{"id":52714,"date":"2012-03-01T15:48:14","date_gmt":"2012-03-01T20:48:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=52714"},"modified":"2012-03-05T15:39:56","modified_gmt":"2012-03-05T20:39:56","slug":"najciemniejsza-karta-lwp-romuald-szeremietiew","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=52714","title":{"rendered":"Najciemniejsza karta LWP – Romuald Szeremietiew<\/em>"},"content":{"rendered":"

Udzia\u0142 jednostek Wojska Polskiego (ludowego) w zwalczaniu podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego w latach 1944 – 1948.<\/strong><\/p>\r\n

\u00a0W Moskwie du\u017co wcze\u015bniej zaplanowano akcj\u0119 represyjn\u0105 w celu spacyfikowania polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa i likwidacji, tak\u017ce fizycznej, podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego. Dzia\u0142ania te sowieckie jednostki, g\u0142\u00f3wnie formacje NKWD, podj\u0119\u0142y najpierw na terenie anektowanej do ZSRR Polski Wschodniej (Wile\u0144szczyzna, Nowogr\u00f3dzkie, Polesie, Wo\u0142y\u0144, Podole, Ma\u0142opolska Wschodnia), a nast\u0119pnie tak\u017ce na ziemiach pozostawionych Polakom przez Stalina.<\/p>\r\n

W dniu 22 lipca 1944 r. zosta\u0142 og\u0142oszony \u201eManifest PKWN do Narodu Polskiego\u201d (tzw. manifest lipcowy), kamufluj\u0105cy istot\u0119 i cele nowej w\u0142adzy. Ju\u017c 26 lipca przedstawiciele PKWN podpisali w Moskwie z rz\u0105dem ZSRR porozumienie o stosunkach mi\u0119dzy Naczelnym Dow\u00f3dztwem sowieckim, a\u00a0polsk\u0105 administracj\u0105. Nast\u0119pnego dnia (27 lipca) podpisano porozumienie o nowej granicy polsko-sowieckiej. Tre\u015b\u0107 obu dokument\u00f3w zachowano w tajemnicy.<\/p>\r\n

Na mocy<\/a> pierwszego z porozumie\u0144 \u201enajwy\u017csza w\u0142adza i\u00a0odpowiedzialno\u015b\u0107 we wszystkich sprawach dotycz\u0105cych prowadzenia wojny w\u00a0\u00a0czasie niezb\u0119dnym do prowadzenia operacji wojennych<\/em>\u201d zosta\u0142a skupiona w r\u0119ku sowieckiego Naczelnego Dow\u00f3dztwa. W ten spos\u00f3b wszyscy obywatele polscy (nie tylko mieszkaj\u0105cy na Kresach Wschodnich) zostali poddani jurysdykcji s\u0105d\u00f3w wojskowych ZSRR. Porozumienie przyznawa\u0142o to prawo s\u0105dom sowieckim w tzw. strefie operacji wojennych. Jednak w\u0142adze ZSRR traktowa\u0142y ca\u0142e terytorium Polski jako tak\u0105 stref\u0119. Na tej podstawie w\u0142adze sowieckie uwa\u017ca\u0142y, \u017ce maj\u0105 prawo do pacyfikowania polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa i likwidacji struktur polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego.<\/p>\r\n

W drugim porozumieniu PKWN zrzek\u0142 si\u0119 na rzecz Zwi\u0105zku Sowieckiego ponad po\u0142owy przedwojennego terytorium RP wraz z milionami polskich obywateli. Jako podstaw\u0119 tej bezprawnej decyzji przyj\u0119to projekt granicy zg\u0142oszony jeszcze w 1920 r. przez brytyjskiego ministra sprawa zagranicznych lorda Curzona. Mia\u0142a ona wg propagandy komunistycznej odpowiada\u0107 stosunkom narodowo\u015bciowym na tych terenach. Projekt granicy wschodniej, tzw. linia Curzona, nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego z rzeczywistym stanem stosunk\u00f3w narodowo\u015bciowych na ziemiach zabu\u017ca\u0144skich. W pi\u0119ciu z o\u015bmiu wojew\u00f3dztw kresowych ludno\u015b\u0107 polska stanowi\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107. W pozosta\u0142ych by\u0142o: w woj. poleskim oko\u0142o 15% Polak\u00f3w, wo\u0142y\u0144skim – 17%, stanis\u0142awowskim – ponad 22%. Trudno te\u017c uzna\u0107, \u017ce mieszkaj\u0105cy na polskich kresach Litwini, Bia\u0142orusini i Ukrai\u0144cy – gdyby mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru – to zamiast polskiego wybraliby sowieckie obywatelstwo. W istocie angielska propozycja polskiej granicy wschodniej by\u0142a identyczna z\u00a0lini\u0105 III rozbioru Polski, dodatkowo skorygowan\u0105 na odcinku po\u0142udniowym na korzy\u015b\u0107 Sowiet\u00f3w terenami by\u0142ego zaboru austriackiego (Galicja Wschodnia), kt\u00f3re do Rosji nigdy nie nale\u017ca\u0142y (Lw\u00f3w, Stanis\u0142aw\u00f3w, Tarnopol). Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 pomys\u0142<\/a> Curzona odwo\u0142ania si\u0119 do linii granicznej z 1795 r.? Po zako\u0144czeniu pierwszej wojny \u015bwiatowej powsta\u0142o pa\u0144stwo polskie i nie mo\u017cna by\u0142o przywr\u00f3ci\u0107 granicy rosyjskiej ustalonej na Kongresie Wiede\u0144skim w 1815 r. Skoro wi\u0119c poprzedni\u0105 uznan\u0105 przez Angli\u0119 zachodni\u0105 granic\u0105 Rosji by\u0142a linia III rozbioru – p\u00f3\u017aniejszych zmian granic dokonanych przez Napoleona Londyn nie uzna\u0142 – to szef brytyjskiej dyplomacji si\u0119gn\u0105\u0142 do niej w 1920 r. Po przegranej \u201ebia\u0142ej\u201d Rosji w wojnie domowej i zwyci\u0119stwie Polski nad bolszewikami rozwi\u0105zanie to sta\u0142o si\u0119 nieaktualne. Nawi\u0105zano do niego po zako\u0144czeniu drugiej wojny \u015bwiatowej. W ten spos\u00f3b Stalin uzyska\u0142 akceptacj\u0119 Aliant\u00f3w dla granicy zachodniej ZSRR ustalonej w pakcie Ribbentrop – Mo\u0142otow.<\/p>\r\n

\"\"\u00a0<\/p>\r\n

Polska straci\u0142a wa\u017cne dla kultury i nauki Wilno i Lw\u00f3w, centra polskiego patriotyzmu\u00a0<\/em><\/p>\r\n

