{"id":53513,"date":"2012-03-14T12:52:27","date_gmt":"2012-03-14T17:52:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=53513"},"modified":"2012-03-14T12:52:27","modified_gmt":"2012-03-14T17:52:27","slug":"grecja-zbankrutowala-kto-nastepny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=53513","title":{"rendered":"Grecja zbankrutowa\u0142a. Kto nast\u0119pny?"},"content":{"rendered":"

Czy Grecja to ostatni bankrut w strefie euro? Wiele wskazuje na to, \u017ce mimo zapewnie\u0144 polityk\u00f3w jeszcze jeden kraj do\u0142\u0105czy do tego grona.<\/strong><\/p>\r\n

Mi\u0119dzynarodowa Organizacja Swap\u00f3w i Derywat\u00f3w nie pozostawi\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci – redukcja zad\u0142u\u017cenia Grecji kosztem prywatnych wierzycieli zosta\u0142a oficjalnie uznana za bankructwo<\/strong>. Pozostaje jednak inna niewiadoma: czy Grecja pozostanie jedynym bankrutem w strefie euro, czy te\u017c w najbli\u017cszym czasie do\u0142\u0105czy do niej kto\u015b jeszcze.<\/p>\r\n

Europejscy politycy prze\u015bcigaj\u0105 si\u0119 w zapewnieniach, \u017ce przypadek Grecji by\u0142 zupe\u0142nie unikalny i \u201ezdarzenie kredytowe\u201d – jak to si\u0119 \u0142adnie nazywa – nie powt\u00f3rzy si\u0119 w \u017cadnym innym z zagro\u017conych pa\u0144stw. Z drugiej strony w\u015br\u00f3d ekonomist\u00f3w s\u0142ycha\u0107 g\u0142osy, \u017ce redukcja d\u0142ugu mog\u0142aby pom\u00f3c tym krajom wyj\u015b\u0107 z k\u0142opot\u00f3w. Przyjrzyjmy si\u0119 poszczeg\u00f3lnym bohaterom euro-kryzysu oraz spr\u00f3bujmy oceni\u0107, na ile cz\u0119\u015bciowe bankructwo jest wskazane i na ile prawdopodobne.<\/p>\r\n

Portugalia<\/strong><\/p>\r\n

D\u0142ug portugalski jest wprawdzie mniejszy od Greckiego (wynosi oko\u0142o 110% PKB, podczas gdy Grecki w momencie bankructwa si\u0119ga\u0142 170% PKB), a od Portugalczyk\u00f3w bardziej zad\u0142u\u017ceni s\u0105 W\u0142osi i tylko niewiele mniej Irlandczycy. Jednak to w\u0142a\u015bnie Portugalia jest pierwszym kandydatem do bankructwa. Wyra\u017anie wida\u0107 to, gdy spojrzy si\u0119 na rentowno\u015bci emitowanych przez Lizbon\u0119 obligacji. Dziesi\u0119ciolatki oprocentowane s\u0105 powy\u017cej 13% i notowane s\u0105 po cenie r\u00f3wnej po\u0142owie ich nominalnej warto\u015bci. Od 8 grudnia, kiedy EBC og\u0142osi\u0142 sw\u00f3j trzyletni program po\u017cyczkowy dla bank\u00f3w, notowania portugalskich papier\u00f3w poprawi\u0142y si\u0119 bardzo nieznacznie.<\/p>\r\n

Nic dziwnego, \u017ce banki, nawet korzystaj\u0105c z taniego finansowania z banku centralnego, nie chc\u0105 kupowa\u0107 tych instrument\u00f3w. W\u0105t\u0142e s\u0105 bowiem nadzieje na to, \u017ce sytuacja portugalskiego bud\u017cetu radykalnie si\u0119 poprawi przez najbli\u017csze trzy lata. Niby ambitne cele konsolidacji fiskalnej bliskie s\u0105 realizacji – deficyt ju\u017c w tym roku ma spa\u015b\u0107 do 3% PKB. Jednak eksplozja d\u0142ugu zosta\u0142a zatrzymana jedynie chwilowo przez transfer aktyw\u00f3w emerytalnych z sektora prywatnego. Dodatkowo jeszcze w 2011 roku gospodarka portugalska wpad\u0142a w recesj\u0119, kt\u00f3ra w kolejnym roku jeszcze si\u0119 pog\u0142\u0119bi. W tej sytuacji stabilizacja zad\u0142u\u017cenia na jakim\u015b sensownym poziomie i jego dalsza samodzielna obs\u0142uga wydaj\u0105 si\u0119 ma\u0142o prawdopodobne.<\/p>\r\n

