{"id":53277,"date":"2012-03-10T17:15:28","date_gmt":"2012-03-10T22:15:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=53277"},"modified":"2012-03-10T17:15:28","modified_gmt":"2012-03-10T22:15:28","slug":"zle-sie-dzieje-na-kolei-maszynista-o-katastrofie-w-szczekocinach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=53277","title":{"rendered":"\u00c5\u00b9le si\u0119 dzieje na kolei. Maszynista o katastrofie w Szczekocinach"},"content":{"rendered":"

– Bra\u0107 kolejarska sta\u0142a si\u0119 pracownikami konkuruj\u0105cych ze sob\u0105 sp\u00f3\u0142ek. Mundur zast\u0105piono ubraniem roboczym, a s\u0142u\u017cb\u0119 nazwano zmian\u0105 robocz\u0105. Upad\u0142 kolejarski etos. Na efekty nie musieli\u015bmy d\u0142ugo czeka\u0107. Korzybie, Baby, teraz Szczekociny… – m\u00f3wi Pawe\u0142 Lasowski, maszynista z 30-letnim sta\u017cem.<\/strong><\/p>\r\n

– Pierwsza my\u015bl w chwili, gdy dowiedzia\u0142 si\u0119 pan o katastrofie. <\/strong>
– Siekn\u0119\u0142o mnie. Dowiedzia\u0142em si\u0119 z paska u do\u0142u ekranu na TVN24. Strasznie mnie siekn\u0119\u0142o. Potem siedzia\u0142em ju\u017c przed telewizorem do rana. I wyobra\u017ca\u0142em sobie, \u017ce po 30 latach pracy na lokomotywach znajduj\u0119 si\u0119 nagle w takiej samej sytuacji.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Pawe\u0142 Lasowski, maszynista z 30-letnim sta\u017cem.
(fot. Pawe\u0142 Stauffer)<\/em><\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

– No wi\u0119c za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce si\u0119 pan znalaz\u0142. Widzi pan poci\u0105g p\u0119dz\u0105cy z naprzeciwka po tym samym torze. I… <\/strong>
– … i dzia\u0142am odruchowo, cho\u0107 to nie jest odruch wyuczony, lecz wbity mi do g\u0142owy przez lata praktyki. A wi\u0119c zaczynam hamowa\u0107. Ale nie jest to hamowanie robocze, lecz hamowanie nag\u0142e, pe\u0142ne. Potem, jak jeszcze jest czas, wbijam radio-stop, czyli urz\u0105dzenie, kt\u00f3re zatrzyma wszystkie poci\u0105gi w okolicy dzia\u0142aj\u0105ce na tym samym kanale radiowym.<\/p>\r\n

– I co potem? K\u0142adzie si\u0119 pan na pod\u0142og\u0119? <\/strong>
– To nic nie da. Widzia\u0142 pan zdj\u0119cia tych lokomotyw pod Szczekocinami? Ale najpierw, je\u015bli jest jeszcze czas, powiadamiam przez radio dru\u017cyn\u0119 konduktorsk\u0105: jedziemy na zderzenie, wycofywa\u0107 pasa\u017cer\u00f3w do ty\u0142u. Powtarzam: o ile jest czas. A potem uciekam do maszynowni.<\/p>\r\n

– To taki pancerny sejf, w kt\u00f3rym mo\u017cna przetrwa\u0107? <\/strong>
– Rzecz w tym, \u017ce bardzo ciasny i napakowany ci\u0119\u017ckimi urz\u0105dzeniami: spr\u0119\u017carki, przetwornice, szafa wysokiego napi\u0119cia. Jak to ca\u0142e ustrojstwo si\u0119 ruszy, robi z cz\u0142owieka miazg\u0119.<\/p>\r\n

Katastrofa kolejowa w Szczekocinach<\/a><\/strong><\/p>\r\n

– Prosz\u0119 mi wyja\u015bni\u0107, jak to mo\u017cliwe, \u017ce na jednym torze znajduj\u0105 si\u0119 nagle naprzeciwko siebie dwa rozp\u0119dzone poci\u0105gi pe\u0142ne ludzi?<\/strong>
– Teoretycznie to si\u0119 zdarzy\u0107 nie powinno.<\/p>\r\n

czytaj dalej<\/a><\/p>\r\n

\r\n
\r\n
reklama<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n

– Jak wiele nieszcz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3re si\u0119 jednak zdarzy\u0142y. <\/strong>
– Zobaczmy, co wiemy. Wiemy, \u017ce oba poci\u0105gi pojecha\u0142y na tak zwany sygna\u0142 zast\u0119pczy. W skr\u00f3cie to czerwone \u015bwiat\u0142o semafora, ale z takim pulsacyjnym bia\u0142ym \u015bwiate\u0142kiem, kt\u00f3re m\u00f3wi: mo\u017cesz jecha\u0107, ale uwa\u017caj.<\/p>\r\n

