{"id":528,"date":"2006-08-18T00:00:00","date_gmt":"2006-08-18T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=528","title":{"rendered":"Nawet sobie nie postrzela\u0142 – polska wojna Guntera Grassa"},"content":{"rendered":"

„Zg\u0142osi\u0142em si\u0119 na ochotnika, ale nie do Waffen-SS, lecz do s\u0142u\u017cby na \u0142odzi podwodnej” – m\u00f3wi Gunter Grass i dodaje, \u017ce „nawet sobie nie postrzela\u0142”. Przebieg dzia\u0142a\u0144 dywizji, w kt\u00f3rej slu\u017cy\u0142 wskazuje, \u017ce troch\u0119 sobie jednak postrzelano… <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Nawet sobie nie postrzela\u0142 – polska wojna Guntera Grassa<\/strong><\/h2>\r\n

 <\/p>\r\n

Wspomnienia laureata<\/strong><\/p>\r\n


\r\n „Zg\u0142osi\u0142em si\u0119 na ochotnika, ale nie do Waffen-SS, lecz do s\u0142u\u017cby na \u0142odzi podwodnej”,
\r\n Zatem wst\u0105pi\u0142 ochotniczo, ale nie uda\u0142o mu si\u0119 zosta\u0107 bohaterem wojny podwodnej Doenitza, bo ”to Waffen-SS bra\u0142a w ostatnich miesi\u0105cach wojny 1944\/45 wszystkich, kt\u00f3rych tylko mog\u0142a dosta\u0107, w\u00f3wczas nazwa Waffen-SS wcale nie odstrasza\u0142a, lecz uwa\u017cana by\u0142a za jednostk\u0119 elitarn\u0105, kt\u00f3ra walczy\u0142a wsz\u0119dzie tam, gdzie by\u0142o niebezpiecznie” – pisze obecnie znany i honorowany przez elity intelektualne europejskiej lewicy laureat nagrody Nobla, znany niemiecki pisarz Gűnter Grass. Dodaje w formacji tej „nawet sobie nie postrzela\u0142” gdy\u017c albo „symulowa\u0142 chorob\u0119 albo szkoli\u0142 si\u0119 na starym sprz\u0119cie”.<\/strong>
\r\n „10. dywizji pancernej SS „Frundsberg”, w kt\u00f3rej s\u0142u\u017cy\u0142 Grass, nie udowodniono \u017cadnych zbrodni. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce jej \u017co\u0142nierze z szacunkiem traktowali wzi\u0119tych do niewoli pod Arnhem brytyjskich spadochroniarzy”.
\r\n Takie zdania podawane przez ocala\u0142ych z operacji Market Garden <\/em>anglosaskich \u017co\u0142nierzy zdziwionych, \u017ce nie rozstrzelano ich po wzi\u0119ciu do niewoli, figuruje w opracowaniach na temat dzia\u0142alno\u015bci bojowej 10DP SS.<\/p>\r\n