Na skutek przedstawionych wy\u017cej poczyna\u0144 w ko\u0144cowym okresie wojny na terytorium Polski powsta\u0142 swoisty \u201edrugi front\u201d dzia\u0142a\u0144 zbrojnych ZSRR i jego poplecznik\u00f3w wymierzonych w polskie Pa\u0144stwo Podziemne, jego si\u0142y<\/a> zbrojne oraz wszystkie struktury spo\u0142eczne i polityczne podlegaj\u0105ce legalnym w\u0142adzom RP. Obok otwartego terroru i represji strona sowiecka wszcz\u0119\u0142a szerok\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 propagandow\u0105 oczerniaj\u0105c\u0105 i wypaczaj\u0105c\u0105 niepodleg\u0142o\u015bciowe d\u0105\u017cenia przeciwnik\u00f3w PPR. G\u0142\u00f3wnym za\u015b wykonawc\u0105 dzia\u0142a\u0144 represyjnych by\u0142y wszystkie rodzaje wojsk wewn\u0119trznych ZSRR: si\u0142y NKWD i ochrony ty\u0142\u00f3w Armii Czerwonej, wojska pogranicza, oddzia\u0142y konwojowe i kolejowe, stra\u017c przemys\u0142owa. Wspiera\u0142y je organy rozpoznania wojskowego, kontrwywiad (tzw. SMIERSZ) i administracja wojenna armii sowieckiej (garnizony wojskowe i komendantury wojenne). W miar\u0119 up\u0142ywu czasu coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 zaczyna\u0142 odgrywa\u0107 tworzony w\u00a0po\u015bpiechu aparat przemocy (\u201ebezpiecze\u0144stwa publicznego\u201d) PKWN, organizowany i nadzorowany przez \u201edoradc\u00f3w\u201d z NKWD.<\/p>\r\n

Wiosn\u0105 1945 r. na terenie Polski formacje sowieckiego aparatu represji (razem z jednostkami Wojsk NKWD Ochrony Ty\u0142\u00f3w Czynnej Armii Czerwonej) liczy\u0142y ok. 35 tys. funkcjonariuszy i \u017co\u0142nierzy. W czerwcu 1945 r. spo\u015br\u00f3d 35 pu\u0142k\u00f3w wojsk NKWD a\u017c 15 znalaz\u0142o si\u0119 na terenie Polski; w tym samym czasie odpowiednio na terenie Rumunii i Bu\u0142garii 4 pu\u0142ki,\u00a0Austrii, W\u0119gier i Czechos\u0142owacji 6 i w niemieckiej strefie okupacyjnej 10 pu\u0142k\u00f3w. Z czasem og\u00f3\u0142em przeciwko polskiemu podziemiu dzia\u0142a\u0142o siedem sowieckich dywizji przeliczeniowych, w tym 62, 63 i 64 dywizje NKWD. Ta ostatnia jako pierwsza podj\u0119\u0142a dzia\u0142ania i pozostawa\u0142a w Polsce najd\u0142u\u017cej – do 1 marca 1947 r. Zosta\u0142a utworzona rozkazem NKWD ZSRR nr 001266 z 13 pa\u017adziernika 1944 r. w sk\u0142adzie wojsk NKWD ochrony ty\u0142\u00f3w jako specjalna \u201edywizja zbiorcza\u201d, przeznaczon\u0105 do walki \u201ez bandytyzmem\u201d, tj. polskim podziemiem zbrojnym. Jednostka zosta\u0142a sformowana bardzo szybko; 14 pa\u017adziernika 1944 r. liczy\u0142a 2.732 ludzi, a w dziesi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej jej stan osobowy wynosi\u0142 10.288 enkawudzist\u00f3w.<\/p>\r\n

Z dokument\u00f3w sowieckich wynika, \u017ce wymieniona wy\u017cej dywizja NKWD tylko latem 1945 r. przeprowadzi\u0142a 25 operacji bojowych przeciwko polskiemu podziemiu.<\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Walki z polskimi oddzia\u0142ami by\u0142y krwawe.\u00a0Wysokie straty polskich oddzia\u0142\u00f3w wynika\u0142y tak\u017ce z tego, i\u017c enkawudzi\u015bci zwykle dobijali rannych polskich partyzant\u00f3w. Oto wspomnienie \u0142\u0105czniczki z oddzia\u0142u mjr Kalenkiewicza \u201eKotwicza\u201d z bitwy pod Surkontami: \u201eA oni robili obch\u00f3d pola bitwy.\u00a0Naszych rannych, wszystkich: lekko rannych i ci\u0119\u017cko rannych, \u017cyj\u0105cych i nie \u017cyj\u0105cych , przebijali bagnetem. Wszystkich! Pami\u0119tam twarz kapitana Hatraka … patrzy\u0142 przytomnie … So\u0142dat pchn\u0105\u0142 go bagnetem w bok. Hatrak z\u0119by wyszczerzy\u0142, a on go w brzuch, w pier\u015b, kilka razy<\/em>.\u201d (Erdman J. \u201eDroga do Ostrej Bramy\u201d, Londyn 1984 r., s. 415.)<\/p>\r\n

W jednej z najwi\u0119kszych bitew, w czerwcu 1945 r., na Lubelszczy\u017anie, si\u0142y NKWD i UB rozbi\u0142y oddzia\u0142y mjra Mieczys\u0142awa Pazderskiego \u201eSzarego\u201d. Zgin\u0119\u0142o w\u00f3wczas oko\u0142o 200 \u017co\u0142nierzy NSZ i AK. W walkach w rejonie W\u0142odawy, w\u00a0dniach 6-9 marca 1945 r., zgin\u0119\u0142o 51 \u017co\u0142nierzy polskiego podziemia, a ko\u0142o Nahybia 24 marca strona polska straci\u0142a 24 zabitych; 29 kwietnia w rejonie Tro\u015bcianki – 13 zabitych Polak\u00f3w; 30\u00a0kwietnia pod Moczyd\u0142ami – 67, 13 maja pod Bujkami – 27. Cztery dni p\u00f3\u017aniej ko\u0142o wsi Bodaki funkcjonariusze NKWD zabili 50 polskich partyzant\u00f3w; 19 maja w okolicach Na\u0142\u0119czowa – 54, a 15 czerwca 1946 r. w rejonie Zwolenia 44. Walki obejmowa\u0142y niemal ca\u0142y kraj, szczeg\u00f3lnie du\u017co star\u0107 zbrojnych mia\u0142o miejsce w\u00a0Polsce centralnej i wschodniej, zw\u0142aszcza na terenach wiejskich, gdzie podziemie niepodleg\u0142o\u015bciowe by\u0142o najsilniejsze.<\/p>\r\n

