{"id":52435,"date":"2017-02-24T21:25:45","date_gmt":"2017-02-25T02:25:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=52435"},"modified":"2017-02-24T21:41:59","modified_gmt":"2017-02-25T02:41:59","slug":"%e2%80%9eprzekazalem-to-co-otrzymalem%e2%80%9d-slawomir-cenckiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=52435","title":{"rendered":"\u201ePrzekaza\u0142em to, co otrzyma\u0142em” – S\u0142awomir Cenckiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dodano: 2012-02-23 9:25 pm<\/small><\/p>\r\n

„Dwadzie\u015bcia lat po \u015bmierci biskupa Lefebvre historia coraz cz\u0119\u015bciej przyznaje mu racj\u0119. Benedykt VI coraz cz\u0119\u015bciej pi\u0119tnuje relatywizm doktrynalny, upadek dyscypliny i destrukcj\u0119 liturgii w Ko\u015bciele. Jeszcze zanim Joseph Ratzinger wst\u0105pi\u0142 na Tron Piotrowy diagnozowa\u0142 kryzys w Ko\u015bciele w spos\u00f3b, kt\u00f3ry zbli\u017ca\u0142 go do stanowiska Bractwa \u015aw. Piusa X. Osobi\u015bcie powr\u00f3ci\u0142 nawet do liturgii trydenckiej, kt\u00f3r\u0105 publicznie odprawia\u0142 m. in. we Francji i w Niemczech. Jednocze\u015bnie ju\u017c od lat osiemdziesi\u0105tych kardyna\u0142 Ratzinger m\u00f3wi\u0142, \u017ce mimo Soboru Watyka\u0144skiego II, kt\u00f3ry zapowiada\u0142 \u201ewiosn\u0119 Ko\u015bcio\u0142a\u201d, dosz\u0142o do \u201ezapa\u015bci w wielu sferach\u201d, kt\u00f3re si\u0119gaj\u0105 \u201esamych korzeni Ko\u015bcio\u0142a\u201d-pisze  dr.hab S\u0142awomir Cenckiewicz<\/strong><\/p>\r\n

Oni maj\u0105 ko\u015bcio\u0142y, ale to my zachowali\u015bmy wiar\u0119\u201d – powiedzia\u0142 w kazaniu przeciwko arianom \u015bw. Atanazy Wielki. S\u0142ynne s\u0142owa Doktora Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry w IV wieku niemal w pojedynk\u0119 prowadzi\u0142 walk\u0119 z zab\u00f3jcz\u0105 herezj\u0105 Ariusza, dla tysi\u0119cy katolik\u00f3w po Soborze Watyka\u0144skim II sta\u0142y si\u0119 drogowskazem i zach\u0119t\u0105 do walki przeciwko wsp\u00f3\u0142czesnym b\u0142\u0119dom. St\u0105d te\u017c wielu z nich, w osobie i post\u0119powaniu arcybiskupa Marcelego Lefebvre\u2019a upatruje nowego \u015bw. Atanazego, za\u015b posoborowy kryzys Ko\u015bcio\u0142a por\u00f3wnuje do \u201enocy aria\u0144skiej\u201d, kt\u00f3ra za przyzwoleniem hierarchii zatriumfowa\u0142a \u00f3wcze\u015bnie w ca\u0142ym \u015bwiecie chrze\u015bcija\u0144skim. Podobnie zdaje si\u0119 uwa\u017ca\u0107 bp Bernad Tissier de Malerais – autor opublikowanej w\u0142a\u015bnie naukowej, ale i wyj\u0105tkowej biografii swojego duchowego ojca. Jej lektura jest konieczna dla wszystkich, kt\u00f3rzy pragn\u0105 zrozumie\u0107 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 obecnie prowadzonych rozm\u00f3w teologicznych-kanonicznych Bractwa \u015aw. Piusa X i Stolicy Apostolskiej.<\/p>\r\n