\r\n 10. Dywizja Pancerna SS „Frundsberg” zosta\u0142a utworzona w Berlinie w czerwcu 1943<\/a> r. Sformowano  j\u0105 g\u0142\u00f3wnie z 18-letnich \u017co\u0142nierzy ochotnik\u00f3w.  Latem 1943 otrzyma\u0142a nazw\u0119 „Karl der Grosse” (Karol Wielki<\/a>). Pocz\u0105tkowo by\u0142a dywizj\u0105 grenadier\u00f3w pancernych<\/a>, ale 3 pa\u017adziernika 1943<\/a> roku przekszta\u0142cono j\u0105 w dywizj\u0119<\/a> pancern\u0105<\/a> i zmieniono jej nazw\u0119 na „Frundsberg”. By\u0142o to nazwisko dow\u00f3dcy wojskowego, uwa\u017cane w Niemczech za synonim wierno\u015bci. Georg von Frunsberg zmar\u0142 bowiem w 1528 r. na atak serca nie mog\u0105c znie\u015b\u0107 wiadomo\u015bci, \u017ce organizowane przez niego pierwsze oddzia\u0142y regularnej piechoty niemieckiej podnios\u0142y bunt przeciw swojemu cesarzowi Karolowi V. Hitler uwa\u017ca\u0142, \u017ce taki w\u0142a\u015bnie idea\u0142 winien przy\u015bwieca\u0107 w boju m\u0142odym niemieckim ochotnikom SS. Jak na warunki tego okresu wojny dywizja by\u0142a wyj\u0105tkowo d\u0142ugo szkolona i jak ka\u017cda dywizja SS zanim ruszy\u0142a do boju, zosta\u0142a zaopatrzona w najlepsz\u0105 bro\u0144 i sprz\u0119t bojowy.
\r\n Pocz\u0105tkiem 1944<\/a> r., jednostk\u0119 licz\u0105c\u0105 ponad 19 000 \u017co\u0142nierzy w sk\u0142adzie pododdzia\u0142\u00f3w:
\r\nSS Panzer Aufklarung Abteilung 10 (pu\u0142k)
\r\nSS Panzer Regiment 10 (dwa bataliony)
\r\nSS Panzergrenadier Regiment 21 (trzy bataliony)
\r\nSS Panzergrenadier Regiment 22 (trzy bataliony)
\r\nSS Panzer Artillerie Regiment 10 (cztery dywizjony)
\r\nSS Flak Abteilung 10 (pu\u0142k)
\r\nSS Sturmgeschutz Abteilung 10 (pu\u0142k)
\r\nSS Panzerjaeger Abteilung 10 (pu\u0142k)
\r\nSS Nachrichten Abteilung 10 (pu\u0142k)
\r\nSS Pioniere Batallion 10 (batalion),
wys\u0142ano na tereny Ma\u0142opolski Wschodniej.<\/u>
\r\n Jednym z jej dow\u00f3dc\u00f3w by\u0142 os\u0142awiony Karl Fischer von Treuenfeld, kieruj\u0105cy po zamachu na Reinharda Heydricha w 1942 r. mordami Czech\u00f3w.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

We wschodniej  Polsce<\/strong><\/p>\r\n


\r\n W sk\u0142adzie 2 Korpusu Pancernego, 10 DP SS dyslokowana zosta\u0142a na terenach na wsch\u00f3d od Lwowa. Przygotowywa\u0142a si\u0119 do odblokowania znajduj\u0105cych si\u0119 w okr\u0105\u017ceniu nieopodal Kamie\u0144ca Podolskiego oddzia\u0142\u00f3w niemieckiej grupy pancernej tj. 1 Armii Pancernej wraz z 3, 24, 46 i 59 Korpusami Pancernymi..
\r\n Sformowana na tych terenach  14 Dywizj\u0105 Grenadier\u00f3w Waffen SS-Galizien<\/a> sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z ochotnik\u00f3w Ukrai\u0144c\u00f3w kt\u00f3rych mia\u0142a w znacznym nadmiarze (na 40000 ch\u0119tnych przyj\u0119to nieca\u0142e 20000), nie cieszy\u0142a si\u0119 zaufaniem Hitlera i nie by\u0142a zbyt dobrze uzbrajana i zaopatrywana, a w\u0142a\u015bnie s\u0142absze usprz\u0119towienie sprawi\u0142o, \u017ce nie mog\u0142a zosta\u0107 dywizj\u0105 pancern\u0105, a jedynie grenadier\u00f3w. Na terenach, na kt\u00f3rych dyslokowano 10DP SS coraz \u015bmielej zaczyna\u0142a dzia\u0142a\u0107 zar\u00f3wno partyzantka radziecka jak i formacje AK rozpoczynaj\u0105ce w tym czasie pocz\u0105tki akcji „Burza”. Tymczasem powstaj\u0105ca za zgod\u0105 Niemiec od lipca 1942 r. Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia Bandery walczy\u0142a z wszelk\u0105 partyzantk\u0105  i dlatego Niemcy uwa\u017caj\u0105c, \u017ce: „nikt nie mo\u017ce sta\u0107 na boku” dostarczali tej formacji broni, sprz\u0119tu i umundurowania. To dzi\u0119ki dobrze dozbrojonym i zaopatrzonym nowym formacjom takim jak 10DP SS,  kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y pomoc\u0105, na po\u0142udniowych terenach obecnego obwodu r\u00f3wnie\u0144skiego<\/a> rozpocz\u0119to organizowanie UPA-Po\u0142udnie<\/a> (UPA-Piwde\u0144<\/em>), nazywanej w literaturze tak\u017ce UPA-Wsch\u00f3d<\/a> (UPA-Schid<\/em>). W jej sk\u0142ad wesz\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 oddzia\u0142\u00f3w dotychczasowego WO (Grupy) Bohun<\/em> z UPA-P\u00f3\u0142noc, oraz oddzia\u0142y z rejonu Kamie\u0144ca Podolskiego i Winnicy. Po 1944 UPA-Po\u0142udnie przesta\u0142a istnie\u0107 jako odr\u0119bna struktura. Pobliski rejon Karpat mia\u0142 by\u0107 dla tych formacji doskona\u0142\u0105 baz\u0105 wypadow\u0105. Z chwil\u0105 otrzymania niemieckiej pomocy organizacyjnej UPA szczeg\u00f3lnie nasili\u0142a na tych terenach swoje mordy i eksterminacje.<\/p>\r\n

