bci, przecinany rzadkimi liniami wierno\u015bci i odwagi.

Rola niewygodnego \u015bwiadka zawsze jest niewdzi\u0119czna. Przekona\u0142 si\u0119 o tym cho\u0107by J\u00f3zef Mackiewicz, kt\u00f3ry w 1943 r. obserwowa\u0142 ekshumacj\u0119 zw\u0142ok polskich oficer\u00f3w w Katyniu, a przez reszt\u0119 \u017cycia \u015bwiadczy\u0142 o sowieckiej zbrodni. \u201eCzarna legenda\u201d, kt\u00f3r\u0105 mu dorobiono, jeszcze dzisiaj ogranicza zasi\u0119g jego my\u015bli. Podobnie jest z Wyszkowskim, kt\u00f3ry wielokrotnie by\u0142 stygmatyzowany jako polityczny awanturnik. Mo\u017ce dlatego nawet w \u015brodowiskach niepodleg\u0142o\u015bciowych bywa traktowany z dystansem, a jego misja nie zawsze jest w\u0142a\u015bciwie rozumiana. W czasach, kiedy wszystko jest kreacj\u0105, tak\u017ce patriotyzm bywa pojmowany p\u0142ytko, jako prywatny pogl\u0105d, za kt\u00f3ry nie p\u0142aci si\u0119 \u017cadnej ceny. Jedynie ludzie z charakterem s\u0105 w stanie zgodzi\u0107 si\u0119 na odrzucenie i samotno\u015b\u0107. Z woli Najwy\u017cszego staj\u0105 si\u0119 tragarzami wsp\u00f3lnotowej pami\u0119ci. Nios\u0105 Miasto w sobie po drogach wygnania.

Nasza bezradno\u015b\u0107 wobec kolejnych wyrok\u00f3w s\u0105d\u00f3w nie oznacza, \u017ce nie mamy nic do zrobienia. Obserwuj\u0105c z boku zmagania Wyszkowskiego, jeste\u015bmy mu winni solidarno\u015b\u0107, tak\u017ce finansow\u0105, je\u015bli b\u0119dzie taka potrzeba. Kiedy pluj\u0105 nam w twarz, nie rozk\u0142adajmy parasoli, bo w III RP deszcze nie padaj\u0105.<\/div>\r\n

Wojciech Wencel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Felieton z cyklu „Listy z podziemia”, „Gazeta Polska” 14 marca 2012<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Procesy wytaczane Krzysztofowi Wyszkowskiemu przez bohatera dzieci\u0119cej kresk\u00f3wki to jeden z najbardziej upokarzaj\u0105cych spektakli III RP. Prezentowane w g\u0142\u00f3wnych mediach jako efekt ambicjonalnej rozgrywki, w gruncie rzeczy wymierzone s\u0105 przecie\u017c we wszystkich, kt\u00f3rzy o\u015bmielaj\u0105 si\u0119 \u015bni\u0107 o wolnej Polsce. Fakt, \u017ce kolejne pozwy nie s\u0105 oddalane, obna\u017ca trwa\u0142o\u015b\u0107 okr\u0105g\u0142osto\u0142owego uk\u0142adu, przypomina o istnieniu \u201e\u015bwi\u0119tych kr\u00f3w\u201d, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[16,92,73],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54080"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54080"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54080\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}