{"id":54073,"date":"2012-03-24T20:00:10","date_gmt":"2012-03-25T01:00:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=54073"},"modified":"2012-03-24T08:58:55","modified_gmt":"2012-03-24T13:58:55","slug":"nienawisc-pogarda-i-bluzgi-antykatolicyzm-wczoraj-i-dzis-grzegorz-kucharczyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=54073","title":{"rendered":"Nienawi\u015b\u0107, pogarda i bluzgi – Antykatolicyzm wczoraj i dzi\u015b – Grzegorz Kucharczyk<\/em>"},"content":{"rendered":"

Od sowieckiego \u201eBezbo\u017cnika\u201d i narodowo-socjalistycznego \u201eSturmera\u201d poprzez \u201eFakty i Mity\u201d oraz \u201eNie\u201d – mamy do czynienia z tym samym przedsi\u0119wzi\u0119ciem, kt\u00f3re ma jeden, wsp\u00f3lny cel: obra\u017ca\u0107 i poni\u017ca\u0107. Dzisiaj zwolennikom rozmaitych ruch\u00f3w poparcia bezbo\u017cnictwa nie chodzi o to, by polemizowa\u0107 na przyk\u0142ad z zasadno\u015bci\u0105 katolickiego kultu maryjnego. Wystarczy ubra\u0107 w mask\u0119 przeciwgazow\u0105 ikon\u0119 Czarnej Madonny lub wmontowa\u0107 w czcigodny wizerunek twarz skandalistki. A wszystkie argumenty przeciw Ko\u015bcio\u0142owi mo\u017cna wykrzycze\u0107 na \u201epokojowych\u201d i \u201etolerancyjnych\u201d manifach.<\/strong><\/p>\r\n

Zjawisko antykatolicyzmu w nowo\u017cytnych dziejach kultury Zachodu mo\u017cna po raz pierwszy zaobserwowa\u0107 w epoce reformacji. Oczywi\u015bcie, Ko\u015bci\u00f3\u0142 ju\u017c od chwili swojego powstania musia\u0142 stawia\u0107 czo\u0142a wrogim wobec jego nauki nurtom teologicznym i intelektualnym – \u00a0historia ruch\u00f3w heretyckich \u015bredniowiecza jest tego wymownym przyk\u0142adem – jednak ujawniaj\u0105cy si\u0119 pocz\u0105wszy od szesnastego wieku antykatolicyzm by\u0142 czym\u015b nowym, przede wszystkim z powodu skali zjawiska.<\/p>\r\n

Kryzys reformacyjny by\u0142 udzia\u0142em sporej cz\u0119\u015bci dawnej, zachodniej Christianitas<\/em> sprzed 1517 roku.\u00a0Poka\u017any konglomerat antykatolickich fobii i stereotyp\u00f3w sta\u0142 si\u0119 odt\u0105d udzia\u0142em ca\u0142ych spo\u0142eczno\u015bci w p\u00f3\u0142nocnych Niemczech, Skandynawii czy na Wyspach Brytyjskich. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 tak\u017ce i o tym, \u017ce nigdy proces ten nie przebiega\u0142 bezbole\u015bnie. Ludowe powstania w szesnastowiecznej Anglii w obronie Wiary Ojc\u00f3w by\u0142y dowodem na to, \u017ce antykatolicka wizja, narzucana z g\u00f3ry, wymaga\u0142a ca\u0142ej bezwzgl\u0119dno\u015bci w\u0142adzy pa\u0144stwowej – sprzymierzonej z programem protestanckim – by mie\u0107 szans\u0119 zago\u015bci\u0107 na dobre. Bez wsparcia pa\u0144stwa antykatolicyzm nie mia\u0142 wi\u0119kszych szans na utrzymanie si\u0119. Tak by\u0142o w czasach arianizmu oraz ikonoklazmu, podobnie by\u0142o w okresie reformacji.<\/p>\r\n

Epoka reformacyjna uczyni\u0142a z antykatolicyzmu propozycj\u0119 socjologiczn\u0105 i kulturow\u0105. To\u017csamo\u015b\u0107 ca\u0142ych narod\u00f3w – jak na przyk\u0142ad angielskiego w drugiej po\u0142owie XVI wieku – budowano w\u0142a\u015bnie w oparciu o antykatolickie fobie. Nowo\u015b\u0107 tego okresu polega\u0142a r\u00f3wnie\u017c na tym, \u017ce w tym celu wykorzystano uprawian\u0105 odt\u0105d na szerok\u0105 skal\u0119 antykatolick\u0105 propagand\u0119 historyczn\u0105. Powstaje w\u00f3wczas ca\u0142a seria \u201eczarnych legend\u201d Ko\u015bcio\u0142a, s\u0142u\u017c\u0105cych jako propagandowy or\u0119\u017c w wojnie wytoczonej rzymskiej \u201eWielkiej Nierz\u0105dnicy\u201d. Inkwizycja, wyprawy krzy\u017cowe czy kolonizacja Nowego \u015awiata przez mocarstwa katolickie (Hiszpani\u0119 i Portugali\u0119) by\u0142y – i pozostaj\u0105 do naszych czas\u00f3w – na podor\u0119dziu.<\/p>\r\n