Uzyskane z rosyjskich archiw\u00f3w dokumenty sowieckie ujawniaj\u0105 wiele nieznanych lub ukrywanych dot\u0105d fakt\u00f3w. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 chocia\u017cby dzia\u0142alno\u015b\u0107 specjalnej grupy operacyjnej podleg\u0142ej bia\u0142oruskim w\u0142adzom bezpiecze\u0144stwa, a\u00a0wys\u0142anej w drugiej po\u0142owie 1944 r. na Bia\u0142ostocczyzn\u0119. By\u0107 mo\u017ce \u015bwiadczy to o\u00a0zamiarze anektowania Podlasia do ZSRR (grup\u0119 bia\u0142oruskiego NKWD rozwi\u0105zano w grudniu 1944 r.). Przypomnijmy, i\u017c w rezultacie paktu Ribbentrop – Mo\u0142otow Bia\u0142ostockie zosta\u0142o w\u0142\u0105czone do Bia\u0142oruskiej SRR, a Bia\u0142ystok og\u0142oszono stolic\u0105 tzw. Zachodniej Bia\u0142orusi. W 1944 r., kiedy to wojska sowieckie ponownie wkroczy\u0142y na Bia\u0142ostocczyzn\u0119, pojawi\u0142a si\u0119 uzasadniona obawa, \u017ce powt\u00f3rzy si\u0119 sytuacja z 1939 r. Ta \u015bwiadomo\u015b\u0107 mia\u0142a ogromny wp\u0142yw na zaci\u0119to\u015b\u0107 oporu polskiego podziemia na Podlasiu.<\/p>\r\n

Innym zadaniem realizowanym przez si\u0142y sowieckie by\u0142y akcje przeciwko fali bunt\u00f3w i dezercji, jakie mia\u0142y miejsce w wojsku podporz\u0105dkowanym PKWN. By\u0142 to powa\u017cny problem, skoro \u017ar\u00f3d\u0142a oficjalne podawa\u0142y, i\u017c w latach 1943-1948 z szereg\u00f3w \u201eludowego\u201d WP zdezerterowa\u0142o 24.109 \u017co\u0142nierzy i oficer\u00f3w, z czego w samym 1945 r. 13.950. W\u015br\u00f3d nich by\u0142 por. Miko\u0142aj Szeremietiew, m\u00f3j ojciec.<\/p>\r\n

W nocy z 12 na 13 pa\u017adziernika 1944 r. z 2. Armii LWP zdezerterowa\u0142 ca\u0142y 31 pu\u0142k piechoty; 3 marca 1945 r. ze szko\u0142y oficerskiej w Che\u0142mie zdezerterowa\u0142o 300 \u017co\u0142nierzy, a\u00a0dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej dosz\u0142o do dezercji batalionu zapasowego 9 DP; 22 kwietnia podobnie post\u0105pi\u0142 inny batalion zapasowy stacjonuj\u0105cy w Lubaczowie. Sta\u0142 si\u0119 on zal\u0105\u017ckiem trzech le\u015bnych oddzia\u0142\u00f3w AK, a po rozwi\u0105zaniu Armii Krajowej \u017co\u0142nierze ci znale\u017ali si\u0119 w Zrzeszeniu Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107 (WiN).\u00a0Noc\u0105 z 3 na 4 maja zbuntowa\u0142 si\u0119 batalion z 6 zapasowego pp., a jego \u017co\u0142nierze wraz z dow\u00f3dc\u0105 do\u0142\u0105czyli do operuj\u0105cej na Bia\u0142ostocczy\u017anie V Brygady Wile\u0144skiej AK dowodzonej przez mjr Zygmunta Szendzielarza \u201e\u0141upaszk\u0119\u201d.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Nie mo\u017cna w\u0105tpi\u0107, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo polskie przyj\u0119\u0142o z\u00a0ulg\u0105 koniec drugiej wojny \u015bwiatowej i\u00a0usuni\u0119cie okupanta niemieckiego z polskich ziem. Wszyscy chcieli powrotu do normalno\u015bci i by\u0142o oczywiste, i\u017c najwa\u017cniejsz\u0105 spraw\u0105 b\u0119dzie odbudowanie kraju ze zniszcze\u0144 wojennych. Rzeczywisto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 jednak inna. W\u0142adze PPR podj\u0119\u0142y bezwzgl\u0119dn\u0105 walk\u0119 z wszystkimi, kt\u00f3rzy nie chcieli godzi\u0107 si\u0119 na uzale\u017cnienie Polski od Zwi\u0105zku Sowieckiego. Represje aparatu bezpiecze\u0144stwa wywo\u0142a\u0142y op\u00f3r i walka zbrojna toczy\u0142a si\u0119 prawie na ca\u0142ym terytoriom Polski. Okre\u015blano j\u0105 czasem nieprecyzyjnym terminem \u201ewojna domowa\u201d, co ma podkre\u015bla\u0107 rodzimy charakter konfliktu i swoist\u0105 r\u00f3wnoprawno\u015b\u0107 racji obu stron.\u00a0Jak zauwa\u017cy\u0142 Jerzy \u0141ojek, wojna domowa \u201emo\u017ce zaistnie\u0107 w warunkach zbrojnego starcia dw\u00f3ch mniej wi\u0119cej r\u00f3wnowa\u017cnych liczebnie i politycznie si\u0142 w kraju – jak np. w USA w latach 1861-1865 lub w Hiszpanii lat 1936-1939; po kl\u0119sce jednej ze stron w rzeczywistej wojnie domowej nast\u0119puje nieuchronnie pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej pojednanie i wzajemne uznanie politycznych racji przez obu walcz\u0105cych<\/em>.\u201d (\u0141ojek J. \u201eKalendarz Historyczny. Polemiczna historia Polski\u201d, Warszawa 1994 r.) W warunkach polskich\u00a0by\u0142o to nier\u00f3wne starcie obro\u0144c\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bci Polski z przewa\u017caj\u0105cymi si\u0142ami dzia\u0142aj\u0105cymi w interesie obcego mocarstwa i korzystaj\u0105cymi z jego poparcia. O zwyci\u0119stwie PPR w starciu z przeciwnikami nie przes\u0105dzi\u0142a si\u0142a racji politycznych nowej w\u0142adzy, ale si\u0142a zbrojna sowieckiego protektora i zastosowany terror.<\/p>\r\n

W\u0142adze \u201ePolski Lubelskiej\u201d si\u0119gn\u0119\u0142y po \u015brodki przypominaj\u0105ce cz\u0119sto metody stosowane przez okupanta hitlerowskiego (pacyfikacje, publiczne egzekucje, rozstrzeliwanie zak\u0142adnik\u00f3w, aresztowania przypadkowych os\u00f3b ze \u015brodowisk podejrzewanych o wrogo\u015b\u0107 do nowej w\u0142adzy, np. w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy). W listopadzie 1945 r. w\u0142adze PPR zdecydowa\u0142y o utworzeniu przymusowych oboz\u00f3w pracy, w kt\u00f3rych warunki egzystencji przypomina\u0142y sytuacj\u0119 wi\u0119\u017ani\u00f3w w obozach hitlerowskich i sowieckich. Zorganizowano Centralne Obozy Pracy (Ostrowiec \u015awi\u0119tokrzyski, Miel\u0119cin, S\u0142upsk, Pu\u0142tusk, Siemianowice \u015al\u0105skie, I\u0142awa, Bia\u0142ystok, Potulice, Strzelce Opolskie, Jaworzno, Rusk, Kamienna G\u00f3ra) i liczne podobozy w kt\u00f3rych w okresie 1946-1955 zamkni\u0119to trzysta tysi\u0119cy ludzi. Byli oni pozbawieni prawa do obrony, osadzani bez wyroku s\u0105dowego, na mocy \u201edecyzji administracyjnej\u201d specjalnych trzyosobowych komisji z tzw. partyjnego aktywu. Wi\u0119\u017ani\u00f3w kierowano do rujnuj\u0105cej zdrowie<\/a> pracy w kamienio\u0142omach, kopalniach, przy wydobyciu uranu. W\u015br\u00f3d zmuszanych do ci\u0119\u017ckiej pracy byli nieletni, kobiety w ci\u0105\u017cy, ludzie w podesz\u0142ym wieku.<\/p>\r\n

