{"id":53272,"date":"2012-03-09T23:23:23","date_gmt":"2012-03-10T04:23:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=53272"},"modified":"2012-03-09T23:23:23","modified_gmt":"2012-03-10T04:23:23","slug":"pojednanie-oparte-na-przemilczeniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=53272","title":{"rendered":"Pojednanie oparte na przemilczeniu"},"content":{"rendered":"

„Pisarze tacy jak Andruchowycz, Smole\u0144ski lub Zabu\u017cko nie maj\u0105 problemu z pot\u0119pieniem niedemokratycznego charakteru Zwi\u0105zku Sowieckiego lub ich pa\u0144stw satelickich, ale zupe\u0142nie nie rozumiej\u0105 potrzeby pot\u0119pienia takich organizacji jak OUN, kt\u00f3ra uczestniczy\u0142a w masowym mordowaniu. Nic dziwnego, \u017ce polsko-ukrai\u0144skie pojednanie dot\u0105d okaza\u0142o si\u0119 bezskuteczne” – uwa\u017ca niemiecki historyk Grzegorz Rossoli\u0144ski-Liebe.<\/strong><\/p>\r\n

Jurij Andruchowycz skar\u017cy si\u0119 w artykule opublikowanym w \u201eGazecie Wyborczej\u201d na op\u0142akany stan stosunk\u00f3w polsko-ukrai\u0144skich. Prawid\u0142owo informuje czytelnik\u00f3w, \u017ce w ci\u0105gu ostatnich dziesi\u0119ciu lat stosunki polsko-ukrai\u0144skie, w szczeg\u00f3lno\u015bci dotycz\u0105ce spornych kwestii II wojny \u015bwiatowej, nie poprawi\u0142y si\u0119 w og\u00f3le i „je\u015bli co\u015b si\u0119 zmieni\u0142o, to mo\u017ce tylko na gorsze”.

Rozwi\u0105zaniem problemu wed\u0142ug Andruchowycza by\u0142oby opublikowanie zbioru esej\u00f3w Paw\u0142a Smole\u0144skiego \u201ePoch\u00f3wek dla rezuna\u201d, kt\u00f3ry podobnie jak Andruchowycz w swoim artykule, szuka rozwi\u0105za\u0144 w obalaniu stereotyp\u00f3w, ignoruj\u0105c rzeczywiste historyczne przyczyny bie\u017c\u0105cych problem\u00f3w.

Dla Andruchowycza historia nie jest przydatna dla rozwi\u0105zywania mi\u0119dzynarodowych problem\u00f3w spowodowanych zasz\u0142o\u015bciami w przesz\u0142o\u015bci. Historycy, wed\u0142ug niego, tylko je\u017cd\u017c\u0105 na „mi\u0119dzynarodowe konferencje uzbrojeni w dokumenty dotycz\u0105ce zbrodni pope\u0142nionych przez \u201einnych\u201d i cierpienia \u201enaszych\u201d. W tym scenariuszu historycy s\u0105 tylko nacjonalistami, kt\u00f3rzy zaprzeczaj\u0105 zbrodniom w\u0142asnego narodu i wyolbrzymiaj\u0105 zbrodnie innych narod\u00f3w, zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3rzy cierpia\u0142y pod jarzmem w\u0142asnego narodu historyka.

W polsko-ukrai\u0144skim \u015brodowisku historycznym, kt\u00f3re jest rzeczywi\u015bcie przepojone nacjonalizmem postsowieckim, za\u0142o\u017cenia Andruchowycza nie s\u0105 ca\u0142kowicie b\u0142\u0119dne, ale nie dostrzega szeregu niuans\u00f3w, zr\u00f3\u017cnicowa\u0144, a wi\u0119c myli histori\u0119 z postsowieck\u0105 ideologi\u0105 nacjonalistyczn\u0105.