W\u0142ochy<\/strong><\/p>\r\n

Recesja w tym roku nie ominie tak\u017ce W\u0142och. Nie b\u0119dzie jednak mia\u0142a tak gwa\u0142townego przebiegu i nie wp\u0142ynie znacz\u0105co na konsolidacj\u0119 fiskaln\u0105. Premier Monti podtrzymuje ch\u0119\u0107 obni\u017cenia deficytu poni\u017cej 3% PKB w tym roku i zr\u00f3wnowa\u017cenia bud\u017cetu w roku 2013. Gdyby si\u0119 to uda\u0142o, a w\u0142oska gospodarka odzyska\u0142a zdolno\u015b\u0107 do rozwoju, to d\u0142ug – b\u0119d\u0105cy obecnie na poziomie 120% PKB – zacz\u0105\u0142by stopniowo male\u0107.<\/p>\r\n

Wydaje si\u0119, \u017ce rynki zacz\u0119\u0142y wierzy\u0107 w taki scenariusz. Od 8 grudnia w\u0142oskie dziesi\u0119cioletnie obligacje da\u0142y zarobi\u0107 a\u017c 15%, a ich rentowno\u015b\u0107 spad\u0142a poni\u017cej 5%, co pozwala spokojnie my\u015ble\u0107 o obs\u0142udze dotychczasowych zobowi\u0105za\u0144. S\u0105 te\u017c podstawy, by wierzy\u0107 w reformy gabinetu Montiego – zapowiedzi szybko bowiem przechodz\u0105 w konkretne ustawy. Uchwalono reform\u0119 emerytaln\u0105, ruszy\u0142a prywatyzacja, a w tej chwili b\u00f3j toczy si\u0119 (podobnie jak w Polsce cho\u0107 na wi\u0119ksza skal\u0119) o otwarcie zawod\u00f3w m. in. taks\u00f3wkarza, lekarza oraz prawniczych. Ponad 60% W\u0142och\u00f3w popiera przy tym nowy gabinet i nie chce przedterminowych wybor\u00f3w gro\u017c\u0105cych powrotem do w\u0142adzy Berlusconiego lub socjalist\u00f3w.<\/p>\r\n

Hiszpania<\/strong><\/p>\r\n

Nienajgorsza jest te\u017c sytuacja w Hiszpanii. Nowy rz\u0105d wprawdzie podni\u00f3s\u0142 prognoz\u0119 deficytu na ten rok do 5,8% PKB, jednak podtrzymuje jego obni\u017cenie do 3% PKB w kolejnym roku. Poziom d\u0142ugu na koniec minionego roku by\u0142 znacz\u0105co poni\u017cej \u015bredniej w strefie euro (wyni\u00f3s\u0142 66% PKB). Rynek nie spodziewa si\u0119 bankructwa, cho\u0107 rentowno\u015bci hiszpa\u0144skich obligacji s\u0105 od niedawna wy\u017csze od tych emitowanych przez rz\u0105d w Rzymie. To wydaje si\u0119 jednak bardziej by\u0107 zas\u0142ug\u0105 w\u0142oskich bank\u00f3w, kt\u00f3re, korzystaj\u0105c z finansowania EBC, bardziej zaanga\u017cowa\u0142y si\u0119 w zakupy krajowego d\u0142ugu.<\/p>\r\n

Spore nadzieje wi\u0105za\u0142bym z reformami, kt\u00f3re przeprowadza hiszpa\u0144ski rz\u0105d. Je\u017celi bowiem gospodarka zacznie wreszcie wch\u0142ania\u0107 bezrobocie (23% ch\u0119tnych do pracy), wytworzony produkt b\u0119dzie zdecydowanie wy\u017cszy, co prze\u0142o\u017cy si\u0119 tak\u017ce na popraw\u0119 sytuacji fiskalnej. Hiszpa\u0144ski rynek pracy trapi\u0105 przede wszystkim dwa problemy. Pierwszym jest indeksacja p\u0142ac wymuszona przez zwi\u0105zki zawodowe w po\u0142owie gospodarki. Drugim bardzo wysoki poziom obowi\u0105zkowych odpraw, kt\u00f3re trzeba wyp\u0142aca\u0107 pracownikom po zwolnieniu.<\/p>\r\n

Konieczno\u015b\u0107 podnoszenia p\u0142ac wraz z rosn\u0105c\u0105 inflacj\u0105, zniech\u0119ca do zwi\u0119kszania zatrudnienia, gdy\u017c pracodawcy zmuszani s\u0105 do dawania pracownikom podwy\u017cek tak\u017ce gdy w ich bran\u017cy akurat nie dzieje si\u0119 dobrze. Co wi\u0119cej, gdy inflacja jest w du\u017cej mierze skutkiem rosn\u0105cych cen surowc\u00f3w na \u015bwiatowych rynkach, a nie wzrostu poda\u017cy pieni\u0105dza w hiszpa\u0144skiej gospodarce, przedsi\u0119biorstwa mog\u0105 po prostu nie dysponowa\u0107 \u015brodkami koniecznymi dla zapewnienia wy\u017cszych p\u0142ac.<\/p>\r\n

