{"id":5373,"date":"2009-01-10T10:48:48","date_gmt":"2009-01-10T15:48:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=5373"},"modified":"2009-01-10T21:51:00","modified_gmt":"2009-01-11T02:51:00","slug":"glebokie-przechwycenie-czyli-medialny-matrix-wywiad-z-prof-andrzejem-zybertowiczem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=5373","title":{"rendered":"„G\u0142\u0119bokie przechwycenie”, czyli medialny matrix – wywiad z prof. Andrzejem Zybertowiczem<\/em>"},"content":{"rendered":"

Z prof. Andrzejem Zybertowiczem, socjologiem z Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika, doradc\u0105 prezydenta RP Lecha Kaczy\u0144skiego ds. bezpiecze\u0144stwa, badaczem zakulisowych wymiar\u00f3w \u017cycia spo\u0142ecznego, rozmawia Mariusz Bober<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

Jakie wydarzenia minionego roku uwa\u017ca Pan za najwa\u017cniejsze dla Polski? Kt\u00f3re z nich najbardziej wp\u0142yn\u0105 na nasze \u017cycie?<\/strong>
\r\n – Wol\u0119 m\u00f3wi\u0107 o ci\u0105gach zdarze\u0144 uk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 w procesy o dalekosi\u0119\u017cnych skutkach. Patrz\u0105c od strony pozytywnej, by\u0142 to rok stara\u0144 o podmiotowo\u015b\u0107 Polski – prowadzonych g\u0142\u00f3wnie przez prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego. Z drugiej strony mieli\u015bmy rok mistyfikacji i manipulacji oraz os\u0142abiania bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa polskiego.<\/p>\r\n\r\n

Dlaczego Pan tak uwa\u017ca?<\/strong>
\r\n – Zaczn\u0119 od zjawisk negatywnych. Na poziomie dyskursu publicznego nast\u0105pi\u0142a dalsza tabloidyzacja, a nawet jego palikotyzacja…<\/p>\r\n\r\n

Co Pan przez to rozumie?<\/strong>
\r\n – Nawet w tych programach telewizyjnych, kt\u00f3re dysponuj\u0105 czasem na pog\u0142\u0119bianie informacji, zajmowano si\u0119 trzecio- czy nawet czwartorz\u0119dnymi sprawami. Poza tym post\u0119powa\u0142o przyzwyczajanie ludzi do k\u0142amstwa w \u017cyciu publicznym. Mam na my\u015bli zw\u0142aszcza debat\u0119 na temat Lecha Wa\u0142\u0119sy. Ta debata b\u0119dzie kiedy\u015b przez historyk\u00f3w analizowana jako przejaw moralnej i intelektualnej upad\u0142o\u015bci wielu polityk\u00f3w i komentator\u00f3w uczestnicz\u0105cych w publicznym kr\u0119tactwie na temat powi\u0105za\u0144 by\u0142ego prezydenta z SB. Zamiast skupi\u0107 si\u0119 na faktach i ich ocenie, rozp\u0119tano kanonad\u0119 k\u0142amstw. Zreszt\u0105 po opublikowaniu ksi\u0105\u017cki „SB a Lech Wa\u0142\u0119sa” nie dyskutowano, co z niej wynika dla rozumienia wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Ksi\u0105\u017cka pokazuje, \u017ce trzej pierwsi prezydenci Polski od roku 1989, czyli Wojciech Jaruzelski, Lech Wa\u0142\u0119sa i Aleksander Kwa\u015bniewski, w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu byli w jakich\u015b okresach swego \u017cycia zwi\u0105zani z tajnymi s\u0142u\u017cbami PRL. Ksi\u0105\u017cka dokumentuje te\u017c, i\u017c szerok\u0105 wiedz\u0119 na ten temat od dawna mia\u0142o je\u015bli nie kilkaset, to przynajmniej kilkadziesi\u0105t os\u00f3b obecnych w \u017cyciu publicznym. Jednak tak ekscytowano si\u0119 tym, czy jaki\u015b poszczeg\u00f3lny dokument dotycz\u0105cy wsp\u00f3\u0142pracy Wa\u0142\u0119sy ze s\u0142u\u017cbami PRL jest kopi\u0105 czy orygina\u0142em, \u017ce si\u0119 nie zastanawiano, co dla naszego rozumienia III RP wynika z faktu, i\u017c Wa\u0142\u0119sa jako prezydent nadu\u017cywa\u0142 w\u0142adzy, gdy bezprawnie usuwa\u0142 dokumenty na sw\u00f3j temat.<\/p>\r\n\r\n

A co wynika\u0142o?<\/strong>
\r\n – Pomijanie tego wymiaru spraw oznacza nie tylko dalsze przyzwyczajanie opinii publicznej do nadu\u017cy\u0107 w\u0142adzy, ale tak\u017ce do bezpodstawnego i brutalnego atakowania tych, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w Polsk\u0119 i w potrzeb\u0119 poszukiwania prawdy. Ataki na Instytut Pami\u0119ci Narodowej to cz\u0119sto cyniczna obrona interes\u00f3w wp\u0142ywowych \u015brodowisk. IPN jest wielkim pojemnikiem z informacjami, kt\u00f3rych znaczenie dla zrozumienia mechanizm\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci wy\u0142ania si\u0119 dopiero po wykonaniu ci\u0119\u017ckiej analitycznej pracy, takiej jak ta, kt\u00f3r\u0105 zrobili S\u0142awomir Cenckiewicz i Piotr Gontarczyk. IPN jako pojemnik rozproszonych i czasem niepotwierdzonych danych nie jest gro\u017any dla cz\u0119\u015bci elit. Staje si\u0119 niebezpieczny dopiero jako \u017ar\u00f3d\u0142o zintegrowanych i naukowo sprawdzonych rekonstrukcji. St\u0105d nerwowe ataki na IPN jako \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy o Polsce. Ale to dzieje si\u0119 w pewnym szerszym kontek\u015bcie kulturowym.<\/p>\r\n\r\n

