{"id":53332,"date":"2012-03-11T21:30:24","date_gmt":"2012-03-12T02:30:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=53332"},"modified":"2012-03-11T19:51:17","modified_gmt":"2012-03-12T00:51:17","slug":"spisek-sueski-israel-shamir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=53332","title":{"rendered":"Spisek Sueski &#8211; <em>Israel Shamir<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>\u201ePrawdziwa sensacja\u201d &#8211; wykrzykn\u0105\u0142em po otworzeniu czarnego skoroszytu, zawieraj\u0105cego wyja\u015bnienie jednej z dziwnych zagadek nowo\u017cytnej historii. W akt\u00f3wce, zawieraj\u0105cej informacj\u0119 analityczn\u0105 dla Biura Politycznego partii radzieckiej, datowan\u0105 na rok 1975, znajdowa\u0142o si\u0119 wyja\u015bnienie jednej z najwi\u0119kszych tajemnic dyplomacji ameryka\u0144skiej i wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Pomimo wieloletniej znajomo\u015bci z \u201eWikiliks\u201d i penetrowania starych archiw\u00f3w nie widzia\u0142em dotychczas tak ciekawych materia\u0142\u00f3w. Teraz, po tym odkryciu, mo\u017cemy dok\u0142adnie powiedzie\u0107, dlaczego \u015bwiat, w kt\u00f3rym \u017cyjemy, znalaz\u0142 si\u0119 obecnie na tak wyboistej drodze. Ten historyczny zakr\u0119t nast\u0105pi\u0142 w latach 1973-74.<\/p>\r\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" style=\"margin: 10px;\" src=\"http:\/\/www.israelshamir.net\/Polish\/image001.jpg\" alt=\"\" width=\"307\" height=\"205\" align=\"left\" \/>W tym czasie Zwi\u0105zek Radziecki by\u0142 przoduj\u0105cym mocarstwem \u015bwiata. \u0179adne pa\u0144stwo nie mog\u0142o si\u0119 z nim r\u00f3wna\u0107 pod wzgl\u0119dem tempa rozwoju, polepszania poziomu \u017cycia i rosn\u0105cej pot\u0119gi wojskowej. Stany Zjednoczone i Wielka Brytania prze\u017cywa\u0142y ci\u0119\u017cki kryzys, Francja i W\u0142ochy flirtowa\u0142y z Sowietami. Maj\u0105 racj\u0119 ci, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce w tamtym czasie Zwi\u0105zek Radziecki zwyci\u0119\u017ca\u0142 w zimnej wojnie, chocia\u017c nie stara\u0142 si\u0119 ani poni\u017cy\u0107 ani z\u0142ama\u0107 by\u0142ych przeciwnik\u00f3w. Wojna wietnamska podminowa\u0142a Ameryk\u0119, nar\u00f3d ameryka\u0144ski by\u0142 niezadowolony z wielkich strat ludzkich, a radziecka technika wojskowa w r\u0119kach Wietnamczyk\u00f3w obna\u017ca\u0142a niemoc Ameryki. Kuba\u0144czycy zadawali cios za ciosem pozycjom Zachodu w Afryce. Wojna wietnamska zachwia\u0142a dolarem, wymusi\u0142a zerwanie jego pokrycia w z\u0142ocie, i zacz\u0105\u0142 si\u0119 jego spadek.<\/p>\r\n<p>Zwi\u0105zek Radziecki budowa\u0142 wci\u0105\u017c nowe rakiety, marzy\u0142 o podboju kosmosu, sprowadza\u0142 pomara\u0144cze z Maroka, s\u0142ucha\u0142 d\u017cazu, \u015bpiewa\u0142 romantyczne piosenki, i wierzy\u0142 w jasn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 &#8211; by\u0142y ku temu wszelkie podstawy. W tych latach bracia Strugaccy napisali najbardziej optymistyczne ksi\u0105\u017cki, pe\u0142ne radosnych przeczu\u0107. Na Bliskim Wschodzie wp\u0142ywy radzieckie by\u0142y powszechne; radzieccy instruktorzy i doradcy wojskowi pracowali w Egipcie, Syrii, Iraku, a Amerykanie ledwo trzymali si\u0119 na arabskich peryferiach, tam, gdzie w wiecznych piaskach Arabii kr\u00f3l Fajsal i szejkowie ganiali wielb\u0142\u0105dy po oazach i ze \u015bci\u015bni\u0119tym sercem spogl\u0105dali, jak zagraniczne kompanie pompuj\u0105 rop\u0119 po pi\u0119\u0107 cent\u00f3w za bary\u0142k\u0119. Ameryka mia\u0142a oparcie tak\u017ce Izraelu, kt\u00f3ry jednak raczej przeszkadza\u0142, ni\u017c pomaga\u0142 &#8211; trzeba go by\u0142o broni\u0107, a wrogo\u015b\u0107 s\u0105siad\u00f3w do pa\u0144stwa syjonistycznego psu\u0142a Amerykanom ca\u0142\u0105 gr\u0119.