Chocia\u017c Andruchowycz ch\u0119tnie pot\u0119pia nacjonalizm, kt\u00f3ry jest szeroko rozpowszechniony na polsko-ukrai\u0144skich konferencjach historycznych, jego rozumowanie nie r\u00f3\u017cni si\u0119 wiele od rozumowania radykalnej prawicy i narodowych apologet\u00f3w takich jak Wo\u0142odymyr Wiatrowycz. Nie widzi problemu w kulcie sprawc\u00f3w Holokaustu z OUN (Organizacja Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w) i UPA (Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia) i pope\u0142nionych okrucie\u0144stwach. Fakt, \u017ce OUN wymordowa\u0142a, tylko w lipcu 1941 r., oko\u0142o 20.000 \u017byd\u00f3w w pogromach, kt\u00f3re organizowa\u0142a cz\u0119\u015bciowo samodzielnie, a cz\u0119\u015bciowo we wsp\u00f3\u0142pracy z Niemcami, to \u017caden problem dla Andruchowycza.

Podobnie nie przeszkadza mu, \u017ce z r\u0105k cz\u0142onk\u00f3w OUN i UPA zgin\u0119\u0142o od 70.000 do 100.000 polskiej ludno\u015bci cywilnej i oko\u0142o 20.000 cywilnej ludno\u015bci rosyjskiej i ukrai\u0144skiej. Dla Andruchowycza polerowanie wizerunk\u00f3w OUN-UPA i faszystowskiego ukrai\u0144skiego polityka Stepana Bandery (1909-1959) jest wa\u017cniejsze ni\u017c uznanie zbrodni pope\u0142nionych przez te grupy, kt\u00f3re w ukrai\u0144skim nacjonalistycznym dyskursie symbolizuj\u0105 op\u00f3r przeciwko Zwi\u0105zkowi Sowieckiemu i walk\u0119 o wolno\u015b\u0107. Zaanga\u017cowanie Bandery w ukrai\u0144ski Holokaust lub jego antysemicki i faszystowski \u015bwiatopogl\u0105d s\u0105 w ten spos\u00f3b ca\u0142kowicie zanegowane w postsowieckim dyskursie nacjonalistycznym na zachodniej Ukrainie. Ta argumentacja jest powtarzana bez zastrze\u017ce\u0144 w artykule Andruchowycza.

Decyzja by\u0142ego prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenki o uhonorowaniu Stepana Bandery tytu\u0142em bohatera narodowego Ukrainy w ostatnich dniach swojej prezydentury (po jego kl\u0119sce w wyborach) zosta\u0142a skrytykowana przez Parlament Europejski na pocz\u0105tku 2010 roku. Krytyka Parlamentu Europejskiego jest, zdaniem Andruchowycza, bezprawna.

Najlepszym dowodem na nielegalno\u015b\u0107 tej krytyki, jaki Andruchowycz mo\u017ce wyczarowa\u0107, jest fakt, \u017ce w\u015br\u00f3d pos\u0142\u00f3w do Parlamentu Europejskiego, kt\u00f3rzy g\u0142osowali za pot\u0119pieniem, byli polscy politycy z liberalno-konserwatywnej partii PO (Platforma Obywatelska) i z prawicy, populistycznego i narodowo-konserwatywnego PiS (Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107). Nacjonalistyczni i prawicowi politycy PiS rzeczywi\u015bcie nie s\u0105 \u017cadnymi autorytetami moralnymi w kwestii zbrodni wojennych, II wojny \u015bwiatowej lub konflikt\u00f3w etnicznych, lecz nacjonali\u015bci ukrai\u0144scy zazwyczaj wykorzystuj\u0105 fakt ich obecno\u015bci w Parlamencie Europejskim do legitymizacji ultra-nacjonalistycznego kultu Stepana Bandery i wsp\u00f3\u0142sprawc\u00f3w Holokaustu z OUN i UPA.

Jak wyja\u015bni\u0142 Tarik Cyril Amar kilka tygodni temu, intelektuali\u015bci na zachodniej Ukrainie nie maj\u0105 \u017cadnych wrog\u00f3w na politycznej prawicy. Coraz cz\u0119\u015bciej organizowane neofaszystowskie obchody ku czci OUN-UPA i Waffen-SS Division Galizien, kt\u00f3re odbywaj\u0105 si\u0119 w samym centrum Lwowa i innych zachodnich miast ukrai\u0144skich, s\u0105 dla nich intelektualnymi wydarzeniami jak wiele innych. Nie odwa\u017c\u0105 si\u0119 napisa\u0107 o nich, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o krytykowaniu. Z drugiej strony, prozachodni intelektuali\u015bci ukrai\u0144scy s\u0105 zaniepokojeni krytycznymi g\u0142osami lub decyzjami, kt\u00f3re pot\u0119piaj\u0105 kult Bandery.

