{"id":53554,"date":"2012-03-14T21:57:23","date_gmt":"2012-03-15T02:57:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=53554"},"modified":"2012-03-14T22:01:02","modified_gmt":"2012-03-15T03:01:02","slug":"powojenne-odszkodowania-polski-wobec-zachodu-dr-ryszarda-slazak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=53554","title":{"rendered":"Powojenne odszkodowania Polski wobec Zachodu – dr Ryszard \u015al\u0105zak<\/em>"},"content":{"rendered":"

Prezentujemy pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 analizy dr Ryszarda \u015al\u0105zaka, wraz z bardzo wa\u017cnym dokumentem. Notka opublikowana za zgod\u0105 autora.<\/strong><\/p>\r\n

Po zako\u0144czeniu w Europie II wojny \u015bwiatowej, po kapitulacji zbrodniczej III Rzeszy niemieckiej, w maju 1945 roku, Polska mia\u0142a ju\u017c w\u0142a\u015bciwie dwa rz\u0105dy. Rz\u0105d konstytucyjny II Rzeczypospolitej przebywaj\u0105cy na emigracji, kt\u00f3ry ju\u017c pozosta\u0142 na niej. Ten rz\u0105d w czasie wojny zaci\u0105ga\u0142 w imieniu Pa\u0144stwa Polskiego zobowi\u0105zania i mia\u0142 te\u017c nale\u017cno\u015bci dla Polski. W kraju sowieci instalowali nowe podleg\u0142e im wasalne w\u0142adze, p\u00f3\u017aniej zwane ludowymi. Te nowe krajowe w\u0142adze natychmiast przyst\u0105pi\u0142y programowo do zmiany istniej\u0105cej struktury organizacyjnej Pa\u0144stwa i jego struktur w\u0142asno\u015bciowych i wynikaj\u0105cych z nazewnictwa reformatorskiego represji ekonomicznych. Najdotkliwsz\u0105 represj\u0119 na\u0142o\u017cono na powsta\u0144cz\u0105 Warszaw\u0119, tak zwanym dekretem Bieruta oraz na rodak\u00f3w o podw\u00f3jnym, polsko-w\u0142oskim obywatelstwie zabieraj\u0105c ich maj\u0105tki<\/a> w tak zwany zarz\u0105d przymusowy, prawnie istnieje do dzi\u015b, na podstawie odr\u0119bnego dekretu z 15 listopada 1946 roku o zaj\u0119ciu w zarz\u0105d przymusowy\u00a0mienia pa\u0144stw\u00a0i ich obywateli, pozostaj\u0105cych z Pa\u0144stwem Polskim w stanie wojny w latach 1939-1945.<\/p>\r\n

Wcze\u015bniej, bo ju\u017c 3 stycznia 1946 roku, zszokowany now\u0105 w\u0142adz\u0105 Nar\u00f3d zosta\u0142 zaskoczony ustaw\u0105 nacjonalizacyjn\u0105 o przej\u0119ciu na w\u0142asno\u015b\u0107 Pa\u0144stwa podstawowych ga\u0142\u0119zi gospodarki narodowej, pozbawiaj\u0105c\u0105 Polak\u00f3w w\u00a0kraju i\u00a0za zagranicy maj\u0105tk\u00f3w produkcyjnych. Ustawa ta dla pa\u0144stw zachodnich by\u0142a zupe\u0142nym doktrynalnym zaskoczeniem\u00a0\u00a0 jej zastosowania i to w tym okresie i tym, \u017ce w Polsce. Zaskakuj\u0105cym emigracj\u0119 i pa\u0144stwa europejskie przejawem tej nacjonalizacji i upa\u0144stwawiania w Polsce by\u0142 fakt, skierowania przede wszystkim tego procesu przez w\u0142adze ludowe na przejmowanie nieruchomo\u015bci ziemskich i miejskich nad innymi sk\u0142adnikami mienia oraz wysoki stopie\u0144 ingerencji samomianuj\u0105cej si\u0119 w\u0142adzy komunistycznej w struktury w\u0142asno\u015bciowe, dla pe\u0142nego przej\u0119cia mienia prywatnego. W odwecie za t\u0119 nacjonalizacj\u0119 i inne formy przejmowania indywidualnej i instytucjonalnej prywatnej w\u0142asno\u015bci przez nowe w\u0142adze ludowe, zachodnioeuropejskie kraje, polscy sojusznicy z czas\u00f3w wojny, zacz\u0119li zg\u0142asza\u0107 wszelkie swoje roszczenia maj\u0105tkowo-rzeczowe i finansowe wobec tych w\u0142adz, wobec Pa\u0144stwa Polskiego.<\/p>\r\n

Pierwszym krajem, kt\u00f3ry zg\u0142osi\u0142 swoje roszczenia maj\u0105tkowo-finansowe, p\u00f3\u017aniej zwane odszkodowawczymi, by\u0142a Francja, a drugim Wielka Brytania. Ju\u017c w czerwcu 1946 roku rz\u0105d Bieruta potwierdza wobec Francji, \u017ce sp\u0142aci w\u0142asno\u015b\u0107 i wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015b\u0107 francusk\u0105 w Polsce. Natomiast w sierpniu 1946 roku rz\u0105d ludowy potwierdza oficjalnie Francji, \u017ce sp\u0142aci zobowi\u0105zania zaci\u0105gni\u0119te przez poprzednie rz\u0105dy polskie wobec rz\u0105du francuskiego, jak te\u017c zobowi\u0105zania wobec francuskich instytucji i os\u00f3b prywatnych\u00a0zamieszka\u0142ych we Francji na czas podpisania umowy. Uzgodniono ju\u017c w\u00f3wczas, 1 sierpnia 1946 roku, spos\u00f3b a za mienie os\u00f3b prywatnych ocala\u0142e po wojnie w Polsce, a spos\u00f3b rozwi\u0105zania ewentualnego odszkodowania za mienie Polak\u00f3w osiad\u0142ych po wojnie we Francji od\u0142o\u017cono do odr\u0119bnego, p\u00f3\u017aniejszego rozwi\u0105zania.<\/p>\r\n

Wielka Brytania oficjalnie swoje roszczenia odszkodowawcze zg\u0142osi\u0142a ju\u017c w ko\u0144cu 1946 roku. W trakcie roku 1947 trwa\u0142y polsko-angielskie rozmowy odszkodowawcze i 31 pa\u017adziernika 1947 roku zosta\u0142 podpisany w Warszawie tzw. protok\u00f3\u0142 w sprawie odszkodowawczej za brytyjskie interesy dotkni\u0119te polskim ustaw\u0105\u00a0nacjonalizacyjn\u0105, z dnia 3 stycznia 1946 roku o przej\u0119ciu na w\u0142asno\u015b\u0107 Pa\u0144stwa podstawowych ga\u0142\u0119zi gospodarki narodowej. Okre\u015blono w nim termin obywateli brytyjskich, przez kt\u00f3rych rozumie si\u0119 wszystkich obywateli brytyjskich i osoby pozostaj\u0105ce pod ochron\u0105 brytyjsk\u0105, jako przynale\u017cne do Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa lub do jakiejkolwiek kolonii obszaru zamorskiego lub innych obszar\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 pod protektoratem lub mandatem Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa. U\u017cyto te\u017c dodatkowego terminu \u201ebrytyjskie osoby zainteresowane\u201d, przez kt\u00f3ry to\u00a0termin nale\u017cy rozumie\u0107 wszystkie osoby fizyczne, kt\u00f3re posiada\u0142y obywatelstwo brytyjskie w dniu 3 stycznia 1946 roku. Protok\u00f3\u0142 ten, tak\u017ce uzgodnienia z polsko-brytyjskej konferencji do spraw Niepolitycznych, sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 uk\u0142adu zawartego pomi\u0119dzy rz\u0105dem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a rz\u0105dem Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa Wielkiej Brytanii i P\u00f3\u0142nocnej Irlandii w dniu 14 stycznia 1949 roku, a dotycz\u0105cego u\u0142atwienia spraw finansowych. Uk\u0142ad mia\u0142 szersze i ponad odszkodowawcze znaczenie, bo regulowa\u0142 jednocze\u015bnie odszkodowania maj\u0105tkowe i inne kwestie finansowe z um\u00f3w polsko-brytyjskich z okresu mi\u0119dzywojennego. Regulowa\u0142 kwestie finansowe w ca\u0142o\u015bci, cho\u0107 zawiera\u0142 wymienione kwoty odszkodowa\u0144 maj\u0105tkowych przyj\u0119te przez Polsk\u0119 do zap\u0142aty. Drugi uk\u0142ad ju\u017c o charakterze niemal wy\u0142\u0105cznie\u00a0odszkodowawczym zosta\u0142 zawarty\u00a0w Warszawie 11 listopada 1953 roku. W tym uk\u0142adzie odszkodowawczym uj\u0119to\u00a0\u0142\u0105czn\u0105 warto\u015b\u0107\u00a0odszkodowania w kwocie 5.465.000 funt\u00f3w szterling\u00f3w, p\u0142atnej ratalnie, i u\u017cyto terminu obywatel brytyjski oraz brytyjska w\u0142asno\u015b\u0107. Brytyjska w\u0142asno\u015b\u0107 oznacza\u0142a wszelkie mienie, prawa i interesy dotkni\u0119te przez r\u00f3\u017cne polskie zarz\u0105dzenia nacjonalizacyjne i wyw\u0142aszczeniowe kt\u00f3re w dacie ustawy, dekretu lub dacie zastosowania do danego rodzaju mienia stanowi\u0142y w\u0142asno\u015b\u0107 w ca\u0142o\u015bci lub w cz\u0119\u015bci i to zar\u00f3wno prawnie jak i w terminie faktycznego u\u017cytkowania, w takim rozumieniu w jakim posiadali je obywatele brytyjscy. Za\u00a0dat\u0119 powstania roszczenia przyj\u0119to dat\u0119 ,w kt\u00f3rej zarz\u0105dzenie zosta\u0142o zastosowane do w\u0142asno\u015bci brytyjskiej. Rz\u0105d brytyjski zawiera\u0142 uk\u0142ad we w\u0142asnym imieniu i w imieniu obywateli brytyjskich. Dla udowadniania roszcze\u0144 w odniesieniu do ka\u017cdej pozycji roszczeniowej ,Rz\u0105d Brytyjski przedk\u0142ada\u0142 stronie\u00a0polskiej wymagane dokumenty, kt\u00f3re wed\u0142ug wymog\u00f3w prawnych w obu krajach by\u0142y bardzo zbli\u017cone\u00a0proceduralnie, a je\u015bli dokumenty dotycz\u0105ce jakiego\u015b roszczenia nie by\u0142y mo\u017cliwe do okazania a Rz\u0105d brytyjski\u00a0nie m\u00f3g\u0142 ich przed\u0142o\u017cy\u0107 stronie polskiej, uzyskiwa\u0142\u00a0od swojego obywatela kt\u00f3remu mia\u0142o by\u0107 przyznane roszczenie\u00a0wniosek o zrzeczenie si\u0119 na zawsze tego roszczenia\u00a0od strony polskiej. W roszczeniu brytyjskim jako najwa\u017cniejsze pojedyncze\u00a0pozycje wyst\u0119powa\u0142y dwa towarzystwa, Lazard\u00a0Brothers and\u00a0Company Limited\u00a0iPrudential Company Limited\u00a0kt\u00f3rym Polska wyp\u0142aci\u0142a odszkodowanie\u00a0w \u0142\u0105cznej kwocie 531.400 funt\u00f3w szterling\u00f3w. Uk\u0142ad odszkodowawczy, po sp\u0142acie odszkodowania wygas\u0142 ostatecznie w roku 1967.<\/p>\r\n

