{"id":52473,"date":"2012-02-24T21:17:25","date_gmt":"2012-02-25T02:17:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=52473"},"modified":"2012-02-24T15:25:15","modified_gmt":"2012-02-24T20:25:15","slug":"system-dlawiony-klamstwem-andrzej-zybertowicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=52473","title":{"rendered":"System d\u0142awiony k\u0142amstwem – Andrzej Zybertowicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Nie idzie o to, i\u017c zaprzeczanie bolkowato\u015bci Wa\u0142\u0119sy sta\u0142o si\u0119 jednym z k\u0142amstw za\u0142o\u017cycielskich III RP. Problemem jest to, i\u017c nawet po opublikowaniu wynik\u00f3w bada\u0144 naukowych dokumentuj\u0105cych powi\u0105zania Wa\u0142\u0119sy z SB (znana ksi\u0105\u017cka S\u0142awomira Cenckiewicza i Piotra Gontarczyka) niekt\u00f3re s\u0105dy i niekt\u00f3rzy dziennikarze zachowuj\u0105 si\u0119 tak, jakby \u017cadne fakty nie zosta\u0142y poprawnie ustalone.<\/p>\r\n

\u201eZbyt du\u017cy, aby upad\u0142\u201d – to znane od dawna powiedzenie swoj\u0105 prawdziw\u0105 karier\u0119 prze\u017cywa od og\u0142oszenia \u015bwiatowego kryzysu finansowego w roku 2008. Chodzi o to, \u017ce niekt\u00f3re instytucje finansowe (banki, fundusze) s\u0105 tak du\u017ce i tak silnie powi\u0105zane z innymi wa\u017cnymi instytucjami, i\u017c ich bankructwo wywo\u0142a\u0142oby efekt domina, zagra\u017caj\u0105c gospodarce jako ca\u0142o\u015bci. Z kolei rozlewaj\u0105ca si\u0119 w spos\u00f3b niekontrolowany zapa\u015b\u0107 gospodarki by\u0142aby niebezpieczna dla w\u0142adzy politycznej.<\/p>\r\n

Too big to fail<\/strong>

Zatem gdy w tarapatach – nawet kompletnie ze swojej winy – znajduje si\u0119 dostatecznie du\u017ca organizacja, wtedy elita polityczna, w dobrze poj\u0119tym w\u0142asnym interesie, pomaga. Pomaga ze \u015brodk\u00f3w publicznych. Chory organizm nie upada, trwa dalej, cz\u0119sto nieleczony, dlatego w\u0142a\u015bnie, i\u017c jest gigantycznie rozro\u015bni\u0119ty.

Ta w\u0142a\u015bnie formu\u0142a – zbyt du\u017cy, by upad\u0142 – przypomnia\u0142a mi si\u0119 w ostatni poniedzia\u0142ek, gdy nast\u0105pi\u0142a kolejna ods\u0142ona lustracji b. prezydenta RP Lecha Wa\u0142\u0119sy. Od dawna wiadomo, i\u017c nie idzie tylko o niego. I nie o niego przede wszystkim. Jak powiedzia\u0142 m\u00f3j \u201egazetopolski\u201d wsp\u00f3\u0142autor, Krzysztof Wyszkowski: \u201eTo k\u0142amstwo le\u017cy u podstaw III RP. Los zbyt wielu pot\u0119\u017cnych os\u00f3b i ca\u0142ych \u015brodowisk zale\u017cy od tego, czy zostanie utrzymane\u201d.

Kolejne osi\u0105gni\u0119cie Ewy Kopacz?<\/strong>

W \u015bwietle informacji przedstawionych w ostatnim numerze tygodnika \u201eUwa\u017cam Rze\u201d wydaje si\u0119, \u017ce obecny szef Kancelarii Sejmu Lech Czapla i odpowiedzialna za jego postaw\u0119 marsza\u0142ek sejmu Ewa Kopacz mog\u0105 by\u0107 zaanga\u017cowani w dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu ukrycie prawdy przed obywatelami.