Wed\u0142ug ukrai\u0144skiej radykalnej prawicy i coraz cz\u0119\u015bciej wed\u0142ug ukrai\u0144skich intelektualist\u00f3w takich jak Andruchowycz, Bandera nie by\u0142 faszyst\u0105 i antysemit\u0105, ale patriotycznym bojownikiem o wolno\u015b\u0107, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 za Ukrain\u0119. Najlepszym dowodem tego ideologicznego twierdzenia, powtarzanego wci\u0105\u017c od nowa, jest fakt, \u017ce sowiecka propaganda przedstawia\u0142a Bander\u0119 jako faszyst\u0119 i rezuna. Intelektualne i akademickie dyskusje wok\u00f3\u0142 OUN-UPA i Bandery w czasopismach takich jak \u201eKrytyka\u201d w rzeczywisto\u015bci rozmywaj\u0105 ukrai\u0144ski postsowiecki ultra-nacjonalistyczny, radykalno-prawicowy i neofaszystowski dyskurs.

Inna ukrai\u0144ska pisarka, Oksana Zabu\u017cko, opar\u0142a znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojej najnowszej powie\u015bci \u201eMuzeum porzuconych tajemnic\u201d, szybko przet\u0142umaczonej na inne j\u0119zyki, na nacjonalistycznych i antysemickich fa\u0142szerstwach o \u017cydowskiej piel\u0119gniarce w UPA. UPA jest przedstawiona jako armia, kt\u00f3ra ratowa\u0142a \u017byd\u00f3w i nie pope\u0142ni\u0142a \u017cadnego okrucie\u0144stwa przeciwko nim. To fa\u0142szerstwo, potraktowane przez pisark\u0119 jak najpowa\u017cniej jako autentyczny dokument historyczny dla stworzenia historycznego t\u0142a powie\u015bci, zosta\u0142 wyprodukowany przez weteran\u00f3w OUN i spopularyzowany przez cz\u0142onka OUN i historyka Petra Mirczuka. W 2009 roku biografia [tej nieistniej\u0105cej piel\u0119gniarki] Krenzbach zosta\u0142a przet\u0142umaczona na j\u0119zyk angielski i opublikowana na blogu Mojsieja Fishbeina.

Podobnie jak w artykule Andruchowycza, lub w cz\u0119\u015bci ksi\u0105\u017cki Smole\u0144skiego, powie\u015b\u0107 historyczna Zabu\u017cko neguje antysemicki charakter OUN i UPA i legitymizuje postsowieck\u0105 nacjonalistyczn\u0105 meta-narracj\u0119. Jej \u201ekontekst historyczny\u201d nie ma nic wsp\u00f3lnego z histori\u0105. Pochodzi z ideologicznych fantazji z lat 1950-ych takich weteran\u00f3w OUN jak Mirczuk, kt\u00f3ry po II wojnie \u015bwiatowej, jako \u201ehistoryk\u201d w licznych publikacjach \u201ehistorycznych\u201d ochoczo wybiela\u0142 OUN i UPA z jakichkolwiek zbrodni wojennych, zaprzecza\u0142 ich wsp\u00f3\u0142pracy z nazistowskimi Niemcami i przeprojektowywa\u0142 je w heroiczny, patriotyczny demokratyczny i wielokulturowy ruch oporu.

Drugi skr\u0119t w prawo zachodnich ukrai\u0144skich intelektualist\u00f3w (pierwszy, jak wsz\u0119dzie w Europie, nast\u0105pi\u0142 w latach 1920 i 1930) jest r\u00f3wnie\u017c dzwonkiem alarmowym wskazuj\u0105cym na s\u0142abo\u015b\u0107 czy mo\u017ce permanentny stanu kryzysu wschodnioeuropejskich intelektualist\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasie ostatnich dw\u00f3ch dekad pod postmodernistyczn\u0105 przykrywk\u0105 opracowywali europejski dyskurs na temat multi-patriotyzmu i multi-nacjonalizmu. Przemawiaj\u0105 w imieniu narod\u00f3w i chc\u0105 pojedna\u0107 swoje narody z innymi narodami nie poprzez przegl\u0105danie ciemnych plam w \u201eich\u201d historii – lub bia\u0142ych plam w ich pami\u0119ci – ale poprzez zaprzeczenie.