Stanowisko roszczeniowe Wielkiej Brytanii wobec Polski Ludowej\u00a0wynika\u0142o w cz\u0119\u015bci z faktu, \u017ce na terytorium tego pa\u0144stwa zar\u00f3wno w czasie wojny jak i po jej zako\u0144czeniu znalaz\u0142o si\u0119 najwi\u0119cej liczebnie polskiej inteligencji, kt\u00f3ra w Polsce posiada\u0142a jak\u0105\u015b w\u0142asno\u015b\u0107 maj\u0105tkow\u0105. Rz\u0105d Wielkiej Brytanii zg\u0142aszaj\u0105c swoje roszczenia, zna\u0142 procesy nacjonalizacyjne i wyw\u0142aszczeniowe nowej w\u0142adzy w Polsce i chcia\u0142 uchroni\u0107 w\u0142asno\u015b\u0107 polskiej emigracji przed zniszczeniem, czy ca\u0142kowitym rozparcelowaniem, a w Polsce w tym okresie trwa\u0142a emocja polityczna niszczenia bur\u017cuazyjnej przesz\u0142o\u015bci, w tym maj\u0105tkowej. Faktycznie te zg\u0142oszone roszczenia hamowa\u0142y r\u00f3\u017cnorodne zap\u0119dy w\u0142adz, przed przyzwalaniem na r\u00f3\u017cnego rodzaju samowole dewastacyjne czy rozbi\u00f3rkowe, a nawet rabunkowe. Zg\u0142aszane roszczenia zmusza\u0142y w\u0142adze krajowe do zagwarantowania stanu istnienia tych substancji maj\u0105tkowych.<\/p>\r\n

W \u015blad za Francj\u0105 i Wielk\u0105 Brytani\u0105 posz\u0142y inne, prawie wszystkie istniej\u0105ce w\u00f3wczas pa\u0144stwa zachodnioeuropejskie, a p\u00f3\u017aniej i Kanada i Stany Zjednoczone. Wszystkie te pa\u0144stwa wymusza\u0142y po roku 1947 inwentaryzacj\u0119 pozycji maj\u0105tkowych ocala\u0142ych w Polsce po wojnie, maj\u0105tku ich obywateli i ich instytucji (podmiot\u00f3w gospodarczych) pozostaj\u0105cego w Polsce. Zg\u0142aszanie tych roszcze\u0144 przez rz\u0105dy innych pa\u0144stw zachodnich w kr\u00f3tkim powojennym okresie by\u0142o o tyle zasadne, \u017ce we wszystkich tych krajach trwa\u0142 proces szacowania strat powojennych, przywracania pe\u0142no\u015bci proces\u00f3w gospodarczych, demobilizacja i przestawianie gospodarek z okresu wojennego na cywilno-pokojowy i wolnorynkowy. Normalno\u015b\u0107 procesu \u017cyciowego i gospodarczego sprawia\u0142a, \u017ce ka\u017cdy czy to obywatel czy podmiot gospodarczy liczy\u0142 straty i inwentaryzowa\u0142 to, co zosta\u0142o i u\u017cyteczne. W Polsce by\u0142o odwrotnie. Nacjonalizacyjne i poza nacjonalistyczne upa\u0144stwowienie dotychczasowej w\u0142asno\u015bci prywatnej oraz op\u00f3r polityczny przed powrotem emigracji wojennej do kraju, a nawet du\u017ce liczebnie ucieczki z kraju, wywo\u0142ywa\u0142y nieufno\u015b\u0107 i niepewno\u015b\u0107 posiadania tego, co z wojny ocala\u0142o, a ocale\u0107 niewiele ocala\u0142o, bo stopie\u0144 zniszczenia infrastrukturalnego i rzeczowego w Polsce by\u0142 ponad 85%. Z drugiej strony, nowe w\u0142adze spieszy\u0142y si\u0119 z nacjonalizacj\u0105 i upa\u0144stwawianiem wiedz\u0105c, \u017ce mog\u0105 to zrobi\u0107 tylko i natychmiast zaraz po wojnie, kiedy emigracja nie ma jeszcze mo\u017cliwo\u015bci powrotu i kiedy \u017cycie polityczne w Polsce po kataklizmie wojennym nie jest zorganizowane, kiedy trwa proces przemieszczania obywateli na odzyskane od Rzeszy prastare, ziemie polskie. Ta z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 sytuacji u\u0142atwia\u0142a w\u0142adzom wprowadzenie proces\u00f3w wyw\u0142aszczeniowych i jednocze\u015bnie spe\u0142nienie roszcze\u0144 zagranicznych warunkuj\u0105cych nawi\u0105zanie wsp\u00f3\u0142pracy handlowej a nawet uznania dyplomatycznego.<\/p>\r\n

Pod jednym wzgl\u0119dem jeszcze do roku 1951, do czasu tzw. reformy pieni\u0119\u017cnej w Polsce, to znaczy do czasu wymiany z\u0142otego przedwojennego na now\u0105 z\u0142ot\u00f3wk\u0119 socjalistyczn\u0105, by\u0142a wsp\u00f3lno\u015b\u0107 systemu walutowego Polski z Europ\u0105 Zachodni\u0105, g\u0142\u00f3wnie z systemem anglosaskim. Wsp\u00f3lno\u015b\u0107 tego systemu by\u0142a bardzo u\u017cyteczna, przy powojennej wycenie stopnia i stanu zniszczenia i wyrabowania Polski oraz przy wycenie resztek ocala\u0142ego maj\u0105tku, d\u00f3br rzeczowych oraz zobowi\u0105za\u0144 i nale\u017cno\u015bci przedwojennych, wojennych i zaraz powojennych. A to pozwala\u0142o na utrzymanie przedwojennego poziomu warto\u015bci i cen przy szacowaniu warto\u015bci ocala\u0142ego maj\u0105tku przyj\u0119tego p\u00f3\u017aniej do poziomu kwotowego odszkodowa\u0144 wojennych.<\/p>\r\n

Nowa krajowa w\u0142adza ludowa szybko wykorzysta\u0142a instrument odszkodowawczy w polityce zagranicznej. Przyjmowa\u0142a propozycje roszcze\u0144 odszkodowawczych i uzale\u017cnia\u0142a ja od\u00a0dyplomatycznego jej uznania. Tak np. zrezygnowano z odr\u0119bnego traktatu pokojowego i odszkodowa\u0144 wojennych od W\u0142och w zamian za uznanie dyplomatyczne polskiego rz\u0105du krajowego i podpisanie z W\u0142ochami umowy na dostaw\u0119 polskiego w\u0119gla. Wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 mia\u0142o dla komunistycznego rz\u0105du polskiego uznanie dyplomatyczne przez rz\u0105d Republiki W\u0142oskiej, ni\u017c odszkodowania wojenne od W\u0142och, czy zwrot polskiego mienia, kt\u00f3re w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b znalaz\u0142o si\u0119 po wojnie na terenie W\u0142och, np. 1\u00a0468 polskich wagon\u00f3w kolejowych, o kt\u00f3re k\u0142\u00f3cili\u015bmy si\u0119 do lat 70-tych. Nowa w\u0142adza opanowuj\u0105ca kraj, po straszliwym zniszczeniu i wyrabowaniu przez s\u0105siad\u00f3w, przyj\u0119\u0142a na siebie i na Nar\u00f3d ci\u0119\u017ckie r\u00f3\u017cnorodne zobowi\u0105zania ekonomiczne odmawiaj\u0105c jednocze\u015bnie przyj\u0119cia zagranicznej i mi\u0119dzynarodowej pomocy gospodarczej, np. w ramach<\/a> Planu Marshalla dla Europy, aby \u015bwiat zewn\u0119trzny nie mia\u0142 wgl\u0105du w to, co pod pozorem reform i doktryny r\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznej wprowadza\u0142a w Polsce i aby nikt nie mia\u0142 wgl\u0105du w jej stosunki gospodarcze ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim. Narodowi za zup\u0119 dano has\u0142o odbudowy stolicy i zagospodarowania Ziem Zachodnich, ale bez prawa do w\u0142asno\u015bci czegokolwiek. W tych okoliczno\u015bciach sp\u0142ata zobowi\u0105za\u0144 wobec zagranicy, Zachodu czy Wschodu, sta\u0142a si\u0119 przymusem pa\u0144stwowym.<\/p>\r\n

W ca\u0142ym powojennym okresie, pocz\u0105wszy od roku 1947 do roku 1975 ,Polska zawar\u0142a z 12 pa\u0144stwami\u00a0umowy\/uk\u0142ady\u00a0odszkodowawcze za mienie i interesy cudzoziemskie, ocala\u0142e i pozosta\u0142e po II wojnie \u015bwiatowej w\u00a0Polsce, a przej\u0119te przez w\u0142adze pa\u0144stwowe, powojennej Polski. I tak:<\/p>\r\n

Z Republik\u0105 Francusk\u0105 Polska podpisa\u0142a najpierw protok\u00f3\u0142 uzgodnie\u0144 w przedmiocie odszkodowa\u0144 z 1 sierpnia 1946 roku\u00a0\u00a0 a nast\u0119pnie\u00a0uk\u0142ad z dnia 19 marca 1948 roku dotycz\u0105cy udzielenia przez Polsk\u0119 odszkodowa\u0144 dla interes\u00f3w francuskich dotkni\u0119tych ustaw\u0105 nacjonalistyczn\u0105 z dnia 3 stycznia 1946 roku oraz protok\u00f3\u0142 uzupe\u0142niaj\u0105cy z dnia 7 wrze\u015bnia 1951 roku ,a nast\u0119pnie uzupe\u0142nienie do tego uk\u0142adu z dnia 30 listopada 1963 roku, kt\u00f3rymi Polska zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 wyp\u0142aci\u0107 Francji odszkodowanie w \u0142\u0105cznej kwocie 65 mln dolar\u00f3w USA. Odszkodowanie\u00a0obejmowa\u0142o\u00a0upa\u0144stwowienie francuskich towarzystw dzia\u0142aj\u0105cych w Polsce do 1 wrze\u015bnia 1939 roku i wed\u0142ug stanu ocala\u0142ego na dzie\u0144 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 roku, np. towarzystwa w\u0142\u00f3kiennicze \/3\/ , w\u0119glowe\/3\/, oraz towarzystwa polskie z wi\u0119kszo\u015bciowym udzia\u0142em kapita\u0142u francuskiego \/39 \/oraz z mniejszo\u015bciowym udzia\u0142em kapita\u0142u francuskiego \/7\/, oraz za mienie os\u00f3b prywatnych obywatelstwa francuskiego. Uk\u0142ad obejmowa\u0142 tak\u017ce zobowi\u0105zania za mienie prywatnych os\u00f3b polskich\u00a0zamieszka\u0142ych we Francji, kt\u00f3rych Francja zaliczy\u0142a do interes\u00f3w francuskich. W\u0142adze francuskie przed\u0142o\u017cy\u0142y\u00a0imienn\u0105 list\u0119 tzw. francuskich os\u00f3b prywatnych, kt\u00f3rych przej\u0119te przez Pa\u0144stwo polskie\u00a0mienie by\u0142o wsp\u00f3lnie przez grup\u0119\u00a0polsko-francuskich ekspert\u00f3w weryfikowane, inwentaryzowane i wyceniane. Osoby te, ani \u017cadni inni\u00a0ich p\u00f3\u017aniejsi spadkobiercy, szczeg\u00f3lnie odkryci po roku 1990 nie s\u0105 uprawnieni prawnie do ponownego zg\u0142aszania swych roszcze\u0144 do tego samego mienia obj\u0119tego ju\u017c w przesz\u0142o\u015bci umow\u0105 odszkodowawcza, nawet okr\u0119\u017cn\u0105 drog\u0105 z zatajeniem uk\u0142adu polsko-francuskiego a kt\u00f3rego wcze\u015bniej, osoby kt\u00f3rych teraz s\u0105 spadkobiercami otrzyma\u0142y za po\u015brednictwem rz\u0105du francuskiego od Polski takie odszkodowanie. Wspomnie\u0107\u00a0nale\u017cy, \u017ce Francja swoje roszczenia wycenia\u0142a w zasadzie wg cen i warto\u015bci francuskich, gdy\u017c motywowano\u00a0poziom odszkodowa\u0144 do francuskich mo\u017cliwo\u015bci zamiennego nabycia mienia we Francji. Z analityki warunk\u00f3w negocjacyjnych i materia\u0142\u00f3w gospodarczych wynika, \u017ce \u00f3wczesny poziom warto\u015bciowo-cenowy w Polsce i we Francji w znacznym stopniu w kr\u00f3tkim okresie powojennym, by\u0142 zbli\u017cony. Skutek wojny i powojenna bieda w zasadzie analogicznie oddzia\u0142ywa\u0142y na poziomy warto\u015bciowo-cenowe tego okresu, w kt\u00f3rym w \u017cyciu obywateli dominowa\u0142o szcz\u0119\u015bcie z ocalenia i prze\u017cycia i wiara w trwa\u0142o\u015b\u0107 warunk\u00f3w pokojowego rozwoju.<\/p>\r\n