W miejscowo\u015bci Tarnoszyn 18 marca 1944 zamordowano 82 osoby (m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci). Spalono 60 gospodarstw, ko\u015bci\u00f3\u0142 i folwark; 23 marca 1944 w miejscowo\u015bci Wasyl\u00f3w z 57 polskich rodzin wymordowano ca\u0142kowicie 12. Og\u00f3\u0142em zamordowano 94 osoby.
\r\n 17 marca 1944 w Osaczowie w Domu Ludowym zastrzelono 12 os\u00f3b, we wsi 4 osoby, a w powt\u00f3rnym napadzie Ukrai\u0144cy zabili 7 os\u00f3b; w nocy 14\/15 marca 1944 w Gozdowie Ukrai\u0144cy dokonali napadu na parowozowni\u0119, morduj\u0105c 32 Polak\u00f3w, w tym 23 kolejarzy.
\r\n18 kwietnia 1944 we wsi Rudka czota UPA dowodzona przez „\u017bele\u017aniaka” zamordowa\u0142a 75 mieszka\u0144c\u00f3w wsi, a sam\u0105 wie\u015b spali\u0142a.
\r\n30 kwietnia 1944 w Borowicy umundurowani Ukrai\u0144cy i cywile dokonali rabunku, a nast\u0119pnie spalili 47 gospodarstw zabijaj\u0105c 4 osoby.
\r\nW 1944<\/a> na terenach Ma\u0142opolski Wschodniej<\/a>  \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 35 000-40 000 Polak\u00f3w. Do wsp\u00f3lnych rzezi ludno\u015bci polskiej dochodzi\u0142o r\u00f3wnie\u017c we wsp\u00f3\u0142pracy z 14 Dywizj\u0105 Grenadier\u00f3w Waffen SS-Galizien<\/a>.<\/p>\r\n

Cytat – „trupy zabitych m\u0119\u017cczyzn, kobiet, starych i dzieci pozostawiali\u015bmy na miejscu, w chatach, kt\u00f3re potem podpalali\u015bmy. Je\u017celi w jednej wsi \u017cyli Polacy i Ukrai\u0144cy, i je\u017celi ci Ukrai\u0144cy nie byli cz\u0142onkami banderowskich organizacji, to z nimi post\u0119powali\u015bmy tak samo, jak z Polakami. Nasz oddzia\u0142, to znaczy sotnia, w trzech wsiach zamordowa\u0142 oko\u0142o p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca os\u00f3b r\u00f3\u017cnego wieku (…) mordowanie odbywa\u0142o si\u0119 przy u\u017cyciu siekier, cze\u015b\u0107 by\u0142a zar\u017cni\u0119ta no\u017cami. Ja osobi\u015bcie zabi\u0142em 19 ludzi.<\/em> 
\r\n * Centralnyj Der\u017aawnyj Archiw Hromad\u015bkych Objedna\u0144 Ukrajiny (dalej: CDAHOU), f. l, op. 70. spr. 237, kk. 1-3). 
\r\n
\r\n *<\/em> „Na Rubie\u017cy”, Wroc\u0142aw, nr 27,1998, s, 9
\r\n Skomoroc\/iy (…) 17 marca 1944 r. Rega, Ukrainiec, zamordowany za krytyk\u0119 banderowc\u00f3w oraz mordy dokonywane na Polakach; Fe\u015bkiw Miko\u0142aj, zamordowany za kar\u0119, ze wyst\u0105pi\u0142 w obronie Polak\u00f3w (…) Ukrai\u0144ca Rege przybito gwo\u017adziami do desek w stodole za kar\u0119, \u017ce wyrazi\u0142 si\u0119 krytycznie o mordowaniu Polak\u00f3w.<\/em>
\r\n<\/p>\r\n