Dlatego polskie o\u015brodki polityczne uwa\u017ca\u0142y, \u017ce w Polsce ustanowiono now\u0105 okupacj\u0119: po niemieckiej sowieck\u0105. Takie przekonanie wywiera\u0142o du\u017cy wp\u0142yw na postawy i zachowania du\u017cej liczby Polak\u00f3w. Zniech\u0119ca\u0142o do pracy przy odbudowie kraju. Je\u017celi nawet nie wszyscy orientowali si\u0119 jakie s\u0105 cele i zamiary ugrupowa\u0144 dzia\u0142aj\u0105cych w konspiracji, to ka\u017cdy widzia\u0142 wszechobecny terror i zbrodnie pope\u0142niane przez NKWD i polskich stronnik\u00f3w Stalina. Dlatego mimo licznych zabieg\u00f3w PPR nie mog\u0142a poszczyci\u0107 si\u0119 zbyt wielkim poparciem w spo\u0142ecze\u0144stwie polskim. Wymownym faktem obrazuj\u0105cym postawy i nastroje spo\u0142ecze\u0144stwa mog\u0105 stanowi\u0107 dane dotycz\u0105ce tzw. amnestii. Pokazuj\u0105 one, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ujawniaj\u0105cych si\u0119 cz\u0142onk\u00f3w podziemia i jego \u017co\u0142nierzy pochodzi\u0142a ze \u015brodowisk wiejskich i robotniczych, co m\u00f3wi\u0142o o marnym poparciu w\u0142adzy \u201eludowej\u201d przez polski lud.\u00a0Wed\u0142ug oficjalnych danych og\u0142oszonych w PRL oko\u0142o 80% ujawniaj\u0105cych si\u0119 \u017co\u0142nierzy podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego stanowili ch\u0142opi, kilkana\u015bcie procent robotnicy, a jedynie kilka procent pochodzi\u0142o ze \u015brodowisk inteligenckich. Dlatego dow\u00f3dztwo KBW twierdzi\u0142o, \u017ce w Polsce toczy\u0142a si\u0119 swoista \u201ewojna ch\u0142opska\u201d.<\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Wed\u0142ug danych Informacji Wojskowej na pocz\u0105tku 1946 r. si\u0142y podziemia zbrojnego wynosi\u0142y oko\u0142o 18.000 ludzi (Ministerstwo Bezpiecze\u0144stwa Publicznego ocenia\u0142o stan oddzia\u0142\u00f3w zbrojnych na 30-35 tys. ludzi). Mo\u017cna wi\u0119c przyj\u0105\u0107, \u017ce podziemie liczy\u0142o jakie\u015b 20-30 tys. partyzant\u00f3w uczestnicz\u0105cych bezpo\u015brednio czynnie w walce zbrojnej w oko\u0142o 100 zorganizowanych oddzia\u0142ach. Kwestia liczebno\u015bci podziemia zbrojnego wymaga dalszych bada\u0144. Stany by\u0142y p\u0142ynne, a oddzia\u0142y rozbijane przez aparat represji odradza\u0142y si\u0119. Kolejne amnestie wprawdzie powodowa\u0142y zmniejszenie podziemia, ale nast\u0119puj\u0105ce p\u00f3\u017aniej aresztowania i represje wobec ujawniaj\u0105cych si\u0119 ponownie wyp\u0119dza\u0142y ludzi do lasu. Bior\u0105c pod uwag\u0119 liczb\u0119 os\u00f3b ujawniaj\u0105cych si\u0119 w kolejnych amnestiach, wielko\u015b\u0107 si\u0142 skierowanych do zwalczania podziemia i dane MSW nale\u017cy przyj\u0105\u0107, i\u017c podziemie zbrojne musia\u0142o liczy\u0107 wi\u0119cej ni\u017c 30 tys. ludzi.<\/p>\r\n

Na podstawie opracowa\u0144 historycznych, zw\u0142aszcza og\u0142oszonych po 1989\u00a0r., a tak\u017ce prasy i dokument\u00f3w archiwalnych mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 akcji zbrojnych podziemia mia\u0142a charakter samoobrony. By\u0142y to uderzenia na wi\u0119zienia, areszty i obozy, gdzie przetrzymywano \u017co\u0142nierzy niepodleg\u0142o\u015bciowych formacji zbrojnych. Atakowano i rozbijano siedziby urz\u0119d\u00f3w Bezpiecze\u0144stwa Publicznego (UB) i posterunki MO. Likwidowano agent\u00f3w, donosicieli i\u00a0funkcjonariuszy aparatu represji. By\u0142y te\u017c przypadki zbrojnego zajmowanie miejscowo\u015bci przez oddzia\u0142y partyzanckie dla popularyzowania hase\u0142 niepodleg\u0142o\u015bciowych w\u015br\u00f3d mieszkaj\u0105cej tam ludno\u015bci. Dla zdobycia zaopatrzenia podejmowano akcje przejmowania magazyn\u00f3w i plac\u00f3wek handlowych. W tym ostatnim przypadku zapewne cz\u0119\u015b\u0107 tych zdarze\u0144 by\u0142a dzie\u0142em pospolitych przest\u0119pc\u00f3w, ale trudno to jednoznacznie stwierdzi\u0107, skoro propaganda PPR nazywa\u0142a partyzant\u00f3w bandytami i uwa\u017ca\u0142 ich za kryminalist\u00f3w. Wymaga zbadania zjawisko fa\u0142szywych oddzia\u0142\u00f3w podziemia, tworzonych przez NKWD i UB, cz\u0119sto spo\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w by\u0142ej partyzantki komunistycznej. Oddzia\u0142y te, udaj\u0105c formacje podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego dopuszcza\u0142y si\u0119 morderstw i rabunk\u00f3w, aby zra\u017ca\u0107 ludno\u015b\u0107 do podziemia. Dekonspirowa\u0142y te\u017c zwolennik\u00f3w podziemia w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej.<\/p>\r\n

Dost\u0119pne dane m\u00f3wi\u0105, \u017ce od 1 wrze\u015bnia 1944 r. do ko\u0144ca 1945 r. w Polsce mia\u0142o miejsce ponad 12 tys. r\u00f3\u017cnorodnych akcji zbrojnych, podczas kt\u00f3rych zgin\u0119\u0142o 7.372\u00a0osoby, w tym 529 funkcjonariuszy UB i MO, 429\u00a0\u017co\u0142nierzy armii sowieckiej (g\u0142\u00f3wnie z wojsk wewn\u0119trznych NKWD) oraz 303 \u017co\u0142nierzy WP.<\/p>\r\n