\"\"Zwyczajny ksi\u0105dz  <\/strong><\/p>\r\n

Marceli Lefebvre (ur. 1905 r.) stroni\u0142 zawsze od por\u00f3wna\u0144 do \u015bw. Atanazego. By\u0142 skromny i nie\u015bmia\u0142y. Powtarza\u0142 cz\u0119sto, \u017ce wyj\u0105tkowa sytuacja, w jakiej znalaz\u0142 si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 i jego wierni na prze\u0142omie lat 60. i 70., zmusi\u0142y go do roli przyw\u00f3dcy katolickich tradycjonalist\u00f3w. Od pierwszych chwil swojego kap\u0142a\u0144skiego powo\u0142ania \u201ewidzia\u0142 si\u0119 w roli duchowego ojca, przywi\u0105zanego do swoich parafian i wpajaj\u0105cego im wiar\u0119 i chrze\u015bcija\u0144skie obyczaje\u201d. \u201eTaki by\u0142 m\u00f3j idea\u0142\u201d – m\u00f3wi\u0142. To jego pobo\u017cni rodzice – \u015bwi\u0105tobliwa Gabriela i Rene Lefebvre, wskazali Marcelowi inn\u0105 drog\u0119. W 1923 r. postanowili by do\u0142\u0105czy\u0142 do swojego starszego brata – r\u00f3wnie\u017c Rene, kt\u00f3ry wybra\u0142 kap\u0142a\u0144stwo i studiowa\u0142 w Rzymie. \u201eTw\u00f3j brat jest w Rzymie i ty te\u017c pojedziesz do Rzymu, nie ma o czym m\u00f3wi\u0107, nie zostaniesz w diecezji\u201d – m\u00f3wi\u0142 stanowczo ojciec przysz\u0142ego arcybiskupa. W ten spos\u00f3b 18-letni Marcel trafi\u0142 do Seminarium Francuskiego w Rzymie, kt\u00f3re od po\u0142owy XIX wieku prowadzili misjonarze ze Zgromadzenia Ducha \u015awi\u0119tego pod wezwaniem Naj\u015bwi\u0119tszego i Niepokalanego Serca Maryi Panny.  <\/p>\r\n

Odraza dla prawd umniejszonych\u2026<\/strong><\/p>\r\n

Marcelego na ca\u0142e \u017cycie ukszta\u0142towa\u0142y dwie szko\u0142y – rodzinna i seminaryjna. Katolickie wychowanie, jakie dali mu rodzice, kt\u00f3rzy ofiarowali na s\u0142u\u017cb\u0119 Bogu pi\u0119cioro swoich dzieci, zosta\u0142o ubogacone w Seminarium Francuskim w Rzymie. To tam Marceli sta\u0142 si\u0119 \u017co\u0142nierzem Chrystusa. Zawdzi\u0119cza\u0142 to przede wszystkim ks. Henrykowi Le Floch, kt\u00f3ry od 1904 r. kierowa\u0142 seminarium i \u201ewpaja\u0142 uczniom wiar\u0119 zar\u00f3wno w zasady, jak i w praktyczn\u0105 skuteczno\u015b\u0107 prawdy katolickiej\u201d. \u0141\u0105czy\u0142 wielk\u0105 pobo\u017cno\u015b\u0107 i bogate \u017cycie wewn\u0119trzne z apologetyk\u0105 i obron\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. Pewien mnich ze s\u0142ynnego opactwa w Solesmes powiedzia\u0142 o nim: \u201eNauczy\u0142e\u015b nas, Ojcze, szacunku dla pe\u0142nej prawdy i odrazy dla prawd umniejszonych\u2026\u201d. \u201eDzi\u0119kuj\u0119 mu z ca\u0142ego serca, bo to on pokaza\u0142 nam drog\u0119 Prawdy\u201d – powtarza\u0142 przy r\u00f3\u017cnych okazjach wy\u015bwi\u0119cony w 1929 r. na ksi\u0119dza Marceli Lefebvre – \u201eTo on nauczy\u0142 nas, kim dla \u015bwiata i Ko\u015bcio\u0142a byli papie\u017ce i czego nauczali przez p\u00f3\u0142tora stulecia: antyliberalizmu, antymodernizmu, antykomunizmu, ca\u0142ej doktryny Ko\u015bcio\u0142a w tych kwestiach. Naprawd\u0119 pozwoli\u0142 nam zrozumie\u0107 i \u017cy\u0107 walk\u0105 prowadzon\u0105 przez kolejnych papie\u017cy z niez\u0142omn\u0105 konsekwencj\u0105 w celu uchronienia Ko\u015bcio\u0142a i \u015bwiata przed plagami, kt\u00f3re nas dzisiaj gn\u0119bi\u0105. By\u0142o to dla mnie objawienie\u201d.<\/p>\r\n