Z Kr\u00f3lestwem Szwecji rz\u0105d Polski najpierw podpisa\u0142 dnia\u00a028 lutego 1947 roku protok\u00f3\u0142 w sprawie interes\u00f3w os\u00f3b i firm szwedzkich w Polsce, a nast\u0119pnie protok\u00f3\u0142 i uk\u0142ad z dnia 29 pa\u017adziernika 1964 roku w sprawie interes\u00f3w szwedzkich w Polsce, nast\u0119pnie uzupe\u0142niony 16 stycznia 1966 roku, zobowi\u0105zuj\u0105c si\u0119 do\u00a0wyp\u0142aty odszkodowania w \u0142\u0105cznej kwocie 116 mln koron szwedzkich w 17-letnim okresie. Zobowi\u0105zanie to zosta\u0142o w pe\u0142ni sp\u0142acone, a uk\u0142ad wygas\u0142 w roku 1967.<\/p>\r\n

Z Dani\u0105 Polska podpisa\u0142a\u00a0w dniu 13 grudnia 1948 roku protok\u00f3\u0142 w sprawie interes\u00f3w i mienia du\u0144skiego w Polsce, nast\u0119pnie drugi protok\u00f3\u0142\u00a0w dniu 26 lutego 1953 roku oraz uk\u0142ad odszkodowawczy w sprawie interes\u00f3w i mienia du\u0144skiego w Polsce z marca 1953 roku. Zgodnie z postanowieniem tego uk\u0142adu Polska wyp\u0142aci\u0142a pa\u0144stwu du\u0144skiemu w okresie pi\u0119tnastoletnim kwot\u0119 5,7oo.ooo koron du\u0144skich. Za interesy du\u0144skie uznano mienie, prawa i inne interesy nale\u017c\u0105ce bezpo\u015brednio lub po\u015brednio do os\u00f3b fizycznych narodowo\u015bci du\u0144skiej, do os\u00f3b prawnych lub sp\u00f3\u0142ek handlowych, maj\u0105cych sw\u0105 siedzib\u0119 w powojennych granicach Polski Polska uzna\u0142a tak\u017ce swoje zobowi\u0105zania z tytu\u0142u rent i wszelkich d\u0142ug\u00f3w przedwojennych zaci\u0105gni\u0119tych przez Pa\u0144stwo Polskie i przedsi\u0119biorstwa<\/a> pa\u0144stwowe wobec os\u00f3b du\u0144skich. Zarazem rz\u0105d polski potwierdzi\u0142 tak\u017ce wszelkie obowi\u0105zuj\u0105ce gwarancje dane przez Pa\u0144stwo Polskie za polskie gminy publiczne.Za okres do uznania obywatelstwa jako kryterium prawne do odszkodowania narodowo\u015b\u0107 du\u0144sk\u0105 lub charakter du\u0144ski os\u00f3b prawnych i sp\u00f3\u0142ek handlowych kt\u00f3re powinny istnie\u0107 w momencie wprowadzania polskich ustaw nacjonalizacyjnych\u00a0i innych zarz\u0105dze\u0144 kt\u00f3re dotkn\u0119\u0142y interes\u00f3w du\u0144skich, jak i z momentu wej\u015bcia w \u017cycie pierwszego protoko\u0142u uzgodnie\u0144 Wprowadzono te\u017c termin os\u00f3b du\u0144skich w potrzebie kt\u00f3ry w zasadzie nie dotyczy\u0142 Du\u0144czyk\u00f3w tylko inne grupy narodowo\u015bciowe w tym tak\u017ce Polak\u00f3w. Tymczasowo do czasu ostatecznego uzgodnienia terminarza sp\u0142aty odszkodowania, mienie b\u0119d\u0105ce w posiadaniu obywateli du\u0144skich w Polsce, zosta\u0142o przez tych w\u0142a\u015bcicieli przekazane w zarz\u0105dzanie mandatariuszowi w Polsce. Du\u0144scy w\u0142a\u015bciciele mienia przej\u0119tego przez Pa\u0144stwo Polskie byli proszeni przez stron\u0119 polsk\u0105 do sporz\u0105dzenia i przekazania protoko\u0142u zdawczo-odbiorczego dla przejmowanego przez pa\u0144stwo mienia, jako zg\u0142oszenia nabytych praw, i uprawnie\u0144 do odszkodowania, z podaniem kwoty warto\u015bci, dat\u0119 powstania i spos\u00f3b nabycia mienia lub praw. Chodzi\u0142o o to aby nie uwzgl\u0119dnia\u0107 przypadk\u00f3w nabycia mienia od Niemc\u00f3w w czasie wojny lub zaraz po wojnie Po sp\u0142acie umowa odszkodowawcza ostatecznie wygas\u0142a po roku 1968.<\/p>\r\n

Z Konfederacja Szwajcarsk\u0105 i Ksi\u0119stwem Lichtenstein Polska podpisa\u0142a\u00a0w Warszawie w dniu 25 czerwca 1949 roku uk\u0142ad o odszkodowaniu za interesy szwajcarskie w Polsce, a nast\u0119pnie jego uzupe\u0142nienie sporz\u0105dzone w Warszawie w dniu 26 czerwca 1964 roku, kt\u00f3rymi zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do wyp\u0142aty Szwajcarii odszkodowania w \u0142\u0105cznej kwocie 53.500.ooo frank\u00f3w szwajcarskich p\u0142atnych w 13 ratach. Umowa ta zosta\u0142a wykonana w pe\u0142ni i w umownym\u00a0terminie. Pa\u0144stwo Polskie mia\u0142o te\u017c nale\u017cno\u015bci od strony szwajcarskiej w paru . tytu\u0142ach, np. z tytu\u0142u tak zwanych martwych kont bankowych\u00a0obywateli\u00a0Polski z okresu mi\u0119dzywojennego lub wojennego, zaginionych kt\u00f3rzy do roku 1949\u00a0nie podj\u0119li \u015brodk\u00f3w. z tych rachunk\u00f3w rz\u0105d szwajcarski przekaza\u0142 Polsce wykaz b\u0119d\u0105cych obywatelami polskimi w\u0142a\u015bcicieli kont bankowych i polis ubezpieczeniowych\u00a0wraz ze zgromadzonymi na nich \u015brodkami finansowymi .Decyzj\u0105 polskiego rz\u0105du ju\u017c lat 90-tych wszystkie \u015brodki otrzymane przez Polsk\u0119 w dotychczasowym powojennym okresie od Szwajcarii w zwi\u0105zku z likwidacj\u0105 tych martwych kont w tym kraju po roku 1945, w \u0142\u0105cznej kwocie 480.301,65 frank\u00f3w szwajcarskich zosta\u0142y zwr\u00f3cone prawowitym ich w\u0142a\u015bcicielom lub ich prawnym spadkobiercom. Do wyp\u0142aty tych \u015brodk\u00f3w na rzecz uprawnionych spadkobierc\u00f3w. W Polsce w\u0142a\u015bciwym by\u0142o Ministerstwo Finans\u00f3w, kt\u00f3re wyp\u0142aca\u0142o spadkobiercom te \u015brodki i nale\u017cy si\u0119 liczy\u0107 z faktem ich ca\u0142kowitej wyp\u0142aty. Dane odno\u015bnie tych wyp\u0142at zosta\u0142y w Polsce po roku 1997 opublikowane.<\/p>\r\n

Uk\u0142adem tym sp\u0142acono Szwajcarii odszkodowanie za mleczarnie, serowarnie i ich urz\u0105dzenia techniczne, za przedsi\u0119biorstwa\u00a0o charakterze\u00a0handlowym, przemys\u0142owym i rzemie\u015blniczym, a tak\u017ce za gospodarstwa rolne Odszkodowanie wyp\u0142acono za mienie nale\u017c\u0105ce do os\u00f3b szwajcarskich ,kt\u00f3re w dniu podpisania uk\u0142adu by\u0142o w bezpo\u015brednim lub po\u015brednim w\u0142adaniu pa\u0144stwa polskiego.\u00a0Pa\u0144stwa strony dysponowa\u0142y wykazem imiennym mienia prywatnego obj\u0119tego odszkodowaniem. Do os\u00f3b szwajcarskich\u00a0na dat\u0119 podpisania uk\u0142adu ,nale\u017ca\u0142y osoby, kt\u00f3re jako miejsce zamieszkania wybra\u0142y Szwajcari\u0119 i Szwajcarzy. Tak wi\u0119c do os\u00f3b szwajcarskich zaliczono osoby o podw\u00f3jnym obywatelstwie, polsko – szwajcarskim czy szwajcarsko – polskim W p\u00f3\u017cniejszym\u00a0okresie kiedy polskie w\u0142adze nie mog\u0142y wy\u0142\u0105czy\u0107 z puli roszcze\u0144 zg\u0142aszanych przez r\u00f3\u017cne kraje obywateli polskich posiadaj\u0105cych obywatelstwo tego kraju, kraju tego ju\u017c zamieszkania ,w\u0142adze polskie postanowi\u0142y nie uznawa\u0107 podw\u00f3jnego ju\u017c obywatelstwa. Niemniej tan fakt w umowach odszkodowawczych musia\u0142y przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci, cho\u0107 obecnie ci obywatele polscy, kt\u00f3rzy zostali uj\u0119ci w roszczeniach rz\u0105du kraju ich powojennego zamieszkania, zatajaj\u0105 ten fakt i jakby z zaniku pami\u0119ci powojennej wszczynaj\u0105 roszczenia o \u00f3wczesne mienie, ju\u017c raz zap\u0142acone przez Polsk\u0119, tylko, \u017ce ich rz\u0105dowi kraju ich powojennego zamieszkania.<\/p>\r\n

