{"id":52621,"date":"2012-02-29T21:27:35","date_gmt":"2012-03-01T02:27:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=52621"},"modified":"2012-02-29T11:34:29","modified_gmt":"2012-02-29T16:34:29","slug":"na-uslugach-komuny-tadeusz-m-pluzanski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=52621","title":{"rendered":"Na us\u0142ugach komuny – Tadeusz M. P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Warszawski s\u0105d skaza\u0142 by\u0142ego „chor\u0105\u017cego UB” Jerzego Rybczy\u0144skiego za zastrzelenie w 1946 r. \u017co\u0142nierza Armii Krajowej i zn\u0119canie si\u0119 w \u015bledztwie nad innym AK-owcem na osiem lat wi\u0119zienia. W PRL-u Rybczy\u0144ski zosta\u0142 partyjnym dziennikarzem…<\/strong>

S\u0105d Okr\u0119gowy w Warszawie uzna\u0142, \u017ce Rybczy\u0144ski zastrzeli\u0142 W\u0142adys\u0142awa Urbanka nie w obronie koniecznej – jak twierdzi\u0142 ubek, ale dzia\u0142aj\u0105c z zamiarem zab\u00f3jstwa. To ju\u017c trzeci wyrok w tej sprawie, bo poprzednie uchyla\u0142 potem s\u0105d apelacyjny. Sprawa Rybczy\u0144skiego ci\u0105gnie si\u0119 od 2005 r., kiedy akt oskar\u017cenia przygotowa\u0142 Instytut Pami\u0119ci Narodowej.

Sprowokowany wid\u0142ami<\/strong>

Sprawa dotyczy wydarze\u0144 z lipca 1946 r. w Odrzykoniu (Podkarpacie), gdy Rybczy\u0144ski razem z innymi funkcjonariuszami Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa przyszed\u0142 do domu Urbanka – rolnika, b. \u017co\u0142nierza AK – aby go zatrzyma\u0107. Jego matka powiedzia\u0142a im, \u017ce jest on na polu, a zarazem wys\u0142a\u0142a 16-latk\u0119, by go ostrzeg\u0142a. Przebieg wydarze\u0144 widzia\u0142a jeszcze jedna dziewczyna. Obie zezna\u0142y, \u017ce Rybczy\u0144ski pierwszy strzeli\u0142 do Urbanka.<\/p>\r\n

Z oskar\u017cenia IPN: „W dniu 18 lipca 1946 roku w Odrzykoniu pow. kro\u015bnie\u0144skiego, woj. podkarpackiego, b\u0119d\u0105c funkcjonariuszem PUBP w Kro\u015bnie, a wi\u0119c funkcjonariuszem pa\u0144stwa komunistycznego, zabi\u0142 W\u0142adys\u0142awa Urbanka – \u017co\u0142nierza AK, oddaj\u0105c do niego, z najbli\u017cszej odleg\u0142o\u015bci z kr\u00f3tkiej broni palnej, kilka strza\u0142\u00f3w, nie mniej ni\u017c trzy, dopuszczaj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b zbrodni komunistycznej, b\u0119d\u0105cej jednocze\u015bnie zbrodni\u0105 przeciwko ludzko\u015bci”.<\/p>\r\n

Rybczy\u0144ski twierdzi dzi\u015b, \u017ce Urbanek go sprowokowa\u0142 uderzaj\u0105c wid\u0142ami: „Gdy upad\u0142em, zalany krwi\u0105, chcia\u0142 mnie nimi przebi\u0107; wtedy strzeli\u0142em”. Utrzymuje, \u017ce zastrzeli\u0142 Urbanka w obronie koniecznej (co zwalnia od odpowiedzialno\u015bci). Podkre\u015bla, \u017ce prokurator wojskowy umorzy\u0142 wtedy \u015bledztwo, ale akta zagin\u0119\u0142y, „w tym dowody niewinno\u015bci”. Rybczy\u0144ski podwa\u017ca tak\u017ce zeznania \u015bwiadk\u00f3w, bo obecne na polu dziewczyny nie mog\u0142y dok\u0142adnie widzie\u0107 „zaj\u015bcia”.<\/p>\r\n