<\/p>\r\n<p>Wtedy to, Henry Kissinger wymy\u015bli\u0142 z kolegami skomplikowan\u0105 parti\u0119 szach\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 zrealizowa\u0142 w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy. W jej rezultacie gracze zamienili si\u0119 miejscami przy szachownicy. Dolar wzmocni\u0142 si\u0119 i znowu sta\u0142 si\u0119 walut\u0105 \u015bwiatow\u0105 &#8211; lecz ju\u017c bez z\u0142otego ekwiwalentu, Stany Zjednoczone z powrotem wr\u00f3ci\u0142y na pozycj\u0119 lidera, szejkowie naftowi p\u0142awili si\u0119 w bogactwie, Zwi\u0105zek Radziecki straci\u0142 swoj\u0105 pozycj\u0119 na Bliskim Wschodzie, i stopniowo zacz\u0105\u0142 stacza\u0107 si\u0119 w otch\u0142a\u0144. Socjalizm przegra\u0142, kapitalizm sta\u0142 si\u0119 o wiele radykalniejszy ni\u017c wcze\u015bniej. I wszystko to by\u0142o wynikiem jednej operacji specjalnej na Bliskim Wschodzie.<\/p>\r\n<p>Jak dowiedzieli\u015bmy si\u0119 ze znalezionego memorandum, w\u0142adcy Egiptu, Izraela i Stan\u00f3w Zjednoczonych uknuli w roku 1973 spisek. Zainscenizowali i przeprowadzili \u201eWojn\u0119 Pa\u017adziernikow\u0105\u201d &#8211; \u017bydzi nazywaj\u0105 j\u0105 \u201eWojn\u0105 S\u0105dnego Dnia\u201d, a Arabowie \u201eWojn\u0105 Ramadanu\u201d. W jej trakcie dyktator Egiptu Anwar Sadat zdradzi\u0142 spraw\u0119 arabsk\u0105, oszuka\u0142 swojego sojusznika wojskowego &#8211; Syri\u0119 i skaza\u0142 jej armi\u0119 na kl\u0119sk\u0119, pozwoli\u0142 na zniewolenie Palesty\u0144czyk\u00f3w i zdradzi\u0142 przyjazny Arabom Zwi\u0105zek Radziecki. Stany Zjednoczone odzyska\u0142y Egipt a potem tak\u017ce inne kraje regionu, kt\u00f3re jednak zainicjowa\u0142y embargo naftowe, co bole\u015bnie uderzy\u0142o po kieszeni nazbyt wygodnie \u017cyj\u0105cych zwyk\u0142ych Amerykan\u00f3w i Europejczyk\u00f3w, lecz przynios\u0142o niezmierzone bogactwo bankierom ameryka\u0144skim. Rz\u0105d izraelski po\u015bwi\u0119ci\u0142 dwa tysi\u0105ce swoich najlepszych \u017co\u0142nierzy &#8211; pos\u0142ano ich na \u015bmier\u0107, aby pom\u00f3c Ameryce zaw\u0142adn\u0105\u0107 regionem. Golda Meir, kt\u00f3r\u0105 tak kochali \u017bydzi, nie mrugn\u0105wszy okiem pozwoli\u0142a wystrzela\u0107 swoich \u017co\u0142nierzy w sueskich okopach i podczas pancernych pojedynk\u00f3w ko\u0142o chi\u0144skiej fermy. Odwdzi\u0119czaj\u0105c si\u0119, Ameryka popar\u0142a Izrael dziesi\u0105tkami weto w Radzie Bezpiecze\u0144stwa, miliardami dolar\u00f3w pomocy i da\u0142a mu zielone \u015bwiat\u0142o dla najbardziej awanturniczych plan\u00f3w. Po spowodowanej zdrad\u0105 Sadata pora\u017cce, Syria okaza\u0142a si\u0119 w izolacji, i przetrwa\u0142a tak do dnia dzisiejszego, kiedy re\u017cym ten &#8211; ostatni cudem ocala\u0142y skrawek dawnego Bliskiego Wschodu &#8211; jest codziennie atakowany przez najemnik\u00f3w saudyjskich i ameryka\u0144skich.<\/p>\r\n<p>Wojna S\u0105dnego Dnia zako\u0144czy\u0142a si\u0119 spotkaniem na trawniku Bia\u0142ego Domu, gdzie nowi i starzy przyjaciele Ameryki zatwierdzili Pax Americana dla Bliskiego Wschodu. Ja tak\u017ce uczestniczy\u0142em w tej wojnie i jest ona cz\u0119\u015bci\u0105 mojego \u017cyciorysu &#8211; jako m\u0142ody spadochroniarz oddzia\u0142u desantowego forsowa\u0142em Kana\u0142 Sueski, zdobywa\u0142em wzg\u00f3rza D\u017cabal Ataka, wraz z moimi towarzyszami broni by\u0142em pod obstrza\u0142em artyleryjskim i odpiera\u0142em ataki piechoty. Nasz oddzia\u0142 zrzucono z helikopter\u00f3w w g\u0142\u0119bi pustyni i przerwali\u015bmy g\u0142\u00f3wn\u0105 lini\u0119 komunikacyjn\u0105 Egipcjan mi\u0119dzy ty\u0142em i frontem &#8211; szos\u0119 Suez-Kair. Trwali\u015bmy niewzruszenie mi\u0119dzy Pierwsz\u0105 i Trzeci\u0105 Armi\u0105 egipsk\u0105, a potem obok nas, na 101 kilometrze od Kairu, prowadzono rozmowy mi\u0119dzy Egipcjanami i Izraelczykami. Nie tylko ze s\u0142uch\u00f3w wiem o wszystkich perypetiach tej ju\u017c odleg\u0142ej wojny, kt\u00f3ra, jak teraz si\u0119 wyja\u015bni\u0142o, w decyduj\u0105cy spos\u00f3b wp\u0142yn\u0119\u0142a na histori\u0119 ludzko\u015bci. Z wielkim b\u00f3lem dowiedzia\u0142em si\u0119 dzisiaj, \u017ce ja i moi towarzysze broni byli\u015bmy jedynie pionkami w podst\u0119pnej grze, kt\u00f3r\u0105 my wszyscy &#8211; i Rosjanie, i pro\u015bci Amerykanie, i Izraelczycy, i Arabowie &#8211; przegrali\u015bmy.