Kierunek Gabon<\/strong><\/p>\r\n

Otrzymana w Seminarium Francuskim solidna formacja kap\u0142a\u0144ska predestynowa\u0142a m\u0142odego ks. Lefebvre\u2019a do znacz\u0105cej roli w Ko\u015bciele. W 1930 r. by\u0142 ju\u017c doktorem filozofii i teologii. Nie chcia\u0142 jednak pi\u0105\u0107 si\u0119 po szczeblach watyka\u0144skiej lub francuskiej hierarchii.  Zrodzi\u0142o si\u0119 w nim misjonarskie powo\u0142anie i pasja, kt\u00f3rych konsekwencj\u0105 by\u0142o wst\u0105pienie do Zgromadzenia Ducha \u015awi\u0119tego (\u201educhaczy\u201d). Fascynacja duchowo\u015bci\u0105 ojca Jakuba Libermanna, studiowanie dzie\u0142 \u015bw. Tomasza z Akwinu i \u0107wiczenia duchowe \u015bw. Ignacego Loyoli kierowa\u0142y jego my\u015bli w stron\u0119 ludzi wci\u0105\u017c nieznaj\u0105cych Chrystusa. \u201e\u0179ycie zakonnika ze Zgromadzenia Ducha \u015awi\u0119tego – pisa\u0142 w 1931 r. – powinno by\u0107 kontemplacj\u0105 oddaj\u0105c\u0105 si\u0119 dzia\u0142aniu. Nale\u017cy usun\u0105\u0107, na ile to mo\u017cliwe, rozdzia\u0142 pomi\u0119dzy modlitw\u0105 i prac\u0105. Nie porzucajmy Boga, aby Go da\u0107 naszym braciom\u201d. St\u0105d te\u017c w 1932 r. ks. Marceli Lefebvre wsiad\u0142 na statek w Bordeaux i uda\u0142 si\u0119 Gabonu. Podr\u00f3\u017cowa\u0142 w buszu, budowa\u0142 ko\u015bcio\u0142y i seminaria dla gabo\u0144skich ksi\u0119\u017cy, zwalcza\u0142 poga\u0144ski kult i sk\u0142adanie ofiar z ludzi, udziela\u0142 sakrament\u00f3w, egzorcyzmowa\u0142, katechizmowa\u0142 doros\u0142ych i dzieci, walczy\u0142 z \u017c\u00f3\u0142t\u0105 febr\u0105, g\u0142odem, poligami\u0105, handlem \u017cywym towarem\u2026 By\u0142 – jak w\u00f3wczas m\u00f3wiono – prze\u0142o\u017conym od wszystkiego, ale zawsze z r\u00f3\u017ca\u0144cem w r\u0119ku. Jego misjonarskiego zapa\u0142u nie ostudzi\u0142y nawet smutne wie\u015bci o \u015bmierci matki (1938 r.), upadku Francji (w 1940 r.) i losach ojca, kt\u00f3rego w 1942 r. Niemcy zamordowali w obozie w Sonnenburgu (aktualnie S\u0142o\u0144sk). Ju\u017c w\u00f3wczas legenda Lefebvre\u2019a rozszerza\u0142a si\u0119 po ca\u0142ym Gabonie. \u201eMamy szcz\u0119\u015bcie, \u017ce B\u00f3g zes\u0142a\u0142 nam tego cz\u0142owieka! C\u00f3\u017c to za wspania\u0142y cz\u0142owiek!\u201d – powtarzali tubylcy. To r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki niemu, w latach 1932-1945 liczba gabo\u0144skich katolik\u00f3w wzros\u0142a z 33 do 85 tys.!     <\/p>\r\n