Jednym z najskuteczniejszych narz\u0119dzi ka\u017cdej propagandy jest oddzia\u0142ywanie za pomoc\u0105 strachu. Tak\u017ce pod tym wzgl\u0119dem reformacja by\u0142a okresem wzorcowym. Pierwsza wielka teoria spisku, kt\u00f3ra robi karier\u0119 w dziejach nowo\u017cytnej Europy, dotyczy\u0142a jezuit\u00f3w. Zrodzona na prze\u0142omie XVI i XVII wieku w kr\u0119gu protestanckim, co rusz podawa\u0142a kolejne rewelacje o w\u0142a\u015bnie odkrytych<\/em> \u201etajnych radach\u201d (Monita Secreta)<\/em> Towarzystwa Jezusowego, manipuluj\u0105cego zza kulis kolejnymi papie\u017cami i w\u0142adcami \u015bwieckimi.<\/p>\r\n

Kolejne wieki historii antykatolicyzmu to przede wszystkim utrwalanie tych stereotyp\u00f3w, kt\u00f3re zrodzi\u0142y si\u0119 w epoce Lutra, Zwingliego i Kalwina. Zar\u00f3wno w okresie o\u015bwiecenia, rewolucji francuskiej czy dziewi\u0119tnastowiecznych \u201ewojen o kultur\u0119\u201d katolicy byli przedstawiani jako: obcy (religijnie i – co akcentowano zw\u0142aszcza podczas Kulturkampf\u00f3w – kulturowo), sk\u0105pani we krwi niewinnych (inkwizycja etc.), kosmopolici (jezuici) ale jednocze\u015bnie wojuj\u0105cy nacjonali\u015bci (Polacy i Irlandczycy), chciwi w\u0142adzy manipulatorzy (Towarzystwo Jezusowe, ostatnio zdetronizowane w tej roli przez Opus Dei). Dok\u0142adano te\u017c co raz to nowe \u201edowody\u201d do \u201eczarnych legend\u201d Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

W drugiej po\u0142owie dziewi\u0119tnastego wieku rysuje si\u0119 nowe zjawisko w tej panoramie antykatolickich stereotyp\u00f3w – pogarda. W propagandzie maj\u0105cej uzasadni\u0107 celowo\u015b\u0107 odg\u00f3rnie narzucanej laicyzacji pojawiaj\u0105 si\u0119 \u201emoherowe berety\u201d avant la lettre<\/em>. Zar\u00f3wno w Niemczech, we Francji, W\u0142oszech czy Portugalii spo\u0142eczno\u015b\u0107 katolicka coraz bardziej jest traktowana jako godna wsp\u00f3\u0142czucia gromada os\u00f3b starszych, s\u0142abiej wykszta\u0142conych, z mniejszych miast (albo – co gorsza – z Bretanii, Wandei czy Bawarii).<\/p>\r\n

Wiek dwudziesty do pogardy dorzuci\u0142 niespotykan\u0105 w poprzednich stuleciach doz\u0119 wulgarno\u015bci. Od sowieckiego \u201eBezbo\u017cnika\u201d i narodowo-socjalistycznego \u201eSturmera\u201d poprzez \u201eFakty i Mity\u201d oraz \u201eNie\u201d – mamy do czynienia z tym samym przedsi\u0119wzi\u0119ciem, kt\u00f3re ma jeden, wsp\u00f3lny cel: obra\u017ca\u0107 i poni\u017ca\u0107. Dzisiaj zwolennikom rozmaitych ruch\u00f3w poparcia bezbo\u017cnictwa nie chodzi o to, by polemizowa\u0107 na przyk\u0142ad z zasadno\u015bci\u0105 katolickiego kultu maryjnego. Wystarczy ubra\u0107 w mask\u0119 p-gaz ikon\u0119 Czarnej Madonny lub wmontowa\u0107 w czcigodny wizerunek twarz skandalistki. A wszystkie argumenty przeciw Ko\u015bcio\u0142owi mo\u017cna wykrzycze\u0107 na \u201epokojowych\u201d i \u201etolerancyjnych\u201d manifach.<\/p>\r\n

Grzegorz Kucharczyk<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od sowieckiego \u201eBezbo\u017cnika\u201d i narodowo-socjalistycznego \u201eSturmera\u201d poprzez \u201eFakty i Mity\u201d oraz \u201eNie\u201d – mamy do czynienia z tym samym przedsi\u0119wzi\u0119ciem, kt\u00f3re ma jeden, wsp\u00f3lny cel: obra\u017ca\u0107 i poni\u017ca\u0107. Dzisiaj zwolennikom rozmaitych ruch\u00f3w poparcia bezbo\u017cnictwa nie chodzi o to, by polemizowa\u0107 na przyk\u0142ad z zasadno\u015bci\u0105 katolickiego kultu maryjnego. Wystarczy ubra\u0107 w mask\u0119 przeciwgazow\u0105 ikon\u0119 Czarnej Madonny […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[132],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54073"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54073"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54073\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}