<\/p>\r\n<p>Przypadkowo dosta\u0142o si\u0119 w nasze r\u0119ce osobiste archiwum ambasadora Winogradowa. W\u0142adimir Michaj\u0142owicz Winogradow by\u0142 ambasadorem ZSRR w Kairze podczas wojny w roku 1973, potem by\u0142 wsp\u00f3\u0142przewodnicz\u0105cym Konferencji Genewskiej po\u015bwi\u0119conej pokojowi na Bliskim Wschodzie, wiceministrem spraw zagranicznych ZSRR i ministrem spraw zagranicznych radzieckiej Rosji. Winogradow by\u0142 \u015bwiadkiem wielu interesuj\u0105cych wydarze\u0144 historycznych; nawi\u0105zywa\u0142 stosunki z powojenn\u0105 Japoni\u0105, kt\u00f3r\u0105 nikt wtedy nie podejrzewa\u0142, \u017ce si\u0119 tak wspaniale rozwinie gospodarczo; w jego obecno\u015bci wybuch\u0142a rewolucja islamska w Iranie, zna\u0142 szacha, wielokrotnie rozmawia\u0142 z ajatollahem Chomeinim, poinformowa\u0142 go o wprowadzeniu wojsk radzieckich do Afganistanu, prze\u017cy\u0142 napa\u015b\u0107 na ambasad\u0119. Jego opowiadanie \u015bwiadka o rewolucji islamskiej w Iranie, kt\u00f3re tak\u017ce znale\u017ali\u015bmy w jego archiwach, jeszcze znajdzie swego czytelnika i analityka.<\/p>\r\n<p>Pozostawi\u0142 wiele materia\u0142\u00f3w o swojej pracy w Kairze. Jest tam tak\u017ce dok\u0142adny opis jego wielokrotnych rozm\u00f3w z Anwarem Sadatem, i opowiadanie o tym, jak Sadat zdoby\u0142 w\u0142adz\u0119, usuwaj\u0105c wszystkich zwolennik\u00f3w Nasera, a potem zmieni\u0142 zewn\u0119trzn\u0105 i wewn\u0119trzn\u0105 polityk\u0119 Egiptu. Pe\u0142na publikacja kairskich dziennik\u00f3w ambasadora &#8211; bystrego obserwatora i cz\u0142owieka o wielkiej kulturze i wiedzy &#8211; jeszcze wyjawi czytelnikom i badaczom wiele tajemnic jego epoki.<\/p>\r\n<p>Lecz prawdziw\u0105 per\u0142\u0105 archiwum jest zadziwiaj\u0105cy dokument, napisany przez Winogradowa w roku 1975. Jest to maszynopis poprawiany pi\u00f3rem, b\u0119d\u0105cy brudnopisem memorandum pod tytu\u0142em \u201eGra bliskowschodnia\u201d, kt\u00f3re najprawdopodobniej jeden z najwspanialszych dyplomat\u00f3w szko\u0142y radzieckiej przeznaczy\u0142 dla najwy\u017cszych kr\u0119g\u00f3w w\u0142adzy w ZSRR. Jego d\u0142ugotrwa\u0142e uczestnictwo w grze bliskowschodniej pozwoli\u0142o mu zrozumie\u0107 meritum sprawy, chocia\u017c on tak\u017ce nie m\u00f3g\u0142 przewidzie\u0107, jak ci\u0119\u017ckie konsekwencje spowoduje chytra intryga Henry Kissingera.<\/p>\r\n<p>Szkolna wersja wojny 1973-74 jest nast\u0119puj\u0105ca. Prezydent Sadat wraz z prezydentem Syrii Hafezem Asadem (ojcem tera\u017aniejszego prezydenta Baszara) przygotowali atak i nieoczekiwanie napadli podczas\u00a0 \u015bwi\u0119ta Jom Kipur lub S\u0105dnego Dnia na niespodziewaj\u0105cy si\u0119 ataku Izrael, gdy po\u0142owa armii izraelskiej znajdowa\u0142a si\u0119 na urlopach. Zdo\u0142ali osi\u0105gn\u0105\u0107 okre\u015blone sukcesy, lecz potem\u00a0 izraelski genera\u0142 Ariel Sharon gwa\u0142townym atakiem przerwa\u0142 lini\u0119 frontu, i znalaz\u0142 si\u0119 w g\u0142\u0119bokim tyle przeciwnika, zablokowa\u0142 drogi zaopatrzenia Trzeciej Armii egipskiej (znajduj\u0105cej si\u0119 na wschodnim brzegu Suezu), okr\u0105\u017cy\u0142 Suez i zagrozi\u0142 Kairowi. W tych warunkach Rada Bezpiecze\u0144stwa przyj\u0119\u0142a rezolucj\u0119 o przerwaniu ognia, a potem rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 rozmowy, kt\u00f3re sko\u0144czy\u0142y si\u0119 na trawniku Bia\u0142ego Domu.<\/p>\r\n<p>W\u0142adimir Winogradow, cz\u0142owiek, kt\u00f3ry przeprowadzi\u0142 dwie\u015bcie rozm\u00f3w z Sadatem, a podczas ca\u0142ej wojny znajdowa\u0142 si\u0119 w sztabie g\u0142\u00f3wnym, odrzuca t\u0119 oficjaln\u0105 wersj\u0119. Winogradow udowadnia, \u017ce napa\u015b\u0107 Egipcjan na Izrael nie by\u0142a ani nag\u0142a ani nieoczekiwana. Nie by\u0142 tak\u017ce niespodziank\u0105 g\u0142\u0119boki rajd genera\u0142a Sharona, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do sukcesu strony izraelskiej. Wszystko to zaplanowali i obmy\u015blili: Kissinger, Golda Meir i Anwar Sadat. Plan ten obejmowa\u0142 tak\u017ce zniszczenie armii syryjskiej.<\/p>\r\n<p><strong>25 pyta\u0144<\/strong><\/p>\r\n<p>Memorandum Winogradowa rozpoczyna si\u0119 dwudziestoma pi\u0119cioma pytaniami. Na pocz\u0105tku poddaje w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 wersj\u0119 o nag\u0142ym ataku.<\/p>\r\n<p>W jaki spos\u00f3b napa\u015b\u0107 mog\u0142a by\u0107 nag\u0142a, je\u015bli:<\/p>\r\n<p>1. \u00a0\u00a0 Decyzj\u0119 o wojnie jeszcze w kwietniu 1973 roku podj\u0119\u0142y wsp\u00f3lnie: Egipt, Syria i Jordania, a to, o czym wiedzia\u0142 Jordania &#8211; wiedzia\u0142a i Ameryka, a wi\u0119c i Izrael.