Dzia\u0142o si\u0119 to wszystko na oczach i za przyzwoleniem dyslokowanej na tych terenach 10DP SS. Oczywi\u015bcie jej tych zbrodni nikt nie przypisa\u0142. W ci\u0105gu okresu istnienia UPA w jej szeregi przesz\u0142o w r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach ponad 4000 \u017co\u0142nierzy Waffen-SS (g\u0142\u00f3wnie z 14 DG SS), kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli tam swoim do\u015bwiadczeniem wojennym.
\r\n „10. dywizji\u0119 pancern\u0105 SS „Frundsberg”, po rozbiciu 6 marca radzieckiego kot\u0142a pod Kamie\u0144cem Podolskim i ponownym zdobyciu Buczacza, gdzie powita\u0142a wychodz\u0105ce z okr\u0105\u017cenia niemieckie oddzia\u0142y przesuni\u0119to si\u0119 na p\u00f3\u0142noc do dzia\u0142a\u0144 w rejonie Lwowa .
\r\n 8 marca rozkaz OKH (wschodnie dow\u00f3dztwo armii niemieckich) zamieni\u0142 miasta Kowel, Tarnopol, Brody, Winnic\u0119 w twierdze. 18 marca 47 armia gen Polenowa i 70 armia gen Niko\u0142ajewa szybkim atakiem przebi\u0142y si\u0119 w rejon Kowla zamykaj\u0105c niemieckie oddzia\u0142y w kolejnym kotle. By\u0142 to jednak zbyt wa\u017cny w\u0119ze\u0142 komunikacyjny tego regionu by go utraci\u0107. Przerzucona pod to miasto wraz z ca\u0142ym 2 Korpusem SS 10 Dywizja 17 kwietnia 1944 odbi\u0142a Kowel trac\u0105c w walkach na Ukrainie oko\u0142o 6000 ludzi.
\r\n<\/p>\r\n

Na ca\u0142ej jej drodze UPA szala\u0142a. Ko\u0144cem kwietnia 1944 dywizja przeniesiona zosta\u0142a na odpoczynek do Generalnej Guberni.
\r\n Tymczasem  od drugiej po\u0142owy 1944<\/a> r. w  dobrze dozbrojonych UPA-P\u00f3\u0142noc i UPA-Po\u0142udnie jednostk\u0105 taktyczn\u0105 sta\u0142a si\u0119 brygada<\/a>, kt\u00f3ra dzieli\u0142a si\u0119 na zahony – pu\u0142ki. W marcu 1944 r. we Lwowie przedstawiciele Delegatury Rz\u0105du na Kraj w obliczu zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 sowiet\u00f3w pr\u00f3bowali podpisa\u0107 porozumienie z OUN-UPA. Nie da\u0142o ono, niestety \u017cadnych rezultat\u00f3w. UPA czu\u0142a si\u0119 zbyt pewnie maj\u0105c opiekun\u00f3w z SS. W nast\u0119pnych miesi\u0105cach dosz\u0142o nawet do zaostrzenia konfliktu. W czasie pobytu na terenach oko\u0142o lwowskich dywizji pancernej SS „Frundsberg” i przy jej cichym poparciu szczeg\u00f3lnie krwawo rozprawi\u0142a si\u0119 UPA z ludno\u015bci\u0105 w miejscowo\u015bciach:
\r\n 12 03 1944 Majdan k  Kopyczyniec
\r\n 15 03 1944 Gozd\u00f3w
\r\n 31 03 1944 Ostr\u00f3w, Plaucza Wielka i Plaucza Ma\u0142a
\r\n 2 04  1944 S\u0142ob\u00f3dka Bolszowiecka i Paw\u0142\u00f3w
\r\n 5 04 1944 Stare Sio\u0142o
\r\n 11 04 1944 Zapust Lwowski
\r\n 12 04 1944 Pawlikowy , Huculno i Podkamie\u0144
\r\n 13 04 1944 Rudka i Chodak\u00f3w Wielki
\r\n 14 03 1944 Lodacz
\r\n 20 04 1944 Cieszan\u00f3w
\r\n\u017bo\u0142nierz tej dywizji Günter Grass  winien zapewne co\u015b o tym wiedzie\u0107 nawet jak tego osobi\u015bcie nie dane mu by\u0142o widzie\u0107. W Dywizji o tych krwawych wydarzeniach zapewne d\u0142ugo rozmawiano.<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Front zachodni<\/strong>
\r\n<\/p>\r\n