Po pierwsze, dokumenty, kt\u00f3re – jak wiele na to wskazuje – nie powinny ju\u017c mie\u0107 klauzuli tajno\u015bci, nadal maj\u0105 tak\u0105 klauzul\u0119. Po drugie, pos\u0142owi Markowi Opiole, kt\u00f3ry jest cz\u0142onkiem sejmowej Komisji ds. S\u0142u\u017cb Specjalnych i ma odpowiednie uprawnienia dot. dost\u0119pu do materia\u0142\u00f3w tajnych, blokuje si\u0119 dotarcie do cz\u0119\u015bci archiwum Sejmu, kt\u00f3re powinno by\u0107 podr\u0119cznym warsztatem pracy parlamentarzyst\u00f3w.

Je\u015bli powy\u017csza interpretacja wy\u0142aniaj\u0105ca si\u0119 z informacji \u201eUwa\u017cam Rze\u201d znajdzie potwierdzenie, to mieliby\u015bmy do czynienia z kolejnym osi\u0105gni\u0119ciem pani Ewy Kopacz – po fa\u0142szywej informacji o dok\u0142adnym przeszukiwaniu gruntu ziemi w miejscu katastrofy smole\u0144skiej – na polu wprowadzania opinii publicznej w b\u0142\u0105d.

Funkcjonalno\u015b\u0107 k\u0142amstwa<\/strong>

Nie chodzi o samo pot\u0119pianie zachowa\u0144 nagannych. Moralizowanie rzadko jest skuteczne. Jako socjolog pr\u00f3buj\u0119 uchwyci\u0107 og\u00f3lne mechanizmy przyczyniaj\u0105ce si\u0119 do ekspansji i bezkarno\u015bci k\u0142amstwa. Ju\u017c blisko 10 lat temu, analizuj\u0105c postkomunizm, Jadwiga Staniszkis m\u00f3wi\u0142a o \u201efunkcjonalizacji patologii\u201d, czyli o g\u0142\u0119bokim wro\u015bni\u0119ciu schorze\u0144 w tkank\u0119 spo\u0142eczn\u0105. A k\u0142amstwo w \u017cyciu publicznym, zw\u0142aszcza k\u0142amstwo niezdawkowe (kt\u00f3re ka\u017cdemu mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107), ale k\u0142amstwo na masow\u0105 skal\u0119, k\u0142amstwo zorganizowane – propagandowe, marketingowe – jest powa\u017cn\u0105 patologi\u0105. Patologi\u0105, kt\u00f3ra si\u0119 w Polsce na tyle sfunkcjonalizowa\u0142a, \u017ce w wielu sytuacjach sta\u0142a si\u0119 norm\u0105.

Tymczasem patologia ta niszczy potencja\u0142 rozwojowy demokracji. Demokracja jako ustr\u00f3j r\u00f3\u017cni si\u0119 bowiem od autorytarnych sposob\u00f3w rz\u0105dzenia tym, \u017ce wyst\u0119puje w niej mechanizm sprz\u0119\u017cenia zwrotnego. O co chodzi? Powtarzaj\u0105ce si\u0119 wybory daj\u0105 szans\u0119 odsuni\u0119cia od w\u0142adzy \u017ale rz\u0105dz\u0105cej pa\u0144stwem elity. Wyborcy mog\u0105 jednak dokonywa\u0107 rozs\u0105dnych wybor\u00f3w, odsuwa\u0107 niekompetentnych lub skorumpowanych polityk\u00f3w od w\u0142adzy tylko wtedy, gdy maj\u0105 prawdziw\u0105 wiedz\u0119, kto jest kim. Aby mechanizm sprz\u0119\u017cenia zwrotnego sprzyja\u0142 rozwojowi, musi by\u0107 oparty na informacjach prawdziwych.

Od k\u0142amstwa do rezygnacji z polsko\u015bci?<\/strong>

Jako socjolog zastanawiam si\u0119, czy nie nale\u017cy szuka\u0107 g\u0142\u0119bszego – strukturalnego – powi\u0105zania mi\u0119dzy zdrad\u0105 Lecha Wa\u0142\u0119sy z lat 70., zdrad\u0105 elit III RP – o czym m\u00f3wi m.in. prof. Piotr Gli\u0144ski – i tym, co powiedzia\u0142 w ubieg\u0142ym tygodniu Janusz P. Ten przyw\u00f3dca Ruchu Swojego Imienia, wyst\u0119puj\u0105c na konferencji zorganizowanej przez Aleksandra Kwa\u015bniewskiego o roli Unii Europejskiej i miejscu, jakie powinna zajmowa\u0107 w niej Polska, stwierdzi\u0142: \u201eDzi\u015b przyszed\u0142 czas, by powiedzie\u0107 Polakom, \u017ce musz\u0105 si\u0119 wyrzec swojej polsko\u015bci\u201d. Dlaczego dostrzegam tu powi\u0105zanie?