Niedosz\u0142y kardyna\u0142  
\r\n <\/strong><\/p>\r\n

Gorliwo\u015b\u0107 i zas\u0142ugi misyjne ks. Marcelego Lefebvre szybko dostrze\u017cono w \u015awi\u0119tej Kongregacji Krzewienia Wiary i Sekretariacie Stanu. W 1947 r. papie\u017c Pius XII mianowa\u0142 go biskupem i wikariuszem apostolskim w Dakarze. Odpowiada\u0142 w\u00f3wczas za ca\u0142\u0105 Francusk\u0105 Afryk\u0119 Zachodni\u0105, zamieszkiwan\u0105 przez 20 milion\u00f3w ludzi. W tym zag\u0142\u0119biu muzu\u0142ma\u0144skim bp Lefebvre kontynuowa\u0142 swoj\u0105 prac\u0119 misyjn\u0105 szczeg\u00f3lnie dbaj\u0105c o trzy dzie\u0142a – szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105, seminarium duchowne i zakonne zgromadzenia z\u0142o\u017cone z tubylc\u00f3w, kt\u00f3rzy w perspektywie czasu mieli przecie\u017c obj\u0105\u0107 stery Ko\u015bcio\u0142a w Afryce. Wci\u0105\u017c odr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 pracowito\u015bci\u0105, na tyle, \u017ce po niespe\u0142na roku od obj\u0119cia wikariatu Dakaru Pius XII podni\u00f3s\u0142 Lefebvre\u2019a do godno\u015bci delegata apostolskiego. Od tej pory Lefebvre odpowiada\u0142 ju\u017c nie tylko za Afryk\u0119 Zachodni\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c Kamerun, Francusk\u0105 Afryk\u0119 R\u00f3wnikow\u0105 i Somali\u0119, nie licz\u0105c Maroka, Sahary, Madagaskaru i Reunion. W specjalnym breve papie\u017c pisa\u0142: \u201eRz\u0105dzi\u0142 ojciec tak roztropnie, m\u0105drze i aktywnie wikariatem apostolskim w Dakarze i z tak wielk\u0105 gorliwo\u015bci\u0105 rozszerza\u0142 kr\u00f3lestwo Chrystusa, \u017ce s\u0105dzimy, i\u017c b\u0119dzie dobrym wyborem powierzenie ojcu kierownictwa delegatur\u0105, w ca\u0142kowitym przekonaniu, \u017ce szczeg\u00f3lne talenty ojca, a zw\u0142aszcza sprawdzona ju\u017c gorliwo\u015b\u0107 oraz inne zdolno\u015bci, kt\u00f3re predestynuj\u0105 ojca do obj\u0119cia tego stanowiska, b\u0119d\u0105 wielkim i zbawiennym po\u017cytkiem dla tej delegatury\u201d. Lefebvre erygowa\u0142 nowe parafie i diecezje, fundowa\u0142 klasztory, bierzmowa\u0142, wy\u015bwi\u0119ca\u0142 kap\u0142an\u00f3w i konsekrowa\u0142 biskup\u00f3w. Dba\u0142 o czysto\u015b\u0107 katolickiej doktryny i pi\u0119kno liturgii, kt\u00f3rej powag\u0119 strzeg\u0142 przed fa\u0142szyw\u0105 inkulturacj\u0105 – poga\u0144skimi ta\u0144cami i \u201etam-tamami\u201d. W 1955 r. zosta\u0142 pierwszym arcybiskupem Dakaru. Gdyby nie \u015bmier\u0107 Piusa XII w 1958 r. abp Lefebvre zosta\u0142by zapewne wkr\u00f3tce kardyna\u0142em\u2026  <\/p>\r\n