Przyjmuj\u0105c za punkt wyj\u015bcia przeliczeniowego, opartym na \u00f3wczesnym mi\u0119dzynarodowym systemie walutowym, a system ten by\u0142 przecie\u017c oparty\u00a0na parytecie z\u0142ota, i trwa\u0142 a\u017c do kwietna 1971 roku, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce Polska w ca\u0142o\u015bci i ze wszystkiego cudzoziemskiego mienia rozliczy\u0142a si\u0119 z dwunastoma pa\u0144stwami Zachodu, kt\u00f3rym w najtrudniejszym okresie w swojej historii gospodarczej wyp\u0142aci\u0142a \u017c\u0105dane przez nie odszkodowanie. Z tego przynajmniej wzgl\u0119du w p\u00f3\u017cniejszym ju\u017c okresie mieli\u015bmy uporz\u0105dkowane stosunki finansowe z Zachodem. Uporz\u0105dkowane powojenne stosunki finansowe by\u0142y\u00a0bardzo przydatne w epoce Gierka, kiedy to Polska zacz\u0119\u0142a realizowa\u0107 program modernizacji gospodarki i kiedy poprzez kredyty zagraniczne zacz\u0119\u0142a zad\u0142u\u017ca\u0107 si\u0119 finansowo na Zachodzie. Dla gospodarki polskiej, dla stanu finans\u00f3w pa\u0144stwa i stopy \u017cyciowej spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego tamtych lat, by\u0142o to ogromne obci\u0105\u017cenie .Jego ci\u0119\u017car zosta\u0142 przymusem politycznym w\u0142adz przerzucony na ca\u0142e zubo\u017ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo ,obci\u0105\u017cone liczno\u015bci\u0105 obowi\u0105zkowych \u015bwiadcze\u0144 nie tylko \u015bwiata pracy, a g\u0142\u00f3wnie rolnictwa indywidualnego zwalczanego terminem karnym ku\u0142aka ,czy karnym wydobywaniem w\u0119gla przez specjalnie organizowane jednostki karno-obozowe z wcielanymi tam dzie\u0107mi opozycji niepodleg\u0142o\u015bciowej, a kierowanego na eksport, na sp\u0142at\u0119 zagranicznych, narzuconych nam zobowi\u0105za\u0144 odszkodowawczych .Nale\u017cy nadto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w tamtym okresie kiedy powojenne rz\u0105dy podpisywa\u0142y umowy odszkodowawcze\/ indemnizacyjne w Polsce za posiadanie obcych walut ,grozi\u0142a nie tylko karna ich konfiskata, ale nawet wyrok \u015bmierci jak w Zwi\u0105zku Sowieckim, w kt\u00f3rym kara \u015bmierci grozi\u0142a za posiadanie futra, a nawet czapki sobolowe. Polska, \u00f3wczesna krajowa opinia publiczna, raczej si\u0119 przychyla\u0142a do stanowiska w\u0142adz aby mienie cudzoziemskie zosta\u0142o znacjonalizowane i przesz\u0142o na w\u0142asno\u015b\u0107 og\u00f3\u0142u, na w\u0142asno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. Nar\u00f3d pami\u0119ta\u0142 pomoc jakiej kraje Zachodu udzieli\u0142y Polsce\u00a0we Wrze\u015bniu 1939 roku W Polsce w\u0142adze podpisuj\u0105c zagraniczne odszkodowania zataja\u0142y je przed krajow\u0105\u00a0opini\u0105 publiczn\u0105 ,a ich sp\u0142ata tam gdzie nast\u0119powa\u0142a w\u0119glem jak np. do Francji, propagandowo wychwalano eksport polskiego w\u0119gla do tego kraju z chwa\u0142a dla g\u00f3rniczego stanu. O tym, \u017ce w\u0119giel jedzie na sp\u0142at\u0119 zobowi\u0105za\u0144 po nacjonalizacyjnych spo\u0142ecze\u0144stwo, a\u017c do lat 90-tych\u00a0nie by\u0142o informowane.<\/p>\r\n

Z Kr\u00f3lestwem Holandii, Polska podpisa\u0142a odpowiednio dwa protoko\u0142y uzgodnie\u0144, a nast\u0119pnie uk\u0142ad z dnia 20 grudnia 1963 roku o odszkodowaniu za niekt\u00f3re interesy holenderskie w Polsce i z godnie z jego postanowieniami wyp\u0142aci\u0142a Holandii kwot\u0119 9.050.000 floren\u00f3w holenderskich. Sp\u0142aty nast\u0119powa\u0142y w ratach. Po wykonaniu sp\u0142at uk\u0142ad ostatecznie wygas\u0142 w latach siedemdziesi\u0105tych.<\/p>\r\n

Z Grecj\u0105 rz\u0105d Polski podpisa\u0142 uk\u0142ad o odszkodowaniu za interesy greckie w Polsce, w Warszawie w dniu 22\u00a0listopada 1963 roku, kt\u00f3rym zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do wyp\u0142aty\u00a0got\u00f3wkowo odszkodowania w kwocie 230.000 dolar\u00f3w ameryka\u0144skich. Po sp\u0142acie odszkodowania uk\u0142ad wygas\u0142.<\/p>\r\n

Z Kr\u00f3lestwem Norwegii rz\u0105d Polski podpisa\u0142 w Oslo, w dniu 23 grudnia 1955 roku uk\u0142ad o wzajemnej redukcji zobowi\u0105za\u0144\/roszcze\u0144 jakie oba Pa\u0144stwa mia\u0142y wzajemnie w stosunku do siebie. Kwota roszczenia odszkodowawczego Norwegii by\u0142a okre\u015blona na 90 mln koron norweskich. Po redukcji wzajemnych zobowi\u0105za\u0144 strony potwierdzi\u0142y wyga\u015bni\u0119cie uk\u0142adu.<\/p>\r\n

Ponadto rz\u0105d Polski podpisa\u0142 taki uk\u0142ad z Austri\u0105 wyp\u0142acaj\u0105c jej odszkodowanie w kwocie 71.5 miliona szyling\u00f3w austriackich p\u0142atnych w 12 ratach. Podpisano tak\u017ce taki uk\u0142ad z Belgi\u0105 i Luksemburgiem kt\u00f3rym wyp\u0142acono 600 mln frank\u00f3w belgijskich oraz z Kanad\u0105\u00a0kt\u00f3rej wyp\u0142acono odszkodowanie w kwocie 1,225 tys dolar\u00f3w kanadyjskich p\u0142atnych w 7 ratach. Tak wi\u0119c w bardzo kr\u00f3tkim okresie po zako\u0144czeniu wojny o odszkodowania w pierwszej kolejno\u015bci wyst\u0105pi\u0142y pa\u0144stwa europejskie sojusznicy Polski z czas\u00f3w wojny, a potem dopiero kraje Ameryki P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\r\n

Odszkodowania maj\u0105tkowe wobec USA<\/strong><\/p>\r\n

Izba Reprezentant\u00f3w Kongresu USA ju\u017c w lipcu 2008 roku zacz\u0119\u0142a przygotowywa\u0107 rezolucj\u0119 wzywaj\u0105c\u0105 w\u0142adze polskie do zwrotu lub do wyp\u0142aty rekompensaty w\u0142a\u015bcicielom mienia prywatnego – jak u\u017cyto terminu \u201ezagrabionego przez III Rzesz\u0119 i rz\u0105dy komunistyczne\u201d. We wrze\u015bniu 2008 roku projekt ten zosta\u0142 przyj\u0119ty i Kongres Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej przyj\u0105\u0142 tak\u0105 rezolucj\u0119 Nr 371 z dnia\/ …………………. , kt\u00f3rej tre\u015b\u0107 zasadniczo nie odbiega od projektu. Projekt tej rezolucji by\u0142 omawiany w prasie polskiej, a sama rezolucja w ma\u0142ym stopniu,\u00a0r\u00f3wnie\u017c\u00a0w Parlamencie Polskim\u00a0projekt by\u0142 omawiany, i\u00a0by\u0142 przedmiotem o\u015bwiadcze\u0144 i interpretacji poselskich, g\u0142\u00f3wnie Polskiego Stronnictwa Ludowego.<\/p>\r\n

Rezolucja ta nie wspomina, \u017ce problem powojennych odszkodowa\u0144 maj\u0105tkowych za pozosta\u0142e i ocala\u0142e po straszliwej niemieckiej, wojennej okupacji Polski, mienie ameryka\u0144skie zosta\u0142o przez \u00f3wczesne polskie w\u0142adze krajowe, uznawane przez Stany Zjednoczone, zosta\u0142o moc\u0105 uk\u0142adu odszkodowawczego zawartego przez rz\u0105d Polski z rz\u0105dem Stan\u00f3w Zjednoczonych ju\u017c w roku 1960. sp\u0142acone w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n

Rezolucja ingeruje w wewn\u0119trzne sprawy polskie, gdy\u017c ujmuje si\u0119 przede wszystkim\u00a0jakby za mniejszo\u015bci\u0105 \u017cydowsk\u0105\u00a0Polski mi\u0119dzywojennej, kt\u00f3rej mienie rzekomo zosta\u0142o zrabowane przez polskie rz\u0105dy. Nale\u017ca\u0142oby\u00a0to mienie wymieni\u0107 i om\u00f3wi\u0107 publicznie. Stany Zjednoczone ju\u017c od roku 1960 dysponuj\u0105 wykazem takiego mienia tej mniejszo\u015bci przekazanego im przez ich powojennych, a przedwojennych polskich, obywateli oraz przez powojenne rz\u0105dy polskie. Takim zestawem mienia dysponowa\u0142y organizacje mniejszo\u015bci narodowej w Polsce, a nam ten wykaz by\u0142 dobrze znany i w Polsce on jest, powinien by\u0107 upubliczniony, aby by\u0142o wiadomym, za kt\u00f3re mienie ju\u017c raz Polska (obywatele polscy) zap\u0142aci\u0142a i jakie pozycje tego upa\u0144stwowionego przez w\u0142adze komunistyczne mienia maj\u0105tkowego zosta\u0142y p\u00f3\u017cniej, nie tylko po roku 1990 zwr\u00f3cone, a potem natychmiast sprzedane.<\/p>\r\n

