{"id":53615,"date":"2012-03-16T08:42:13","date_gmt":"2012-03-16T13:42:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=53615"},"modified":"2012-03-16T09:20:12","modified_gmt":"2012-03-16T14:20:12","slug":"%e2%80%9emialem-takie-poczucie-ze-viktor-orban-moze-poruszyc-spoleczenstwo%e2%80%9d-%e2%80%93-wywiad-z-bylym-ambasadorem-wegier-akosem-engelmayerem-o-premierze-orbanie-patriotyzmie-i-przyjazni-polsk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=53615","title":{"rendered":"\u201eMia\u0142em takie poczucie, \u017ce Viktor Orb\u00e1n mo\u017ce poruszy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo” \u2013 wywiad z by\u0142ym ambasadorem W\u0119gier \u00c3\u0081kosem Engelmayerem o premierze Orb\u00c3\u00a1nie, patriotyzmie i przyja\u017ani polsko-w\u0119gierskiej<\/em>"},"content":{"rendered":"

Miliony Polak\u00f3w kibicuj\u0105 premierowi W\u0119gier Viktorowi Orbanowi w jego konserwatywnych reformach. Na dzie\u0144 15 marca, z okazji \u015awi\u0119ta Narodowego W\u0119gier tysi\u0105ce Polak\u00f3w jad\u0105 do naszych \u201ebratank\u00f3w\u201d\u00a0wesprze\u0107 ich w zmaganiach z nie\u017cyczliwym Zachodem. Portal ARCANA we wsp\u00f3\u0142pracy ze Stowarzyszeniem Studenci dla Rzeczypospolitej przygotowa\u0142 specjalny wywiad z by\u0142ym ambasadorem W\u0119gier \u00c3\u0081kosem Engelmayerem o sytuacji nad \u015brodkowym Dunajem. Je\u015bli Budapesztu mamy doczeka\u0107 w Warszawie to poznajmy punkt\u00a0widzenia \u017cyczliwych Polsce W\u0119gr\u00f3w.<\/p>\r\n

Jak rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 przygoda pana Ambasadora z Polsk\u0105? Przyja\u017a\u0144 pomi\u0119dzy tymi dwoma narodami cz\u0119sto rozpoczyna\u0142a si\u0119 w momencie rewolucyjnych przewrot\u00f3w, gdzie Polacy i W\u0119grzy mimo trudno\u015bci potrafili si\u0119 wspiera\u0107.<\/strong><\/p>\r\n

\u00c3\u0081kos Engelmayer:<\/strong>\u00a0Przed II Wojn\u0105 \u015awiatow\u0105 mieszka\u0142em blisko placu Pi\u0142sudskiego w Budapeszcie, gdzie znajdowa\u0142a si\u0119 p\u0142askorze\u017aba Marsza\u0142ka z wystaj\u0105cymi w\u0105sami, w trakcie spacer\u00f3w z mam\u0105 lubi\u0142em poci\u0105ga\u0107 za w\u0105sy Wujka Pi\u0142sudskiego. Pami\u0119tam, \u017ce jak u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce jestem W\u0119grem wiedzia\u0142em te\u017c, \u017ce istniej\u0105 Polacy.<\/p>\r\n

Literatura odgrywa\u0142a r\u00f3wnie\u017c tak\u0105 rol\u0119?<\/strong><\/p>\r\n

\u00c3\u0081. E.:\u00a0<\/strong>Zdecydowanie. Ulubion\u0105 moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 by\u0142a powie\u015b\u0107 pt. \u201eCh\u0142opcy bohaterzy\u201d Victora R\u00e1kosiego o trzech braciach, kt\u00f3rzy walczyli pod dow\u00f3dztwem J\u00f3zefa Bema w Powstaniu W\u0119gierskim z 1848-1849 roku. Drug\u0105, kt\u00f3ra wywar\u0142a na mnie wielkie wra\u017cenie by\u0142a ksi\u0105\u017cka \u201eOrl\u0119ta Lwowskie\u201d Jen\u00c5\u2018 Szentiv\u00e1nyi-ego. Istv\u00e1n Kov\u00e1cs – polonista, historyk, pisarz i poeta, autor kilku ksi\u0105\u017cek o zwi\u0105zkach polsko-w\u0119gierskich w okresie Wiosny Lud\u00f3w (t\u0142umaczonych r\u00f3wnie\u017c na j\u0119zyk polski) te\u017c m\u00f3wi\u0142, \u017ce lektura tych dw\u00f3ch ksi\u0105\u017cek wp\u0142yn\u0119\u0142a na jego zainteresowanie si\u0119 Polsk\u0105.<\/p>\r\n