<\/p>\r\n<p>2.\u00a0\u00a0\u00a0 Zwi\u0105zek Radziecki kilka dni przed 6 pa\u017adziernika w spos\u00f3b masowy ewakuowa\u0142 cz\u0142onk\u00f3w rodzin obywateli radzieckich, pracuj\u0105cych w Egipcie i Syrii. Czy mogli tego nie zauwa\u017cy\u0107 agenci ameryka\u0144scy i izraelscy?<\/p>\r\n<p>3.\u00a0\u00a0\u00a0 Pod pozorem manewr\u00f3w Egipcjanie skoncentrowali wszystkie swoje wojska w celu przerzucenia ich przez Kana\u0142. Na dwa-trzy dni przed rozpocz\u0119ciem dzia\u0142a\u0144 wojennych nie mo\u017cna by\u0142o nie zauwa\u017cy\u0107 takiej koncentracji wojsk egipskich.<\/p>\r\n<p>\u2026<\/p>\r\n<p>Mamy tak\u017ce do czynienia z innymi tajemnicami.<\/p>\r\n<p>7.\u00a0\u00a0\u00a0 Dlaczego egipskie si\u0142y zbrojne, po sforsowaniu Kana\u0142u Sueskiego, nie kontynuowa\u0142y ataku w g\u0142\u0105b p\u00f3\u0142wyspu &#8211; chocia\u017c na tym kierunku nie przeszkadza\u0142y im \u017cadne powa\u017cne si\u0142y izraelskie (po prostu tam ich nie by\u0142o)?<\/p>\r\n<p>8.\u00a0\u00a0\u00a0 Dlaczego egipskie si\u0142y zbrojne w og\u00f3le nie mia\u0142y plan\u00f3w dalszej ofensywy w g\u0142\u0105b p\u00f3\u0142wyspu, nawet na wypadek, gdyby forsowanie Kana\u0142u si\u0119 uda\u0142o?<\/p>\r\n<p>9.\u00a0\u00a0\u00a0 Dlaczego USA nie okaza\u0142y Izraelowi pomocy wojskowej natychmiast po rozpocz\u0119ciu dzia\u0142a\u0144 wojennych, a poczeka\u0142y kilka dni zanim rozpocz\u0119\u0142y transporty broni samolotami mostem powietrznym? Dlaczego USA pozwoli\u0142y Egipcjanom pobi\u0107 wojska izraelskie, dzia\u0142aj\u0105c zdecydowanie dopiero po tak wielkim op\u00f3\u017anieniu?<\/p>\r\n<p>\u2026<\/p>\r\n<p>12.\u00a0 Dlaczego nie zwarto flanek Drugiej i Trzeciej Armii egipskiej na Synaju?<\/p>\r\n<p>13.\u00a0 Jak mog\u0142o doj\u015b\u0107 do tego, \u017ce pierwsze czo\u0142gi izraelskie \u201eniepostrze\u017cenie\u201d przeprawi\u0142y si\u0119 na zachodni brzeg Kana\u0142u Sueskiego?<\/p>\r\n<p>13. Dlaczego Sadat uparcie nie chcia\u0142 podejmowa\u0107 \u017cadnych zdecydowanych \u015brodk\u00f3w dla zlikwidowania przerwania frontu przez Izraelczyk\u00f3w?<\/p>\r\n<p>\u2026<\/p>\r\n<p>17.\u00a0 Dlaczego na zachodnim brzegu w tyle wojsk egipskich nie by\u0142o wcale rezerw?<\/p>\r\n<p>Winogradow podejmuje si\u0119 pracy Szerloka Holmsa, kt\u00f3ry, jak pami\u0119tamy, proponowa\u0142:<em> \u201eOdrzu\u0107my wszystko niepotrzebne; to, co pozostanie, da nam odpowied\u017a, jak\u0105 by ona nie okaza\u0142a si\u0119 nieprawdopodobn\u0105\u201d. <\/em><\/p>\r\n<p>Pisze:<em> \u201eJe\u015bli uwa\u017ca\u0107 Sadata za prawdziwego patriot\u0119 swego kraju, to nie mo\u017cna b\u0119dzie znale\u017a\u0107 odpowiedzi na najprostsze pytania. Lecz je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 inne motywy dzia\u0142a\u0144 Sadata, a tak\u017ce Amerykan\u00f3w i rz\u0105dz\u0105cych kr\u0119g\u00f3w Izraela, to otrzymamy tak\u0105 sytuacj\u0119, \u017ce mo\u017cna si\u0119 przestraszy\u0107: b\u0119dzie to SPISEK mi\u0119dzy Sadatem, USA i kr\u0119gami rz\u0105dz\u0105cymi Izraela. Spisek, ka\u017cdy uczestnik kt\u00f3rego nie zna\u0142 WSZYSTKICH SZCZEG\u00d3\u0141\u00d3W gry pozosta\u0142ych stron. Spisek, w kt\u00f3rym ka\u017cda strona, pomimo wcze\u015bniejszej zmowy, stara\u0142a si\u0119 oszuka\u0107 inn\u0105. \u00a0Dopiero, gdy to ZA\u0141\u00d3\u0179YMY, to wszystkie niewyja\u015bnione sprawy otrzymuj\u0105 logiczne i jedynie mo\u017cliwe odpowiedzi\u201d.<\/em><\/p>\r\n<p>W dalszym ci\u0105gu Winogradow, kt\u00f3ry by\u0142 ambasadorem w Kairze maj\u0105cym idealny punkt obserwacyjny, opisuje pozycje wszystkich protagonist\u00f3w.<\/p>\r\n<p><strong>Egipt<\/strong><\/p>\r\n<p>Sadatowi, kt\u00f3ry zdoby\u0142 w\u0142adz\u0119 po \u015bmierci Nasera i prowadzi\u0142 polityk\u0119 antynaserowsk\u0105, polityka wewn\u0119trzna stwarza\u0142a coraz wi\u0119ksze problemy.