Rezolucja wzywa kraje Europy \u015arodkowej i Wschodniej wyzwolone po 1989 roku spod sowieckiego zwierzchnictwa i dyktatury komunistycznej, do zwrotu lub rekompensaty za mienie prywatne i spo\u0142eczno-wyznaniowe, niestosownie skonfiskowane podczas epoki nazistowskiej i komunistycznej, a nawet ponagla poszczeg\u00f3lne kraje tego regionu do zapewnienia, \u017ce ustawodawstwo zwrotu lub rekompensowania zaj\u0119tego mienia nie jest nale\u017cycie wdra\u017cane. W rezolucji u\u017cywa si\u0119 nawet terminu \u201ez\u0142upionego\u201d, stawiaj\u0105c jakby znak r\u00f3wno\u015bci pomi\u0119dzy hitlerowskim re\u017cimem okupacyjnym a powojennymi dyktaturami komunistycznymi w tych krajach. Nie wspomina natomiast nic w rezolucji i nie wymienia si\u0119 spadkobierc\u00f3w re\u017cimu nazistowskiego, a wi\u0119c Niemiec, jako zobowi\u0105zanego p\u0142atnika do wyp\u0142aty\u00a0rekompensaty za zrabowane czy zniszczone przez ten ludob\u00f3jczy re\u017cim niemieckiej III Rzeszy, odszkodowa\u0144 tym, o kt\u00f3rych resztkowe ocala\u0142e z wojny mienie, w wi\u0119kszo\u015bci odbudowane po wojnie przez narody tych kraj\u00f3w, Kongres w rezolucji si\u0119 dopomina. Jako\u015b nigdy Stany Zjednoczone i Kongres nie upomnia\u0142y si\u0119 o odszkodowania dla ofiar wojennych od tego re\u017cimu, kt\u00f3ry wywo\u0142a\u0142 tak straszliw\u0105 w skutkach dla ludzko\u015bci wojn\u0119. Wzywa, niemal natychmiast, Polsk\u0119 do uchwalenia ustawodawstwa takiego, aby posiadacze przedwojennego mienia prywatnego przej\u0119tego i upa\u0144stwowionego przez komunistyczny rz\u0105d polski po II wojnie \u015bwiatowej, byli w stanie otrzyma\u0107 zwrot tego mienia lub, tam gdzie to nie mo\u017cliwe wyp\u0142acono rekompensat\u0119, nadmieniaj\u0105c, \u017ce wielu z tych by\u0142ych w\u0142a\u015bcicieli mienia jest ju\u017c dobrze po 80-tce, a nawet starszych. Wzywa te\u017c Sekretarza Stanu USA do dalszego zaanga\u017cowania si\u0119 w otwarty dialog z Rz\u0105dem Polski i aby w Polsce wszechstronnie i rzetelnie zwr\u00f3cono lub zrekompensowano za by\u0142e mienie prywatne. O czyje mienie wi\u0119c chodzi. Powojenni obywatele Stan\u00f3w Zjednoczonych, a byli przedwojenni obywatele polscy ju\u017c tak\u0105 rekompensat\u0119 otrzymali i to za po\u015brednictwem Rz\u0105du USA. Wykazem tych by\u0142ych obywateli Polski, kt\u00f3rzy za mienie otrzymali odszkodowania Rz\u0105d USA dysponowa\u0142, a by\u0142 on za\u0142\u0105cznikiem do polsko-ameryka\u0144skiego uk\u0142adu odszkodowawczego, kt\u00f3ry to uk\u0142ad jest w zbiorze Biblioteki Kongresu USA, a tym samym i ten jej integralny za\u0142\u0105cznik ,cho\u0107 w zestawie internetowym uk\u0142ad jest, ale bez za\u0142\u0105cznika. Tym zawartym uk\u0142adem odszkodowawczym Stany Zjednoczone wzi\u0119\u0142y na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 wyp\u0142aty otrzymanego od Polski odszkodowania swoim obywatelom\u00a0zg\u0142oszonym na\u00a0ameryka\u0144skiej li\u015bcie roszcze\u0144 prywatnych od Polski ustalonej po inwentaryzacyjnie i w Polsce przed rokiem 196o.Zawarcie uk\u0142adu z Polska oznacza\u0142o \u017ce Rz\u0105d USA zgodzi\u0142 si\u0119 na wynegocjowan\u0105 kwot\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a stanowi\u0107 \u017cr\u00f3d\u0142o finansowania roszcze\u0144 ich obywateli. Tym samym uk\u0142ad przeni\u00f3s\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 za wyp\u0142at\u0119 tego odszkodowania osobom indywidualnym ze strony polskiej na ameryka\u0144sk\u0105.<\/p>\r\n

Skoro rezolucja nie dotyczy mienia lub interes\u00f3w obywateli USA znaczy to, \u017ce Kongres ingeruje w wewn\u0119trzne sprawy polskie. Polska ma prawo rozwi\u0105zywa\u0107 swoje wewn\u0119trzne problemy bez dyktatu zewn\u0119trznego, tym bardziej, \u017ce sprawa tak zwanych zobowi\u0105za\u0144 za armi\u0119 gen. Hallera z czas\u00f3w I wojny \u015bwiatowej i tworzenia jej na terenie USA potem Kanady nie by\u0142a przez Rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych rozwi\u0105zana niemal do lat 1990-tych, a wi\u0119c przez ponad 70 lat. Amerykanie znaj\u0105 zapewne stanowisko Rz\u0105du USA w kwestii powojennego zwrotu polskiego mienia, pa\u0144stwowego i prywatnego, zrabowanego przez ludob\u00f3jczy nazistowski re\u017cim w Polsce w czasie II wojny \u015bwiatowej, jego losy i powojenne przyw\u0142aszczenie, czy te\u017c przez inny obcy nam re\u017cim, a co jako\u015b zosta\u0142o zapomniane. Rezolucja\u00a0nie maj\u0105ca mocy prawnej, powinna by\u0107 w publicystyce naukowej przedmiotem analitycznych i ekonomiczno-prawnych\u00a0rozwa\u017ca\u0144.<\/p>\r\n

W dniu 16 lipca 1960 roku rz\u0105d Polski podpisa\u0142 z rz\u0105dem USA uk\u0142ad dotycz\u0105cy roszcze\u0144 maj\u0105tkowych obywateli i instytucji USA od Polski za pozostawiony i ocala\u0142y w Polsce maj\u0105tek\u00a0obywateli i instytucji ameryka\u0144skich. Zgodnie z art.1 tego\u017c traktatu\/umowy Rz\u0105d Polski zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 zap\u0142aci\u0107, z Rz\u0105d USA przyj\u0105\u0107, 40 mln \u00f3wczesnych dolar\u00f3w ameryka\u0144skich za ca\u0142kowite uregulowanie i zaspokojenie wszystkich roszcze\u0144 obywateli USA, zar\u00f3wno os\u00f3b fizycznych jak i prawnych, z tytu\u0142u nacjonalizacji i innego rodzaju przej\u0119cia przez Polsk\u0119 mienia oraz praw i interes\u00f3w zwi\u0105zanych lub odnosz\u0105cych si\u0119 do mienia, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142o w Polsce przed dniem podpisania i wej\u015bcia tego uk\u0142adu w \u017cycie. Sp\u0142ata tego zobowi\u0105zania przez Polsk\u0119 nast\u0119powa\u0142a do Sekretarza Stanu USA w rocznych ratach i zosta\u0142a w ca\u0142o\u015bci sp\u0142acona i rozliczona dnia 10 stycznia 1981 roku.<\/p>\r\n

Do roszcze\u0144 obj\u0119tych t\u0105 umow\u0105 zaliczono w\u00f3wczas nacjonalizacj\u0119 i innego rodzaju przej\u0119cia przez Polsk\u0119 mienia oraz praw i interes\u00f3w zwi\u0105zanych lub odnosz\u0105cych si\u0119 do mienia, przej\u0119cia w\u0142asno\u015bci albo utraty u\u017cywania lub u\u017cytkowania mienia na podstawie polskich ustaw, dekret\u00f3w lub innych zarz\u0105dze\u0144 ograniczaj\u0105cych lub uszczuplaj\u0105cych prawa i interesy przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3re zosta\u0142y znacjonalizowane lub przej\u0119te przez Polsk\u0119 i d\u0142ug\u00f3w, kt\u00f3re obci\u0105\u017ca\u0142y mienie znacjonalizowane, czy przej\u0119te przez Polsk\u0119.<\/p>\r\n

Za dat\u0119 przej\u0119cia przez Polsk\u0119 tego mienia przyj\u0119to dat\u0119 polskich ustaw, dekret\u00f3w lub innych decyzji. Wszystkie mienie przej\u0119te przez Polsk\u0119, a ocala\u0142e z wojny by\u0142o oceniane, przez specjalist\u00f3w obu stron. Dla tego celu powo\u0142ano dwustronne grupy eksperckie i do tej grupy ekspert\u00f3w, USA delegowa\u0142y swoich przedstawicieli do swojej Ambasady w Warszawie. Eksperci ci weryfikowali poszczeg\u00f3lne pozycje zg\u0142aszane przez ich w\u0142a\u015bcicieli oraz przez przedstawicieli w\u0142adz polskich, kt\u00f3re pozycje i czyjego mienia zosta\u0142y znacjonalizowane po stanie inwentaryzacyjnym.<\/p>\r\n

Zasady um\u00f3w odszkodowawczych polega\u0142y na tym, \u017ce by\u0142y zawierane z tymi pa\u0144stwami ,kt\u00f3rych przedwojenne resztkowe po wojnie mienie zosta\u0142o upa\u0144stwowione, utrata jego w\u0142asno\u015bci lub u\u017cytkowania przez pierwotnych cudzoziemskich w\u0142a\u015bcicieli, a przesz\u0142o w u\u017cytkowanie Pa\u0144stwa Polskiego .Istot\u0105 tych um\u00f3w by\u0142a i jest zasada, \u017ce przy spe\u0142nieniu przez stron\u0119 polsk\u0105 warunk\u00f3w zap\u0142aty uzgodnionej kwoty odszkodowawczej ,umowy te dla strony polskiej mia\u0142y skutek zwalniaj\u0105cy stron\u0119 polsk\u0105 w przedmiocie zaspokojenia roszcze\u0144 podmiot\u00f3w \/os\u00f3b fizycznych i prawnych\/ uprawnionych i obcych, skutek zwalniaj\u0105cy zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty bez wzgl\u0119du na fakt czy osoby uprawnione wyst\u0105pi\u0142y\u00a0z w\u0142a\u015bciwym roszczeniem czy te\u017c nie. Pa\u0144stwa strony zawieraj\u0105ce uk\u0142ad by\u0142y \u015bwiadome faktu, \u017ce wyp\u0142ata odszkodowa\u0144 w pe\u0142nej przedwojennej warto\u015bci\u00a0i przez wyniszczone i wyrabowane\u00a0wojn\u0105 Pa\u0144stwo Polskie by\u0142a z ekonomicznego punktu widzenia nie mo\u017cliwa do spe\u0142nienia. D\u0105\u017cono do ustalenia mo\u017cliwie najrealniejszego poziomu warto\u015bci, i mo\u017cliwo\u015bci\u00a0sp\u0142aty\u00a0komunizowanej gospodarki. Rz\u0105dy pa\u0144stw roszczeniowych godzi\u0142y si\u0119 na wynegocjowane kwoty uznaj\u0105c w stopniu por\u00f3wnywalnym, \u017ce uzyskane poziomem kwotowym odszkodowanie pozwala jego by\u0142ym posiadaczom na w\u0142a\u015bciwe zagospodarowanie ju\u017c nowym mieniem w kraju otrzymuj\u0105cym odszkodowanie. Ze strony niekt\u00f3rych pa\u0144stw by\u0142o to rozwa\u017cne stanowisko. Zarzuty czy ewentualne\u00a0p\u00f3\u017cniejsze roszczenia ,co do rzekomego nie wyp\u0142acenia odszkodowania indywidualnym osobom pojawiaj\u0105ce si\u0119 ju\u017c po zawarciu tych uk\u0142ad\u00f3w, nie mog\u0142y i nie mog\u0105 by\u0107 kierowane do Polski, czy w Polsce, poniewa\u017c to rz\u0105dy tych pa\u0144stw ,otrzymuj\u0105c odszkodowanie w ca\u0142o\u015bci sp\u0142aty interes\u00f3w swojego pa\u0144stwa, przej\u0119\u0142y na siebie rozdzia\u0142 tych kwot i to bez prawa jakiegokolwiek udzia\u0142u strony polskiej. Polska strona nie mia\u0142a w \u017cadnym okresie prawa ani wp\u0142ywu na decyzje wydawane przez rz\u0105d, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 odszkodowanie w przedmiocie wyp\u0142aty odszkodowania w kraju, kt\u00f3ry je otrzyma\u0142 czy te\u017c ewentualnej odmowy wyp\u0142aty odszkodowania komu\u015b za kogo ten rz\u0105d pobra\u0142 od Polski to odszkodowanie. Rozdzia\u0142em kwot w kraju otrzymuj\u0105cym odszkodowanie zajmowa\u0142y si\u0119 specjalne organa powo\u0142ane w tych pa\u0144stwach do realizacji zada\u0144 i program\u00f3w wynikaj\u0105cych z tych zawartych z Polsk\u0105 uk\u0142ad\u00f3w. Zaznaczy\u0107 nale\u017cy, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna warto\u015b\u0107 wyp\u0142aconych odszkodowa\u0144 wynosi oko\u0142o dw\u00f3ch miliard\u00f3w dolar\u00f3w ameryka\u0144skich…<\/p>\r\n