L\u0105dowanie aliant\u00f3w w Normandii i przebijanie si\u0119 armii gen. Georga Pattona na po\u0142udnie Francji sk\u0142oni\u0142o Niemc\u00f3w do przerzucenia w rejom Caen ca\u0142ego 2 korpusu pancernego SS. 10 Dywizja Pancerna SS „Frundsberg” w\u0142a\u015bnie zmierza\u0142a w kierunku Normandzkich Wzg\u00f3rz pod Fler i Avranchez by odci\u0105\u0107 wymykaj\u0105c\u0105 si\u0119 spod „Omahy” 3 armi\u0119 ameryka\u0144sk\u0105, gdy  7 sierpnia 1944 r. oddzia\u0142y 1 Dywizji Pancernej w ramach operacji Totalise<\/em> i Tractable <\/em>i ich dobrze przeprowadzony z rejonu Caen w kierunku Falaize atak. Zmusi\u0142 si\u0142y niemieckie do natychmiastowego odwrotu cz\u0119\u015bciowo zamykaj\u0105c je w s\u0142ynnym kotle. Tutaj r\u00f3wnie\u017c „ sobie nie postrzelano”, bo wojska niemieckie jak najszybciej stara\u0142y si\u0119 opuszcza\u0107 zamykany kocio\u0142. Z operacji tej 10 DP SS ocali\u0142a jedynie 4 bataliony tj. oko\u0142o 3500 \u017co\u0142nierzy trac\u0105c ca\u0142kowicie sprz\u0119t pancerny i dywizyjn\u0105 artyleri\u0119.
\r\n Przerzucono j\u0105 do Holandii gdzie uzupe\u0142niono j\u0105 do 15000 nowych ochotnik\u00f3w i  zn\u00f3w natrafi\u0142a tam wkr\u00f3tce na polsk\u0105 Dywizj\u0119 Spadochronow\u0105 gen. Sosabowskiego l\u0105duj\u0105c\u0105 na jej g\u0142owy pod Arnheim.
\r\n W ca\u0142ej operacji wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 po stronie Aliant\u00f3w:
\r\n Brytyjska 1 Dywizja Powietrznodesantowa
\r\n Ameryka\u0144ska 82 i 101 Dywizja Powietrznodesantowa
\r\n Polska 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa
\r\n XXX Korpus Brytyjski
\r\n Jednostki Kanadyjskie i Holenderskie
\r\n Po stronie Niemieckiej walczy\u0142y:
\r\n II Korpus Pancerny SS w sk\u0142adzie:
\r\n -9 Dywizja Pancerna SS „Hohebstaufen”
\r\n -10 Dywizja Pancerna SS „Frundsberg”
\r\n Opr\u00f3cz tego:
\r\n 15 Armia von Zangena
\r\n 1 Armia Spadochronowa
\r\n Tutaj ju\u017c sobie troch\u0119 postrzelano, cho\u0107by do l\u0105duj\u0105cych spadochroniarzy.<\/p>\r\n