Jakim mianowicie?<\/strong>
\r\n – Niedawno zapozna\u0142em si\u0119 z analizami Jona Hansona, ameryka\u0144skiego profesora z Uniwersytetu Harvarda, kt\u00f3ry rozbudowuje koncepcj\u0119 „deep capture”, czyli „g\u0142\u0119bokiego przechwycenia”. Ot\u00f3\u017c wsp\u00f3\u0142czesne nauki spo\u0142eczne (nawiasem m\u00f3wi\u0105c, rzadko przy udziale polskich badaczy) analizuj\u0105, jak nieformalne grupy interes\u00f3w przechwytuj\u0105 kontrol\u0119 nad pa\u0144stwem – wp\u0142ywaj\u0105c na dzia\u0142anie jego poszczeg\u00f3lnych instytucji. Hanson twierdzi, \u017ce przechwycenie jest g\u0142\u0119bsze. Nowoczesne korporacje wyznaczaj\u0105 – ju\u017c na poziomie og\u00f3lnych wyobra\u017ce\u0144 – spos\u00f3b, w jaki obywatele\/konsumenci my\u015bl\u0105 o sobie. Wmawia si\u0119 ludziom, i\u017c podejmuj\u0105 suwerenne, podmiotowe decyzje, np. gdy s\u0105 w sklepie i dokonuj\u0105 wyboru towar\u00f3w. Wmawia im si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce dokonuj\u0105 suwerennych decyzji, gdy id\u0105 na wybory, oddaj\u0105c g\u0142osy. Tymczasem my\u015blenie obywateli jest – poprzez oddzia\u0142ywanie g\u0142\u00f3wnie medi\u00f3w elektronicznych – „sformatowane” w taki spos\u00f3b, by mieli z\u0142udzenie podmiotowo\u015bci, a nie faktyczn\u0105 podmiotowo\u015b\u0107. By ulegali presji odg\u00f3rnie skonstruowanych sytuacji, my\u015bl\u0105c zarazem, \u017ce spe\u0142niaj\u0105 swoje g\u0142\u0119bokie potrzeby.<\/p>\r\n\r\n

W takim razie jak wyra\u017ca si\u0119 faktyczna podmiotowo\u015b\u0107?<\/strong>
\r\n – I\u015bcie filozoficzne pytanie. Ale spr\u00f3bujmy… Faktyczna podmiotowo\u015b\u0107 nie polega na samym poczuciu sprawstwa, ale na zdolno\u015bci do wp\u0142ywania na samego siebie i swoje otoczenie spo\u0142eczne – a nie np. na wyborze sprz\u0119t\u00f3w elektronicznych do swego mieszkania. Dla faktycznej podmiotowo\u015bci niezb\u0119dna jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 odr\u00f3\u017cniania tego, co w nas samych jest sta\u0142e, trwa\u0142e i warto\u015bciowe, od tego, co jest przelotne i niesprawdzone. Odr\u00f3\u017cnianie tego, co powstaje w nas pod wp\u0142ywem sytuacji zewn\u0119trznych (np. reklamy lub propagandy), od tego, co wynika z g\u0142\u0119bokich cech ludzkiej natury (np. potrzeba godno\u015bci i mi\u0142o\u015bci). Osoba faktycznie podmiotowa potrafi poddawa\u0107 krytycznej refleksji schematy my\u015blowe, kt\u00f3re podsuwa codzienno\u015b\u0107 (medialna, edukacyjna, \u015brodowiskowa), i ocenia\u0107 je z perspektywy warto\u015bci fundamentalnych – np. solidarno\u015bci mi\u0119dzyludzkiej. A nawet je\u015bli sama tego nie potrafi, to jest cz\u0119\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra do takiej krytycznej analizy jest zdolna. Nie ma faktycznej podmiotowo\u015bci bez zdolno\u015bci inicjowania projekt\u00f3w spo\u0142ecznych. By\u0107 mo\u017ce zreszt\u0105 w dzisiejszym \u015bwiecie faktyczna podmiotowo\u015b\u0107 jest mo\u017cliwa jedynie lokalnie, w ma\u0142ych uk\u0142adach spo\u0142ecznych z ograniczon\u0105 ilo\u015bci\u0105 czynnik\u00f3w?<\/p>\r\n\r\n

Czyli mechanizmy, kt\u00f3re opisa\u0142 prof. Hanson, wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce w Polsce?<\/strong>
\r\n – U nas rz\u0105dz\u0105cy z jednej strony podejmowali decyzje ograniczaj\u0105ce podmiotowo\u015b\u0107 pa\u0144stwa polskiego, z drugiej strony indywidualnym osobom wmawiano, \u017ce dopiero dzi\u0119ki odsuni\u0119ciu PiS od w\u0142adzy sta\u0142y si\u0119 podmiotami. Zwykle gdy gospodarka si\u0119 rozwija, ludzie mog\u0105 znale\u017a\u0107 i zmienia\u0107 prac\u0119, cz\u0119sto na lepsz\u0105, swobodnie si\u0119 przemieszczaj\u0105, dokonuj\u0105 wybor\u00f3w konsumenckich, wtedy \u0142atwo ich przekona\u0107, \u017ce s\u0105 podmiotami w og\u00f3le. Tak by\u0142o w poprzednim roku.<\/p>\r\n\r\n

Stawia Pan mocne zarzuty. Analiza obrazu stanu \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej w Polsce, kt\u00f3ry Pan zarysowa\u0142, nasuwa wniosek, \u017ce wobec nas stosowane s\u0105 techniki kontroli umys\u0142\u00f3w. Na czym opiera Pan tak\u0105 diagnoz\u0119?<\/strong>
\r\n – Konkretne mechanizmy opisuj\u0105 badacze ameryka\u0144scy, m.in. Hanson. W\u0142a\u015bnie tabloidyzacja jest przejawem stosowania technik kontroli umys\u0142\u00f3w. Ludzie ekscytuj\u0105 si\u0119 wypowiedziami Janusza Palikota na temat PZPN lub zdrowia prezydenta, a nie dostrzegaj\u0105, \u017ce wielu przedstawicieli obecnej w\u0142adzy (najbardziej ra\u017c\u0105cy przyk\u0142ad to Krzysztof Bondaryk, szef ABW) dzia\u0142a w sytuacji konfliktu interes\u00f3w. Nie dostrzegaj\u0105, i\u017c powoduje to parali\u017c zdolno\u015bci instytucji pa\u0144stwa do monitorowania tych grup interes\u00f3w, kt\u00f3re deformuj\u0105 regu\u0142y wolnej konkurencji i standardy \u017cycia publicznego. T\u0105 drog\u0105 m.in. os\u0142abia si\u0119 bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa.<\/p>\r\n\r\n