Warunkiem wsp\u00f3lnym niemal wszystkich um\u00f3w odszkodowawczych\u00a0stawianym\u00a0przez rz\u0105dy pa\u0144stw roszczeniowych by\u0142o posiadanie obywatelstwa\u00a0tego kraju. Niekt\u00f3re z tych pa\u0144stw do terminu w\u0142asnego obywatelstwa zalicza\u0142y tak\u017ce obywatelstwo podw\u00f3jne np. polsko-ameryka\u0144skie\u00a0oraz fakt sta\u0142ego osadnictwa w tym kraju. Z tego te\u017c wzgl\u0119du pewna cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142ych obywateli polskich, kt\u00f3ra po ocaleniu znalaz\u0142a si\u0119 w danym pa\u0144stwie roszczeniowym naby\u0142a poprzez rz\u0105d tego kraju prawo do odszkodowania za utracone \/upa\u0144stwowione\/ swoje mienie i swoje interesy w Polsce. Skoro naby\u0142a odszkodowanie ponad 50 lat temu, nie mo\u017ce liczy\u0107, ani ich spadkobiercy ,\u017ce teraz wolna i demokratyczna Polska zwr\u00f3ci im to mienie w zmienionej wielonak\u0142adowo inwestycyjnie\u00a0naturze lub, \u017ce ponownie wyp\u0142aci im rekompensat\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105 i to wed\u0142ug ich obecnej warto\u015bci wolnorynkowej. Sytuacja gospodarcza lat 50-tych czy 60-tych ubieg\u0142ego wieku w niczym nie r\u00f3wna si\u0119 obecnej, to dwie odmienne ekonomicznie epoki. Nie nale\u017cy te\u017c liczy\u0107, \u017ce w Polsce jest \u017cyczeniowy ba\u0142agan, ze nie posiadamy dowod\u00f3w inwentaryzacyjnych mienia przypisanego do ka\u017cdej umowy odszkodowawczej. Wszelka tego rodzaju dokumentacja zosta\u0142a zarchiwizowana, mo\u017cna i nale\u017cy si\u0119 ni\u0105 obowi\u0105zkowo pos\u0142ugiwa\u0107 przy wszelkiego rodzaju zg\u0142aszanych roszczeniach maj\u0105tkowych. Polskie S\u0105dy powinny dysponowa\u0107 wszystkimi tymi umowami odszkodowawczymi wraz z\u00a0przypisanymi do nich wykazami maj\u0105tkowymi i w ka\u017cdym przypadku \u017c\u0105da\u0107 udowodnienia obywatelstwa z czasokresu umowy odszkodowawczej oraz przedk\u0142adania pa\u0144stwowego potwierdzenia, \u017ce za dane mienie \/nieruchomo\u015b\u0107\/ zosta\u0142o lub\u00a0nie zosta\u0142o\u00a0w \u017cadnym przypadku wyp\u0142acone odszkodowanie. Nale\u017cy te\u017c od w\u0142asnych, polskich urz\u0119d\u00f3w \u017c\u0105da\u0107 dowod\u00f3w i potwierdze\u0144 czy za dan\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 zosta\u0142o wyp\u0142acone odszkodowanie, komu i kiedy, tzn. umow\u0105 z danym pa\u0144stwem lub w inny spos\u00f3b, bo takie indywidualne przypadki wyp\u0142aty odszkodowa\u0144 osobom fizycznym w okresie powojennym by\u0142y. Tymi wszystkimi dowodami wyp\u0142aty odszkodowania dysponowa\u0142o powojenne Ministerstwo Skarbu, Ministerstwo Finans\u00f3w, Bank Handlowy w Warszawie S.A., Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Prezydent m.st.Warszawy a tak\u017ce kilka innych instytucji pa\u0144stwowych funkcjonuj\u0105cych nadal.<\/p>\r\n

Koniec Cz\u0119\u015bci I<\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Za\u0142\u0105cznik:<\/p>\r\n

UK\u0141AD MI\u0118DZY RZ\u0104DEMPOLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ<\/strong>I RZ\u0104DEM STAN\u00d3W ZJEDNOCZONYCH AMERYKI<\/strong>DOTYCZ\u0104CY ROSZCZE\u0143 OBYWATELI STAN\u00d3W ZJEDNOCZONYCH<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Rz\u0105d Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki, pragn\u0105c dokona\u0107 uregulowania roszcze\u0144 obywateli Stan\u00f3w Zjednoczonych do Polski oraz pragn\u0105c dokona\u0107 post\u0119pu w stosunkach gospodarczych mi\u0119dzy obu krajami, uzgodni\u0142y, co nast\u0119puje:<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

ARTYKU\u0141 I<\/strong><\/p>\r\n

A.\u00a0\u00a0\u00a0Rz\u0105d Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zwany dalej Rz\u0105dem Polskim, zgadza si\u0119 zap\u0142aci\u0107 a Rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych przyj\u0105\u0107 sum\u0119$ 40.000.000.-wwalucie Stan\u00f3w Zjednoczonych na ca\u0142kowite uregulowanie i zaspokojenie wszystkich roszcze\u0144 obywateli Stan\u00f3w Zjednoczonych, zar\u00f3wno os6b fizycznych jak prawnych, do Rz\u0105du Polskiego z tytu\u0142u nacjonalizacji i innego rodzaju przej\u0119cia przez Polsk\u0119 mienia oraz praw i interes\u00f3w zwi\u0105zanych lub odnosz\u0105cych si\u0119 do mienia, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce w dniu lub przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie niniejszego Uk\u0142adu.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

B.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Zap\u0142ata przez Rz\u0105d Polski sumy $ 40.000.000b\u0119dzie dokonana do r\u0105k Sekretarza Stanu Stan\u00f3w Zjednoczonych w dwudziestu rocznych ratach po $ 2.000.000 w walucie Stan\u00f3w Zjednoczonych, przy czym ka\u017cda rata powinna by\u0107 uiszczonawdziesi\u0105tym dniu stycznia, poczynaj\u0105c od dnia dziesi\u0105tego stycznia1961roku.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

ARTYKU\u0141 II<\/strong><\/p>\r\n

Roszczeniami, o kt\u00f3rych mowa w artykuleikt\u00f3re s\u0105 uregulowane i zaspokojone niniejszym uk\u0142adem, s\u0105 roszczenia obywateli Stan\u00f3w Zjednoczonych z tytu\u0142u:<\/p>\r\n

a)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0nacjonalizacji i innego rodzaju przej\u0119cia przezPolsk\u0119mienia oraz prawi interes\u00f3w zwi\u0105zanych lub odnosz\u0105cych si\u0119 do mienia;<\/p>\r\n

b)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0przej\u0119cia w\u0142asno\u015bci albo utraty u\u017cywania lub u\u017cytkowania mienia na podstawie polskichustaw,dekret\u00f3w lub innych zarz\u0105dze\u0144, ograniczaj\u0105cych lub uszczuplaj\u0105cych prawa i interesy zwi\u0105zane lub odnosz\u0105ce si\u0119 do mienia, przy czym rozumie si\u0119, \u017ce dla cel\u00f3w niniejszego ust\u0119pudat\u0105 przej\u0119cia w\u0142asno\u015bci a1bo utraty u\u017cywania lub u\u017cytkowania jest data, wkt\u00f3rej tego rodzaju polskie prawa, dekrety lub inne zarz\u0105dzenia zosta\u0142y po raz pierwszy zastosowanedo mienia; oraz<\/p>\r\n

c)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0d\u0142ug\u00f3w przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3re zosta\u0142y znacjonalizowane lub przej\u0119te przez Polsk\u0119 i d\u0142ug\u00f3w, kt\u00f3re obci\u0105\u017cy\u0142y mienie znacjonalizowane, przej\u0119te na w\u0142asno\u015b\u0107 lub inaczej przej\u0119te przez Polsk\u0119.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

ARTYKU\u0141 III<\/strong><\/p>\r\n

Suma zap\u0142acona Rz\u0105dowi Stan\u00f3w Zjednoczonych w my\u015bl artyku\u0142u I niniejszego uk\u0142adu zostanie rozdzielona w spos\u00f3b i zgodnie z metod\u0105 podzia\u0142u, zastosowanymi wedle uznania Rz\u0105du Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

ARTYKU\u0141 IV<\/strong><\/p>\r\n

Po wej\u015bciu w \u017cycie niniejszego uk\u0142adu Rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych nie b\u0119dzie przedstawia\u0142 Rz\u0105dowi Polskiemu ani nie b\u0119dzie popiera\u0142 roszcze\u0144 obywateli Stan\u00f3w Zjednoczonych do Rz\u0105du Polskiego, o kt\u00f3rych mowa w artykule I niniejszego uk\u0142adu. W przypadku gdyby takie roszczenia zosta\u0142y bezpo\u015brednio przed\u0142o\u017cone przez obywateli Stan\u00f3w Zjednoczonych Rz\u0105dowi Polskiemu. Rz\u0105d Polski przeka\u017ce je Rz\u0105dowi Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

ARTYKU\u0141 V<\/strong><\/p>\r\n

A.\u00a0\u00a0\u00a0Dla u\u0142atwienia Rz\u0105dowi Stan\u00f3w Zjednoczonych rozdzia\u0142u pomi\u0119dzy wnosz\u0105cych roszczenia sumy maj\u0105cej by\u0107 zap\u0142at\u0105 przez Rz\u0105d Polski, Rz\u0105d Polski dostarczy na \u017cyczenie Rz\u0105du Stan\u00f3w Zjednoczonych takich informacji lub dowod\u00f3w zawieraj\u0105cych szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce w\u0142asno\u015bci i warto\u015bci mienia oraz praw i interes\u00f3w zwi\u0105zanych lub odnosz\u0105cych si\u0119 do mienia, jakie mog\u0105 by\u0107 potrzebne lub odpowiadaj\u0105ce temu celowi, a w przypadku gdyby takie informacje lub dowody zosta\u0142y uznane za niewystarczaj\u0105ce, zezwoli na zbadanie przez przedstawicieli Rz\u0105du Stan\u00f3w Zjednoczonych, w zakresie dopuszczalnym przez przepisy polskie, mienia do kt\u00f3rego zg\u0142oszono roszczenie, jako do mienia znacjonalizowanego lub przej\u0119tego przez Polsk\u0119.<\/p>\r\n

B.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0W celu zabezpieczenia<\/a> Rz\u0105du Polskiego przed mo\u017cliwym dochodzeniem praw za po\u015brednictwem kraj\u00f3w trzecich, lub w inny spos\u00f3b, roszcze\u0144 uregulowanych niniejszym uk\u0142adem, Rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych dostarczy Rz\u0105dowi Polskiemu kopii takich formalnych o\u015bwiadcze\u0144 odno\u015bnie roszcze\u0144, jakie zostan\u0105 przedstawione przez wnosz\u0105cych roszczenia oraz kopii decyzji dotycz\u0105cych wa\u017cno\u015bci i wysoko\u015bci roszcze\u0144.<\/p>\r\n