– Nie rozumiem. To jaki\u015b absurd!<\/strong>
– Owszem, tak mo\u017ce to wygl\u0105da\u0107. Sygna\u0142 zast\u0119pczy stosuje si\u0119 wtedy, gdy na odcinku tor\u00f3w nie dzia\u0142a elektryczny system podawania na semafor informacji o zaj\u0119to\u015bci toru. A nie dzia\u0142a on wtedy, gdy tory s\u0105 albo w remoncie, albo zala\u0142a je woda, albo z\u0142omiarz ukrad\u0142 przewody. W normalnych krajach tak\u0105 usterk\u0119 usuwa si\u0119 b\u0142yskawicznie, u nas nie ma na to pieni\u0119dzy, wi\u0119c ona sobie czeka. I co wtedy? Semafory pokazuj\u0105 czerwone \u015bwiat\u0142o i wiadomo, \u017ce tego si\u0119 nie zmieni. A poci\u0105gi musz\u0105 przecie\u017c je\u017adzi\u0107, bo tor i tak jest wolny. No wi\u0119c wtedy dy\u017curny ruchu podaje na semafor ten sygna\u0142 zast\u0119pczy. Ale, i teraz prosz\u0119 uwa\u017ca\u0107 i mocno to podkre\u015bli\u0107, podaje go tylko wtedy, gdy wcze\u015bniej wszystko dok\u0142adnie sprawdzi przez radiotelefon.<\/p>\r\n

– To dlaczego pod Szczekocinami nie sprawdzi\u0142?<\/strong>
– Tego nie wiemy, mam nadziej\u0119, \u017ce si\u0119 dowiemy z prac komisji.<\/p>\r\n

– A czego domy\u015bla si\u0119 maszynista z 30-letnim sta\u017cem?<\/strong>
– Moje przypuszczenie jest takie, \u017ce kt\u00f3ry\u015b z dy\u017curnych nie zainteresowa\u0142 si\u0119 przyczyn\u0105 zaj\u0119to\u015bci toru. B\u0142\u0105d ludzki.<\/p>\r\n

– Zadzia\u0142a\u0142a rutyna? <\/strong>
– Tak. Wnioskuj\u0119 to z tego, \u017ce jak poda\u0142a telewizja, ta usterka wyst\u0105pi\u0142a tam w jednym miesi\u0105cu ju\u017c kilka razy. A jak co\u015b si\u0119 dzieje kilka razy, to my si\u0119 do tego przyzwyczajamy, t\u0119pieje nam czujno\u015b\u0107. Ma\u0142o tego, tych dy\u017curnych ruchu zmusza si\u0119 do takich reakcji, bo w przeciwnym razie poci\u0105gi by nie je\u017adzi\u0142y. Sk\u0142ad stan\u0105\u0142by w polu i by sta\u0142 do ko\u0144ca \u015bwiata. A dawniej sygna\u0142 awaryjny stosowa\u0142o si\u0119 tylko w wyj\u0105tkowych sytuacjach.<\/p>\r\n

– Rutyna i wynikaj\u0105cy z niej b\u0142\u0105d ludzki by\u0142y jednak wt\u00f3rne. Bo najpierw co\u015b si\u0119 popsu\u0142o w sygnalizacji. A mo\u017ce kto\u015b ukrad\u0142 kable?<\/strong>
– Nie wykluczam tego. Cho\u0107 teraz podaj\u0105, \u017ce mog\u0142a to by\u0107 usterka zwrotnicy i ten poci\u0105g m\u00f3g\u0142 pojecha\u0107 na prawo, na sw\u00f3j w\u0142a\u015bciwy tor, ale nie pojecha\u0142.<\/p>\r\n

– Czyli jednak usterka techniczna. <\/strong>
– Ale nigdy na kolei nie ma tak, \u017ceby by\u0142a tylko jedna przyczyna katastrofy! Tu si\u0119 wszystko zaz\u0119bia, jedno wynika z drugiego. Splot niedoci\u0105gni\u0119\u0107, nieuwagi, uwarunkowania terenowe…<\/p>\r\n

– Terenowe? <\/strong>
– Tak. Oni jechali po \u0142uku. Na prostej zobaczyliby si\u0119 wcze\u015bniej.<\/p>\r\n

– To \u0142atwo jest oceni\u0107 z daleka, \u017ce poci\u0105g z naprzeciwka jedzie po naszym torze, a nie s\u0105siednim?<\/strong>
– To do\u015b\u0107 trudne, bo odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy torami jest niewielka, ale my, starzy kolejarze, umiemy to odr\u00f3\u017cni\u0107.<\/p>\r\n

– A mia\u0142 pan tak kiedy\u015b, \u017ce zobaczy\u0142 z naprzeciwka poci\u0105g na tym samym torze? <\/strong>
– Mia\u0142em, ale tylko na manewrach i przy ma\u0142ych pr\u0119dko\u015bciach. Na szlaku nigdy.<\/p>\r\n

– Id\u0105c codziennie do pracy, mija pan zapewne taki wielki baner przy mo\u015bcie na M\u0142yn\u00f3wce, na kt\u00f3rym opolskie koleje chwal\u0105 si\u0119 elektronicznym centrum dowodzenia, kt\u00f3re wygl\u0105da jak naszpikowane komputerami dow\u00f3dztwo lot\u00f3w kosmicznych NASA. Co\u015b mi tu zgrzyta. Z jednej strony high-tech jak z Krzemowej Doliny, a z drugiej podmok\u0142e tory, z\u0142omiarze, zacinaj\u0105ce si\u0119 zwrotnice i dy\u017curni ruchu, kt\u00f3rzy popadaj\u0105 w gnu\u015bn\u0105 rutyn\u0119.<\/strong>
– Bo to centrum opolskie naprawd\u0119 jest nowoczesne i u nas taki wypadek by si\u0119 nie zdarzy\u0142. Odcinek Opole – Legnica to jest sztandarowa linia.<\/p>\r\n