Tylko w taki spos\u00f3b?<\/strong>
\r\n – Szybkie odchodzenie przez Platform\u0119 Obywatelsk\u0105 od obowi\u0105zku powszechnej s\u0142u\u017cby wojskowej odbywa si\u0119 w spos\u00f3b nieodpowiedzialny. Por\u00f3wnuj\u0105c strategie przechodzenia do armii zawodowej w innych krajach, widzimy, \u017ce by\u0142y tam znacznie d\u0142u\u017csze, nieraz kilkunastoletnie okresy uzawodowiania armii. Tym posuni\u0119ciem Platforma przed wyborami do Parlamentu Europejskiego mo\u017ce zyska elektorat m\u0142odych ludzi bez entuzjazmu patrz\u0105cych na wojsko, ale z drugiej strony os\u0142abia obronno\u015b\u0107 kraju. Odchodzenie od powszechnej s\u0142u\u017cby wojskowej nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z rozbudow\u0105 struktur powszechnej obrony terytorialnej. Tak\u017ce inne dzia\u0142ania MON, w tym ataki os\u0142abiaj\u0105ce S\u0142u\u017cb\u0119 Kontrwywiadu Wojskowego, zbudowan\u0105 przez Antoniego Macierewicza, os\u0142abiaj\u0105 bezpiecze\u0144stwo militarne Polski. Z kolei decyzja minister Katarzyny Hall z 23 grudnia ub.r. ograniczaj\u0105ca nauczanie historii w szkolnictwie powszechnym grozi bezpiecze\u0144stwu kulturowemu kraju. I – by\u0107 mo\u017ce przy nie\u015bwiadomo\u015bci pani minister – wpisuje si\u0119 to w przestrze\u0144 manipulacji wielkich korporacji.<\/p>\r\n\r\n

Dlaczego?<\/strong>
\r\n – Je\u015bli m\u0142ody cz\u0142owiek nie zna dobrze dziej\u00f3w w\u0142asnej wsp\u00f3lnoty, w\u00f3wczas \u0142atwiej mo\u017cna manipulowa\u0107 jego \u015bwiatopogl\u0105dem. \u0141atwiej pozbawi\u0107 go lojalno\u015bci wobec swojego pa\u0144stwa i narodu. Taki cz\u0142owiek nie zna kluczowych wzorc\u00f3w patriotyzmu, nie ma okazji prowadzi\u0107 nad nimi samodzielnej refleksji. Innym posuni\u0119ciem pokazuj\u0105cym, \u017ce PO, zamiast dzia\u0142a\u0107 na rzecz dobra publicznego, ulega nieformalnym grupom interesu, jest ustawa deubekizacyjna. Politycy Platformy po cichu m\u00f3wili, \u017ce deubekizacja nie obj\u0119\u0142a funkcjonariuszy wojskowych s\u0142u\u017cb tajnych, poniewa\u017c kierownictwo PO uzna\u0142o, i\u017c nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na wej\u015bcie w konflikt z tak siln\u0105 grup\u0105 interesu (by\u0107 mo\u017ce zreszt\u0105 grupa ta nie jest ju\u017c tak silna, jak cz\u0119\u015b\u0107 polityk\u00f3w PO my\u015bli). Jednak to my\u015blenie jest znamienne. Mamy bowiem do czynienia z os\u0142abianiem struktur pa\u0144stwa, zar\u00f3wno wojskowych, jak i s\u0142u\u017cb specjalnych, a tak\u017ce kondycji moralnej spo\u0142ecze\u0144stwa (np. przez ograniczenie nauczania historii).
\r\n W ostatnim roku nasili\u0142a si\u0119 tzw. westernizacja na\u015bladowcza, w tym budowanie quasi-podmiotowo\u015bci konsumenckiej – zazwyczaj pozornej, bo konsumenci s\u0105 manipulowani przez reklam\u0119 i marketing. Nast\u0119powa\u0142o to przy jednoczesnym os\u0142abianiu struktur pa\u0144stwa. Czyli struktur niezb\u0119dnych dla ogniskowania naszej energii zbiorowej do ochrony Narodu i zabiegania o podmiotowo\u015b\u0107 na arenie mi\u0119dzynarodowej. W takim planie starania prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego to wios\u0142owanie pod pr\u0105d, zw\u0142aszcza jego polityka wschodnia budowania sojuszu nowych pa\u0144stw Europy \u015arodkowoschodniej oraz kraj\u00f3w postsowieckich, przeciwstawianie si\u0119 rosyjskiej agresji wobec Gruzji oraz polityka dywersyfikacji surowc\u00f3w energii.<\/p>\r\n\r\n