\u00a0 Jego autorytet katastrofalnie spada\u0142 nawet w\u015br\u00f3d \u201eswoich\u201d &#8211; bur\u017cuazji egipskiej. Na zewn\u0105trz by\u0142 izolowany. Pozosta\u0142a jedyna\u00a0 nadzieja &#8211; na stosunki z USA. Aby poprawi\u0107 stosunki z USA, nale\u017cy zerwa\u0107 \u015bcis\u0142e zwi\u0105zki ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim, a nast\u0119pnie przy pomocy USA poprawi\u0107 swoj\u0105 chwiejn\u0105 sytuacj\u0119 w kraju i na zewn\u0105trz.<\/p>\r\n<p>Co mo\u017ce by\u0107 dla tego celu lepsze, ni\u017c dzia\u0142ania wojenne? Nie, nie wojna, a takie dzia\u0142ania, kt\u00f3re nie doprowadzi\u0142yby do kl\u0119ski, lecz pomog\u0142yby zachowa\u0107 szacunek. Sadat mia\u0142 jasny plan dzia\u0142a\u0144. Powinny by\u0107 dzia\u0142ania wojenne, pomog\u0105 one \u201ezmniejszy\u0107 ci\u015bnienie\u201d, powsta\u0142e w wojsku. Powinny pokaza\u0107, do czego s\u0105 zdolne egipskie si\u0142y zbrojne. Dzia\u0142ania te nie powinny doprowadzi\u0107 do wielkiego zwyci\u0119stwa, nie jest ono potrzebne, nie powinno go w og\u00f3le by\u0107 &#8211; przecie\u017c wszyscy m\u00f3wi\u0105, \u017ce armia egipska ma radzieckie uzbrojenie, kt\u00f3re jest niskiej jako\u015bci. Wszystkie koszty, kl\u0119ski wojenne itd. &#8211; wszystko to p\u00f3jdzie na karb z\u0142ej jako\u015bci radzieckiego uzbrojenia i politycznego stanowiska Zwi\u0105zku Radzieckiego, kt\u00f3ry mo\u017cna b\u0119dzie oskar\u017cy\u0107 o wytr\u0105cenie zwyci\u0119stwa z r\u0105k Arab\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Dlatego wojskom postawione b\u0119dzie minimalne zadanie &#8211; sforsowanie Kana\u0142u Sueskiego, zaj\u0119cie przycz\u00f3\u0142ka &#8211; nie wa\u017cne jak du\u017cego &#8211; i utrzymanie go, dop\u00f3ki Amerykanie nie przyst\u0105pi\u0105 do gry. Nale\u017ca\u0142o ich wci\u0105gn\u0105\u0107 na Bliski Wsch\u00f3d.<\/p>\r\n<p><strong>USA<\/strong><\/p>\r\n<p>Ruchy narodowo-wyzwole\u0144cze wygna\u0142y USA z Bliskiego Wschodu, a region ten by\u0142 bardzo wa\u017cny: s\u0105 tu najwi\u0119ksze na \u015bwiecie zapasy ropy naftowej, jest strategiczny Kana\u0142 Sueski, po\u0142udnie Zwi\u0105zku Radzieckiego tylko o rzut kamieniem, Bliski Wsch\u00f3d to prawdziwe epicentrum walki z kolonializmem.\u00a0 Jest tutaj tak\u017ce stra\u017c przednia USA &#8211; Izrael, kt\u00f3rego nie by\u0142oby, gdyby nie bali si\u0119 go Arabowie. Izrael trzeba popiera\u0107, lecz pa\u0144stwa arabskie s\u0105 coraz silniejsze.<\/p>\r\n<p>Izrael powinien post\u0119powa\u0107 bardziej elastycznie; swoj\u0105 polityk\u0105 &#8211; nieust\u0119pliw\u0105 i brutaln\u0105, przeszkadza Ameryce w nawi\u0105zaniu dobrych stosunk\u00f3w z pa\u0144stwami arabskimi. USA ma dwa cele w stosunku do Izraela &#8211; musi zachowa\u0107 go jako sw\u00f3j przycz\u00f3lek, lecz jednocze\u015bnie nale\u017cy pozbawi\u0107 go pychy, zmusi\u0107 Izraelczyk\u00f3w by troch\u0119 ust\u0105pili dla osi\u0105gni\u0119cia g\u0142\u00f3wnego celu. Nale\u017cy doprowadzi\u0107 do mo\u017cliwo\u015bci \u201euratowania\u201d Izraela, lecz najpierw nale\u017cy da\u0107 Arabom mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontrolowanego pobicia Izraelczyk\u00f3w: nale\u017cy z\u0142o\u017cy\u0107 w ofierze ilu\u015b tam izraelskich \u017co\u0142nierzy, aby potem mo\u017cna by\u0142o \u201euratowa\u0107\u201d Izrael.<\/p>\r\n<p>By\u0107 mo\u017ce, USA da\u0142o Sadatowi do zrozumienia, \u017ce nie ma niczego przeciwko \u201eograniczonym\u201d dzia\u0142aniom wojennym. Na ironi\u0119 losu, USA wiedzia\u0142o o maj\u0105cych nast\u0105pi\u0107 dzia\u0142aniach wojennych, a sojusznik Egiptu, Zwi\u0105zek Radziecki, nie by\u0142 o tym poinformowany.<\/p>\r\n<p><strong>Izrael<\/strong><\/p>\r\n<p>Izraelska g\u00f3ra rz\u0105dz\u0105ca nie mo\u017ce nie pomaga\u0107 g\u0142\u00f3wnemu swemu poplecznikowi i \u017cywicielowi &#8211; Stanom Zjednoczonym Ameryki. Jednocze\u015bnie USA chce mie\u0107 silniejsz\u0105 pozycj\u0119 na Bliskim Wschodzie. Jakich ma jeszcze przyjaci\u00f3\u0142 opr\u00f3cz Izraela? Jedynie kr\u00f3la Fajsala. Lecz je\u015bli USA wejdzie na Bliski Wsch\u00f3d &#8211; zmniejszy si\u0119 wp\u0142yw Zwi\u0105zku Radzieckiego, a z kapitalistami zawsze mo\u017cna si\u0119 dogada\u0107, im pieni\u0105dze nie \u015bmierdz\u0105. Ameryce trzeba pom\u00f3c, jest to w interesie Izraela.