– A co jest w niej takiego sztandarowego? Podr\u00f3\u017c do Wroc\u0142awia nadal trwa tyle, ile 30 lat temu. <\/strong>
– Bo tu si\u0119 ju\u017c nie da tego wy\u015brubowa\u0107.<\/p>\r\n

– Wsz\u0119dzie na \u015bwiecie si\u0119 da, a tutaj si\u0119 nie da. Na czym, powtarzam, polega jej sztandarowo\u015b\u0107?<\/strong>
– Zosta\u0142a oddana niedawno do u\u017cytku…<\/p>\r\n

– I przy tej okazji machano sztandarami? <\/strong>
– Mo\u017cna tak powiedzie\u0107 (\u015bmiech). Wie pan, wszystko bierze si\u0119 z braku pieni\u0119dzy, mo\u017cna po\u0142o\u017cy\u0107 supertory, ale jak si\u0119 o nie nie dba, to one si\u0119 szybko psuj\u0105. Tu kolej istnieje ju\u017c 150 lat. Dawniej Niemiec chodzi\u0142 codziennie wzd\u0142u\u017c szlaku, to si\u0119 nazywa\u0142o obchodowy, i nosi\u0142 z sob\u0105 klucz do dokr\u0119cania \u015brub oraz pogrzebacz. I ka\u017cdy odp\u0142yw, przepust musia\u0142 by\u0107 oczyszczony, udro\u017cniony. Dop\u00f3ki kto\u015b nie zrozumie, \u017ce kolej to jest s\u0142u\u017cba dla spo\u0142ecze\u0144stwa, a nie biznes, dop\u00f3ty wszystko b\u0119dzie schodzi\u0107 na manowce.<\/p>\r\n

– A dlaczego nie mo\u017ce by\u0107 biznesem? Co jest z\u0142ego w m\u0105drym zarabianiu na wo\u017ceniu ludzi? <\/strong>
– Po pierwsze, to musi by\u0107 m\u0105dre zarabianie. Po drugie, na kolei zarobi\u0107 si\u0119 nie da.<\/p>\r\n

– Nie da si\u0119?<\/strong>
– Nie da, je\u015bli chcie\u0107 zachowa\u0107 tak zwane przedwojenne standardy, na kt\u00f3re cz\u0119sto si\u0119 powo\u0142ujemy jako na idea\u0142.<\/p>\r\n

– Je\u017adzi\u0142em po Szkocji prywatnymi poci\u0105gami i zapewniam pana, \u017ce to by\u0142 dla mnie szok cywilizacyjny. I nawet nie zdarli tak bardzo. <\/strong>
– Ale i tak Wielka Brytania wraca do modelu pa\u0144stwowego, pana obserwacja by\u0142a zbyt wyrywkowa i pobie\u017cna. Poza tym czy u nas ta prywatyzacja naprawd\u0119 ni\u0105 jest? Przecie\u017c kolej dosta\u0142a si\u0119 samorz\u0105dom, a nie prywatnym inwestorom, firmom, funduszom.<\/p>\r\n

– A samorz\u0105dy to takie pa\u0144stewka w pa\u0144stwie.<\/strong>
– Na dodatek biedne. Co to za urynkowienie, jak si\u0119 komu\u015b wciska na si\u0142\u0119 Przewozy Regionalne, a ten kto\u015b ani o tym nie marzy\u0142, ani nie ma na to kasy? O, widzi pan ten gruba\u015bny zeszyt? To s\u0105 poci\u0105gi, kt\u00f3re samorz\u0105d \u015bl\u0105ski odwo\u0142uje tylko w marcu. Kilkadziesi\u0105t. Niekt\u00f3re z nich kursowa\u0142y i u nas, wi\u0119c i Opolanie to odczuj\u0105.<\/p>\r\n

– Mo\u017ce odwo\u0142uj\u0105, bo nikt nie je\u017adzi\u0142? Mo\u017ce jest w tym jednak rozs\u0105dek? <\/strong>
– Niech mnie pan nie roz\u015bmiesza. Zna pan poj\u0119cie „wygaszanie popytu\u201d? Na kolei wygl\u0105da to tak, \u017ce doprowadza si\u0119 do tego, \u017ceby trasy \u0142\u0105czone nie zgrywa\u0142y si\u0119 z sob\u0105. Celowo roz\u001fregulowuje si\u0119 rozk\u0142ad jazdy. Na przyk\u0142ad doje\u017cd\u017ca pan z Ozimka do Opola, a potem z Opola do Wroc\u0142awia. I kiedy\u015b by\u0142a \u017celazna zasada, \u017ce trasy s\u0105 tak ustawione, aby wszystko si\u0119 zaz\u0119bia\u0142o. Ma\u0142e strumyczki wpada\u0142y do wi\u0119kszej rzeki i ona je zbiera\u0142a. Te ma\u0142e strumyczki to poci\u0105gi podmiejskie. A teraz strumyczek przyje\u017cd\u017ca do du\u017cego miasta, a rzeka odp\u0142yn\u0119\u0142a pi\u0119\u0107 minut wcze\u015bniej. Kto o zdrowych zmys\u0142ach b\u0119dzie korzysta\u0142 z takich kolei? Ludzie si\u0119 odwracaj\u0105, a decydenci maj\u0105 pretekst: nie ma pasa\u017cer\u00f3w, zamykamy lini\u0119.<\/p>\r\n