\"\"W obliczu \u201eodnowy\u201d
\r\n <\/strong><\/p>\r\n

Jan XXIII zapocz\u0105tkowa\u0142 zupe\u0142nie nowy kurs w dziejach Ko\u015bcio\u0142a. Janowe \u201eaggiornamento\u201d szybko dosi\u0119g\u0142o osobi\u015bcie abp Lefebvre. Jako \u201ekonserwatysta\u201d ju\u017c w 1959 r. zosta\u0142 pobawiony funkcji delegata apostolskiego. Trzy lata p\u00f3\u017aniej musia\u0142 opu\u015bci\u0107 Dakar, by obj\u0105\u0107 na kr\u00f3tko rz\u0105dy w ma\u0142ej diecezji Tulle. Wci\u0105\u017c by\u0142 jednak wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 \u017cycia ko\u015bcielnego. W 1962 r. zosta\u0142 mianowany Asystentem Tronu Papieskiego, doradc\u0105 \u015awi\u0119tej Kongregacji Rozkrzewiania Wiary i prze\u0142o\u017conym generalnym Zgromadzenia Ducha \u015awi\u0119tego. By\u0142 doskonale przygotowany do walki, jak\u0105 mia\u0142 stoczy\u0107 siedz\u0105c w \u0142awach Soboru Watyka\u0144skiego II. Ju\u017c w pierwszych dniach soboru wyrazi\u0142 publicznie sw\u00f3j niepok\u00f3j, kiedy na li\u015bcie ekspert\u00f3w teologicznych zauwa\u017cy\u0142 nazwiska ob\u0142o\u017conych cenzur\u0105 i karami ko\u015bcielnymi niewiernych nauce Ko\u015bcio\u0142a duchownych – o. Yves\u2019a Congara, o. Henri de Lubac\u2019a i o. Karla Rahnera. P\u00f3\u017aniej, u boku kilku kardyna\u0142\u00f3w, stoczy\u0142 prawdziwy b\u00f3j w obronie mszy \u015bw., kt\u00f3r\u0105 nowatorzy pozbawi\u0107 chcieli ofiarnego charakteru przesuwaj\u0105c akcent na b\u0142\u0119dnie poj\u0119t\u0105 aktywizacj\u0119 wiernych i \u201esprawowanie Wieczerzy Pa\u0144skiej\u201d. Sp\u00f3r wok\u00f3\u0142 konstytucji o liturgii by\u0142 jedynie zapowiedzi\u0105 wojny, kt\u00f3ra rozgorza\u0142a pomi\u0119dzy ojcami soboru. Skupione wok\u00f3\u0142 Mi\u0119dzynarodowego Zgromadzenia Ojc\u00f3w konserwatywne skrzyd\u0142o Ko\u015bcio\u0142a, licz\u0105ce oko\u0142o 200 biskup\u00f3w, przegrywa\u0142o w praktyce wi\u0119kszo\u015b\u0107 soborowych bitew stoczonych wok\u00f3\u0142 rozumienia wolno\u015bci religijnej, ekumenizmu, misji, kolegialnej w\u0142adzy w Ko\u015bciele, pot\u0119pienia wsp\u00f3\u0142czesnych herezji, komunizmu, godno\u015bci osoby ludzkiej\u2026 \u201eByli\u015bmy \u015bwiadkami za\u015blubin Ko\u015bcio\u0142a z ideami liberalnymi\u201d – powiedzia\u0142 na zako\u0144czenie soboru abp Lefebvre – \u201eW ten spos\u00f3b zosta\u0142y naruszone podstawy wiary, moralno\u015bci i dyscypliny ko\u015bcielnej, przed czym ostrzegali wszyscy papie\u017ce\u201d.<\/p>\r\n