Zasad\u0105 stosowan\u0105 przez podziemie by\u0142o rozbrajanie \u017co\u0142nierzy LWP i zwalnianie. Znamy wiele przyk\u0142ad\u00f3w, gdy tacy \u017co\u0142nierze wst\u0119powali do oddzia\u0142u, kt\u00f3ry ich wzi\u0105\u0142 do niewoli. Zabitymi byli na og\u00f3\u0142 ci wojskowi, kt\u00f3rzy gin\u0119li podczas walki z partyzantami.<\/p>\r\n

Najwi\u0119ksze nasilenie dzia\u0142a\u0144 podziemia notowano w wojew\u00f3dztwach wschodnich i centralnych tj. bia\u0142ostockim, lubelskim, rzeszowskim, warszawskim, krakowskim, kieleckim, \u0142\u00f3dzkim i \u015bl\u0105sko-d\u0105browskim. By\u0142y rejony, np. na Podhalu, ca\u0142kowicie opanowane przez partyzant\u00f3w.<\/p>\r\n

W\u0142adze PPR uzna\u0142y, \u017ce wobec rozmiar\u00f3w oporu, do jego zduszenia nale\u017cy skierowa\u0107 wi\u0119ksze si\u0142y. Dot\u0105d sk\u0142ada\u0142y si\u0119 one z aparatu UB – wraz z batalionem Wojsk Wewn\u0119trznych rozwijanym w brygad\u0119, milicji obywatelskiej (MO), s\u0142u\u017cby ochrony kolei i stra\u017cy przemys\u0142owej. \u201eW czasie przemarszu na ziemie polskie 4 sierpnia 1944 r. Polski Samodzielny Batalion Specjalny na rozkaz Naczelnego Dow\u00f3dcy WP zosta\u0142 podporz\u0105dkowany kierownikowi resortu bezpiecze\u0144stwa publicznego. Dla batalionu oznacza\u0142o to zako\u0144czenie dotychczasowej dzia\u0142alno\u015bci szkoleniowej o charakterze specjalnym i\u00a0przej\u015bcie do wykonywania nowych zada\u0144 wynikaj\u0105cych z potrzeb organ\u00f3w bezpiecze\u0144stwa<\/em>.\u201d. (\u201eZ walk przeciwko zbrojnemu podziemiu 1944-1947\u201d, pod. red. Marii Turlejskiej, Warszawa 1966)<\/p>\r\n

Sk\u0142ad osobowy tych s\u0142u\u017cb – poza oddzia\u0142em wojsk wewn\u0119trznych – by\u0142 do\u015b\u0107 przypadkowy, s\u0142abo wyszkolony, ma\u0142o dyspozycyjny oraz niedostatecznie uzbrojony i wyposa\u017cony. W tym stanie rzeczy by\u0142o oczywistym, \u017ce dla zlikwidowania podziemia by\u0142y to si\u0142y niewystarczaj\u0105ce. W celu ich wzmocnienia w dniu 24 maja 1945 r. powo\u0142ano Korpus Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego (KBW), formacj\u0119 wojskow\u0105 podleg\u0142\u0105 ministrowi bezpiecze\u0144stwa publicznego. W ten spos\u00f3b kierownictwo PPR na wz\u00f3r sowiecki stworzy\u0142o odr\u0119bne wojska wewn\u0119trzne przeznaczone do pacyfikowania w\u0142asnego spo\u0142ecze\u0144stwa. KBW powsta\u0142o na bazie frontowych jednostek WP. Jego trzonem by\u0142a 4 Dywizja Piechoty. Nie by\u0142a to decyzja popularna w\u015br\u00f3d oficer\u00f3w i \u017co\u0142nierzy dywizji. Walka z w\u0142asnym spo\u0142ecze\u0144stwem by\u0142a jednak czym\u015b zasadniczo r\u00f3\u017cnym od walki na froncie, z Niemcami. O stanie nastroj\u00f3w \u017co\u0142nierzy skierowanych do KBW \u015bwiadczy\u0142y liczne dezercje, tak\u017ce ca\u0142ych jednostek, np. w 3 brygadzie KBW. Czytamy w opracowaniu Turlejskiej: \u201e1 maja z Bi\u0142goraja zdezerterowa\u0142 samodzielny batalion operacyjny KBW. R\u00f3wnie\u017c 2 samodzielny batalion w Lubaczowie 23 kwietnia 1945 r. zdezerterowa\u0142 z broni\u0105. … Te wypadki przyspieszy\u0142y reorganizacj\u0119 3 Brygady i jej rozwi\u0105zanie.<\/em>\u201d Ponadto wi\u0119kszo\u015b\u0107 oficer\u00f3w i \u017co\u0142nierzy liczy\u0142o, \u017ce po zako\u0144czeniu wojny zostan\u0105 zdemobilizowani i wr\u00f3c\u0105 do dom\u00f3w.<\/p>\r\n

Kolejnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem, kt\u00f3re wed\u0142ug w\u0142adz warunkowa\u0142o skuteczno\u015b\u0107 w zwalczaniu podziemia by\u0142o uszczelnienie granic. Polskiej granicy wschodniej pilnowali sowieccy pogranicznicy. Pozosta\u0142e odcinki graniczne, zw\u0142aszcza zachodnia i po\u0142udniowa, mia\u0142y by\u0107 strze\u017cona przez si\u0142y polskie. Mia\u0142o to uniemo\u017cliwi\u0107 przenikanie przez granic\u0119 kurier\u00f3w z Zachodu oraz os\u00f3b zagro\u017conych aresztowaniem i usi\u0142uj\u0105cych wydosta\u0107 si\u0119 poza granice Polski.<\/p>\r\n

Wojska Ochrony Pogranicza (WOP) utworzono 13 wrze\u015bnia 1945 r. Tak\u017ce ta formacja by\u0142a tworzona na bazie jednostek frontowych WP. I w tym wypadku w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy wyst\u0119powa\u0142y nastroje podobne jak w przypadku utworzenia KBW. Metoda utworzenia WOP te\u017c by\u0142a podobna – stosowna decyzja rz\u0105du i rozkaz dow\u00f3dztwa.<\/p>\r\n