S\u0105d uzna\u0142 wyja\u015bnienia R. za niewiarygodne, niesp\u00f3jne i nielogiczne, m.in. dlatego \u017ce r\u00f3\u017cnie opisywa\u0142 on rzekomy atak: raz m\u00f3wi\u0142, \u017ce Urbanek uderzy\u0142 go \u017celazn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wide\u0142, a kiedy indziej – \u017ce ich trzonkiem. S\u0105d jednak uzna\u0142 zeznania \u00f3wczesnej 16-latki za ca\u0142kowicie wiarygodne (w poprzednim procesie adwokat Rybczy\u0144skiego wnosi\u0142 o przes\u0142uchanie kobiety w obecno\u015bci psychologa, kt\u00f3ry oceni\u0142by zdolno\u015b\u0107 postrzegania w 1946 r., oraz czy dzi\u015b nie konfabuluje). „Oskar\u017cony chcia\u0142 pozbawi\u0107 \u017cycia Urbanka i zrobi\u0142 to” – podsumowa\u0142a s\u0119dzia.
S\u0105d nie mia\u0142 te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci co do drugiego zarzutu wobec Rybczy\u0144skiego – \u017ce w UB w Kro\u015bnie w 1946 r. zn\u0119ca\u0142 si\u0119 fizycznie i psychicznie nad zatrzymanym Franciszkiem Rajchlem, kt\u00f3rego bi\u0142 i zak\u0142ada\u0142 mu zatkan\u0105 mask\u0119 przeciwgazow\u0105. Pewnego dnia nie wytrzyma\u0142 on tortur i wyskoczy\u0142 z drugiego pi\u0119tra, \u0142ami\u0105c nog\u0119.<\/p>\r\n

Wymierzon\u0105 kar\u0119 s\u0105d uzna\u0142 za adekwatn\u0105 do stopnia winy i szkodliwo\u015bci spo\u0142ecznej czyn\u00f3w. Jako okoliczno\u015b\u0107 obci\u0105\u017caj\u0105c\u0105 s\u0119dzia wymieni\u0142a „du\u017c\u0105 bezwzgl\u0119dno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144” Rybczy\u0144skiego, a jako \u0142agodz\u0105c\u0105 – jego podesz\u0142y wiek i dotychczasow\u0105 niekaralno\u015b\u0107. Oba czyny zakwalifikowa\u0142 zgodnie z aktem oskar\u017cenia jako zbrodnie przeciw ludzko\u015bci, kt\u00f3re nie ulegaj\u0105 przedawnieniu – o co wnosi\u0142a obrona. Rybczy\u0144ski pytany przez s\u0105d, czy zrozumia\u0142 wyrok, odpar\u0142: „Usi\u0142owa\u0142em”. Dopytywany przez s\u0119dzi\u0119, co ma na my\u015bli, odpowiedzia\u0142: „Nie mog\u0119 uwierzy\u0107 w nieprawd\u0119”.<\/p>\r\n

Prokurator IPN z Rzeszowa Miros\u0142aw Puzanowski chcia\u0142 dla Rybczy\u0144skiego 12 lat wi\u0119zienia. – Nie dostrzeg\u0142em u oskar\u017conego skruchy ani nawet refleksji.
Rybczy\u0144ski wnosi\u0142 o uniewinnienie. To samo obro\u0144ca, kt\u00f3ry argumentowa\u0142, \u017ce jego klient by\u0142 najm\u0142odszy wiekiem i sta\u017cem w grupie UB, kt\u00f3ra przysz\u0142a po Urbanka i dlatego „nie mia\u0142 kompetencji do zmiany celu wizyty, jakim by\u0142o jego zatrzymanie”.

Antysemita Kale\u0144<\/strong>

Wed\u0142ug obro\u0144cy to m.in. zeznania Rybczy\u0144skiego przyczyni\u0142y si\u0119 do uwolnienia kilka lat temu Jerzego Vaulina od zarzutu zamordowania w 1946 r. mjr. Antoniego \u0179ubryda – partyzanta NSZ, walcz\u0105cego z komunistami na Podkarpaciu. Rybczy\u0144ski potwierdzi\u0142 bowiem zeznania Vaulina, \u017ce zabi\u0142 \u0179ubryda w samoobronie, bo ten ostatni – podejrzewaj\u0105c swych ludzi o zwi\u0105zki z UB – zacz\u0105\u0142 ich likwidowa\u0107.<\/p>\r\n

Antoni \u0179ubryd, ps. Zuch do dzi\u015b cz\u0119sto odbierany jest przez pryzmat powie\u015bci Jana Gerharda „\u0141uny w Bieszczadach” i nakr\u0119conego na jej podstawie filmu „Ogniomistrz Kale\u0144”. Zosta\u0142 tam przedstawiony jako niemal analfabeta, t\u0119py antysemita, kt\u00f3ry nieoczekiwanie zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 oddzia\u0142u. Inny „literat” Stanis\u0142aw My\u015bli\u0144ski w „Strza\u0142ach pod Cisn\u0105” nazwa\u0142 „\u0179ubryda” hersztem „boj\u00f3wek spod znaku trupich czaszek”.<\/p>\r\n