Prawdziwe aggiornamento
\r\n <\/strong><\/p>\r\n

Wielu duchownych traci\u0142o zapa\u0142 i oczekiwa\u0142o upragnionej emerytury. Zaniepokojony obrotem spraw i postaw\u0105 Paw\u0142a VI, kardyna\u0142 Alfredo Ottaviani wyzna\u0142 pod koniec soboru, \u017ce wola\u0142by jak najszybciej umrze\u0107 by mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce umiera jeszcze w Ko\u015bciele katolickim. Marceli Lefebvre nie zamierza\u0142 bezczynnie przygl\u0105da\u0107 si\u0119 tej \u201eodnowie\u201d i ratowa\u0142 co m\u00f3g\u0142 – wci\u0105\u017c wizytowa\u0142 misje prowadzone przez \u201educhaczy\u201d, reorganizowa\u0142 seminaria i stawia\u0142 na formacj\u0119 kap\u0142an\u00f3w. Ponad wszystko sta\u0142 jednak na stra\u017cy czysto\u015bci wiary i dyscypliny ko\u015bcielnej. By\u0142 zaniepokojony post\u0119puj\u0105c\u0105 rebeli\u0105. Wielu coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi\u0142o o potrzebie zast\u0105pienia \u201emisji\u201d w \u201edialog ekumeniczny\u201d. Post\u0119powa\u0142a laicyzacja \u017cycia kap\u0142a\u0144skiego. Lefebvre przypomina\u0142, \u017ce sutanna \u201eoznacza oddzielenie od \u015bwiata i zawiera \u015bwiadectwo dane Naszemu Panu Jezusowi Chrystusowi\u201d. \u201eStr\u00f3j \u015bwiecki, rezygnacja z jakiegokolwiek \u015bwiadectwa dawanego poprzez str\u00f3j wyra\u017anie oznacza brak wiary w kap\u0142a\u0144stwo, brak szacunku dla zmys\u0142u wiary bli\u017anich, a ponadto tch\u00f3rzostwo, brak odwagi w bronieniu w\u0142asnych przekona\u0144\u201d. \u201eNaszego aggiornamento – wo\u0142a\u0142 Lefebvre w 1965 r. – nie przeprowadzajmy w duchu neoprotestantyzmu niszcz\u0105cego \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwi\u0119to\u015bci. Niech kieruj\u0105 nami \u015bwi\u0119te pragnienia, kt\u00f3re by\u0142y motorem \u017cycia wszystkich \u015bwi\u0119tych dokonuj\u0105cych reform i odnowy z mi\u0142o\u015bci do Chrystusa Ukrzy\u017cowanego, zachowuj\u0105cych pos\u0142usze\u0144stwo, ub\u00f3stwo i czysto\u015b\u0107. W ten spos\u00f3b zdobyli ducha po\u015bwi\u0119cenia, ofiary i modlitwy, kt\u00f3re uczyni\u0142y z nich aposto\u0142\u00f3w\u201d. Pod koniec 1968 r. \u201educh odnowy\u201d na dobre zago\u015bci\u0142 w Zgromadzeniu Ducha \u015awi\u0119tego. Nie mog\u0105c si\u0119 z tym pogodzi\u0107 abp Lefebvre z\u0142o\u017cy\u0142 dymisj\u0119.  <\/p>\r\n