Dzia\u0142aniom operacyjnym jednostek bojowych WP przeciwko podziemiu zbrojnemu towarzyszy\u0142y liczne akcje propagandowe, z wykorzystaniem radia i prasy oraz ogromnych ilo\u015bci ulotek i plakat\u00f3w.<\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Aparat polityczno-wychowawczy wojska organizowa\u0142 wiece i r\u00f3\u017cnorodne spotkania z ludno\u015bci\u0105. Do dzia\u0142alno\u015bci tej skierowano specjalne grupy agitacyjne kierowane przez oficer\u00f3w politycznych. Usi\u0142owano te\u017c r\u00f3\u017cnymi zabiegami sk\u0142oni\u0107 \u017co\u0142nierzy podziemia do zaprzestania walki. W tym celu dnia 2 sierpnia 1945 r. og\u0142oszono amnesti\u0119, licz\u0105c, \u017ce spowoduje ona os\u0142abienie oporu. Ujawni\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas ponad 42 tys. cz\u0142onk\u00f3w organizacji konspiracyjnych. Wielu dow\u00f3dc\u00f3w uzna\u0142o, i\u017c dalsza walka jest beznadziejna i zaprzesta\u0142o jej. Z las\u00f3w wychodzi\u0142y oddzia\u0142y, zdawa\u0142y bro\u0144, a ich \u017co\u0142nierze liczyli, \u017ce b\u0119d\u0105 mogli wr\u00f3ci\u0107 do dom\u00f3w i swych rodzin. Ale jednocze\u015bnie byli i tacy, kt\u00f3rzy nie wierzyli w obietnice w\u0142adz. I wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to oni mieli racj\u0119. Aresztowania w\u015br\u00f3d ujawnionych potwierdzi\u0142y nieufno\u015b\u0107 \u201enieprzejednanych\u201d i spowodowa\u0142y ponowny wzrost si\u0142 konspiracyjnych. Odtwarzano rozwi\u0105zane oddzia\u0142y, walki przybra\u0142y na sile.<\/p>\r\n

W drugiej po\u0142owie sierpnia 1945 r. jednostki liniowe WP otrzyma\u0142y rozkazy podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 bojowych w przydzielonych im rejonach odpowiedzialno\u015bci. Rozkazy skierowano do dow\u00f3dztw 15 i 18 DP, a tak\u017ce wydzielonych si\u0142 z pi\u0119ciu innych dywizji (5, 11, 12 i 14 DP). Aktywny udzia\u0142 w zwalczaniu podziemia bra\u0142a te\u017c Brygada Pancerna im. Westerplatte znana Polakom z ci\u0105gle powtarzanego w TVP\u00a0serialu \u201eCzterej pancerni i pies\u201d.<\/p>\r\n

Wojska te przeczesywa\u0142y teren, blokowa\u0142y wybrane sektory, wykonywa\u0142y zasadzki oraz uderzenia w rejony dzia\u0142a\u0144 oddzia\u0142\u00f3w podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego. Mimo u\u017cycia znacznych ilo\u015bci wojska nie uzyskano jednak oczekiwanych rezultat\u00f3w. Kierownictwo PPR i dow\u00f3dztwo WP nie kry\u0142y swego niezadowolenia z tego stanu rzeczy.<\/p>\r\n

Przyczyny niepowodze\u0144 by\u0142y r\u00f3\u017cne. Przede wszystkim trudno by\u0142o wywo\u0142a\u0107 w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy akceptacj\u0119 i zrozumienie dla walki z podziemiem. Byli w nim cz\u0119sto koledzy, znajomi i bliscy oficer\u00f3w oraz \u017co\u0142nierzy, a cele podziemia, w konfrontacji z tym, co robili Sowieci, uznawano powszechnie za s\u0142uszne. Obok tego w dzia\u0142aniach ujawnia\u0142y si\u0119 du\u017ce s\u0142abo\u015bci planistyczno-organizacyjne, taktyczno-operacyjne, materia\u0142owo-techniczne i zaopatrzeniowe. Tak\u017ce system dowodzenia dzia\u0142aniami by\u0142 wadliwy i mia\u0142 wiele s\u0142abo\u015bci. Bardzo cz\u0119stym zjawiskiem na terenie \u201eoczyszczonym\u201d z podziemia by\u0142a sytuacja, gdy PPR nie udawa\u0142o si\u0119 powo\u0142a\u0107 do \u017cycia organ\u00f3w w\u0142adzy terenowej i nie mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 ch\u0119tnych do wst\u0105pienia w szeregi MO. W dow\u00f3dztwie WP przeanalizowano t\u0119 sytuacj\u0119, przeprowadzono liczne odprawy i szkolenia. Dokonano te\u017c zmian kadrowych oraz organizacyjnych (w tym dyslokacyjnych). Bezpo\u015brednio w teren wys\u0142ano do\u015bwiadczonych oficer\u00f3w ze Sztabu Generalnego WP oraz\u00a0z dow\u00f3dztw okr\u0119g\u00f3w wojskowych. Przy czym si\u0119gni\u0119to po wojskowych wywodz\u0105cych si\u0119 z armii Drugiej Rzeczypospolitej. W\u0142adze komunistyczne wykorzystywa\u0142y propagandowo fakt, \u017ce w likwidacji podziemia brali udzia\u0142 wojskowi z okresu II RP, np. genera\u0142owie Bruno Olbrycht, przed wojn\u0105 komendant Centrum Wyszkolenia Piechoty, a po wojnie w KBW, Gustaw Paszkiewicz, w kampanii wrze\u015bniowej dow\u00f3dca 12 DP, w LWP dowodzi\u0142 18 DP i by\u0142 szefem urz\u0119du wojew\u00f3dzkiego UB w Bia\u0142ymstoku, Stefan Mossor, znany teoretyk sztuki wojennej, w marcu 1946 r. dow\u00f3dca GO \u201eWis\u0142a\u201d zwalczaj\u0105cej UPA (szefem sztabu Grupy by\u0142 sowiecki oficer sztabowy p\u0142k Michai\u0142 Chyli\u0144ski). Mieli oni skontrolowa\u0107 jednostki skierowane do walki z podziemiem i udzieli\u0107 pomocy ich dow\u00f3dcom w organizacji dzia\u0142a\u0144 pacyfikacyjnych. Z czasem podj\u0119te kroki rzeczywi\u015bcie spowodowa\u0142y popraw\u0119 skuteczno\u015bci akcji represyjnych wykonywanych przez wojsko.<\/p>\r\n

W ko\u0144cu 1946 r. powo\u0142ano Pa\u0144stwow\u0105 Komisj\u0119 Bezpiecze\u0144stwa (PKB), kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 organem uzgadniaj\u0105cym (koordynuj\u0105cym) dzia\u0142ania wojska milicji i UB. Komisja ta mia\u0142a szerokie uprawnienia w tym prawo zg\u0142aszania odno\u015bnych rozwi\u0105za\u0144 w\u0142adzom pa\u0144stwowym. W celu dalszego usprawnienia akcji likwidacyjnej podziemia podzielono obszar kraju na czterna\u015bcie tzw. stref bezpiecze\u0144stwa. W\u00a0ka\u017cdej strefie powo\u0142ano miejscowe Komitety Bezpiecze\u0144stwa. \u0141\u0105cznie do dyspozycji Komisji oddano ogromne si\u0142y, licz\u0105ce w r\u00f3\u017cnych miesi\u0105cach od 150 do 180 tys. ludzi (\u017co\u0142nierzy, milicjant\u00f3w, funkcjonariuszy UB). W razie konieczno\u015bci przewidywano wzmocnienie tych si\u0142 dalszymi jednostkami wojska, KBW, a tak\u017ce WOP oraz utworzonej\u00a0w lutym 1946 r. Ochotniczej Rezerwy MO (ORMO).<\/p>\r\n