\r\n 10 Dywizja Pancerna SS „Frundsberg” ryglowa\u0142a skutecznie drogi  nadci\u0105gaj\u0105cej dla desantu alianckiej pomocy, na swoich ty\u0142ach likwiduj\u0105c stopniowo oczekuj\u0105ce wsparcia  oddzia\u0142y spadochronowe. <\/strong>
\r\n„W ci\u0105gu dziewi\u0119ciu dni Market Garden \u0142\u0105czne straty sojuszniczych wojsk powietrznodesantowych i l\u0105dowych – w zabitych, rannych i zaginionych przekroczy\u0142y 17 tysi\u0119cy. Brytyjczycy ponie\u015bli straty 13 226 ludzi. Dywizja Urguharta zosta\u0142a wybita niemal doszcz\u0119tnie. Straty jednostek bior\u0105cych bezpo\u015bredni udzia\u0142 w walkach o Arnhem, wynios\u0142y 7578 \u017co\u0142nierzy z og\u00f3lnej liczby 10 005 – w tym Polacy i piloci szybowcowi. Straty RAF-piloci i za\u0142ogi – 294 ludzi. W sumie 7872 zabitych, rannych i zaginionych. Spiesz\u0105cy z pomoc\u0105 XXX Korpus Horrocksa straci\u0142 1480 \u017co\u0142nierzy, a brytyjskie korpusy 8 i 12-dalszych 3874 ludzi. Straty Amerykan\u00f3w \u0142\u0105cznie z pilotami szybowcowymi i za\u0142ogami 9 grupy lotnictwa transportowego, wynios\u0142y 3974 ludzi. Straty ameryka\u0144skiej 82 dywizji powietrznodesantowej -1432 , a ameryka\u0144skiej 101 dywizji genera\u0142a Taylora – 2118. Z ameryka\u0144skich za\u0142\u00f3g samolot\u00f3w zgin\u0119\u0142y 424 osoby. Straty Niemc\u00f3w w tym rejonie nie s\u0105 dok\u0142adnie znane, szacuje si\u0119 je na 3300 ludzi, w tym 1300 zabitych.”
\r\n(encyklopedia)<\/p>\r\n


\r\n Po Arnhem przytrafi\u0142y  si\u0119 10DP SS jeszcze Ardeny i s\u0142ynne obl\u0119\u017cenie amerykan\u00f3w w Bostogne. Ona sama pr\u00f3bowa\u0142a w tym czasie bezskutecznie zdoby\u0107  Strassburg.<\/p>\r\n

 <\/h2>\r\n

Znowu w Polsce<\/h2>\r\n

Z Arden\u00f3w przerzucono dywizj\u0119 „Frundsberg” w rejon Pomorza i Szczecina w\u0142\u0105czaj\u0105c j\u0105 do grupy armijnej Wis\u0142a.
\r\n Gdy Erika Stainbach ma pretensje o straty poniesione przez ludno\u015b\u0107 niemieck\u0105 Pomorza to winna przede wszystkim zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 z tym do tych \u017co\u0142nierzy Waffen- SS, kt\u00f3rzy wprowadzaj\u0105c taktyk\u0119 spalonej ziemi usuwali przymusem autochton\u00f3w przed nadci\u0105gaj\u0105c\u0105 tam armi\u0105 czerwon\u0105, opornych nieraz likwidowano. Dzia\u0142ania 10 DP SS zamienia\u0142y rejon Szczecina w twierdz\u0119, co wywo\u0142a\u0142o nawet sprzeciw dow\u00f3dztwa obrony miasta i przebywaj\u0105cej tam ludno\u015bci cywilnej. W rejonach Pomorza Gűnter Grass jak sam podaje chodzi\u0142 na patrole „ z kt\u00f3rych dwa omal nie przep\u0142aci\u0142 \u017cyciem” i gdzie zosta\u0142 ranny. Na patrole nie wypuszcza si\u0119 symulant\u00f3w, ale \u017co\u0142nierzy walecznych z du\u017cym do\u015bwiadczeniem bojowym do czego jak wida\u0107 laureat nie chce si\u0119 przyzna\u0107. Mniej do\u015bwiadczony \u017co\u0142nierz chodz\u0105cy na patrole prze\u017cywa\u0142 w czasie II wojny \u015brednio tylko jeden miesi\u0105c \u017cycia.
\r\n<\/p>\r\n