<\/p>\r\n<p>S\u0142abym ogniwem jest Egipt. Wszyscy wiedz\u0105 o polityce Sadata wzgl\u0119dem wewn\u0119trznych ruch\u00f3w post\u0119powych w kraju i o jego stosunku do Zwi\u0105zku Radzieckiego. Pr\u00f3cz tego, jest to najwi\u0119ksze pa\u0144stwo arabskie. A z Syri\u0105 mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 poradzi\u0107 sobie si\u0142\u0105 militarn\u0105, tutaj s\u0105 dobre szanse.<\/p>\r\n<p>Razem z Amerykanami opracowano pomys\u0142 poddania linii obronnej wzd\u0142u\u017c Kana\u0142u i wycofania si\u0119 na prze\u0142\u0119cze. Proponowa\u0142 to jeszcze plan Rogersa z roku 1971. Lecz to, oczywi\u015bcie, na wszelki wypadek, a powalczy\u0107 trzeba, nie mo\u017cna oddawa\u0107 czego\u015b za darmo.<\/p>\r\n<p>Je\u015bli chodzi o Syri\u0119, to nale\u017cy wykorzysta\u0107 nadarzaj\u0105c\u0105 si\u0119 okazj\u0119 i ca\u0142kowicie POBI\u00c4\u2020 syryjskie si\u0142y zbrojne. Dlatego najwy\u017csze dow\u00f3dztwo izraelskie, otrzymawszy informacj\u0119 o pot\u0119\u017cnej koncentracji wojsk egipskich i syryjskich, \u015bci\u0105gn\u0119\u0142o wszystkie wojska ku granicom Syrii lecz nie wys\u0142a\u0142o \u017cadnych oddzia\u0142\u00f3w na Synaj, nad Kana\u0142 Sueski, sk\u0105d, wydawa\u0142oby si\u0119, nadci\u0105ga\u0142y o wiele silniejsze wojska egipskie. Na Synaju \u017co\u0142nierze izraelscy powinni odegra\u0107 swoj\u0105 rol\u0119 w przedstawieniu politycznym &#8211; rol\u0119 m\u0119czennik\u00f3w, z g\u00f3ry skazanych na rze\u017a.<\/p>\r\n<p><strong>Przebieg gry<\/strong><\/p>\r\n<p>Plan Sadata zawi\u00f3d\u0142 od samego pocz\u0105tku. Wszystko posz\u0142o inaczej ni\u017c planowa\u0142, pisze Winogradow. Zwi\u0105zek Radziecki zdecydowanie stan\u0105\u0142 po stronie pa\u0144stw arabskich nie tylko politycznie, lecz tak\u017ce dostarczaj\u0105c najnowocze\u015bniejszy sprz\u0119t wojskowy. W rzeczywisto\u015bci podj\u0105\u0142 on ryzyko konfrontacji z USA. Tego Sadat nigdy si\u0119 nie spodziewa\u0142.<\/p>\r\n<p>Drugi pech: radzieckie uzbrojenie, kt\u00f3re posiadali egipscy \u017co\u0142nierze i oficerowie, okaza\u0142o si\u0119 najwy\u017cszej jako\u015bci. By\u0142o ono LEPSZE OD BRONI AMERYKA\u0143SKIEJ, kt\u00f3ra by\u0142a na wyposa\u017ceniu Izraelczyk\u00f3w.<\/p>\r\n<p>(Jako \u00f3wczesny \u017co\u0142nierz izraelski, musz\u0119 potwierdzi\u0107 s\u0142owa ambasadora. Egipcjanie mieli legendarne \u201eKa\u0142asznikowy\u201d, a my stare belgijskie karabiny FN, do walki z czo\u0142gami ich piechota mia\u0142a rosyjskie przeciwpancerne pociski kierowane \u201eTrzmiel\u201d, a my stare dzia\u0142a bezodrzutowe 105 mm. Dop\u00f3ki nie przysz\u0142a nowa bro\u0144 ameryka\u0144ska, nie dawali\u015bmy sobie rady).<\/p>\r\n<p>Nast\u0119pna wpadka: wyszkolenie wojsk egipskich, osi\u0105gni\u0119te w swoim czasie pod kierownictwem radzieckich doradc\u00f3w i specjalist\u00f3w i wed\u0142ug radzieckich wskaz\u00f3wek, w wielu wypadkach by\u0142o lepsze od wyszkolenia \u017co\u0142nierzy izraelskich. Dochodzi\u0142o tak\u017ce wysokie morale \u017co\u0142nierzy i oficer\u00f3w. Wszystko to by\u0142o niespodziank\u0105.<\/p>\r\n<p>Wojska egipskie sforsowa\u0142y Kana\u0142 w ci\u0105gu wielokrotnie kr\u00f3tszego czasu ni\u017c planowano. Straty wynosi\u0142y tylko 10% stanu, gdy planowano jedn\u0105 trzeci\u0105 stanu! Arabowie pobili Izraelczyk\u00f3w! By\u0142a to dla Sadata z\u0142a wiadomo\u015b\u0107: run\u0105\u0142 plan gry. Co teraz zrobi\u0105 Amerykanie? M\u00f3wi\u0105c brutalnie, Sadat oszuka\u0142 samego siebie, gra\u0142 zbyt dobrze. Dlatego, po sforsowaniu Kana\u0142u, wojska egipskie zatrzyma\u0142y si\u0119. Po prostu stan\u0119\u0142y w odleg\u0142o\u015bci 3-5 km od Kana\u0142u &#8211; nie by\u0142o dalszego planu dzia\u0142a\u0144. Przed nimi nie by\u0142o tak\u017ce wojsk izraelskich, podstawowe si\u0142y Izraela walczy\u0142y na froncie syryjskim. Sadat zacz\u0105\u0142 wi\u0119c czeka\u0107 na nadej\u015bcie si\u0142 izraelskich! Nie do wiary, lecz to jest fakt: <strong>sta\u0142 i czeka\u0142, a\u017c <\/strong>Syryjczycy przyj\u0119li na siebie uderzenie ca\u0142ej armii izraelskiej! Czeka\u0142, aby pozwoli\u0107 Amerykanom wej\u015b\u0107 do gry, wszystkie jego plany nie spe\u0142ni\u0142y si\u0119.