Mimo poczynionych zmian organizacyjnych i zmobilizowania ogromnych si\u0142 op\u00f3r podziemia trwa\u0142. \u0179r\u00f3d\u0142a oficjalne (komunistyczne) podawa\u0142y, \u017ce tylko w kwietniu 1946 r. mia\u0142o miejsce ponad 700 akcji zbrojnych podziemia, w maju – oko\u0142o 370. W drugiej po\u0142owie roku liczba star\u0107 zbrojnych na terenie ca\u0142ego kraju przekroczy\u0142a 5.700. W ca\u0142ym 1946 r. mia\u0142o miejsce ponad 9 tys. takich zdarze\u0144. W wyniku wspomnianych star\u0107 zbrojnych i walk zgin\u0119\u0142o ponad 1.600 os\u00f3b, a ponad 400 by\u0142o rannych.<\/p>\r\n

Jednak zmasowana akcja represyjna, ale tak\u017ce gasn\u0105ca nadzieja na odzyskanie wolno\u015bci powodowa\u0142y s\u0142abni\u0119cie konspiracji. By\u0142 to kolejny rok konspirowania ludzi, kt\u00f3rzy mieli za sob\u0105 walk\u0119 z okupantem niemieckim –\u00a0w WiN byli partyzanci, kt\u00f3rzy poszli do konspiracji jeszcze w 1939 r. W maju 1947 r. wed\u0142ug danych UB istnia\u0142o w kraju jeszcze 30-35 oddzia\u0142\u00f3w podziemia, licz\u0105cych \u0142\u0105cznie oko\u0142o 450 partyzant\u00f3w. Oddzia\u0142y te prowadzi\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 w takich rejonach, jak Ostro\u0142\u0119ka, Lubart\u00f3w, W\u0142odawa, Nowy Targ. Te same \u017ar\u00f3d\u0142a UB zawieraj\u0105 informacje o dzia\u0142alno\u015bci podaj\u0105cych si\u0119 za podziemie grup rabunkowych (36 – licz\u0105cych 190 ludzi). Trudno ustali\u0107, wed\u0142ug jakich kryteri\u00f3w dokonano takiego rozr\u00f3\u017cnienia i czy rzeczywi\u015bcie by\u0142y to grupy bandyckie. Nie by\u0142oby to jednak niczym dziwnym bo w \u00f3wczesnych warunkach dzia\u0142ali tak\u017ce zwykli przest\u0119pcy i musia\u0142y mie\u0107 miejsce przypadki demoralizacji w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w podziemia.<\/p>\r\n

Zmniejszaj\u0105ca si\u0119 liczba oddzia\u0142\u00f3w podziemia zbrojnego (od po\u0142owy 1947 r.) sprawia\u0142a, \u017ce udzia\u0142 jednostek WP w akcjach represyjnych by\u0142 coraz mniejszy. Nie oznacza to jednak, i\u017c podziemie uleg\u0142o ca\u0142kowitej likwidacji, np. jeszcze w czwartym kwartale 1948 r. KBW przeprowadzi\u0142o ponad 7.700 akcji bojowych w kt\u00f3rych zgin\u0119\u0142o 71 partyzant\u00f3w, a prawie 4.200 os\u00f3b podejrzewanych o sprzyjanie podziemiu aresztowano. Istnia\u0142y nadal nieliczne kilkuosobowe oddzia\u0142y, kt\u00f3re walczy\u0142y jeszcze w latach 50. Ostatnim \u017co\u0142nierzem podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego by\u0142 sier\u017cant J\u00f3zef Franczak \u201eLalu\u015b\u201d, kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 walk\u0119 we wrze\u015bniu 1939 r., a zgin\u0105\u0142 zdradzony przez konfidenta i otoczony przez SB w pa\u017adzierniku 1963 r (sic.!).<\/p>\r\n

\"\"\u00a0<\/p>\r\n

Ostatni partyzant Niepodleg\u0142ej\u00a0J\u00f3zef Franczak<\/em><\/p>\r\n

Jednak mo\u017cliwo\u015bci wi\u0119kszych i spektakularnych akcji zbrojnych, przy du\u017cym zag\u0119szczeniu terenu wojskiem i milicj\u0105 oraz przy rozbudowanym aparacie represji UB, coraz \u015bci\u015blej kontroluj\u0105cym spo\u0142ecze\u0144stwo, zmala\u0142y do tego stopnia, \u017ce likwidacj\u0119 istniej\u0105cego jeszcze podziemia mog\u0142y doko\u0144czy\u0107 jednostki KBW oraz funkcjonariusze MO i UB.<\/p>\r\n

S\u0142abn\u0105cy op\u00f3r zbrojny podziemia sta\u0142 si\u0119 dla w\u0142adz PPR sygna\u0142em do podj\u0119cia aresztowa\u0144 na wielk\u0105 skal\u0119 ujawnionych i ukrywaj\u0105cych si\u0119 przeciwnik\u00f3w. Przygotowaniem do tego by\u0142y g\u0142\u0119bokie zmiany kadrowe w personelu wi\u0119ziennym – w 1946 r. usuni\u0119to ze s\u0142u\u017cby wszystkich przedwojennych funkcjonariuszy wi\u0119ziennictwa i wielu z nich nast\u0119pnie aresztowano. W latach 1947-49 organa \u201ebezpiecze\u0144stwa\u201d zamyka\u0142y w aresztach i wi\u0119zieniach rocznie 30-35 tys. os\u00f3b. W grudniu 1950 r. liczba aresztowanych za przynale\u017cno\u015b\u0107 do organizacji antykomunistycznych wzros\u0142a w stosunku do 1949 r. o 30%. Wi\u0119zienia zape\u0142ni\u0142y si\u0119 tysi\u0105cami osadzonych (w 1949 r. ponad 150 tys. os\u00f3b). By\u0142 to ostatni etap planu likwidacji zbrojnego oporu przed zniewoleniem Polski. Planu zrealizowanego tak\u017ce przy znacznym udziale wojska.<\/p>\r\n