Gdy na „Wa\u0142 Pomorski” natar\u0142a 1 armia LWP, maj\u0105c na skrzyd\u0142ach zwi\u0105zki armii czerwonej: 1 AP, 2 AP, 1 AP gwardii, oraz armie 47 i 61, po kilku dniach walk zanim jeszcze walec armijny przetoczy\u0142 si\u0119 przez „Festung Stettin” zdo\u0142ano wycofa\u0107 stamt\u0105d 10 Dywizj\u0119 Pancern\u0105 SS „Frundsberg”. W ostatnich minutach dos\u0142ownie uda\u0142o si\u0119 j\u0105 przetransportowa\u0107 wzd\u0142u\u017c ca\u0142ej linii odrza\u0144skiego frontu i ulokowa\u0107 j\u0105 jako odw\u00f3d Grupy Armijnej feldmarsza\u0142ka Ferdinanda Schörnera w rejonie Lubania  i Zgorzelca, gdzie brak by\u0142o formacji SS. Mia\u0142a tutaj zagrodzi\u0107 drog\u0119 2 armii LWP i 1 KP gen. Świerczewskiego, oczyszczaj\u0105c przy okazji tereny z miejscowej, autochtonicznej ludno\u015bci. Zagradza\u0142a skutecznie polska 9 „sudecka” dywizja piechoty sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z przymusowo wcielonych: wile\u0144skich, lwowskich i rzeszowskich \u017co\u0142nierzy AK nieomal, po tym ataku nie zosta\u0142a skre\u015blona ze stanu trac\u0105c blisko 70 %  zabitych i zaginionych. Po rozbiciu grupy armijnej Schörnera 10 DPSS wycofywa\u0142a si\u0119 w rejon austriackiego Bad Schőnau gdy jej tylne zwi\u0105zki  pod czeskim Marienbadem (Maria\u0144skie Ła\u017anie) zosta\u0142y rozbite przez 3 armi\u0119 ameryka\u0144sk\u0105 gen. Georga Pattona. Tutaj dywizyjnego \u0142adowniczego-strzelca 10. Dywizji Pancernej „Frundsberg”, Gűntera Grassa spotka\u0142o du\u017co szcz\u0119\u015bcia. Trafi\u0142 jako jeniec do ameryka\u0144skiej kuchni gdzie jeszcze wyp\u0142acono mu dolarowy ekwiwalent i gdzie jak sam pisze przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z nim drugi jeniec SS Joseph Alois Ratzinger<\/a> obecnie papie\u017c Benedykt XVI. Tymczasem pozostali dywizyjni koledzy z 10 DP SS zostali pod Schőnau ogarni\u0119ci przez zwi\u0105zki armii czerwonej gdzie wielu \u017co\u0142nierzy Waffen-SS zwyczajem tej armii zosta\u0142o na miejscu zlikwidowanych, a ich resztki zes\u0142ane do syberyjskich min nigdy stamt\u0105d nie wr\u00f3ci\u0142y.
\r\n<\/p>\r\n

Jak wida\u0107 z przebiegu dzia\u0142a\u0144 w dywizji troch\u0119 sobie jednak postrzelano. Na li\u015bcie 39 zwi\u0105zk\u00f3w  Waffen-SS predysponowanych za swoje osi\u0105gni\u0119cia do najwy\u017cszego odznaczenia bojowego Krzy\u017cem Rycerskim Krzy\u017ca \u017belaznego 10 Dywizja Pancerna „Frundsberg” za otrzymanie 13 odznacze\u0144 zajmuje 10 miejsce. Fakt, \u017ce daleko jej do bliskiej kole\u017canki z 2 Korpusu Pancernego dywizji SS „Das Reich”, kt\u00f3ra jest na pierwszym miejscu zdobywaj\u0105c 73 najwy\u017csze odznaczenia bojowe, no ale 13 zwi\u0105zk\u00f3w tej listy nie otrzyma\u0142o przez okres wojny \u017cadnego z tych wielkich odznacze\u0144. Pokojowy laureat nagrody Nobla odby\u0142 i zako\u0144czy\u0142 wojn\u0119 maj\u0105c zapewne wiele cennych wspomnie\u0144 dotycz\u0105cych polskich los\u00f3w na kt\u00f3rych zawa\u017cy\u0142 kontakt z 10 DP SS. Je\u017celi sam nie chce ich wyjawi\u0107 to mo\u017ce oddzia\u0142 gda\u0144skiego IPN przepyta\u0142by tego honorowego obywatela Gda\u0144ska w sprawie, kt\u00f3ra jest przecie\u017c tematem licznych, prowadzonych obecnie \u015bledztw Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Wprawdzie \u015bwiadkowie dzia\u0142alno\u015bci laureata zagin\u0119li w odst\u0119pach Syberii ale s\u0105 jeszcze dok\u0142adne jego akta w powoli odtajnianych archiwach Stassi.<\/p>\r\n

Jan Lucjan Wyci\u015blak<\/em><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Zob. r\u00f3wnie\u017c:<\/p>\r\n