<\/p>\r\n<p>Izraelskie dow\u00f3dztwo wojskowe i kierownictwo polityczne przestraszy\u0142o si\u0119 wynik\u00f3w pierwszych dni dzia\u0142a\u0144 wojennych, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozwija\u0107 ca\u0142kowicie inaczej, ni\u017c planowano. Wszystko by\u0142o nakierowane na Syri\u0119, lecz straty w\u0142asne by\u0142y du\u017ce i ka\u017cdy kilometr stawa\u0142 si\u0119 koszmarem. Prawda, pomaga\u0142 Sadat, kt\u00f3ry sta\u0142 i nie rusza\u0142 si\u0119, przynajmniej wszystkie wojska izraelskie mo\u017cna by\u0142o przerzuci\u0107 do Syrii. Syryjczycy cofali si\u0119, lecz ich si\u0142y zbrojne nie zosta\u0142y zniszczone, nowe dostawy uzbrojenia radzieckiego zast\u0119powa\u0142y zniszczon\u0105 bro\u0144 &#8211; przecie\u017c celem Izraela by\u0142o ca\u0142kowite zniszczenie si\u0142 wojskowych Syrii! Tak si\u0119 nie sta\u0142o, lecz Syryjczycy nie mogli dalej prowadzi\u0107 ofensywy na Izrael. Trzeba by\u0142o teraz ukara\u0107 Sadata &#8211; jego armia okaza\u0142a si\u0119 zbyt skuteczna, a najwa\u017cniejsze, \u017ce w tych dniach on nie tylko nie zerwa\u0142 ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim, lecz, wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce zbli\u017cy\u0142 si\u0119 z nim: przecie\u017c nie bez przyczyny wysy\u0142ano do niego mostem powietrznym bro\u0144. A dostawy morskie? Radzieckie statki p\u0142yn\u0119\u0142y do Aleksandrii, jeden za drugim.<\/p>\r\n<p>Ofensywa Izraelczyk\u00f3w na Syri\u0119 zatrzymuje si\u0119, wojska przy\u015bpieszonym marszem rzucaj\u0105 si\u0119 na po\u0142udnie, na Synaj, gdzie z niecierpliwo\u015bci\u0105 oczekuje ich Sadat.<\/p>\r\n<p>Jordania mog\u0142a przeci\u0105\u0107 t\u0119 niebezpieczn\u0105 drog\u0119 z p\u00f3\u0142nocy na po\u0142udnie, lecz to nie wchodzi\u0142o w plany Amerykan\u00f3w i Sadata! Wojska izraelskie bez \u017cadnych przeszk\u00f3d posuwa\u0142y si\u0119 na po\u0142udnie.<\/p>\r\n<p>Zdobycie przez wojska izraelskie zachodniego brzegu Kana\u0142u Sueskiego jest w og\u00f3le najciemniejsz\u0105 histori\u0105 z tej wojny. Musia\u0142o tutaj zaj\u015b\u0107 jedno z dw\u00f3ch: albo ogromne nieuctwo taktyczne Egipcjan, czego nie mo\u017cna przypu\u015bci\u0107; albo dzia\u0142anie planowe, w co trudno uwierzy\u0107, lecz jest to mo\u017cliwe.<\/p>\r\n<p>Rzuca si\u0119 w oczy przera\u017caj\u0105ca niefrasobliwo\u015b\u0107, nawet oboj\u0119tno\u015b\u0107 prezydenta w stosunku do faktu przedarcia si\u0119 czo\u0142g\u00f3w izraelskich przez Kana\u0142. Na wszystkie pytania do niego, gdy przep\u0142yn\u0119\u0142o dopiero tylko pi\u0119\u0107 czo\u0142g\u00f3w, odpowiada\u0142: nic powa\u017cnego, to \u201epolityczna\u201d(?!) operacja. Nawet gdy na zachodnim brzegu utworzony zosta\u0142 solidny przycz\u00f3\u0142ek izraelski, Sadat nie przestawa\u0142 powtarza\u0107, \u017ce z wojskowego punktu widzenia zgrupowanie to nie ma \u017cadnego znaczenia.<\/p>\r\n<p>\u015arodki, kt\u00f3re jakoby podejmowano w celu zlikwidowania przycz\u00f3\u0142ku, by\u0142y po prostu \u015bmieszne, prezydent nie chcia\u0142 wys\u0142ucha\u0107 \u017cadnej rady, kt\u00f3re dawano mu z Moskwy. Jak gdyby specjalnie wpuszcza\u0142 Izraelczyk\u00f3w do Afryki. Najwidoczniej, tak\u017ce samym Izraelczykom wydawa\u0142o si\u0119 to bardzo dziwne &#8211; tak w ka\u017cdym razie pisz\u0105 \u015bwiadkowie.<\/p>\r\n<p>Dlaczego Amerykanie nie powstrzymali Izraelczyk\u00f3w? By\u0107 mo\u017ce chodzi\u0142o o to, by mie\u0107 d\u017awigni\u0119 nacisku na Sadata, pisze Winogradow.<\/p>\r\n<p><strong>Rezultaty<\/strong><\/p>\r\n<p>USA \u201euratowa\u0142o\u201d Egipt, zlikwidowawszy izraelski przycz\u00f3\u0142ek na zachodnim brzegu Kana\u0142u.<\/p>\r\n<p>USA umo\u017cliwi\u0142o Izraelowi (przy pomocy Sadata) naniesienie silnego uderzenia militarnego na Syri\u0119.<\/p>\r\n<p>Za pomoc\u0105 p\u00f3\u017aniejszych uzgodnie\u0144 odno\u015bnie rozdzielenia wojsk z Egiptem i Syri\u0105, USA zapewni\u0142o Izraelowi bezpiecze\u0144stwo, poniewa\u017c stworzono strefy z wojskami ONZ i ponownie przyj\u0119to warunki przerwania ognia.<\/p>\r\n<p>USA skompensowa\u0142o Izraelowi wszystkie straty wojenne (oczywi\u015bcie, w uzbrojeniu &#8211; ludzkie straty Izraela nie by\u0142y dla USA wa\u017cne).