Tymczasem ten przedwojenny absolwent szko\u0142y podoficerskiej w \u015aremie we wrze\u015bniu 1939 r. – jako zast\u0119pca dow\u00f3dcy plutonu w swoim macierzystym 40. PP im. Dzieci Lwowskich – bra\u0142 udzia\u0142 w obronie Warszawy. W czasie niemieckiej okupacji zwi\u0105zany by\u0142 z AK. W czerwcu 1945 r. przeszed\u0142 do podziemia. Podporz\u0105dkowuj\u0105c sobie ponad 100 partyzant\u00f3w, stan\u0105\u0142 na czele Samodzielnego Batalionu Operacyjnego Narodowych Si\u0142 Zbrojnych. Walczy\u0142 z UB, KBW, MO i WP. 4 kwietnia 1946 r. „\u017cubrydowcy” odbili z posterunku milicji w Haczowie trzech cz\u0142onk\u00f3w swojego oddzia\u0142u. Jedna z najbardziej brawurowych akcji mia\u0142a miejsce 18 maja 1946 r., kiedy ludzie „\u0179ubryda” najpierw rozbroili posterunek MO w Mrzyg\u0142odzie, a nast\u0119pnie zastrzelili sowieckiego oficera, pp\u0142k. Teodora Rajewskiego. By\u0142 to jeden z najwy\u017cszych stopniem oficer\u00f3w zabitych przez antykomunistyczne podziemie.<\/p>\r\n

Akcje odwetowe nie dawa\u0142y rezultatu. „\u0179ubryd” pozostawa\u0142 nieuchwytny. Wtedy misj\u0119 rozpracowania „Zucha” powierzono agentowi przys\u0142anemu z Warszawy. 25 pa\u017adziernika 1946 r. w Kro\u015bnie nieznana osoba poprosi\u0142a o spotkanie z ppor. UB Rybczy\u0144skim. W trakcie konspiracyjnego spotkania w restauracji „okaza\u0142o si\u0119, \u017ce \u00f3w nieznany m\u0119\u017cczyzna jest cz\u0142onkiem bandy \u0179ubryda znanym pod pseudonimem Warszawiak, a nazwiskiem Vaulin Jerzy. Vaulin […] o\u015bwiadczy\u0142 […], \u017ce w dniu wczorajszym, to jest 24 pa\u017adziernika 1946 r. o godzinie 19, zastrzeli\u0142 \u0179ubryda oraz jego \u017con\u0119 w lesie oko\u0142o dw\u00f3ch kilometr\u00f3w od wsi Malin\u00f3wka w powiecie brzozowskim. […] PUBP Brzoz\u00f3w odnalaz\u0142 trupy \u0179ubryda i jego \u017cony […] Vaulin Jerzy o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce jest agentem Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego i pracowa\u0142 w bandzie na podstawie porozumienia z Min. Bezp. Publ.”.<\/p>\r\n

\u015amier\u0107 „\u0179ubryda” oznacza\u0142a koniec dzia\u0142alno\u015bci oddzia\u0142u, cho\u0107 polowanie na jego cz\u0142onk\u00f3w trwa\u0142o dalej. Z akt IPN wynika, i\u017c funkcjonariusze UB zabili 23 z nich i aresztowali 115. Schwytano r\u00f3wnie\u017c 38 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w oddzia\u0142u.

Dzi\u0119ki Stalinowi Polak kocha kwiaty<\/strong>

Po odej\u015bciu z UB Jerzy Rybczy\u0144ski pracowa\u0142 m.in. w redakcji literackiej Polskiego Radia. 29 kwietnia 1984 r. w audycji pt. „Niech pomnik powie potomnym” wychwala\u0142 powstawanie przed warszawskim Pa\u0142acem Lubomirskich „Pomnika Poleg\u0142ym w S\u0142u\u017cbie i Obronie Polski Ludowej”, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 „elementem historycznej \u015bwiadomo\u015bci Polak\u00f3w”. – Czy pan sobie zdaje spraw\u0119, \u017ce na wieki zostanie odlany w br\u0105zie? – pyta\u0142 pozuj\u0105cego urz\u0119dnika MSW, kt\u00f3rego twarz zosta\u0142a utrwalona w pomniku.<\/p>\r\n