Pragn\u0105c \u017cy\u0107 w demokratycznym spo\u0142ecze\u0144stwie, musimy dobrze definiowa\u0107 problemy natury systemowej. Najwa\u017cniejsze nie jest to, \u017ce 28-letni Lech Wa\u0142\u0119sa, wzgl\u0119dnie m\u0142ody cz\u0142owiek, zdradzi\u0142 swoich koleg\u00f3w stoczniowc\u00f3w. M\u0142odzi ludzie pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy. G\u0142\u00f3wnym problemem nie jest nawet to, \u017ce taka osoba po obj\u0119ciu najwy\u017cszego urz\u0119du w pa\u0144stwie nie potrafi\u0142a przyzna\u0107 si\u0119 do swoich kontakt\u00f3w z SB. By\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b, z dystansu, historycy ustal\u0105, \u017ce Wa\u0142\u0119sa \u201eper saldo\u201d przyni\u00f3s\u0142 Polsce wi\u0119cej korzy\u015bci ni\u017c szk\u00f3d. Mo\u017ce.

Ale, jak ju\u017c wspomnia\u0142em, nie jest to najwa\u017cniejszy problem. Nie idzie tak\u017ce tylko o to, i\u017c zaprzeczanie bolkowato\u015bci Wa\u0142\u0119sy sta\u0142o si\u0119 jednym z k\u0142amstw za\u0142o\u017cycielskich III RP. Problemem jest to, i\u017c nawet po opublikowaniu wynik\u00f3w bada\u0144 naukowych dokumentuj\u0105cych powi\u0105zania Wa\u0142\u0119sy z SB (znana ksi\u0105\u017cka S\u0142awomira Cenckiewicza i Piotra Gontarczyka) niekt\u00f3re s\u0105dy i niekt\u00f3rzy dziennikarze zachowuj\u0105 si\u0119 tak, jakby \u017cadne fakty nie zosta\u0142y poprawnie ustalone.

Wok\u00f3\u0142 zaprzeczania prawdy o kontaktach Wa\u0142\u0119sy z SB i o wielu innych tajnych wsp\u00f3\u0142pracownikach zbudowano ca\u0142y system kr\u0119tactwa, kt\u00f3ry podtrzymywa\u0142 i podtrzymuje Wa\u0142\u0119s\u0119 w k\u0142amstwie. Wytworzono klimat gorliwo\u015bci antylustracyjnej, d\u0142awi\u0105cy swobodn\u0105 debat\u0119 publiczn\u0105 i przestrze\u0144 dociekania prawdy o mechanizmach w\u0142adzy PRL oraz III RP.

A poniewa\u017c \u201eprawda zwyci\u0119\u017ca nie bez or\u0119\u017ca\u201d, system k\u0142amstwa upadnie wtedy, gdy Archipelag Polsko\u015bci stanie si\u0119 dostatecznie du\u017cy i dobrze zorganizowany.
\u00a0<\/p>\r\n

Andrzej Zybertowicz<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nie idzie o to, i\u017c zaprzeczanie bolkowato\u015bci Wa\u0142\u0119sy sta\u0142o si\u0119 jednym z k\u0142amstw za\u0142o\u017cycielskich III RP. Problemem jest to, i\u017c nawet po opublikowaniu wynik\u00f3w bada\u0144 naukowych dokumentuj\u0105cych powi\u0105zania Wa\u0142\u0119sy z SB (znana ksi\u0105\u017cka S\u0142awomira Cenckiewicza i Piotra Gontarczyka) niekt\u00f3re s\u0105dy i niekt\u00f3rzy dziennikarze zachowuj\u0105 si\u0119 tak, jakby \u017cadne fakty nie zosta\u0142y poprawnie ustalone. \u201eZbyt du\u017cy, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,36,73],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52473"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52473\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}