Obecna koalicja odk\u0142ada te plany na bok, zdaj\u0105c si\u0119 na Uni\u0119… <\/strong>
\r\n – Analitycy zachodni, np. Pierre Hassner, wskazuj\u0105, \u017ce narasta parali\u017c Unii Europejskiej, zw\u0142aszcza jej polityki zagranicznej i wojskowej. Je\u015bli UE skutecznie nie zneutralizuje kryzysu finansowego w najbli\u017cszych miesi\u0105cach, w\u00f3wczas tendencje negatywne mog\u0105 ulec nasileniu. Niekt\u00f3rzy analitycy zachodni, wcale nie panikarze, wskazuj\u0105, \u017ce mo\u017ce nadej\u015b\u0107 okres wr\u0119cz anarchii w stosunkach mi\u0119dzynarodowych, przy czym Unia nie ma instrument\u00f3w, by sobie z tym radzi\u0107. W\u00f3wczas trzeba b\u0119dzie g\u0142o\u015bno postawi\u0107 pytanie, co jest dla naszej narodowej wsp\u00f3lnoty losu wa\u017cniejszym dobrem: pog\u0142\u0119bianie uczestnictwa w Unii, kt\u00f3ra nie wiadomo, czy przetrwa te kryzysy, czy piel\u0119gnacja 1000-letniej tradycji narodowej, kt\u00f3ra mo\u017ce nam dawa\u0107 \u017cywotne soki do reorganizacji spo\u0142ecznej, \u015bmia\u0142ego budowania nowych, ale zakorzenionych w dziedzictwie narodowym instytucji, zdolnych do troszczenia si\u0119 o wsp\u00f3lnot\u0119 losu ludzi mieszkaj\u0105cych nad Wis\u0142\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Z tego, co Pan m\u00f3wi, wynika, \u017ce obecny rz\u0105d prowadzi polityk\u0119 ca\u0142kowicie przeciwstawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 wizji, jak\u0105 realizowa\u0142o PiS, a obecnie stara si\u0119 j\u0105 kontynuowa\u0107 prezydent. Rz\u0105d Donalda Tuska dzia\u0142a wbrew polskim interesom narodowym?<\/strong>
\r\n – Stawiam zarzut niedostatecznej troski o interes narodowy i pokazuj\u0119 konkretne niepokoj\u0105ce dzia\u0142ania: w dziedzinie edukacji, obronno\u015bci, tajnych s\u0142u\u017cb, wreszcie md\u0142\u0105 aktywno\u015b\u0107 na polu dywersyfikacji no\u015bnik\u00f3w energii.
\r\n Rz\u0105d Donalda Tuska odziedziczy\u0142 po ekipie Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego rozpocz\u0119te projekty dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego do Polski: podmorskiego gazoci\u0105gu Baltic Pipe (do odbioru gazu norweskiego) oraz terminalu na gaz p\u0142ynny w \u015awinouj\u015bciu. Tymczasem w 2008 r. prace nad rozpocz\u0119ciem budowy terminalu \u015blimaczy\u0142y si\u0119, a realizacji Baltic Pipe ca\u0142kowicie zaniechano! Zamiast tego rz\u0105d forsuje szkodliwe dla tych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 rozwi\u0105zania pog\u0142\u0119biaj\u0105ce uzale\u017cnienie Polski od rosyjskiego gazu (np. pod\u0142\u0105czenie si\u0119 do wschodnioniemieckiego systemu gazowego, kt\u00f3rym do Polski przesy\u0142ano by… rosyjski surowiec). Gabinet Tuska nie docenia wysi\u0142ku prezydenta Kaczy\u0144skiego, kt\u00f3ry o\u017cywi\u0142 martwy projekt budowy ropoci\u0105gu Odessa – Brody – P\u0142ock – Gda\u0144sk.
\r\n Nie jest jednak tak, \u017ce przeciwstawiam dwie r\u00f3\u017cne wizje uprawiania polityki – prezydenta Kaczy\u0144skiego i PO, poniewa\u017c Platforma nie zarysowa\u0142a sp\u00f3jnej wizji rozwoju Polski, w tym polityki energetycznej. Platforma dryfuje. Gdyby jasno powiedzia\u0142a: chcemy modernizowa\u0107 kraj poprzez depolonizacj\u0119, co tak naprawd\u0119, przynajmniej cz\u0119\u015bciowo, czyni, mo\u017cna by\u0142oby z t\u0105 wizj\u0105 dyskutowa\u0107. Ale oni nie przyznaj\u0105, \u017ce taka jest ich optyka. Dryfuj\u0105, ulegaj\u0105 r\u00f3\u017cnym grupom interesu, a efektem tego dryfu s\u0105 niepokoj\u0105ce zjawiska i procesy.<\/p>\r\n\r\n

Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce dzia\u0142ania PO maj\u0105 w\u0142a\u015bnie taki skutek – np. w dziedzinie edukacji prowadz\u0105 do wypierania poczucia \u015bwiadomo\u015bci narodowej i patriotyzmu z umys\u0142\u00f3w m\u0142odych pokole\u0144. Wi\u0119c nawet je\u015bli takiego celu nie ma w programie, jest widoczny w dzia\u0142aniach…<\/strong>
\r\n – Rzeczywi\u015bcie, wida\u0107 to przede wszystkim na poziomie kulturowym, zw\u0142aszcza analizuj\u0105c proces tzw. przechwycenia instytucji pa\u0144stwa przez wielkie korporacje, o kt\u00f3rym wspomnia\u0142em. Takie przechwycenie bywa spo\u0142ecznie bezkarne, gdy gospodarka jest w fazie szybkiego wzrostu. Wtedy skuteczne jest nap\u0119dzanie konsumpcji daj\u0105cej owo z\u0142udzenie podmiotowo\u015bci. Podmiotowo\u015b\u0107 konsumencka zast\u0119puje wielu osobom podmiotowo\u015b\u0107 obywatelsk\u0105 i etyczn\u0105, poniewa\u017c nie trzeba dokonywa\u0107 naprawd\u0119 trudnych wybor\u00f3w. Reklamy „ucz\u0105” niby-podmiotowo\u015bci konsumenckiej, a propaganda (zwana dzi\u015b PR) niby-podmiotowo\u015bci politycznej. Rzeczywista podmiotowo\u015b\u0107 polityczna mo\u017cliwa jest tylko wtedy, gdy osoby, grupy i \u015brodowiska rozumiej\u0105 swoje w\u0142asne interesy i maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dobrego rozpoznawania faktycznych interes\u00f3w innych grup – w tym np. wielkich firm ubezpieczeniowych wywieraj\u0105cych skryty wp\u0142yw na proces legislacyjny.
\r\n W spo\u0142ecze\u0144stwie, w kt\u00f3rym jednostka jest ugruntowana w religii, w historii swego narodu, w silnej rodzinie, podatno\u015b\u0107 obywatela na manipulacj\u0119 medialn\u0105, reklamow\u0105 czy inn\u0105 jest mniejsza. Ludzie, kt\u00f3rzy maj\u0105 fundament, bardziej ufaj\u0105 sobie samym, a nie reklamom, np. tworz\u0105cym z\u0142udne wra\u017cenie, \u017ce pierwsz\u0105 trosk\u0105 wielkich firm (np. bank\u00f3w) jest tworzenie przyjaznych stosunk\u00f3w spo\u0142ecznych. Obywatel ugruntowany w historycznej wsp\u00f3lnocie nie da tak \u0142atwo sobie wm\u00f3wi\u0107, \u017ce ma wolno\u015b\u0107 wyboru, gdy jej nie ma.
\r\n Paradoksalnie, trudniej by\u0142o manipulowa\u0107 Polakami w PRL. Ko\u015bci\u00f3\u0142, tradycja i rodzina chroni\u0142y nas przed propagand\u0105 komunistyczn\u0105, kt\u00f3ra wmawia\u0142a nam, \u017ce mamy lepsz\u0105, socjalistyczn\u0105 demokracj\u0119. Ale wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em nieskuteczno\u015bci \u00f3wczesnej propagandy by\u0142o to, \u017ce nie mia\u0142a ona wsparcia w towarach kusz\u0105cych z witryn sklep\u00f3w. Obecnie dynamika \u017cycia spo\u0142ecznego os\u0142abia tkank\u0119 rodziny, wi\u0119zi s\u0105siedzkie i przywi\u0105zanie do historii swego Narodu. Te wi\u0119zi s\u0105 os\u0142abiane tak\u017ce przez \u015bwiadomie prowadzon\u0105 przez niekt\u00f3re \u015brodowiska polityk\u0119 wzbudzania w Polakach poczucia winy, podsycania negatywnych autostereotyp\u00f3w, czyli kompleks\u00f3w na sw\u00f3j temat.
\r\n W takiej sytuacji cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie ma zakorzenienia ani w warto\u015bciach metafizycznych (bo jego religijno\u015b\u0107 jest md\u0142a), ani w warto\u015bciach rodzinnych (bo rodzina jest rozproszona), ani w warto\u015bciach narodowych (bo wmawia si\u0119 ludziom, \u017ce przesz\u0142o\u015b\u0107 jest niewa\u017cna), nie ma te\u017c fundamentu, dzi\u0119ki kt\u00f3remu m\u00f3g\u0142by oprze\u0107 si\u0119 manipulacji. Jest pozbawiony pancerza chroni\u0105cego przed szumem informacyjnym, kt\u00f3ry leje si\u0119 z internetu, telewizji, radia, reklam, z gazet.
\r\n My\u015bl\u0119, \u017ce jednym ze \u017ar\u00f3de\u0142 wyborczej pora\u017cki PiS by\u0142o niedostrze\u017cenie sytuacji, i\u017c rozw\u00f3j gospodarczy, kt\u00f3ry nabra\u0142 rozp\u0119du w\u0142a\u015bnie za jego rz\u0105d\u00f3w, sprawi\u0142, \u017ce ludzie nie chcieli przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci, \u017ce s\u0105 marionetkami, \u017ce na ich \u017cycie wywiera wp\u0142yw jaki\u015b uk\u0142ad zamykaj\u0105cy wiele \u015bcie\u017cek rozwoju. Naocznie widzieli przecie\u017c, i\u017c \u017cyje im si\u0119 lepiej, mieli poczucie wi\u0119kszych mo\u017cliwo\u015bci troszczenia si\u0119 nie tylko o siebie, ale i o najbli\u017cszych (przysy\u0142aj\u0105c im pieni\u0105dze z Irlandii, cz\u0119sto pozostawiali ich na pastw\u0119 rozchwiania emocjonalnego).<\/p>\r\n\r\n