– Pan s\u0105dzi, \u017ce jest to robione celowo?! To by\u0142aby granda.<\/strong>
– Jestem o tym przekonany. Poza tym ta mnogo\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ek, sp\u00f3\u0142eczek…<\/p>\r\n

– Jedna od szorowania peron\u00f3w, inna od drezyn, jeszcze inna od bilet\u00f3w. A w ka\u017cdej dyrektor z politycznego nadania z pensj\u0105 25 tysi\u0119cy i zerow\u0105 wiedz\u0105 o kolei. Bo do roboty doje\u017cd\u017ca lexusem. <\/strong>
– A \u017ceby pan wiedzia\u0142, polityki w kolejach jest za du\u017co. Podzielono jednolite przedsi\u0119biorstwo PKP na kilkadziesi\u0105t podmiot\u00f3w gospodarczych. Bra\u0107 kolejarska sta\u0142a si\u0119 pracownikami konkuruj\u0105cych ze sob\u0105 sp\u00f3\u0142ek. Mundur zast\u0105piono ubraniem roboczym, a s\u0142u\u017cb\u0119 nazwano zmian\u0105 robocz\u0105. Upad\u0142 kolejarski etos. Na efekty nie musieli\u015bmy d\u0142ugo czeka\u0107. Korzybie, Baby, teraz Szczekociny… To \u017cniwo ostatniego roku. A ja teraz jestem jednor\u0119kim bandyt\u0105.<\/p>\r\n

– ???<\/strong>
– Tak sami siebie nazywamy. Gdy PKP si\u0119 pokawa\u0142kowa\u0142o, dosta\u0142em przydzia\u0142 do „regionalnych\u201d i je\u017cd\u017c\u0119 tylko na sk\u0142adach.<\/p>\r\n

– Na tradycyjnych „\u017c\u00f3\u0142tkach\u201d?<\/strong>
– Tak, cho\u0107 one teraz raczej czerwone ni\u017c \u017c\u00f3\u0142te. Ale przez to, \u017ce nie obs\u0142uguj\u0119 innych lokomotyw, straci\u0142em na nie autoryzacj\u0119. Poci\u0105gam za jedn\u0105 wajch\u0119.<\/p>\r\n

– Pogadajmy jeszcze o tym kolejarskim etosie. On upad\u0142, bo… <\/strong>
– Bo nast\u0105pi\u0142o drastyczne ci\u0119cie koszt\u00f3w i nasta\u0142 \u0142ad korporacyjny.<\/p>\r\n

– A pan lubi chodzi\u0107 w mundurze kolejarza?<\/strong>
– Uwielbiam. Mundur mnie wyr\u00f3\u017cnia. Mundur wzbudza zaufanie pasa\u017cer\u00f3w do mnie. Ja do munduru zawsze nosz\u0119 dodatkowo bia\u0142\u0105 koszul\u0119 i krawat. To buduje ten etos, kt\u00f3rego tak mi brakuje.<\/p>\r\n

– Ale kiedy ten etos PKP naprawd\u0119 rozkwita\u0142? Chyba przed wojn\u0105. Bo przecie\u017c w PRL kolej to by\u0142a bryndza. <\/strong>
– Nie zgodz\u0119 si\u0119.<\/p>\r\n

– A kiedy wymy\u015blono piosenk\u0119 „Wars wita was\u201d? Za Pi\u0142sudskiego czy za Jaruzelskiego? Pami\u0119ta pan tamte toalety w poci\u0105gach?<\/strong>
– A kto w nich brudzi? Konduktorzy czy pasa\u017cerowie? My, Polacy, jeste\u015bmy tacy chojracy, nie szanujemy publicznego. Szlag mnie trafia, jak wje\u017cd\u017cam na peron i ocieram si\u0119 nieomal lokomotyw\u0105 o cwaniak\u00f3w stoj\u0105cych za bia\u0142\u0105 lini\u0105 bezpiecze\u0144stwa. Gdy na W\u0119grzech przekroczy\u0142em niechc\u0105cy tak\u0105 lini\u0119, p\u00f3\u0142 dworca na mnie nakrzycza\u0142o. Przecie\u017c to jest chwila: lustro lokomotywy zahacza o plecak i pasa\u017cer zostaje wci\u0105gni\u0119ty pod poci\u0105g.<\/p>\r\n

– Zdarzy\u0142o si\u0119 panu tak? <\/strong>
– Nie, cho\u0107 mam dwie ofiary \u015bmiertelne. Samob\u00f3jcy. W D\u0119bskiej Ku\u017ani starszy cz\u0142owiek wyszed\u0142 nagle z krzak\u00f3w i po\u0142o\u017cy\u0142 g\u0142ow\u0119 na torach. Nie by\u0142o szans zatrzyma\u0107 sk\u0142adu. Nie s\u0105 to mi\u0142e okoliczno\u015bci, bo ja jestem zobowi\u0105zany wyj\u015b\u0107, obejrze\u0107 cia\u0142o, zbada\u0107 puls… Druga historia wydarzy\u0142a si\u0119 w Groszowicach. Trzynastoletni ch\u0142opak wbieg\u0142 mi centralnie na tory. Mocno to prze\u017cy\u0142em, ale dopiero po czasie, gdy zadzwoni\u0142a do mnie jego dziewczyna, \u017ceby wypyta\u0107 o szczeg\u00f3\u0142y.<\/p>\r\n