W obronie mszy<\/strong><\/p>\r\n

W tym czasie pod wodz\u0105 zaprzyja\u017anionego z papie\u017cem ks. Annibale Bugniniego eksperymentowano z liturgi\u0105 mszaln\u0105. Kiedy podczas synodu biskup\u00f3w w 1967 r. \u00f3w pra\u0142at zaprezentowa\u0142 efekty swojej pracy wielu biskup\u00f3w by\u0142o zdumionych tym, co zobaczyli, a niekt\u00f3rzy z nich – jak kardyna\u0142 Josyf Slipij – w prote\u015bcie opu\u015bcili Kaplic\u0119 Syksty\u0144sk\u0105. Ca\u0142o\u015b\u0107 tego eksperymentu przypomina\u0142o raczej protestanckie nabo\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re s\u0105 jedynie \u201epami\u0105tk\u0105 Ostatniej Wieczerzy\u201d, a nie uobecnieniem tej samej ofiary, jak\u0105 na Kalwarii z\u0142o\u017cy\u0142 Pan Jezus. Usuni\u0119cie z mszy modlitw pokutnych, znak\u00f3w krzy\u017ca, odwo\u0142a\u0144 do Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej, wyrzucenie tzw. Kanonu si\u0119gaj\u0105cego czas\u00f3w apostolskich, od\u0142\u0105czenie o\u0142tarza od tabernakulum i usytuowanie kap\u0142ana ty\u0142em do Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, a nawet zmiana formu\u0142y konsekracyjnej niszczy\u0142y dwutysi\u0105cletni\u0105 tradycj\u0119 liturgiczn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a i mia\u0142y zbli\u017cy\u0107 katolik\u00f3w do protestant\u00f3w. Max Thurian z ekumenicznej wsp\u00f3lnoty w Taiz\u00c3\u00a9 szczerze wyzna\u0142: \u201ejednym z owoc\u00f3w tego b\u0119dzie fakt, i\u017c wsp\u00f3lnoty niekatolickie b\u0119d\u0105 mog\u0142y celebrowa\u0107 Wieczerz\u0119 Pa\u0144sk\u0105, u\u017cywaj\u0105c tych samych modlitw, co Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Teologicznie jest to mo\u017cliwe\u201d. W\u015br\u00f3d ogl\u0105daj\u0105cych kolejne wersje mszy przygotowanej przez papieskiego liturgist\u0119 by\u0142 tak\u017ce abp Lefebvre. \u201eS\u0142uchaj\u0105c tego godzinnego wyk\u0142adu – wspomina\u0142 – m\u00f3wi\u0142em sam do siebie: \u00abTo niemo\u017cliwe, \u017ceby ten cz\u0142owiek cieszy\u0142 si\u0119 zaufaniem Ojca \u015awi\u0119tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie jego Papie\u017c wybra\u0142, aby przeprowadzi\u0107 reform\u0119 liturgii!\u00bb Mieli\u015bmy przed sob\u0105 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry z pogard\u0105 i wr\u0119cz niewyobra\u017caln\u0105 bezceremonialno\u015bci\u0105 depta\u0142 wielowiekow\u0105 liturgi\u0119. By\u0142em zdruzgotany. Zwykle do\u015b\u0107 \u0142atwo przychodzi mi publiczne zabieranie g\u0142osu, jak to czyni\u0142em na przyk\u0142ad podczas soboru. Ale tym razem nie mia\u0142em si\u0142, aby podnie\u015b\u0107 si\u0119 z miejsca. S\u0142owa uwi\u0119z\u0142y mi w gardle\u201d. Protestowali inni – zakonnicy, biskupi i kardyna\u0142owie. Na nie wiele si\u0119 to zda\u0142o. Pawe\u0142 VI i tak wprowadzi\u0142 nowy obrz\u0119d mszy, kt\u00f3r\u0105 okre\u015bli\u0142 mianem \u201ezgromadzenia ludu Bo\u017cego, kt\u00f3ry jednoczy si\u0119 pod przewodnictwem kap\u0142ana, aby celebrowa\u0107 pami\u0105tk\u0119 Pa\u0144sk\u0105\u201d. Wstrz\u0105\u015bni\u0119ci tym kardyna\u0142owie Antonio Bacci i Alfredo Ottaviani napisali do papie\u017ca, \u017ce nowa msza \u201etak w ca\u0142o\u015bci, jak w szczeg\u00f3\u0142ach, wyra\u017anie oddala si\u0119 od katolickiej teologii mszy \u015bwi\u0119tej\u201d.<\/p>\r\n