Wi\u0119c Polacy wol\u0105 by\u0107 oszukiwani?<\/strong>
\r\n – Nie tylko Polacy. Taka jest ludzka natura, \u017ce \u0142atwiej nam uwierzy\u0107, i\u017c jeste\u015bmy dobrzy i m\u0105drzy, a nie, \u017ce jeste\u015bmy marionetkami. Ile\u015b tam tysi\u0119cy m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy g\u0142osowali na PO, my\u015bla\u0142o, \u017ce odsuwaj\u0105c od w\u0142adzy PiS, kt\u00f3re jakoby stosowa\u0142o na masow\u0105 skal\u0119 pods\u0142uchy, niszczy\u0142o ludzi, doprowadza\u0142o ich do samob\u00f3jstw (przypadek Barbary Blidy), walcz\u0105 z prawdziwym pa\u0144stwem policyjnym. Wi\u0119c gdyby teraz u\u015bwiadomili sobie, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 zarzut\u00f3w by\u0142a ca\u0142kiem bezpodstawna, \u017ce oskar\u017cenia Platformy si\u0119 nie potwierdzi\u0142y, to ci wyborcy musieliby przyzna\u0107 si\u0119 przed samymi sob\u0105, i\u017c dali si\u0119 og\u0142upi\u0107. Normalny mechanizm obronny poczucia w\u0142asnej warto\u015bci powoduje, \u017ce ci ludzie nie chc\u0105 powiedzie\u0107: „G\u0142osowali\u015bmy na PO, bo dali\u015bmy si\u0119 zmanipulowa\u0107”. Wol\u0105 wi\u0119c nadal trwa\u0107 w uporze, popiera\u0107 Platform\u0119 mimo rz\u0105dzenia bardzo kiepskiej jako\u015bci. B\u0119dzie tak co najmniej dop\u00f3ty, dop\u00f3ki gospodarka b\u0119dzie mia\u0142a potencja\u0142 rozwojowy. Bowiem dobrobyt jest doskona\u0142ym buforem dla k\u0142amstwa i mistyfikacji.<\/p>\r\n\r\n