– Chodzi\u0142 pan potem do psychologa? <\/strong>
– Ale\u017c sk\u0105d, my, kolejarze, chyba nawet nie mamy takich opiekun\u00f3w. Trzeba sobie samodzielnie z tym poradzi\u0107. Ale trauma pozosta\u0142a. Teraz, ilekro\u0107 tamt\u0119dy przeje\u017cd\u017cam, co\u015b mnie k\u0142uje pod sercem.<\/p>\r\n

– Jak jeszcze przejawia si\u0119 upadek etosu kolejarza? <\/strong>
– Na przyk\u0142ad w takim oto absurdzie. Kiedy\u015b obs\u0142uga lokomotywy musia\u0142a by\u0107 dwuosobowa. Z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w. We dw\u00f3ch bezpieczniej ni\u017c samemu. Gdy zacz\u0119to na si\u0142\u0119 oszcz\u0119dza\u0107, dochodzi\u0142o do przypadk\u00f3w, kiedy drugi maszynista, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 w kabinie, zosta\u0142 ukarany. Uznano, \u017ce to nieracjonalne i zacz\u0119to tego zabrania\u0107. Albo taki przypadek: maszynista pijak. Pi\u0142 w PKP Cargo. Zwolniony. Pi\u0142 u przewo\u017anika prywatnego. Zwolniony. I co? Przyj\u0119to go do Intercity. Bo ten zaw\u00f3d jest deficytowy, wi\u0119c nikt nie sprawdza referencji, licz\u0105 si\u0119 r\u0119ce do pracy.<\/p>\r\n

– Jak pan s\u0105dzi, czy w\u0142adza poradzi sobie z t\u0105 katastrof\u0105?<\/strong>
– W jakim sensie?<\/p>\r\n

– \u0179e j\u0105 wyja\u015bni, wska\u017ce winnych.<\/strong>
– Na w\u0142adz\u0119 nie licz\u0119, bo ona si\u0119 jak na razie o\u015bmiesza. Licz\u0119 na fachowc\u00f3w.<\/p>\r\n

– W jaki spos\u00f3b w\u0142adza si\u0119 o\u015bmiesza?<\/strong>
– Gdy minister Nowak wypowiada si\u0119 w TV na temat katastrofy, to jednak m\u00f3g\u0142by go kto\u015b do tego przygotowa\u0107. Bo co on na przyk\u0142ad wygaduje? \u0179e poci\u0105g jecha\u0142 lewym torem, wi\u0119c niew\u0142a\u015bciwym. Na Boga, to nie szosa. Poci\u0105gi mog\u0105 je\u017adzi\u0107 lewym torem, mog\u0105 nawet tym lewym torem wyprzedza\u0107. Ale co zrobi pasa\u017cer, kt\u00f3ry wzi\u0105\u0142 sobie do serca s\u0142owa ministra i nagle zobaczy przez okno, \u017ce jedzie po niew\u0142a\u015bciwym torze?<\/p>\r\n

– Wpadnie w panik\u0119.<\/strong>
– I zerwie hamulec bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

– I poci\u0105g b\u0119dzie mia\u0142 sp\u00f3\u017anienie. <\/strong>
– A pasa\u017cer dostanie s\u0142ony mandat.<\/p>\r\n

Autor: Zbigniew G\u00f3rniak<\/em><\/p>\r\n

\r\n

Awaria by\u0142a, ale zawini\u0142 cz\u0142owiek?<\/h2>\r\n

Tu\u017c przed katastrof\u0105 kolejow\u0105 pod Szczekocinami dosz\u0142o do awarii systemu automatycznego sterowania zwrotnicy na posterunku Starzyny – potwierdzi\u0142a cz\u0119stochowska prokuratura. Jednocze\u015bnie nie ma dowod\u00f3w na to, \u017ce dy\u017curny ruchu pr\u00f3bowa\u0142 przestawi\u0107 j\u0105 r\u0119cznie. Brak informacji, czy w og\u00f3le wiedzia\u0142 o usterce<\/strong><\/p>\r\n

Do usterek na posterunkach Starzyny i Sprowa dosz\u0142o w sobot\u0119 wieczorem na kilkana\u015bcie minut przed katastrof\u0105. W Starzynie o godz. 20.40 awarii uleg\u0142a jedna ze zwrotnic. Zosta\u0142o to odnotowane w systemie jako „brak kontroli po\u0142o\u017cenia rozjazdu nr 3\/4 w po\u0142o\u017cenie minus”. Awaria ta mia\u0142a uniemo\u017cliwi\u0107 automatyczne przekierowanie poci\u0105gu relacji Warszawa Wschodnia – Krak\u00f3w G\u0142\u00f3wny na w\u0142a\u015bciwy tor. Z kolei w Sprowie o godz. 20.48 dosz\u0142o do wyga\u015bni\u0119cia semafora wyjazdowego, w wyniku czego podano tzw. sygna\u0142 zast\u0119pczy. O 20.57 dosz\u0142o do katastrofy. Medialne doniesienia o usterkach potwierdzili \u015bledczy.<\/p>\r\n