W czasie powstania by\u0142 pan m\u0142odym m\u0119\u017cczyzn\u0105. Czy powsta\u0144cy dostrzegali pomoc p\u0142yn\u0105c\u0105 od bratniego narodu?<\/strong><\/p>\r\n

\u00c3\u0081. E.:\u00a0<\/strong>Powstanie W\u0119gierskie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 23 pa\u017adziernika 1956 roku od solidarno\u015bciowej demonstracji z Polsk\u0105 pod pomnikiem J\u00f3zefa Bema. Wiedzieli\u015bmy, \u017ce Warszawa jest otoczona czo\u0142gami radzieckimi. Tego samego dnia ukaza\u0142o si\u0119 w dziennikach dramatyczne przem\u00f3wienie Gomu\u0142ki na VII plenum PZPR. Najpopularniejszym has\u0142em demonstracji student\u00f3w by\u0142o has\u0142o \u201eWszyscy W\u0119grzy chod\u017acie z nami, p\u00f3jdziemy za Polakami\u201d. W archiwach znajduj\u0105 si\u0119 zdj\u0119cia spod parlamentu, gdzie przy Imre Nagyu widnieje transparent z has\u0142em \u201ePrzyja\u017a\u0144 polsko-w\u0119gierska\u201d. W czasie powstania nie spotka\u0142em Polak\u00f3w, o tym \u017ce stypendy\u015bci polscy brali udzia\u0142 w powstaniu dowiedzia\u0142em si\u0119 p\u00f3\u017aniej, jak i o tym, \u017ce 1\/3 \u015bwiatowej pomocy dla nas p\u0142yn\u0119\u0142a z Polski.<\/p>\r\n

W latach 60-tych po represjach na W\u0119grzech dla mojego pokolenia Polska by\u0142a oknem na \u015bwiat i \u201erajem wolno\u015bci\u201d. Je\u017adzili\u015bmy po Polsce autostopem, na W\u0119grzech by\u0142o to zabronione. \u0179yje jeszcze na W\u0119grzech pokolenie nazywane przeze mnie, ale nie tylko, pokoleniem autostopowicz\u00f3w.<\/p>\r\n

Od kiedy Viktor Orb<\/strong>\u00e1n sta\u0142 si\u0119 osob\u0105 publiczn\u0105 i jakie nadzieje budzi\u0142 w\u015br\u00f3d ludzi?<\/strong><\/p>\r\n

\u00c3\u0081. E.:\u00a0<\/strong>16 czerwca 1989 roku na w\u0142a\u015bciwym pogrzebie Imre Nagya i innych straconych na podstawie wyrok\u00f3w wydanych po Powstaniu W\u0119gierskim. Uczestniczy\u0142em w tej uroczysto\u015bci jako cz\u0142onek delegacji Solidarno\u015bci. Student V roku prawa Viktor Orb\u00e1n, przewodnicz\u0105cy istniej\u0105cego ju\u017c Fideszu za\u017c\u0105da\u0142 wycofania wojsk radzieckich z W\u0119gier, by\u0142 to moment historyczny. Mia\u0142em takie poczucie, \u017ce mo\u017ce poruszy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo. Wierzy\u0142em, \u017ce uda mi si\u0119 prze\u017cy\u0107 ten ustr\u00f3j, cho\u0107bym musia\u0142 \u017cy\u0107 150 lat! W Victorze Orb\u00e1nie widzia\u0142em osob\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce odegra\u0107 wielk\u0105 rol\u0119.<\/p>\r\n

Okres doj\u015bcia do w\u0142adzy Orb<\/strong>\u00e1na trwa\u0142 kilkana\u015bcie lat, jednak jego posta\u0107 nie znika\u0142a z \u017cycia publicznego. Jak go postrzegali rodacy?<\/strong><\/p>\r\n