Ale kryzys \u015bwiatowy mo\u017ce ten bufor szybko „wypompowa\u0107”…<\/strong>
\r\n – Nie tak szybko, gdy\u017c cz\u0119\u015bci medi\u00f3w uda\u0142o si\u0119 zaszczepi\u0107 ludziom g\u0142\u0119bok\u0105 niech\u0119\u0107 do PiS nie tylko z powodu paranoicznych tez o pods\u0142uchach. Uda\u0142o si\u0119 tak\u017ce wprowadzi\u0107 podw\u00f3jne standardy. To jeden z niekorzystnych proces\u00f3w, o kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0142em. Gdy np. PiS m\u00f3wi\u0142o: „Zainstalujemy fotoradary”, komentowano, \u017ce to policyjne monitorowanie obywateli. Natomiast gdy PO og\u0142osi\u0142a plan ustawienia setek nowych radar\u00f3w, m\u00f3wi si\u0119, i\u017c to nowoczesny spos\u00f3b dbania o bezpiecze\u0144stwo drogowe. Te podw\u00f3jne standardy do\u015b\u0107 g\u0142\u0119boko zakorzeni\u0142y si\u0119 w my\u015bleniu wielu os\u00f3b. Przeci\u0119tny cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie ma wykszta\u0142cenia filozoficznego ani psychologicznego, nie ma narz\u0119dzi, by wydoby\u0107 si\u0119 ze stereotyp\u00f3w, kt\u00f3re mu si\u0119 podsuwa. Sprawia to, \u017ce nawet kryzys gospodarczy nie musi przyczyni\u0107 si\u0119 do zwi\u0119kszenia notowa\u0144 PiS, poniewa\u017c partia ta ma du\u017cy elektorat negatywny.
\r\n Z bada\u0144 wspomnianego przeze mnie prof. Hansona wynika, \u017ce tak\u017ce obywatele pa\u0144stw zachodnich nie maj\u0105 \u015bwiadomo\u015bci, i\u017c s\u0105 manipulowani. Panuje przekonanie, \u017ce wypada wierzy\u0107 w to, i\u017c jest si\u0119 suwerennym podmiotem podejmuj\u0105cym samodzielne decyzje. Dlatego ka\u017cdy, kto inteligentnie wmawia ludziom rzeczy zgodne z tym pogl\u0105dem, b\u0119dzie spotyka\u0142 si\u0119 z poklaskiem. By\u0107 mo\u017ce potrzebny by\u0142by zwrot akcji na miar\u0119 afery Rywina, by Polacy u\u015bwiadomili sobie, \u017ce s\u0105 manipulowani. Je\u015bli bowiem manipulacja wi\u0105\u017ce si\u0119 z sukcesami gospodarczymi, zawodowymi, je\u015bli ludzie wyje\u017cd\u017caj\u0105 do innych kraj\u00f3w i dobrze zarabiaj\u0105, tak, \u017ce sta\u0107 ich na to, o czym ich rodzice mogli tylko marzy\u0107, to jest to rzeczywi\u015bcie „g\u0142\u0119bokie przechwycenie”, jak m\u00f3wi prof. Hanson. Poczucie podmiotowo\u015bci, kt\u00f3re ma realne, cho\u0107 ograniczone, podstawy.<\/p>\r\n\r\n

Co m\u00f3g\u0142by w takim razie ujawni\u0107 mechanizm manipulacji? Mo\u017ce takie zmiany w organizacji pa\u0144stwa, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142yby na spos\u00f3b jego funkcjonowania?<\/strong>
\r\n – Mo\u017ce. S\u0105 bowiem takie \u015brodowiska, kt\u00f3re nie ulegaj\u0105 tej manipulacji. Bowiem ich do\u015bwiadczenie \u017cyciowe pokazuje, \u017ce jest inaczej. Po moich wyst\u0105pieniach telewizyjnych, w kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0119 o tzw. uk\u0142adzie, kontaktuj\u0105 si\u0119 ze mn\u0105 biznesmeni, najcz\u0119\u015bciej maj\u0105cy ma\u0142e i \u015brednie firmy, i pokazuj\u0105, jak padaj\u0105 ofiarami r\u00f3\u017cnych nieformalnych grup powi\u0105za\u0144, jak blokowana jest ich aktywno\u015b\u0107 gospodarcza. W ich do\u015bwiadczeniu \u017cyciowym poczucie, i\u017c s\u0105 marionetkami uk\u0142ad\u00f3w i m\u0119tnych powi\u0105za\u0144, jest obecne, bo sami doznaj\u0105 tego na w\u0142asnej sk\u00f3rze. Dlatego cz\u0119sto akceptowali diagnozy stawiane przez PiS. Natomiast takie do\u015bwiadczenia s\u0105 ca\u0142kiem obce np. m\u0142odym ludziom z ma\u0142ych miasteczek, kt\u00f3rzy id\u0105 do pracy w du\u017cych firmach, zaczynaj\u0105 nie\u017ale zarabia\u0107, sta\u0107 ich na mieszkania i wyjazdy zagraniczne. S\u0105 przekonani, \u017ce s\u0105 podmiotami. Nie rozumiej\u0105, i\u017c s\u0105 podmiotami tylko w ramach pewnego „futera\u0142u”, kt\u00f3rego granic nie s\u0105 w stanie zauwa\u017cy\u0107, poniewa\u017c nie maj\u0105 odpowiednich narz\u0119dzi poznawczych. A narz\u0119dzi tych nie dostarczaj\u0105 im elity intelektualne, kt\u00f3re same uleg\u0142y anty-PiS-owej autohipnozie.<\/p>\r\n\r\n

W takim razie jak d\u0142ugo potrwa ta sytuacja?<\/strong>
\r\n – Komunizm w Rosji, czyli system pa\u0144stwowego k\u0142amstwa, trwa\u0142 70 lat. Czyli w wariancie skrajnym to mo\u017ce trwa\u0107 d\u0142ugo. Jednak \u017cyjemy w spo\u0142ecze\u0144stwie informacyjnie otwartym, co znaczy, \u017ce k\u0142amstwo musi by\u0107 bardziej inteligentne i co pewien czas musi by\u0107 wsparte sukcesami k\u0142ami\u0105cych. Mo\u017ce jednak wyst\u0105pi\u0107 taka sytuacja, i\u017c ludzie nie b\u0119d\u0105 chcieli zna\u0107 prawdy. Niedawno by\u0142em w Izraelu na seminarium po\u015bwi\u0119conym bezpiecze\u0144stwu, na kt\u00f3rym dyskutowano m.in. problemy terroryzmu. Jeden ze specjalist\u00f3w w dziedzinie zwalczania terroryzmu islamskiego opowiada\u0142, jak w Nigerii obserwowa\u0142 manifestacje biednych ludzi nios\u0105cych portrety Osamy bin Ladena. Gdy spyta\u0142, dlaczego popieraj\u0105 bin Ladena, odpowiadali: „On broni naszego honoru”. Przypomnia\u0142y mi si\u0119 zdj\u0119cia rosyjskich staruszek na placu Czerwonym z portretami Stalina. One maj\u0105 wci\u0105\u017c w pami\u0119ci dni chwa\u0142y imperium sowieckiego. Istniej\u0105 bowiem mechanizmy psychologiczne sprawiaj\u0105ce, \u017ce ludzie z poczuciem ni\u017cszo\u015bci popieraj\u0105 co\u015b absurdalnego i nieprawdziwego, je\u015bli to kompensuje im owo poczucie. Ten mechanizm t\u0142umaczy przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 zjawisk terrorystycznych we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. Pokazuje te\u017c, jakimi narz\u0119dziami manipulacji mo\u017ce dysponowa\u0107 w\u0142adza. Nawet w sytuacji za\u0142amania gospodarczego mo\u017cna gra\u0107 na ludzkich emocjach, je\u015bli tylko opanowa\u0142o si\u0119 kod komunikowania si\u0119 ze spo\u0142ecze\u0144stwem.<\/p>\r\n\r\n