C.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Odno\u015bnie ka\u017cdego roszczenia, kt\u00f3re zosta\u0142o przez Rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych uznane za wa\u017cne, Rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych dostarczy Rz\u0105dowi Polskiemu oryginalne dokumenty odnosz\u0105ce si\u0119 do mienia znacjonalizowanego lub przej\u0119tego przez Polsk\u0119, z kt\u00f3rych wynika roszczenie, w\u0142\u0105czaj\u0105c akcje os\u00f3b prawnych, stanowi\u0105ce w\u0142asno\u015b\u0107 wnosz\u0105cego roszczenie, o ile ca\u0142o\u015b\u0107 mienia takiej osoby prawnej zosta\u0142o znacjonalizowana lub przej\u0119ta przez Polsk\u0119. W przypadku\u00a0gdy roszczenie nie jest oparte na takich dokumentach, Rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych dostarczy Rz\u0105dowi Polskiemu zwolnienie z zobowi\u0105zania podpisane przez wnosz\u0105cego roszczenie.<\/p>\r\n

D.\u00a0\u00a0\u00a0Obydwa Rz\u0105dy b\u0119d\u0105 sobie wzajemnie dostarcza\u0107 informacji lub udziela\u0107 pomocy w zakresie podanym w paragrafach A, B i C niniejszego artyku\u0142u, wedle procedury maj\u0105cej by\u0107 uzgodnion\u0105 pomi\u0119dzy obu Rz\u0105dami.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

ARTYKU\u0141 VI<\/strong><\/p>\r\n

W ci\u0105gu 30 dni po wej\u015bciu w \u017cycie niniejszego uk\u0142adu Rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych odwo\u0142a swoje zarz\u0105dzenia blokuj\u0105ce wszelkie polskie mienie w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

ARTYKU\u0141 VII<\/strong><\/p>\r\n

Za\u0142\u0105cznik do niniejszego uk\u0142adu stanowi integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego uk\u0142adu.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

ARTYKU\u0141 VIII<\/strong><\/p>\r\n

Niniejszy uk\u0142ad wchodzi w \u017cycie z dniem jego podpisania. Na dow\u00f3d czego podpisani, zaopatrzeni we w\u0142a\u015bciwe pe\u0142nomocnictwa przez swoje Rz\u0105dy, z\u0142o\u017cyli podpisy na niniejszym uk\u0142adzie. Sporz\u0105dzono w Waszyngtonie dnia 16 lipca 1960 r. w dw\u00f3ch egzemplarzach, ka\u017cdy w j\u0119zykach polskim i angielskim, przy czym oba teksty s\u0105 jednakowo autentyczne.<\/p>\r\n

ZA RZ\u0104D POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ<\/p>\r\n

ZA RZ\u0104D STAN\u00d3W ZJEDNOCZONYCH AMERYKI<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\u00a0ZA\u0141\u0104CZNIK (do za\u0142\u0105cznika, czyli powy\u017cszego dokumentu)<\/strong><\/p>\r\n

Dla ce1\u00f3w rozdzia\u0142u przez Rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych sumy maj\u0105cej by\u0107 zap\u0142acon\u0105 przez Rz\u0105d Polski, „roszczeniami obywateli Stan\u00f3w Zjednoczonych” s\u0105 prawa i interesy zwi\u0105zaneiodnosz\u0105ce si\u0119domienia znacjonalizowanego, przej\u0119tego na w\u0142asno\u015b\u0107 lub inaczej przej\u0119tego przez Polsk\u0119, kt\u00f3re od daty nacjonalizacji, przej\u0119cia na w\u0142asno\u015b\u0107 lub innego przej\u0119cia, do dnia wej\u015bcia w \u017cycie niniejszego uk\u0142adu, by\u0142y nieprzerwanie, z zastrze\u017ceniem postanowie\u0144wparagrafachBi C niniejszego za\u0142\u0105cznika:<\/p>\r\n

a)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0bezpo\u015brednio w\u0142asno\u015bci\u0105 os\u00f3b fizycznych b\u0119d\u0105cych obywatelami Stan\u00f3w Zjednoczonych;<\/p>\r\n

b)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0bezpo\u015brednio w\u0142asno\u015bci\u0105 os6b prawnych utworzonych na podstawie prawa Stan\u00f3w Zjednoczonych, jednego z wchodz\u0105cych w sk\u0142ad stan\u00f3w lub ich innej jednostki politycznej, kt\u00f3rych pi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent lub wi\u0119cej kapita\u0142u akcyjnego lub udzia\u0142\u00f3w maj\u0105tkowych by\u0142o w\u0142asno\u015bci\u0105 obywateli Stan\u00f3w Zjednoczonych;<\/p>\r\n

c)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0bezpo\u015brednio w\u0142asno\u015bci\u0105 os\u00f3b prawnych utworzonych na podstawie prawa Stan\u00f3w Zjednoczonych, jednego z wchodz\u0105cychwsk\u0142ad stan\u00f3wlub ich innej jednostki po1itycznej, kt\u00f3rych pi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent lub wi\u0119cej kapita\u0142u akcyjnego lub udzia\u0142\u00f3w maj\u0105tkowych by\u0142o w\u0142asno\u015bci\u0105 os\u00f3b fizycznych b\u0119d\u0105cych obywatelami Stan\u00f3w Zjednoczonych, bezpo\u015brednio lub po\u015brednio poprzez udzia\u0142ywjednej lub kilku osobach prawnych jakiejkolwiek narodowo\u015bci.;<\/p>\r\n

d)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0po\u015brednio w\u0142asno\u015bci\u0105 os\u00f3b fizycznych b\u0119d\u0105cych obywatelami Stan\u00f3w Zjednoczonych lub os\u00f3b prawnych utworzonych na podstawie prawa Stan\u00f3w Zjednoczonych, jednego z wchodz\u0105cych w sk\u0142ad stan\u00f3w lub ich innej jednostki politycznej,poprzez udzia\u0142y w osobach prawnych utworzonych na podstawie prawa Stan\u00f3w Zjednoczonych, jednego z wchodz\u0105cych w sk\u0142ad stan\u00f3w lub ich innej jednostki politycznej, kt\u00f3re nie zosta\u0142y obj\u0119te wy\u017cejkategori\u0105\/b\/lub\/c\/;<\/p>\r\n

e)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0po\u015brednio w\u0142asno\u015bci\u0105os\u00f3b obj\u0119tych wy\u017cej kategori\u0105 \/a\/, \/b\/lub \/c\/, poprzez w\u0142asno\u015b\u0107 kapita\u0142u akcyjnego lub bezpo\u015brednich udzia\u0142\u00f3wmaj\u0105tkowych w osobach prawnych utworzonych na podstawie prawa polskiego, kt\u00f3rych. jakakolwiek cz\u0119\u015b\u0107 mienia zosta\u0142a przej\u0119ta przez Polsk\u0119, lubwosobach prawnych utworzonych na podstawie prawa niemieckiego, kt\u00f3rych przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 mienia zosta\u0142a przej\u0119taprzez Polsk\u0119;<\/p>\r\n

f)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em>po\u015brednio w\u0142asno\u015bci\u0105 os\u00f3b obj\u0119tych wy\u017cej kategori\u0105 \/d\/ poprzez w\u0142asno\u015b\u0107 os\u00f3b prawnych, o kt\u00f3rych mowa w ko\u0144cu zdania dotycz\u0105cego tej kategorii, kapita\u0142u akcyjnego lub bezpo\u015brednich udzia\u0142\u00f3w maj\u0105tkowych w osobach prawnych utworzonych na podstawie prawa polskiego, kt\u00f3rych jakakolwiek cz\u0119\u015b\u0107 mienia zosta\u0142a przej\u0119ta przez Polsk\u0119, lub w osobach prawnych utworzonych na podstawie prawa niemieckiego, kt\u00f3rych przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 mienia zosta\u0142a przej\u0119ta przez Polsk\u0119, a kt\u00f3re zaprzesta\u0142y swej dzia\u0142alno\u015bci; lub<\/p>\r\n

g)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0po\u015brednio w\u0142asno\u015bci\u0105 os\u00f3b obj\u0119tych wy\u017cej kategori\u0105\/a\/, \/b\/, \/c\/lub\/d\/,<\/em>maj\u0105cych interesy, kt\u00f3re \u0142\u0105cznie stanowi\u0105 znaczn\u0105 sum\u0119, przez ka\u017cd\u0105 ilo\u015b\u0107 os\u00f3b prawnych zorganizowanych na podstawie prawa jakiegokolwiek kraju, kt6rych znacznacz\u0119\u015b\u0107 mieniazosta\u0142a przej\u0119ta przez Polsk\u0119, z wyj\u0105tkiem jednak interes\u00f3w, kt\u00f3re podlegaj\u0105 odszkodowaniu na mocy jakiegokolwiek innego uk\u0142adu mi\u0119dzynarodowego, w kt\u00f3rych stron\u0105 jest Polska.<\/p>\r\n

B.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Osobyprawne utworzone na podstawie prawaStan\u00f3w Zjednoczonych, jednegoz wchodz\u0105cych w sk\u0142ad stan\u00f3w lub innej jednostki politycznej, kt\u00f3re\u00a0zosta\u0142y zreorganizowane w drodze post\u0119powania s\u0105dowego, po tym, jak ich mienie lub prawa i interesy zwi\u0105zane lub odnosz\u0105ce si\u0119 do mienia zosta\u0142y znacjonalizowane lub przej\u0119te przez Polsk\u0119, b\u0119d\u0105 uczestniczy\u0142y w sumie maj\u0105cej by\u0107 zap\u0142acon\u0105 przez Rz\u0105d Polski tylko w takiej mierze, w jakiej kapita\u0142 akcyjny lub udzia\u0142y maj\u0105tkowe w takich osobach prawnych by\u0142y w czasie nacjonalizacji lub innego przej\u0119cia w\u0142asno\u015bci\u0105 os\u00f3b fizycznych b\u0119d\u0105cych obywatelami Stan\u00f3w Zjednoczonych, bezpo\u015brednio lub po\u015brednio poprzez udzia\u0142y w jednej lub kilku osobach prawnych, utworzonych na podstawie prawa Stan\u00f3w Zjednoczonych, jednego z wchodz\u0105cych w sk\u0142ad stan\u00f3w lub ich innej jednostki politycznej.<\/p>\r\n

C.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Roszczenia oparte w ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci na w\u0142asno\u015bci nabytej po dacie zastosowania dyskryminuj\u0105cych niemieckich zarz\u0105dze\u0144, pozbawiaj\u0105cych lub ograniczaj\u0105cych prawa w\u0142a\u015bcicieli takiej w\u0142asno\u015bci, b\u0119d\u0105 partycypowa\u0107 w sumie maj\u0105cej by\u0107 zap\u0142acon\u0105 przez Rz\u0105d Polski tylko w takiej cz\u0119\u015bci tych roszcze\u0144, kt\u00f3re nie s\u0105 oparte na w\u0142asno\u015bci nabytej w tych warunkach.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n


<\/strong><\/p>\r\n

PROTOK\u00d3L<\/strong><\/p>\r\n

Przedstawiciele Ministerstwa Finans\u00f3w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej<\/p>\r\n

oraz Rz\u0105du Stan\u00f3w Zjednoczonych, maj\u0105c na uwadze realizacj\u0119 postanowie\u0144<\/p>\r\n

Artyku\u0142u 5-go Uk\u0142adu pomi\u0119dzy Rz\u0105dami Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej<\/p>\r\n

oraz Stan\u00f3w Zjednoczonych, dotycz\u0105cego Roszcze\u0144 obywateli Stan\u00f3w Zjednoczonych, zawartego w Waszyngtonie w dniu 16 lipca 1960 r., spotkali si\u0119 w Warszawie i uzgodnili, co nast\u0119puje:<\/p>\r\n

W celu wykonania postanowie\u0144 Artyku\u0142u 5-go Uk\u0142adu dotycz\u0105cego Roszcze\u0144 Rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych wyznaczy specjalnego reprezentanta oraz jego zast\u0119pc\u0119, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 wchodzi\u0107 w sk\u0142ad Ambasady Stan\u00f3w Zjednoczonych, jako urz\u0119dnicy dyplomatyczni, odpowiedzialni przed Ambasadorem Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\r\n