Wysokie odprawy tak\u017ce sprzyjaj\u0105 bezrobociu, dodatkowo jeszcze przyczyniaj\u0105c si\u0119 do obni\u017cenia warto\u015bci kapita\u0142u ludzkiego. Pracodawcy, je\u015bli w og\u00f3le zdecyduj\u0105 si\u0119 na zatrudnianie, to przewa\u017cnie w formie tymczasowych kontrakt\u00f3w. Tacy pracownicy w pierwszej kolejno\u015bci s\u0105 zwalniani, je\u015bli sytuacja w firmie si\u0119 pogorszy. Pracodawca nie ma wi\u0119c wi\u0119kszych motywacji, by inwestowa\u0107 w ich kwalifikacje. Z kolei pracownicy zatrudnieni na umow\u0119 o prac\u0119 sami nie maj\u0105 bod\u017ac\u00f3w, by si\u0119 rozwija\u0107 zawodowo, skoro i tak praktycznie nie spos\u00f3b ich zwolni\u0107. Rz\u0105d Rajoy\u2019a uzyska\u0142 ju\u017c wst\u0119pn\u0105 zgod\u0119 dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych na daleko id\u0105c\u0105 reform\u0119 sztywnych przepis\u00f3w kr\u0119puj\u0105cych rynek pracy.<\/p>\r\n

Irlandia<\/strong><\/p>\r\n

Dawny Celtycki Tygrys zamyka nasz\u0105 list\u0119 potencjalnych kandydat\u00f3w do bankructwa. Sytuacja Irlandii nie wydaje si\u0119 najlepsza: zad\u0142u\u017cenie si\u0119ga 105% PKB, deficyt za\u015b jest por\u00f3wnywalny tylko z Greckim – przekracza 10%. Mimo podj\u0119tych wysi\u0142k\u00f3w w celu konsolidacji finans\u00f3w publicznych, luka w bud\u017cecie b\u0119dzie zamyka\u0107 si\u0119 bardzo powoli – sprowadzenie deficytu do 3% PKB zajmie co najmniej 5 lat.<\/p>\r\n

W ka\u017cdym innym kraju takie perspektywy oznacza\u0142yby praktycznie pewne bankructwo. Irlandia ma jednak spore szans\u0119 go unikn\u0105\u0107, dzi\u0119ki temu, \u017ce na Zielonej Wyspie uda\u0142o si\u0119 utrzyma\u0107 wzrost gospodarczy. Wprawdzie 0.5% wzrostu PKB w zesz\u0142ym roku to niewiele, ale polepszaj\u0105ce si\u0119 perspektywy u g\u0142\u00f3wnego partnera handlowego (USA) daj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce w kolejnych latach wzrost znacznie przyspieszy. Bezrobocie spada, podobnie jak rentowno\u015b\u0107 dziesi\u0119cioletnich rz\u0105dowych obligacji, kt\u00f3ra jest ni\u017csza ni\u017c w kt\u00f3rymkolwiek momencie 2011 roku. Wprawdzie 8% to ci\u0105gle zbyt du\u017co, by kraj m\u00f3g\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do finansowania poprzez rynek (zamiast po\u017cycza\u0107 od s\u0105siad\u00f3w z UE), ale niewiele do tego ju\u017c brakuje.<\/p>\r\n

Kto zbankrutuje?<\/strong><\/p>\r\n

Bankructwo w krajach, kt\u00f3re w d\u0142ugim okresie nie s\u0105 w stanie finansowa\u0107 si\u0119 na rynku jest konieczno\u015bci\u0105. Inaczej grozi bardzo niezdrowa sytuacja, \u017ce ca\u0142y d\u0142ug danego pa\u0144stwa zamieni si\u0119 w nale\u017cno\u015bci w stosunku do innych pa\u0144stw. To za\u015b prowadzi do napi\u0119\u0107 politycznych zar\u00f3wno u d\u0142u\u017cnik\u00f3w, jak i wierzycieli, kt\u00f3re mog\u0105 doprowadzi\u0107 nawet do opuszczenia przez kt\u00f3ry\u015b kraj UE lub nawet gorszych konsekwencji. Nie ma za\u015b z kolei sensu zastanawianie si\u0119 nad bankructwem kraju, kt\u00f3ry ma wysoki deficyt, ale niski d\u0142ug. Zmniejszenie zad\u0142u\u017cenia niewiele bowiem daje, skoro i tak by\u0142o niewielkie, a bankructwo, nawet je\u015bli ma posta\u0107 wymuszonego uk\u0142adu (jak w Grecji), podwa\u017ca zaufanie rynk\u00f3w i utrudnia pozyskiwanie finansowania bie\u017c\u0105cego deficytu.<\/p>\r\n