Zamiast bada\u0144, wyzwa\u0144 i przemy\u015blenia antysemityzmu, zbrodni wojennych lub zaanga\u017cowania poszczeg\u00f3lnych grup i narod\u00f3w w Holokau\u015bcie, prezentuj\u0105 w romantycznym \u015bwietle nacjonalistyczn\u0105 mitologi\u0119 i neguj\u0105 problematyczne fragmenty \u201eich\u201d historii nast\u0119pnymi \u201eoficjalnymi\u201d postsowieckimi narracjami. Pisarze tacy jak Andruchowycz, Smole\u0144ski lub Zabu\u017cko nie maj\u0105 problemu z pot\u0119pieniem niedemokratycznego charakteru Zwi\u0105zku Sowieckiego lub ich pa\u0144stw satelickich takich jak Polska Rzeczpospolita Ludowa, i maj\u0105 absolutnie racj\u0119, ale zupe\u0142nie nie rozumiej\u0105 potrzeby pot\u0119pienia takich niedemokratycznych, ultra-nacjonalistycznych i antysemickich organizacji jak OUN, kt\u00f3ra uczestniczy\u0142a w masowym mordowaniu, szczeg\u00f3lnie polskiej i \u017cydowskiej ludno\u015bci cywilnej.

Maj\u0105c to na uwadze, nic dziwnego, \u017ce polsko-ukrai\u0144skie pojednanie dot\u0105d okaza\u0142o si\u0119 bezskuteczne.

Jeszcze bardziej niezwyk\u0142e jest to, \u017ce pisarze i intelektuali\u015bci, tacy jak Andruchowycz, skar\u017c\u0105 si\u0119 i wierz\u0105, \u017ce publikowanie ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re nie pogodzi\u0142y si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105, takich jak \u201ePoch\u00f3wek dla rezuna\u201d Smole\u0144skiego mog\u0142oby rozwi\u0105za\u0107 niekt\u00f3re problemy wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci…<\/p>\r\n

Grzegorz Rossoli\u0144ski-Liebe<\/strong><\/em><\/p>\r\n

15 wrze\u015bnia 2011 r.<\/em><\/p>\r\n

Grzegorz Rossoli\u0144ski-Liebe<\/strong> – uko\u0144czy\u0142 studia magisterskie na Uniwersytecie Europejskim Viadrina we Frankfurcie nad Odr\u0105, obecnie prac\u0119 doktoranck\u0105 na temat „Stepan Bandera: \u017cycie i po \u017cyciu ukrai\u0144skiego faszysty (1909-2009)” na Uniwersytecie w Hamburgu. Mieszka w Berlinie i pracuje w Wiedniu w Instytucie Bada\u0144 Holokaustu Wiesenthala nad projektem na temat antysemityzmu na uniwersytetach europejskich w okresie mi\u0119dzywojennym.<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/defendinghistory.com\/ukrainian-writer-iurii-andrukhovych-asks-the-eu-to-permit-ukrainians-to-celebrate-holocaust-perpetrators-and-war-criminals-as-freedom-fighters-by-grzegorz-rossolinski-liebe\/22448<\/a>

T\u0142umaczenie: Wies\u0142aw Tokarczuk<\/em>. Tytu\u0142 pochodzi od redakcji portalu Kresy.pl,<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Pisarze tacy jak Andruchowycz, Smole\u0144ski lub Zabu\u017cko nie maj\u0105 problemu z pot\u0119pieniem niedemokratycznego charakteru Zwi\u0105zku Sowieckiego lub ich pa\u0144stw satelickich, ale zupe\u0142nie nie rozumiej\u0105 potrzeby pot\u0119pienia takich organizacji jak OUN, kt\u00f3ra uczestniczy\u0142a w masowym mordowaniu. Nic dziwnego, \u017ce polsko-ukrai\u0144skie pojednanie dot\u0105d okaza\u0142o si\u0119 bezskuteczne” – uwa\u017ca niemiecki historyk Grzegorz Rossoli\u0144ski-Liebe. Jurij Andruchowycz skar\u017cy si\u0119 w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,20,167,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53272"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53272"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53272\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}