Wi\u0119c \u017cyjemy w medialnym matriksie?<\/strong>
\r\n – Tak.<\/p>\r\n\r\n

W wersji filmowej koniec by\u0142 mimo wszystko pozytywny, przynajmniej w pierwszej cz\u0119\u015bci. Jak b\u0119dzie w naszym kraju?<\/strong>
\r\n – W filmie koniec by\u0142 pozytywny, ale po jakim czasie? Ponadto pojawi\u0142a si\u0119 charyzmatyczna posta\u0107, kt\u00f3rej zreszt\u0105 kto\u015b pom\u00f3g\u0142. Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, dlaczego medialny matrix p\u0119k\u0142 w przypadku afery Rywina. Czy by\u0142oby tak, gdyby r\u00f3\u017cne grupy interesu, np. koncern ITI, nie uzna\u0142y, \u017ce gdyby SLD po \u00f3wczesnym zwyci\u0119stwie wyborczym jeszcze zbudowa\u0142 sw\u00f3j koncern medialny, by\u0142by zbyt silnym rozgrywaj\u0105cym? Uruchomiono wi\u0119c machin\u0119 krytykowania polityk\u00f3w Sojuszu, czego wcze\u015bniej nie robiono. Tylko rzeczywiste spluralizowanie medi\u00f3w daje szans\u0119 na prawdziw\u0105 wolno\u015b\u0107. Nawet je\u015bli mamy wielog\u0142osowo\u015b\u0107, ale ona jest niesymetryczna, je\u015bli pewne g\u0142osy wyt\u0142umiaj\u0105 inne, powstaje co\u015b, co zachodni badacze nazywaj\u0105 ja\u0142owym pluralizmem. Teoretycznie jest wielog\u0142osowo\u015b\u0107, ale nie ma debaty o rzeczywistych interesach. Tabloidyzacja medi\u00f3w to w\u0142a\u015bnie przejaw ja\u0142owego pluralizmu. R\u00f3\u017cne media m\u00f3wi\u0105 r\u00f3\u017cne rzeczy, ale wsp\u00f3lnie odwracaj\u0105 uwag\u0119 od spraw o strategicznym znaczeniu dla g\u0142\u00f3wnych grup interes\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Jakie znaczenie na tle tego, o czym Pan m\u00f3wi, ma wojna o media publiczne, kt\u00f3r\u0105 obserwowali\u015bmy w minionym roku?<\/strong>
\r\n – To gra o to, kto b\u0119dzie dysponowa\u0142 pud\u0142em rezonansowym, kt\u00f3re da wi\u0119cej powt\u00f3rze\u0144 korzystnego dla danej strony przekazu.<\/p>\r\n\r\n

Wielokrotnie ostrzega\u0142 Pan przed z\u0142ym wp\u0142ywem na gospodark\u0119 i polityk\u0119 w Polsce ludzi zwi\u0105zanych z Wojskowymi S\u0142u\u017cbami Informacyjnymi. Po zmianach za czas\u00f3w rz\u0105du PiS zostali odsuni\u0119ci od wp\u0142ywu na s\u0142u\u017cby specjalne. Po obj\u0119ciu w\u0142adzy przez PO na stanowiska kierownicze w s\u0142u\u017cbach specjalnych zacz\u0119li wraca\u0107 funkcjonariusze s\u0142u\u017cb PRL, ale od dawna niewiele s\u0142ycha\u0107 na ten temat. Czy to znaczy, \u017ce wszystko jest ju\u017c w porz\u0105dku, czy raczej jest to przejaw tego, o czym Pan m\u00f3wi?<\/strong>
\r\n – Pozorna cisza wok\u00f3\u0142 s\u0142u\u017cb to w\u0142a\u015bnie przejaw palikotyzacji przestrzeni medialnej. Gdy dziennikarz TVN na oczach widz\u00f3w bawi si\u0119 upuszczaniem laptopa na pod\u0142og\u0119, odwraca w ten spos\u00f3b uwag\u0119 od tego, czy minister Zbigniew \u00c4\u2020wi\u0105kalski zwi\u0119ksza przejrzysto\u015b\u0107 i sprawno\u015b\u0107 wymiaru sprawiedliwo\u015bci, czy mo\u017ce wprost przeciwnie. Dziennikarze ekscytuj\u0105 si\u0119 laptopem Ziobry, a nie dyskutuj\u0105, czy uniezale\u017cnienie prokuratury od nadzoru politycznego w sytuacji, gdy prokuratura nie jest zdrowym organizmem, nie b\u0119dzie dalszym os\u0142abieniem pa\u0144stwa.<\/p>\r\n\r\n

Rzeczywi\u015bcie tak b\u0119dzie?<\/strong>
\r\n – Prokuratura jest niesprawna. Tymczasem badania nad grupami interesu pokazuj\u0105, \u017ce im mniej sprawne s\u0105 instytucje kontroli spo\u0142ecznej, np. policja, s\u0105dy, prokuratura czy s\u0142u\u017cby specjalne, tym bardziej bezkarnie mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 nieformalne grupy interes\u00f3w przepompowuj\u0105ce \u015brodki publiczne w r\u0119ce prywatne. Ten mechanizm t\u0142umaczy ataki na Centralne Biuro Antykorupcyjne, i to ju\u017c od powo\u0142ania tej instytucji. Nie wolno tam bowiem zatrudnia\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re pracowa\u0142y w s\u0142u\u017cbach PRL lub by\u0142y tajnymi wsp\u00f3\u0142pracownikami tych s\u0142u\u017cb. Oznacza to, i\u017c CBA jest najbardziej nieprzenikaln\u0105 dla nieformalnych grup interesu spo\u015br\u00f3d instytucji maj\u0105cych zwalcza\u0107 patologie w \u017cyciu publicznym. Jak dot\u0105d nie uda\u0142o si\u0119 zneutralizowa\u0107 CBA, co niestety powiod\u0142o si\u0119 w przypadku ABW.<\/p>\r\n\r\n