<\/p>\r\n<p>Dzi\u0119ki Sadatowi USA wesz\u0142o na Bliski Wsch\u00f3d, pr\u00f3buj\u0105c udowodni\u0107, \u017ce jest jedynym mo\u017cliwym rozjemc\u0105 pokojowym w tym regionie.<\/p>\r\n<p>Wywdzi\u0119czaj\u0105c si\u0119 za us\u0142ugi Sadat rozpocz\u0105\u0142 kampani\u0119 antyradzieck\u0105, maj\u0105c\u0105 na celu zdyskredytowanie Zwi\u0105zku Radzieckiego i wszystkiego, co z nim zwi\u0105zane. I by\u0142 to jeden z g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w USA.<\/p>\r\n<p>W ci\u0105gu pierwszych miesi\u0119cy po wojnie pa\u017adziernikowej autorytet Sadata wewn\u0105trz kraju bardzo wzr\u00f3s\u0142 na fali jego \u201ezwyci\u0119stw\u201d.<\/p>\r\n<p>W pierwszych tygodniach po wojnie Egipt zn\u00f3w w spos\u00f3b uzasadniony zaj\u0105\u0142 pierwsze miejsce w\u015br\u00f3d pa\u0144stw arabskich.<\/p>\r\n<p>Idei socjalizmu w pa\u0144stwach arabskich naniesiono straszny cios.<\/p>\r\n<p>Lecz po roku &#8211; pozycja Sadata zachwia\u0142a si\u0119. Autorytet Egiptu znowu spad\u0142 &#8211; pisa\u0142 Winogradow w styczniu 1975 roku.<\/p>\r\n<p>Syryjczycy szybko zrozumieli jak\u0105 gr\u0119 prowadzi Sadat: ju\u017c 12 pa\u017adziernika 1973 roku, gdy wojska egipskie, przeprawiwszy si\u0119 na wschodni brzeg Kana\u0142u Sueskiego, nieoczekiwanie przesta\u0142y prowadzi\u0107 dzia\u0142ania bojowe, prezydent Syrii Hafez Asad powiedzia\u0142 do radzieckiego ambasadora, \u017ce przekonany jest o celowych dzia\u0142aniach Sadata, i nazwa\u0142 je zdrad\u0105 w stosunku do Syrii.<\/p>\r\n<p>O opinii syryjskiej powiedzia\u0142 Winogradowowi nie tylko ambasador radziecki w Damaszku, tak\u017ce premier Jordanii Abu Zeid Rifai powiedzia\u0142, \u201e\u017ce prezydent Syrii Asad jest przekonany, \u017ce przeprawa Izraelczyk\u00f3w na zachodni brzeg Kana\u0142u Sueskiego odby\u0142a si\u0119 za zgod\u0105 Sadata &#8211; aby da\u0107 Kissingerowi pretekst do wtr\u0105cenia si\u0119, pretekst do zrealizowania jego dalekosi\u0119\u017cnego planu rozdzia\u0142u wojsk i wprowadzenia USA na Bliski Wsch\u00f3d\u201d. Wed\u0142ug Rifai, kr\u00f3l Jordanii Hussein chcia\u0142 przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do wojny i przeci\u0105\u0107 izraelskie drogi komunikacyjne, lecz Sadat zaklina\u0142 Jorda\u0144czyk\u00f3w aby nie ruszali si\u0119. Jorda\u0144czycy tak\u017ce podejrzewaj\u0105, \u017ce Sadat gra\u0142 nieczysto, ko\u0144czy Winogradow.<\/p>\r\n<p>Chocia\u017c takie podejrzenia by\u0142y rozpowszechnione tak\u017ce wcze\u015bniej, memorandum Winogradowa jest pierwszym powa\u017cnym dokumentem uczestnika zdarze\u0144, kt\u00f3ry mia\u0142 pe\u0142n\u0105 informacj\u0119. W\u015br\u00f3d zapisk\u00f3w Winogradowa jest wiele uwag, pozwalaj\u0105cych rozszyfrowa\u0107 histori\u0119 ameryka\u0144skiego wtargni\u0119cia na Bliski Wsch\u00f3d i histori\u0119 upadku Egiptu, kt\u00f3ry zosta\u0142 zdeindustrializowany, zbiednia\u0142, jest rozdzierany przez wewn\u0119trzne sprzeczno\u015bci i rz\u0105dzony przez junt\u0119 wojskow\u0105, zwi\u0105zan\u0105 z \u201efa\u0142szyw\u0105 wojn\u0105\u201d z roku 1973.<\/p>\r\n<p><em> <strong>Izrael Szamir<\/strong> <br \/><\/em><\/p>\r\n<p><em> T\u0142umaczy\u0142: Roman \u0141ukasiak<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201ePrawdziwa sensacja\u201d &#8211; wykrzykn\u0105\u0142em po otworzeniu czarnego skoroszytu, zawieraj\u0105cego wyja\u015bnienie jednej z dziwnych zagadek nowo\u017cytnej historii. W akt\u00f3wce, zawieraj\u0105cej informacj\u0119 analityczn\u0105 dla Biura Politycznego partii radzieckiej, datowan\u0105 na rok 1975, znajdowa\u0142o si\u0119 wyja\u015bnienie jednej z najwi\u0119kszych tajemnic dyplomacji ameryka\u0144skiej i wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Pomimo wieloletniej znajomo\u015bci z \u201eWikiliks\u201d i penetrowania starych archiw\u00f3w nie widzia\u0142em dotychczas tak [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[61,18,141,221],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53332"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53332"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53332\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}