Jak podkre\u015bli\u0142 prokurator Tomasz Ozimek z Prokuratury Okr\u0119gowej w Cz\u0119stochowie, informacje na temat awarii urz\u0105dze\u0144 kolejowych na posterunkach Starzyny i Sprowa znane by\u0142y prokuraturze ju\u017c od wst\u0119pnego etapu \u015bledztwa. – Postawienie zarzutu dy\u017curnemu ruchu posterunku Starzyny poprzedzone by\u0142o zapoznaniem si\u0119 ze stanem technicznym zwrotnicy na tym posterunku – podkre\u015bli\u0142. Jak ustalono, zwrotnica ta posiada dwa sposoby uruchamiania: automatyczny i r\u0119czny. W dniu katastrofy automatyczne sterowanie faktycznie uleg\u0142o awarii, ale jak ustalili \u015bledczy, wci\u0105\u017c dzia\u0142a\u0142 system r\u0119czny, kt\u00f3ry nie zosta\u0142 u\u017cyty. – System r\u0119czny by\u0142 sprawny, ale nic nie \u015bwiadczy o tym, aby dy\u017curny ruchu go wykorzysta\u0142 – zaznaczy\u0142 prokurator Ozimek.<\/p>\r\n

Jak doda\u0142, podnoszona w mediach awaria sygnalizacji posterunku Sprowa nie mia\u0142a wp\u0142ywu na postawienie zarzutu dy\u017curnemu ruchu posterunku Starzyny.
W tej sytuacji ponownie powraca pytanie o to, co dzia\u0142o si\u0119 na posterunku w Starzynach. Czy dy\u017curny zauwa\u017cy\u0142 awari\u0119, czy sygnalizacja problemu dzia\u0142a\u0142a w\u0142a\u015bciwie, czy mo\u017ce dosz\u0142o do przeoczenia? Tego prokuratura nie sprecyzowa\u0142a. Znalezienie w\u0142a\u015bciwej odpowiedzi jest o tyle utrudnione, \u017ce \u015bledczy wci\u0105\u017c nie mog\u0105 przes\u0142ucha\u0107 dy\u017curnego ruchu, kt\u00f3ry po katastrofie z uwagi na stan zdrowia znajduje si\u0119 pod opiek\u0105 psychiatryczn\u0105. Prokuratura chce mu postawi\u0107 zarzut nieumy\u015blnego spowodowania katastrofy w ruchu kolejowym, za co grozi kara do 8 lat pozbawienia wolno\u015bci.<\/p>\r\n

O kolei na komisji?<\/strong><\/p>\r\n

Katastrofa wywo\u0142a\u0142a jednak dyskusj\u0119 na temat poziomu bezpiecze\u0144stwa na kolei. Wczoraj Klub Parlamentarny PiS z\u0142o\u017cy\u0142 wniosek o zwo\u0142anie nadzwyczajnego posiedzenia sejmowej Komisji Infrastruktury, na kt\u00f3re klub chce zaprosi\u0107 ministra transportu, zwi\u0105zki zawodowe i organizacje pozarz\u0105dowe. Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 chce rozmawia\u0107 o bezpiecze\u0144stwie w ruchu kolejowym. – Wbrew temu, co m\u00f3wi\u0105 dzi\u015b rz\u0105dz\u0105cy, to w\u0142adza jest odpowiedzialna za stan bezpiecze\u0144stwa, r\u00f3wnie\u017c na kolei. Uwa\u017camy, \u017ce w kontek\u015bcie Euro 2012, ale i sobotniego tragicznego wypadku stan bezpiecze\u0144stwa na kolei jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cny. Trzeba wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski na temat tego, w jaki spos\u00f3b dzia\u0142a kolej, jak te dzia\u0142ania nadzoruj\u0105 rz\u0105d i minister transportu. Trzeba wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z tego, jak b\u0119dziemy przygotowani na ME w pi\u0142ce no\u017cnej. Wiemy, \u017ce nie b\u0119dziemy mieli autostrad, wi\u0119c to na kolei b\u0119dzie spoczywa\u0142o zadanie przewiezienia kibic\u00f3w – zaznaczy\u0142 Mariusz B\u0142aszczak, szef KP PiS. W jego ocenie, rz\u0105d sprawuj\u0105cy w\u0142adz\u0119 ju\u017c drug\u0105 kadencj\u0119 nie mo\u017ce unika\u0107 politycznej odpowiedzialno\u015bci za stan bezpiecze\u0144stwa na kolei oraz za tempo inwestycji w infrastruktur\u0119 kolejow\u0105.<\/p>\r\n

Jak zauwa\u017cy\u0142 Andrzej Adamczyk, pose\u0142 PiS, wiceprzewodnicz\u0105cy Komisji Infrastruktury, klub chce rozmawia\u0107 o kolei w kontek\u015bcie dw\u00f3ch cel\u00f3w – d\u0142ugoterminowego, czyli inwestowania w polsk\u0105 kolej, oraz kr\u00f3tkoterminowego – Euro 2012. – Chcemy us\u0142ysze\u0107, kiedy polska kolej osi\u0105gnie poziom bezpiecze\u0144stwa por\u00f3wnywalny z bezpiecze\u0144stwem w krajach UE. Chcemy te\u017c wiedzie\u0107, czy w czasie Euro 2012 w Polsce nie b\u0119dzie sytuacji, kt\u00f3re zagro\u017c\u0105 \u017cyciu i zdrowiu podr\u00f3\u017cuj\u0105cych – zaznaczy\u0142 pose\u0142.
Pod wnioskiem o zwo\u0142anie komisji podpisali si\u0119 nie tylko pos\u0142owie PiS, ale tak\u017ce innych klub\u00f3w, m.in. PSL. – To dow\u00f3d na to, \u017ce sprawa wymaga om\u00f3wienia i wyci\u0105gni\u0119cia konsekwencji wobec tych, kt\u00f3rzy dopu\u015bcili si\u0119 zaniecha\u0144 – zaakcentowa\u0142 B\u0142aszczak.<\/p>\r\n