\u00c3\u0081. E.:\u00a0<\/strong>Widziano w nim zdolnego libera\u0142a. Jednak po rozmowie na \u0142o\u017cu \u015bmierci z by\u0142ym premierem J\u00f3zsefem Anatallem dokona\u0142a si\u0119 w nim zasadnicza przemiana. Po tym wydarzaniu nast\u0105pi\u0142 roz\u0142am w Fideszu, cz\u0119\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w przesz\u0142a do liberalnych Wolnych Demokrat\u00f3w. Natomiast Orb\u00e1n sta\u0142 si\u0119 politykiem konserwatywnym, podkre\u015blaj\u0105cym patriotyzm. Chcia\u0142 w W\u0119grach budowa\u0107 poczucie dumy narodowej i zdaniem wielu z nich za te dzia\u0142ania nale\u017cy mu si\u0119 pomnik.<\/p>\r\n

Fala krytyki, cz\u0119sto histerycznej nienawi\u015bci p\u0142yn\u0105c\u0105 z zachodu Europy komentowana jest r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Na W\u0119grzech ob\u00f3z skupiony wok\u00f3\u0142 socjalisty Ferenca Gyurcs\u00e1ny pr\u00f3buje odbudowa\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119?<\/strong><\/p>\r\n

\u00c3\u0081. E.:\u00a0<\/strong>Po wyborze Orb\u00e1na m\u00f3wi\u0142em, \u017ce jedyn\u0105 grup\u0105 kt\u00f3ra mo\u017ce go wyko\u0144czy\u0107 jest w\u0142a\u015bnie liberalna Europa Zachodnia. Gyurcs\u00e1ny stworzy\u0142 now\u0105 parti\u0119 i pr\u00f3buje mobilizowa\u0107 swoich aktywist\u00f3w. Inna parlamentarna si\u0142a pr\u00f3buj\u0105ca wp\u0142yn\u0105\u0107 na obecne rz\u0105dy to skrajnie prawicowa partia Jobbik. W jednym z wywiad\u00f3w powiedzia\u0142em, \u017ce za t\u0105 parti\u0105 stoi Rosja. To jest niebezpiecze\u0144stwo, szczeg\u00f3lnie gdyby dosz\u0142o do sojuszu socjalist\u00f3w z t\u0105 ultraprawicow\u0105 formacj\u0105.<\/p>\r\n

Czy mo\u017cliwe jest stworzenie rz\u0105du z osob\u0105 tak skorumpowan\u0105 jak Gyurcs\u00e1ny, przyznaj\u0105c\u0105 si\u0119 w rozmowach ze wsp\u00f3\u0142pracownikami: \u201eSpier…i\u015bmy . I to nie co\u015b, ale wszystko. Przez ostatnie p\u00f3\u0142tora roku k\u0142amali\u015bmy rano, wieczorem i w nocy\u201d?<\/strong><\/p>\r\n

\u00c3\u0081. E.:\u00a0<\/strong>W Polsce, po aferach w 2005 roku SLD wr\u00f3\u017cono koniec. I co mamy teraz? Powracaj\u0105cego na salony premiera Millera. Mo\u017cemy t\u0119 sytuacj\u0119 por\u00f3wna\u0107 do sztuki \u201ePluskwy\u201d W\u0142adimira Majakowskiego, gdzie pluskwa przed d\u0142ugi czas \u015bpi, by w pewnym momencie od\u017cy\u0107.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Miliony Polak\u00f3w kibicuj\u0105 premierowi W\u0119gier Viktorowi Orbanowi w jego konserwatywnych reformach. Na dzie\u0144 15 marca, z okazji \u015awi\u0119ta Narodowego W\u0119gier tysi\u0105ce Polak\u00f3w jad\u0105 do naszych \u201ebratank\u00f3w\u201d\u00a0wesprze\u0107 ich w zmaganiach z nie\u017cyczliwym Zachodem. Portal ARCANA we wsp\u00f3\u0142pracy ze Stowarzyszeniem Studenci dla Rzeczypospolitej przygotowa\u0142 specjalny wywiad z by\u0142ym ambasadorem W\u0119gier \u00c3\u0081kosem Engelmayerem o sytuacji nad \u015brodkowym Dunajem. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,179],"class_list":["post-53615","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-iii-rp","tag-magyar"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53615"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53615\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}