Dlatego wykluczone na razie jest bankructwa Hiszpanii. Z wymienionych kraj\u00f3w pozostaj\u0105 wi\u0119c W\u0142ochy, Irlandia i Portugalia. Te pierwsze na pewno na nie nie p\u00f3jd\u0105, gdy\u017c s\u0105 ju\u017c na dobrej drodze do tego, by zmniejsza\u0107 zad\u0142u\u017cenie konwencjonalnymi metodami.\u00a0 Zbyt du\u017c\u0105 te\u017c jego cz\u0119\u015b\u0107 posiadaj\u0105 podmioty krajowe, by bankructwo spotka\u0142o si\u0119 z poparciem W\u0142och\u00f3w. Z tej perspektywy kusz\u0105ce wydaje si\u0119 odst\u0105pienie od sp\u0142aty zobowi\u0105za\u0144 przez Irlandi\u0119, gdzie nierezydenci posiadaj\u0105 oko\u0142o 80% d\u0142ugu. Rz\u0105d Zielonej Wyspy, gdyby zdecydowa\u0142 si\u0119 nie obs\u0142ugiwa\u0107 cz\u0119\u015bci zad\u0142u\u017cenia, m\u00f3g\u0142by odst\u0105pi\u0107 od podwy\u017cek podatk\u00f3w, kt\u00f3re godz\u0105 w reputacj\u0119 Irlandii jako kraju sprzyjaj\u0105cego prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Szerzej rozumiana reputacja jednak raczej ka\u017ce trzyma\u0107 si\u0119 podj\u0119tych zobowi\u0105za\u0144 i redukowa\u0107 zad\u0142u\u017cenie zwyczajnymi metodami. Jest przy tym pewna szansa na kompromis, polegaj\u0105cy na umorzeniu cz\u0119\u015bci d\u0142ugu wobec EBC, kt\u00f3ry rz\u0105d irlandzki odziedziczy\u0142 po przej\u0119tym banku Anglo-Irish. W takim wariancie zad\u0142u\u017cenie mog\u0142o by si\u0119 zmniejszy\u0107 o oko\u0142o 20% PKB.<\/p>\r\n

G\u0142\u00f3wnym kandydatem do podzielenia losu Grecji pozostaje wi\u0119c Portugalia. Brak mo\u017cliwo\u015bci finansowania si\u0119 na rynku, wysoki d\u0142ug przy oraz i tak ju\u017c nie najlepsza reputacja, ka\u017c\u0105 realnie rozwa\u017ca\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 uk\u0142adu z wierzycielami podobnego do tego zawartego przez Ateny. Na pewno jednak nie nast\u0105pi to w najbli\u017cszym czasie, lecz zapewne dopiero w przysz\u0142ym roku, gdy reszta Europy podniesie si\u0119 z recesji [Czy aby na pewno? – admin]<\/em>, a pami\u0119\u0107 o greckim incydencie nieco przyblednie.<\/p>\r\n

http:\/\/biznes.onet.pl\/<\/a><\/em><\/p>\r\n

Komentarz gajowego Maruchy:<\/strong> Powodem bankructw jest cz\u0142onkostwo w Unii Europejskiej. Taka jest prawda. Uni\u0119 trzeba zlikwidowa\u0107, zaora\u0107 i przejecha\u0107 walcem – admin. A jaka jest sytuacja Polski? Wci\u0105\u017c „zielona wyspa\u201d na tle og\u00f3lnej recesji? D\u0142ugi zmala\u0142y? – admin<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy Grecja to ostatni bankrut w strefie euro? Wiele wskazuje na to, \u017ce mimo zapewnie\u0144 polityk\u00f3w jeszcze jeden kraj do\u0142\u0105czy do tego grona. Mi\u0119dzynarodowa Organizacja Swap\u00f3w i Derywat\u00f3w nie pozostawi\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci – redukcja zad\u0142u\u017cenia Grecji kosztem prywatnych wierzycieli zosta\u0142a oficjalnie uznana za bankructwo. Pozostaje jednak inna niewiadoma: czy Grecja pozostanie jedynym bankrutem w strefie euro, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[23,242,52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53513"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53513"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53513\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}