Czego w obecnej sytuacji \u017cyczy\u0142by Pan Polakom?<\/strong>
\r\n – Aby wierz\u0105c w to, \u017ce s\u0105 podmiotami jako konsumenci, porzucili z\u0142e przekonanie, i\u017c jako Nar\u00f3d nie jeste\u015bmy w stanie skutecznie dzia\u0142a\u0107. Chcia\u0142bym, by\u015bmy budowali nowoczesne instytucje, ufundowane na wierze w nasz\u0105 1000-letni\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107, by\u015bmy uwierzyli w to, \u017ce mamy w sobie witalne soki, dzi\u0119ki kt\u00f3rym – niezale\u017cnie od tego, jak si\u0119 potocz\u0105 losy Unii Europejskiej – pozostaniemy Narodem, kt\u00f3ry potrafi by\u0107 solidarny, sprawny i da sobie rad\u0119 z wyzwaniami wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.
\r\n Chcia\u0142bym r\u00f3wnie\u017c, by Polacy dostrzegli, jak d\u0142ugofalow\u0105 strategi\u0105 obrony bezpiecze\u0144stwa kraju kieruje si\u0119 prezydent Lech Kaczy\u0144ski. Gdy jaki\u015b czas temu opowiedzia\u0142 si\u0119 za przyj\u0119ciem Turcji do UE, by\u0142 za to krytykowany. Zastrze\u017cenia natury kulturowej s\u0105 tu zrozumia\u0142e. Jednak ma\u0142o kto wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119, \u017ce z punktu widzenia strategii budowy system\u00f3w przesy\u0142owych ropy i gazu na Zach\u00f3d z pomini\u0119ciem Rosji Turcja jest ogniwem kluczowym.<\/p>\r\n\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Za: Nasz Dziennik, Sobota-Niedziela, 10-11 stycznia 2009, Nr 8 (3329)<\/a><\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n\r\n

W najbli\u017csz\u0105 \u015brod\u0119, 14 stycznia 2009, o godz. 9:00, w S\u0105dzie Okr\u0119gowym w Toruniu (ul. Piekary 49\/51, sala 32) odb\u0119dzie si\u0119 druga z kolei rozprawa w procesie, kt\u00f3ry wytoczy\u0142 mi Zygmunt Solorz-\u0179ak.<\/p>\r\n\r\n

Jako, \u017ce wst\u0119p jest nieodp\u0142atny – wszystkich zapraszam serdecznie. Rozprawa mo\u017ce by\u0107 tym bardziej interesuj\u0105ca, \u017ce S\u0105d Okr\u0119gowy wezwa\u0142 na ni\u0105 tak\u017ce powoda – Zygmunta Solorza-\u0179aka.<\/p>\r\n\r\n

Moim pe\u0142nomocnikiem procesowym w tej sprawie b\u0119dzie prof. Grzegorz G\u00f3rski z Kancelarii Adwokackiej w Toruniu.<\/p>\r\n\r\n

Osoby zainteresowane materi\u0105 procesu i dysponuj\u0105ce czasem zach\u0119cam do lektury mojego artyku\u0142u o sieci biznesowej Solorza (zamieszczonego w ksi\u0105\u017cce Transformacja podszyta przemoc\u0105<\/em>, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna naby\u0107 np. tutaj<\/a><\/strong>). Artyku\u0142 ten od wczoraj jest dost\u0119pny na niniejszej stronie – tutaj<\/a><\/strong>. W tek\u015bcie tym wskazuj\u0119 z imienia i nazwiska kilkana\u015bcie os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w r\u00f3\u017cnych latach przy biznesowych przedsi\u0119wzi\u0119ciach Solorza i zarazem zwi\u0105zanych z tajnymi s\u0142u\u017cbami PRL i III RP.<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

„Transformacja podszyta przemoc\u0105
\r\n O nieformalnych mechanizmach przemian instytucjonalnych<\/p>\r\n\r\n

pod redakcj\u0105 Rados\u0142awa Sojaka i Andrzeja Zybertowicza, Toru\u0144 2008<\/p>\r\n\r\n

ANDRZEJ ZYBERTOWICZ
\r\n ZAK\u0141AD INTERES\u00d3W GRUPOWYCH
\r\n INSTYTUT SOCJOLOGII UMK<\/p>\r\n\r\n

Przemoc \u201euk\u0142adu\u201d – na przyk\u0142adzie sieci biznesowej Zygmunta Solorza\u201d<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

– ca\u0142o\u015b\u0107 tutaj<\/a><\/strong><\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n\r\n

52-letni Zygmunt Solorz-\u0179ak<\/strong>, pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 te\u017c nazwiskami: Zygmunt Krok, Piotr Krok, Piotr Podg\u00f3rski, jest jednym z najbogatszych obywateli polskich mieszkaj\u0105cych w Polsce. Jego maj\u0105tek szacowany jest na oko\u0142o 1.5 miliarda dolar\u00f3w (wed\u0142ug miesi\u0119cznika \u2018Forbes\u2019, gdzie w rankingu na rok 2007 zaj\u0105\u0142 664 miejsce najbogatszych ludzi na \u015bwiecie).<\/p>\r\n\r\n

Jest w\u0142a\u015bcicielem platformy Cyfrowy Polsat, Anteny 1, Towarzystwa Ubezpiecze\u0144 na \u0179ycie Polisa-\u0179ycie, Invest Banku, Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego Polsat, przewodnicz\u0105cym Rady Nadzorczej telewizji Polsat, przewodnicz\u0105cym rady nadzorczej i g\u0142\u00f3wnym akcjonariuszem Elektrimu.<\/p>\r\n\r\n

Jego fortuna powsta\u0142a w wyniku wsp\u00f3\u0142pracy z komunistycznymi s\u0142u\u017cbami bezpiecze\u0144stwa – czemu dowodzi m.in. prof. Andrzej Zybertowicz, i stanowi znan\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 zdobywania w\u0142adzy i maj\u0105tku b. komunistycznych dzia\u0142aczy i pracownik\u00f3w bezpieki. W 2006 przyzna\u0142 si\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy z Departamentem I MSW.<\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n\r\n