Dramatyczny by\u0142 bilans walk polskiego podziemia zbrojnego wymuszonych represjami NKWD i UB. W okresie PRL oceniano, \u017ce w latach 1944-1948 og\u00f3\u0142em zgin\u0119\u0142o ponad 22.500 os\u00f3b. W tej liczbie po stronie komunistycznej mia\u0142o zgin\u0105\u0107 oko\u0142o 14.000, w tym ponad 6.000 funkcjonariuszy UB, MO i ORMO, prawie 5.000 cywilnych pracownik\u00f3w aparatu w\u0142adzy, a tak\u017ce co najmniej 2.500 \u017co\u0142nierzy (g\u0142\u00f3wnie z KBW). W\u015br\u00f3d wojskowych na liczb\u0119 zabitych w du\u017cym stopniu sk\u0142ada\u0142y si\u0119 straty poniesione w walkach z oddzia\u0142ami Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (997 \u017co\u0142nierzy). Bezpo\u015brednie straty podziemia zbrojnego historycy PRL oszacowali na ponad 8.000 zabitych. Inne dane zamieszczono w publikacji \u201eKsi\u0119ga pami\u0119ci poleg\u0142ych funkcjonariuszy SB, MO i ORMO\u201d, wyd. 1971 r. Wed\u0142ug zamieszczonych tam danych, w latach 1944-48 zgin\u0119\u0142o 4.018 milicjant\u00f3w, 1.615 ubowc\u00f3w i\u00a0495 ormowc\u00f3w, natomiast \u017co\u0142nierzy mia\u0142o zgina\u0107: 2.756 z WP, 628 z KBW i 336 WOP. \u0141\u0105cznie z osobami cywilnymi (cz\u0142onkowie PPR) zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 10 tys. os\u00f3b, a pod doliczeniu \u017co\u0142nierzy sowieckich oko\u0142o 18 tys.<\/p>\r\n

Liczba ta nie obejmuje os\u00f3b aresztowanych i zamordowanych przez UB – tak\u017ce na mocy wyrok\u00f3w s\u0105dowych, ani aresztowanych przez NKWD, wywiezionych i cz\u0119sto zamordowanych w Zwi\u0105zku Sowieckim. Ocenia si\u0119, \u017ce na terenie \u201ePolski Lubelskiej\u201d aresztowano i wywieziono do ZSRR ponad 50 tys. obywateli polskich podejrzewanych o przynale\u017cno\u015b\u0107 do podziemia.<\/p>\r\n

Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce sytuacja polityczna Polski po zako\u0144czeniu drugiej wojny \u015bwiatowej by\u0142a trudna i wielu polskich patriot\u00f3w znalaz\u0142o si\u0119 w sytuacji bez wyj\u015bcia. Ich wierno\u015b\u0107 idea\u0142om wolno\u015bci i niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142a w oczach komunistycznej w\u0142adzy dowodem przest\u0119pstwa. I za to wielu zap\u0142aci\u0142o najwy\u017csz\u0105 cen\u0119, cen\u0119 swego \u017cycia.<\/p>\r\n

Udzia\u0142 jednostek (ludowego) Wojska Polskiego w zwalczaniu podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego jest najciemniejsz\u0105 kart\u0105 w dziejach si\u0142 zbrojnych PRL. Zw\u0142aszcza, \u017ce kierownictwo PPR u\u017cy\u0142o do walki z podziemiem jednostek WP, kt\u00f3re w czasie wojny bohatersko walczy\u0142y z Niemcami. Po zako\u0144czeniu wojny to wojsko zosta\u0142o przekszta\u0142cone w narz\u0119dzie totalitarnej w\u0142adzy s\u0142u\u017c\u0105cej obcemu mocarstwu. Zgodnie z rozkazami Stalina, w imi\u0119 interes\u00f3w Zwi\u0105zku Sowieckiego, Ludowe Wojsko Polskie uczestniczy\u0142o w dzia\u0142aniach s\u0142u\u017c\u0105cych zniewoleniu narodu, kt\u00f3rego powinno by\u0142o przed niewol\u0105 broni\u0107. Wojsko wykonuj\u0105ce takie rozkazy sta\u0142o si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em zagro\u017cenia dla d\u0105\u017ce\u0144 i aspiracji polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. By\u0142o to dzia\u0142anie sprzeczne z polskim interesem narodowym i etosem s\u0142u\u017cby wojska pa\u0144stwu i narodowi polskiemu.<\/p>\r\n

\"\"\u00a0<\/p>\r\n

Chwa\u0142a Bohaterom Niepodleg\u0142ej<\/strong><\/p>\r\n

cz\u0119\u015bc II<\/h2>\r\n

Si\u0142y zbrojne PRL w akcjach propagandowych i pacyfikacyjnych PPR\/PZPR.<\/p>\r\n

\"\"<\/a>\u201eW\u0142a\u015bciwe poj\u0119ty patriotyzm \u0142\u0105czy si\u0119 nierozerwalnie z internacjonalizmem, z poczuciem g\u0142\u0119bokiej klasowej i ideowej wi\u0119zi z innymi krajami socjalizmu i si\u0142ami post\u0119pu na ca\u0142ym \u015bwiecie. S\u0142u\u017c\u0105c ludowej Ojczy\u017anie, oficer zwi\u0105zany jest nierozerwalnym braterstwem idei i broni z \u017co\u0142nierzami Armii Radzieckie i wszystkich sojuszniczych armii socjalistycznych<\/em>.\u201d <\/strong>(\u201eZasady etyki kadry Ludowego Wojska Polskiego\u201d Wydawnictwo MON 1965)<\/p>\r\n

Likwidacja zbrojnego podziemia nie oznacza\u0142o rezygnacji w\u0142adz komunistycznych z anga\u017cowania wojska do akcji chroni\u0105cych rz\u0105dy PPR\/PZPR. W pierwszych latach istnienia \u201ePolski Ludowej\u201d notujemy udzia\u0142 wojska w dw\u00f3ch wielkich politycznych fa\u0142szerstwach, jakimi by\u0142y: referendum ludowe i wybory do sejmu. W\u00f3wczas to po raz pierwszy w masowej skali komuni\u015bci w\u0142\u0105czyli wojsko do bezpo\u015bredniego udzia\u0142u w\u00a0dzia\u0142ania natury stricte propagandowej. Wojsko mia\u0142o bowiem nie tylko os\u0142ania\u0107 komunistyczny aparat, ale tak\u017ce przygotowa\u0107 i przeprowadzi\u0107 zaplanowane przez komunist\u00f3w kampanie propagandowe.\u00a0 Zlecaj\u0105c takie zadania wojsku komuni\u015bci chcieli wykorzysta\u0107 sympati\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa do polskiego munduru. Z tego samego powodu zreszt\u0105 przebrali oprawc\u00f3w z UB w polskie przedwojenne mundury oficerskie.<\/p>\r\n

Na polecenie PPR do zada\u0144 zwi\u0105zanych z przeprowadzeniem referendum Sztab Generalny LWP wydzieli\u0142 oko\u0142o 48.000 \u017co\u0142nierzy (r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 czterech dywizji). Podj\u0119to r\u00f3wnie\u017c przedsi\u0119wzi\u0119cia maj\u0105ce na celu organizacyjne i\u00a0materia\u0142owe zabezpieczenie udzia\u0142u wojska w akcji (zorganizowano grupy operacyjne w\u00a0Sztabie Generalnym WP i dow\u00f3dztwach Okr\u0119g\u00f3w Wojskowych, system sk\u0142adania meldunk\u00f3w, ustalono zasady zakwaterowania, \u017cywienia i opieki medycznej).<\/p>\r\n

Wed\u0142ug wytycznych MON z 7 maja 1946 r., do g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 wojska nale\u017ca\u0142o:<\/p>\r\n