Ten „Pomnik Utrwalaczy” nazywany te\u017c „Ubeliskiem” przetrwa\u0142 tylko sze\u015b\u0107 lat – do 1991 r., kiedy zosta\u0142 rozebrany. Dzi\u015b w tym miejscu stoi pomnik Tadeusza Ko\u015bciuszki – kopia pierwowzoru znajduj\u0105cego si\u0119 od 1910 r. w Waszyngtonie.<\/p>\r\n

Janina Jankowska wspomina sk\u0142ad redakcji: „Krystyna Melion, uczestniczka Powstania Warszawskiego, stra\u017cniczka pami\u0119ci o tamtych czasach dzieli\u0142a pok\u00f3j z Jerzym Rybczy\u0144skim, b. pracownikiem UB, osobistym ochroniarzem s\u0142ynnej dziennikarki radiowej czas\u00f3w stalinowskich, Wandy Odolskiej”. Jankowska siedzia\u0142a przy jednym biurku z Rybczy\u0144skim. Temu ostatniemu nie przeszkodzi\u0142o to weryfikowa\u0107 swojej kole\u017canki w stanie wojennym.<\/p>\r\n

Wanda Odolska, kt\u00f3rej Rybczy\u0144ski by\u0142 nie tylko „osobistym ochroniarzem”, ale towarzyszem \u017cycia, s\u0105czy\u0142a Polakom k\u0142amstwa w najgorszym, stalinowskim wydaniu. „To dzi\u0119ki Stalinowi Polak z powrotem kocha kwiaty, spokojnie pracuje i wierzy w trwa\u0142o\u015b\u0107 pokoju” – g\u0142osi\u0142a w s\u0142ynnej audycji „Fala ’49”, kt\u00f3r\u0105 powadzi\u0142 Stefan Wac\u0142aw Martyka, inny funkcjonariusz \u00f3wczesnej propagandy, pracownik Ministerstwa Kultury i Sztuki (by\u0142 m.in. dyrektorem Departamentu Teatr\u00f3w; w „Pi\u0119knych dwudziestoletnich” Marek H\u0142asko okre\u015bli\u0142 go jako trzeciorz\u0119dnego aktorzyn\u0119 i „bydl\u0119”). Martyka, razem z Odolsk\u0105 zachwycali si\u0119 komunistami i utrwalan\u0105 przez nich w\u0142adz\u0105 „ludow\u0105”, pi\u0119tnowali „imperialist\u00f3w” i rodzimych „bandyt\u00f3w”. Chyba najbardziej haniebnym by\u0142o usprawiedliwianie proces\u00f3w AK-owc\u00f3w, z kt\u00f3rych Odolska pisa\u0142a lizusowskie wobec s\u0105dowych morderc\u00f3w sprawozdania. W 1953 r., razem z Wis\u0142aw\u0105 Szymborsk\u0105 i innymi s\u0142u\u017calczymi literatami opluwa\u0142a s\u0105dzonych w pokazowym procesie tzw. kurii krakowskiej, oskar\u017conych o szpiegostwo na rzecz USA.<\/p>\r\n

Kiedy Martyka zgin\u0105\u0142 w 1951 r. w swoim mieszkaniu z r\u0105k antykomunistycznego podziemia, Odolska w „Trybunie Ludu” napisa\u0142a: „Zastrzelili Stefana Martyk\u0119. Uda\u0142o si\u0119. Uda\u0142o si\u0119 dlatego, \u017ce my wszyscy od sze\u015bciu lat przywykli\u015bmy \u017cy\u0107 w klimacie praworz\u0105dno\u015bci, bezpiecze\u0144stwa i spokoju. […] Napad by\u0142 ordynarnym zamachem bandyckim. G\u0142os Stefana Martyki na radiowej „Fali 49″ ni\u00f3s\u0142 daleko w eter prawd\u0119. Twardo i ostro Stefan Martyka wypowiada\u0142 ka\u017cde s\u0142owo, w kt\u00f3re wierzy\u0142. S\u0142owa oburzenia o trupach korea\u0144skich dzieci, o nieszcz\u0119snym Murzynie Mac Ghee, s\u0142owa gniewu, gdy wymienia\u0142 z imienia i nazwiska morderc\u00f3w gestapowskich, przywracanych do \u0142ask i zapraszanych do sztab\u00f3w anglo-ameryka\u0144skich”.