Reprezentant Stan\u00f3w Zjednoczonych pe\u0142ni\u0107 b\u0119dzie rol\u0119 \u0142\u0105cznika pomi\u0119dzy „Foreign Claims Settlement Commission” Stan\u00f3w Zjednoczonych a Ministerstwem Finans\u00f3w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zwanym dalej Reprezentantem Polskim, kt\u00f3re b\u0119dzie dostarcza\u0107 informacji przewidzianych w Artykule 5-ym Uk\u0142adu dotycz\u0105cego Roszcze\u0144. Reprezentant Stan\u00f3w Zjednoczonych, pe\u0142ni\u0105c swoje czynno\u015bci przy pomocy odpowiedniego zespo\u0142u wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, b\u0119d\u0105cych r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkami zespo\u0142u pracownik\u00f3w Ambasady, wyznaczonymi do tego celu b\u0119dzie kierowa\u0107 zapytania na pi\u015bmie do Polskiego Ministerstwa Finans\u00f3w i\/lub do jego wyznaczonych przedstawicieli – oraz pozostawa\u0107 b\u0119dzie z nim w \u0142\u0105czno\u015bci w celu uzyskania informacji niezb\u0119dnych do sprawdzenia b\u0105d\u017a oddalenia roszcze\u0144, obj\u0119tych wy\u017cej wymienionym Uk\u0142adem.<\/p>\r\n

1.\u00a0\u00a0 Reprezentant Stan\u00f3w Zjednoczonych pe\u0142ni\u0107 b\u0119dzie swe czynno\u015bci tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo wymaga\u0107 tego b\u0119dzie wykonanie postanowie\u0144 Artyku\u0142u5-go, lecz je\u017celi Kongres -Stan\u00f3w Zjednoczonych zakre\u015bli\u0142by termin dla zako\u0144czenia prac zwi\u0105zanych z zaspokojeniem roszcze\u0144, Ministerstwo Finans\u00f3w zgadza si\u0119 w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 z „Foreign Claims Settlement Commission” dla u\u0142atwienia tej Komisji wywi\u0105zania si\u0119 z jej obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\r\n

2.\u00a0\u00a0 Ministerstwo Finans\u00f3w wyra\u017ca zgod\u0119 i gotowo\u015b\u0107 do udzielania wymaganych informacji, opartych na istniej\u0105cych dokumentach oraz innych dost\u0119pnych danych – w czasie nie d\u0142u\u017cszym ni\u017c 6 miesi\u0119cy od otrzymania pro\u015bby o tak\u0105 informacj\u0119. Ka\u017cda taka pro\u015bba winna szczeg\u00f3\u0142owo wskazywa\u0107, jakich informacji potrzebuje „Foreign Claims Settlement Commission” dla ustalenia tytu\u0142u prawnego, stanu i warto\u015bci mienia, na kt\u00f3rym opiera si\u0119 roszczenie.<\/p>\r\n

3.\u00a0\u00a0 Dla u\u0142atwienia „Foreign Claims Settlement Commission” okre\u015blenia warto\u015bci ma\u0142ych miejskich i wiejskich posiad\u0142o\u015bci, Reprezentant Polski dostarczy Reprezentantowi Stan\u00f3w Zjednoczonych informacji o przedwojennych cenach grunt\u00f3w ornychi<\/em>le\u015bnych r\u00f3\u017cnych klas, po\u0142o\u017conych w r\u00f3\u017cnych rejonach kraju, o cenach plac\u00f3w miejskich oraz o cenach typowych budynk\u00f3w mieszkalnych miejskich i wiejskich, jak r\u00f3wnie\u017c o warto\u015bci typowych ma\u0142ych przedsi\u0119biorstw przemys\u0142owych i handlowych, zak\u0142ad\u00f3w rzemie\u015blniczych i t.d., opartych na szacunkach ubezpieczeniowych oraz na innych dost\u0119pnych danych. Je\u017celi tak sporz\u0105dzony szacunek warto\u015bci okre\u015blonego mienia z rodzaju wy\u017cej wymienionych, okaza\u0142by si\u0119, wskutek szczeg\u00f3lnych warunk\u00f3w,niewystarczaj\u0105cym dla cel\u00f3w „Foreign Claims Settlement Commission” ,\u00a0to Reprezentant Polski dostarczy wszystkich dost\u0119pnych danych o przedwojennej warto\u015bci takiego okre\u015blonego mienia.<\/p>\r\n

4.\u00a0\u00a0 Na pro\u015bb\u0119 Reprezentanta Stan\u00f3w Zjednoczonych Reprezentant Polski dostarcza\u0107 b\u0119dzie szacunki warto\u015bci mienia znacjonalizowanego, tak jak zosta\u0142y one sporz\u0105dzone przez w\u0142adze polskie w dniu przej\u0119cia tego mienia. Reprezentant Polski dostarcza\u0107 b\u0119dzie przez swych przedstawicieli w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci, informacji co do rozmiar\u00f3w i stopnia szk\u00f3d, poniesionych przez dane mienie w wyniku wojny oraz okupacji przez nieprzyjaciela.<\/p>\r\n

5.\u00a0\u00a0 Uzgodniono, \u017ce inspekcje i badania na miejscu przeprowadzane b\u0119d\u0105 w\u00f3wczas gdy „Foreign Claims Settlement Commission” uzna informacje dostarczone stosownie do paragrafu 3 i 4 – za niewystarczaj\u0105ce do ustalenia fakt\u00f3w, niezb\u0119dnych dla oceny wchodz\u0105cego w gr\u0119 roszczenia.W takich przypadkach stosowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b post\u0119powania:<\/p>\r\n

a)\u00a0\u00a0 Reprezentant Stan\u00f3w Zjednoczonych przedk\u0142ada\u0107 b\u0119dzie Reprezentantowi Polskiemu pro\u015bb\u0119 na pi\u015bmie o przeprowadzenie badania na miejscu, wskazuj\u0105c okoliczno\u015bci, kt\u00f3re takie badanie b\u0119dzie mia\u0142o ustali\u0107.<\/p>\r\n

b)\u00a0\u00a0 Nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca od otrzymania takiej pro\u015bby, Reprezentant Polski uzgodni z Reprezentantem Stan\u00f3w Zjednoczonych zakres i czas takiego badania lub dostarczy takich dodatkowych materia\u0142\u00f3w, informacji i danych dotycz\u0105cych tej sprawy, kt\u00f3re mog\u0105 – wed\u0142ug oceny „Foreign Claims Settlement Commission” – uczyni\u0107 takie badanie zb\u0119dnym<\/p>\r\n

c)\u00a0\u00a0 Reprezentant Polski b\u0119dzie towarzyszy\u0107 Reprezentantowi Stan\u00f3w Zjednoczonych przy dokonywaniu inspekcji i bada\u0144 na miejscu. Reprezentant Polski powiadamia\u0107 b\u0119dzie Reprezentanta Stan\u00f3w Zjednoczonych o tym, \u017ce okre\u015blone wymagane badania nie mog\u0105 by\u0107 przeprowadzone z uwagi na zakazy przepis\u00f3w polskich.<\/p>\r\n

6.\u00a0\u00a0 Reprezentant Stan\u00f3w Zjednoczonych przekazywa\u0107 b\u0119dzie Reprezentantowi Polskiemu kopi\u0119 ka\u017cdego roszczenia zg\u0142oszonego w terminie, okre\u015blonym przez „Foreign Claims Settlement Commission” zgodnie z przepisami Stan\u00f3w Zjednoczonych, jak r\u00f3wnie\u017c kopi\u0119 ka\u017cdej ostatecznej decyzji „Foreign Claims Settlement Commission” w odniesieniu do zg\u0142oszonych we w\u0142a\u015bciwym terminie roszcze\u0144, wniesionych na zasadzie Polsko-Ameryka\u0144skiego Uk\u0142adu dotycz\u0105cego Roszcze\u0144.<\/p>\r\n

7.\u00a0\u00a0 Reprezentant Stan\u00f3w Zjednoczonych przekazywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie Reprezentantowi Polskiemu nast\u0119puj\u0105ce dokumenty:<\/p>\r\n

a)\u00a0\u00a0 papiery warto\u015bciowe emitowane przez osoby prawne a stanowi\u0105ce w\u0142asno\u015b\u0107 takich os\u00f3b, kt\u00f3re uzyskuj\u0105 zaspokojenie roszcze\u0144 opartych na nacjonalizacji lub innego rodzaju przej\u0119ciu przez Polsk\u0119 ca\u0142ej w\u0142asno\u015bci takich os\u00f3b prawnych,<\/p>\r\n

b)\u00a0\u00a0 podpisane przez osoby wnosz\u0105ce roszczenia uwierzytelnione zrzeczenia si\u0119 na rzecz Pa\u0144stwa Polskiego ich praw z tytu\u0142u udzia\u0142\u00f3w w sp\u00f3\u0142kach z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 lub podobnych, je\u017celi udzia\u0142y te nie s\u0105 oparte na akcjach7jak r\u00f3wnie\u017c praw opartych na przej\u0119ciu w\u0142asno\u015bci lub utracie u\u017cywania i korzystania z mienia po\u0142o\u017conego w Polsce – je\u017celi osoby takie uzyskaj\u0105 zaspokojenie roszcze\u0144 swoich opartych na tego rodzaju prawach,<\/p>\r\n

c)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0uwierzytelnione zrzeczenia si\u0119 podpisane przez osoby, kt\u00f3re uzyskaj\u0105 zaspokojenie roszcze\u0144 opartych na d\u0142ugach przedsi\u0119biorstw znacjonalizowanych lub przej\u0119tych przez Polsk\u0119 oraz roszcze\u0144 opartych na d\u0142ugach, kt\u00f3re stanowi\u0142y obci\u0105\u017cenie mienia znacjonalizowanego lub w inny spos\u00f3b przej\u0119tego przez Polsk\u0119.<\/p>\r\n

8.\u00a0\u00a0 Foreign Claims Settlement Commission zgadza si\u0119 pokrywa\u0107 koszty poniesione przez Ministerstwo Finans\u00f3w przy sporz\u0105dzaniu uwierzytelnionych lub foto statycznych kopii dokument\u00f3w urz\u0119dowych lub akt oraz koszty specjalnych us\u0142ug polskich in\u017cynier\u00f3w, architekt\u00f3w i innych technik\u00f3w w przypadkach, gdy us\u0142ug takich za\u017c\u0105da Reprezentant Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Podpisano w Warszawie, dnia\u00a029 listopada<\/em> 1960 roku, w dw\u00f3ch egzemplarzach, ka\u017cdy w j\u0119zykach polskim i angielskim, przy czym oba teksty s\u0105 jednakowo autentyczne.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

dr Ryszard \u015al\u0105zak<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prezentujemy pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 analizy dr Ryszarda \u015al\u0105zaka, wraz z bardzo wa\u017cnym dokumentem. Notka opublikowana za zgod\u0105 autora. Po zako\u0144czeniu w Europie II wojny \u015bwiatowej, po kapitulacji zbrodniczej III Rzeszy niemieckiej, w maju 1945 roku, Polska mia\u0142a ju\u017c w\u0142a\u015bciwie dwa rz\u0105dy. Rz\u0105d konstytucyjny II Rzeczypospolitej przebywaj\u0105cy na emigracji, kt\u00f3ry ju\u017c pozosta\u0142 na niej. Ten rz\u0105d w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[22,92,53,52,81,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53554"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53554"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53554\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}