O bezpiecze\u0144stwie na kolei chce rozmawia\u0107 tak\u017ce KP Solidarna Polska. – Za bezpiecze\u0144stwo na kolei odpowiada Urz\u0105d Transportu Kolejowego. Jego prezesa powo\u0142uje premier, a nadz\u00f3r nad prawid\u0142owo\u015bci\u0105 Urz\u0119du sprawuje minister transportu. Tu jednak win\u0119 zwala si\u0119 na cz\u0142owieka, na poprzednie rz\u0105dy, na czynniki globalizacyjne. Czy tak powinno funkcjonowa\u0107 pa\u0144stwo polskie? Nikt za nic nie jest odpowiedzialny? – skonstatowa\u0142 Patryk Jaki, rzecznik KP SP. Solidarna Polska szykuje wniosek o pilne odwo\u0142anie kierownictwa UTK. Chce te\u017c poszerzenia porz\u0105dku najbli\u017cszych obrad Sejmu o informacj\u0119 premiera na temat bezpiecze\u0144stwa na kolei. Klub skieruje te\u017c wniosek do Najwy\u017cej Izby Kontroli o zbadanie sytuacji we wszystkich sp\u00f3\u0142kach odpowiedzialnych za kolej. Przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 te\u017c do wniosku PiS o pilne zwo\u0142anie posiedzenia sejmowej Komisji Infrastruktury. SP chce, by pojawili si\u0119 na nim – obok ministra S\u0142awomira Nowaka – tak\u017ce prezesi sp\u00f3\u0142ek kolejowych.<\/p>\r\n

Projekty bez gwarancji<\/strong><\/p>\r\n

Wyja\u015bnienia wymaga tak\u017ce spos\u00f3b wydatkowania \u015brodk\u00f3w unijnych na projekty kolejowe oraz powody, dla kt\u00f3rych dosz\u0142o do zmniejszenia puli przeznaczonej na inwestycje kolejowe o 1,2 mld euro. PiS nie zgadza si\u0119 z diagnoz\u0105, jakoby powodem tego by\u0142y rzekomo nieprzygotowane projekty. Krzysztof Tch\u00f3rzewski (PiS), wiceszef Komisji Infrastruktury, wylicza\u0142, \u017ce przyk\u0142ad\u00f3w gotowych projekt\u00f3w kolejowych, kt\u00f3re czekaj\u0105 na rz\u0105dowe gwarancje finansowania, jest wiele. To m.in. rewitalizacyjny projekt na odcinku Toru\u0144 – Bydgoszcz, kolejowy dost\u0119p do portu gda\u0144skiego. To r\u00f3wnie\u017c gotowy projekt na trasie Warszawa – Radom. W\u015br\u00f3d oczekuj\u0105cych inwestycji s\u0105 te\u017c te bezpo\u015brednio dotycz\u0105ce zwi\u0119kszenia bezpiecze\u0144stwa na torach. To projekt zabudowy urz\u0105dze\u0144 Europejskiego Systemu Sterowania Ruchem Poci\u0105g\u00f3w na ju\u017c realizowanej trasie Warszawa – Gda\u0144sk oraz identycznego systemu na ca\u0142ej linii A20 (wsch\u00f3d – zach\u00f3d). W ocenie parlamentarzyst\u00f3w PiS, wszystkie oczekuj\u0105ce na gwarancje finansowania projekty opiewaj\u0105 razem (z wyceny do projekt\u00f3w) na prawie 5,5 mld z\u0142, co odpowiada kwocie 1,2 mld euro. – Z jednej strony mamy pieni\u0105dze, bo chcemy je przesuwa\u0107, a z drugiej ich nie mamy, bo nie zapewniamy finansowania dla gotowych projekt\u00f3w. O co chodzi? – pyta\u0142 Tch\u00f3rzewski.
Problemy finansowe dotycz\u0105 nie tylko inwestycji, ale i funkcjonowania Urz\u0119du Transportu Kolejowego, odpowiadaj\u0105cego za bezpiecze\u0144stwo na kolei. Tch\u00f3rzewski relacjonowa\u0142, \u017ce ju\u017c w czasie prac nad bud\u017cetem na rok 2010 prezes UTK czyni\u0142 w\u015br\u00f3d pos\u0142\u00f3w starania, by wyst\u0105pili do Komisji Finans\u00f3w Publicznych, by znale\u017a\u0107 20-30 mln z\u0142 na funkcjonowanie Urz\u0119du. Aby ten m\u00f3g\u0142 zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwo na kolei. – Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce prezes nie by\u0142 w stanie zapewni\u0107 tych \u015brodk\u00f3w przez ministra, wi\u0119c pr\u00f3bowa\u0142 prosi\u0107 pos\u0142\u00f3w – zauwa\u017cy\u0142 parlamentarzysta. Prezes zosta\u0142 odwo\u0142any, bo dzia\u0142a\u0142 wbrew rz\u0105dowi. Jednak sytuacja powt\u00f3rzy\u0142a si\u0119 w czasie prac nad bud\u017cetem na rok 2012. Kolejny prezes ponownie alarmowa\u0142 pos\u0142\u00f3w, \u017ce Urz\u0105d z uwagi na niski bud\u017cet nie ma \u015brodk\u00f3w technicznych ani mo\u017cliwo\u015bci zatrudnienia dobrych specjalist\u00f3w. W styczniu br. prezes UTK zosta\u0142 odwo\u0142any. – Dlaczego tak nisko sprowadza si\u0119 funkcj\u0119 tego Urz\u0119du, w czasie kiedy nast\u0119puje liberalizacja ruchu kolejowego, czyli r\u00f3\u017cne firmy kolejowe zaczynaj\u0105 funkcjonowa\u0107? – nie rozumie Tch\u00f3rzewski.<\/p>\r\n