Odolska i Szymborska<\/strong>

Po \u015bmierci Martyki Wanda Odolska tak przestraszy\u0142a si\u0119 g\u0142oszonej przez siebie „prawdy”, \u017ce poprosi\u0142a Bieruta o ochron\u0119 UB. Czterej „zamachowcy-bandyci” Martyki szybko zostali nazwani faszystami, anglosaskimi agentami, zwi\u0105zanymi z O\u015brodkiem Informacyjnym Ambasady USA. Tak naprawd\u0119 byli m\u0142odymi antykomunistami, walcz\u0105cymi z sowieckim k\u0142amstwem. Po kr\u00f3tkim procesie s\u0105d skaza\u0142 ich 22 wrze\u015bnia 1952 r. na kar\u0119 \u015bmierci. 13 maja 1953 r. sowieckim strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy zamordowa\u0142 ich kat w wi\u0119zieniu na Rakowieckiej.
Po \u015bmierci Martyki wiceminister kultury i sztuki W\u0142odzimierz Sokorski przemawia\u0142: „Stefan Martyka brzydzi\u0142 si\u0119 k\u0142amstwem i k\u0142amstwo zwalcza\u0142. Jego spokojny, mi\u0119kki g\u0142os na fali polskiego radia zrywa\u0142 z zakrytych nienawi\u015bci\u0105 twarzy zdrajc\u00f3w i agent\u00f3w anglosaskich mask\u0119 k\u0142amstwa i pokazywa\u0142 ich narodziny w nagiej prawdzie pospolitej zbrodni”. <\/p>\r\n

Po \u015bmierci Stalina Wanda Odolska \u0142ka\u0142a: „Tego b\u00f3lu nie mo\u017cna wyp\u0142aka\u0107. Tej straty nie mo\u017cna wymierzy\u0107 niczym”. \u0141ka\u0142a te\u017c Wis\u0142awa Szymborska. Odolska zmar\u0142a pod koniec lat 60. ub. wieku. Dla ch\u0119tnych udzia\u0142u w jej pogrzebie pod rozg\u0142o\u015bni\u0119 radiow\u0105 na Malczewskiego w Warszawie podstawiono autokar. Odjecha\u0142 pusty. Noblistka Szymborska zosta\u0142a po\u017cegnana kilkana\u015bcie dni temu na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.<\/p>\r\n

W maju 1993 r. s\u0105d napisa\u0142: „Nie da si\u0119 usprawiedliwi\u0107 zamachu terrorystycznego, jakim by\u0142o zastrzelenie we w\u0142asnym mieszkaniu Stefana Martyki, poniewa\u017c po\u015bwi\u0119cone dobro, kt\u00f3rym by\u0142o \u017cycie ludzkie, pozosta\u0142o w ra\u017c\u0105cej dysproporcji do dobra, kt\u00f3re zamierzano uzyska\u0107. Zastrzelenie Stefana Martyki nie by\u0142o gestem obronnym, lecz aktem terroru politycznego, kt\u00f3ry nie by\u0142 i nie mo\u017ce by\u0107 w przysz\u0142o\u015bci, jako \u015brodek politycznego dzia\u0142ania, dopuszczony. Stefan Martyka by\u0142 aktywnym propagatorem obcej i narzuconej spo\u0142ecze\u0144stwu polskiemu ideologii i niew\u0105tpliwie wp\u0142ywa\u0142 przez swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na kszta\u0142towanie opinii publicznej. Bez wzgl\u0119du jednak na ocen\u0119 tej dzia\u0142alno\u015bci, ogranicza\u0142a si\u0119 ona wy\u0142\u0105cznie do sfery ideologicznej”. Tak postanowi\u0142 s\u0105d wolnej Polski!<\/p>\r\n

Jerzego Rybczy\u0144skiego oceni\u0142 surowiej. By\u0142y ubek, a potem komunistyczny dziennikarz-propagandysta ju\u017c zapowiedzia\u0142 apelacj\u0119.

Tadeusz M. P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Warszawski s\u0105d skaza\u0142 by\u0142ego „chor\u0105\u017cego UB” Jerzego Rybczy\u0144skiego za zastrzelenie w 1946 r. \u017co\u0142nierza Armii Krajowej i zn\u0119canie si\u0119 w \u015bledztwie nad innym AK-owcem na osiem lat wi\u0119zienia. W PRL-u Rybczy\u0144ski zosta\u0142 partyjnym dziennikarzem…S\u0105d Okr\u0119gowy w Warszawie uzna\u0142, \u017ce Rybczy\u0144ski zastrzeli\u0142 W\u0142adys\u0142awa Urbanka nie w obronie koniecznej – jak twierdzi\u0142 ubek, ale dzia\u0142aj\u0105c z zamiarem […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,81,36,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52621"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52621"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52621\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52621"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52621"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52621"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}