List\u0119 niezrealizowanych inwestycji mo\u017cna \u015bmia\u0142o poszerzy\u0107 o te projekty, kt\u00f3re zosta\u0142y wykonane, ale z uwagi na oszcz\u0119dno\u015bci zastosowano w nich starsze rozwi\u0105zania. Dotyczy to m.in. odcinka, na kt\u00f3rym dosz\u0142o do katastrofy. Oddany w grudniu ub. r. do u\u017cytku jest w dalszej modernizacji (wymiana sieci trakcyjnej ma zako\u0144czy\u0107 si\u0119 w tym roku) i by\u0142 przed katastrof\u0105 cz\u0119sto zamykany. Z racji m.in. oszcz\u0119dno\u015bci zrezygnowano tam z u\u017cycia blokady liniowej samoczynnej (sygna\u0142y na semaforach odst\u0119powych wy\u015bwietlaj\u0105 si\u0119 automatycznie). Zainstalowano tzw. blokad\u0119 liniow\u0105 p\u00f3\u0142samoczynn\u0105 dla obu tor\u00f3w. Oznacza to, \u017ce sygna\u0142y na semaforach podawane s\u0105 przez pracownik\u00f3w posterunk\u00f3w. W tym przypadku tak\u017ce cz\u0142owiek obs\u0142uguje urz\u0105dzenia sterowania blokad\u0105. Jednak s\u0105 te\u017c inne ni\u017c finansowe powody stosowania na kolei starszych rozwi\u0105za\u0144. Te najnowsze urz\u0105dzenia bywaj\u0105 niekompatybilne z istniej\u0105c\u0105, star\u0105 infrastruktur\u0105 i przy okazji remont\u00f3w czy modernizacji wybierane s\u0105 rozwi\u0105zania „nowsze”, a nie najnowsze.<\/p>\r\n

Poci\u0105gi TLK „Brzechwa” z Przemy\u015bla do Warszawy Wschodniej i InterRegio „Jan Matejko” relacji Warszawa Wschodnia – Krak\u00f3w G\u0142\u00f3wny zderzy\u0142y si\u0119 czo\u0142owo w sobot\u0119 wieczorem w pobli\u017cu Szczekocin ko\u0142o Zawiercia po tym, jak poci\u0105g Warszawa – Krak\u00f3w wjecha\u0142 na tor, po kt\u00f3rym z naprzeciwka jecha\u0142 poci\u0105g Przemy\u015bl – Warszawa. Zgin\u0119\u0142o 16 os\u00f3b, a ponad 50 zosta\u0142o rannych. Wczoraj czterdziestu poszkodowanych w katastrofie nadal przebywa\u0142o w szpitalach – cztery osoby na oddzia\u0142ach intensywnej terapii w Zawierciu, Czerwonej G\u00f3rze k. Kielc oraz w Sosnowcu. O\u015bmiu poszkodowanych przebywa w Sosnowcu, pi\u0119ciu w Myszkowie, po czterech w Zawierciu, Cz\u0119stochowie, W\u0142oszczowie i Krakowie, troje w Piekarach \u015al\u0105skich, po dw\u00f3ch pacjent\u00f3w w D\u0105browie G\u00f3rniczej oraz Czerwonej G\u00f3rze. Pojedyncze osoby s\u0105 nadal leczone w Busku-Zdroju, J\u0119drzejowie, Miechowie i Kielcach.<\/p>\r\n

Marcin Austyn<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Za: Nasz Dziennik, Czwartek, 8 marca 2012, Nr 57 (4292)<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"– Bra\u0107 kolejarska sta\u0142a si\u0119 pracownikami konkuruj\u0105cych ze sob\u0105 sp\u00f3\u0142ek. Mundur zast\u0105piono ubraniem roboczym, a s\u0142u\u017cb\u0119 nazwano zmian\u0105 robocz\u0105. Upad\u0142 kolejarski etos. Na efekty nie musieli\u015bmy d\u0142ugo czeka\u0107. Korzybie, Baby, teraz Szczekociny… – m\u00f3wi Pawe\u0142 Lasowski, maszynista z 30-letnim sta\u017cem. – Pierwsza my\u015bl w chwili, gdy dowiedzia\u0142 si\u0119 pan o katastrofie. – Siekn\u0119\u0142o mnie. Dowiedzia\u0142em […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,104],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53277"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53277"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53277\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}