\u201eBiskup faszyst\u00f3w\u201d<\/strong><\/p>\r\n

Op\u00f3r przeciwko mszy Paw\u0142a VI leg\u0142 u podstaw za\u0142o\u017cenia w latach 1969-1970 Bractwa Kap\u0142a\u0144skiego \u015aw. Piusa X. Wspierany przez wielu kap\u0142an\u00f3w i hierarch\u00f3w (r\u00f3wnie\u017c w Watykanie) przy aprobacie dw\u00f3ch lokalnych biskup\u00f3w, abp Lefebvre za\u0142o\u017cy\u0142 w Szwajcarii pierwszy dom i otworzy\u0142 seminarium duchowne. Do tego czasu katolicki ruch tradycjonalistyczny na ca\u0142ym \u015bwiecie dzia\u0142a\u0142 w rozproszeniu, cho\u0107 skupia\u0142 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy wiernych i setki kap\u0142an\u00f3w. Lefebvre chcia\u0142 przede wszystkim ratowa\u0107 kap\u0142a\u0144stwo i msz\u0119: \u201ezasadnicz\u0105 przyczyn\u0105 obecnego kryzysu Ko\u015bcio\u0142a jest bowiem os\u0142abienie kap\u0142a\u0144stwa. Kap\u0142a\u0144stwo za\u015b jest skoncentrowane na \u015awi\u0119tej Ofierze Mszy\u201d. Otwarciu seminarium w Econe od samego pocz\u0105tku towarzyszy\u0142y k\u0142opoty. Dyscyplina, noszenie sutanny, tradycyjna teologia, \u201estara liturgia\u201d a nade wszystko rzesze wiernych i dziesi\u0105tki powo\u0142a\u0144 kap\u0142a\u0144skich, zaniepokoi\u0142y wielu ko\u015bcielnych libera\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych \u201eodnowione\u201d seminaria opustosza\u0142y a ko\u015bcio\u0142y \u015bwieci\u0142y pustkami. Za ich namow\u0105 Pawe\u0142 VI za\u017c\u0105da\u0142 od abp. Lefebvre\u2019a \u201eprzyj\u0119cia nowego msza\u0142u jako konkretnego znaku pos\u0142usze\u0144stwa\u201d. O tym jednak nie mog\u0142o by\u0107 mowy. Zatwierdzone wcze\u015bniej statuty Bractwa \u015aw. Piusa X gwarantowa\u0142y odprawianie mszy wy\u0142\u0105cznie wed\u0142ug rytu trydenckiego. W 1976 r. Pawe\u0142 VI oznajmi\u0142, \u017ce nowy msza\u0142 \u201ezast\u0105pi\u0142\u201d dawn\u0105 liturgi\u0119 i pot\u0119pi\u0142 arcybiskupa. Lefebvre sta\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas wrogiem publicznym. Zgodnie atakowa\u0142 go episkopat francuski, kuriali\u015bci rzymscy, post\u0119powi katolicy w PRL spod znaku \u201eTygodnika Powszechnego\u201d, a sowiecka \u201eIzwiestia\u201d okre\u015bli\u0142a mianem \u201ebiskupa faszyst\u00f3w i nietolerancji\u201d.<\/p>\r\n

\"\"Duch Asy\u017cu<\/strong><\/p>\r\n

Jednak post\u0119puj\u0105cy ekumenizm jedynie utwierdza\u0142 Marcela Lefebvre\u2019a w obranej drodze. Kardyna\u0142owie i biskupi, zgromadzeni w bazylice \u015bw. Paw\u0142a za Murami, zostali po raz pierwszy pob\u0142ogos\u0142awieni przez anglika\u0144skiego \u201eprymasa\u201d. Pawe\u0142 VI zacz\u0105\u0142 propagowa\u0107 pot\u0119pion\u0105 przez swoich poprzednik\u00f3w ide\u0119 \u201eKo\u015bcio\u0142\u00f3w siostrzanych\u201d, uznaj\u0105c, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest rzekomo \u201ewewn\u0119trznie podzielony\u201d. \u201eEkumenizm nie jest misj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a – odpowiada\u0142 Lefebvre – Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest ekumeniczny, Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest misyjny. Ko\u015bci\u00f3\u0142 misyjny ma na celu nawracanie, Ko\u015bci\u00f3\u0142 ekumeniczny ma za\u015b na celu szukanie prawdy po\u015br\u00f3d b\u0142\u0119d\u00f3w i tym si\u0119 zadowala. Oznacza to zaprzeczenie prawdzie g\u0142oszonej przez Ko\u015bci\u00f3\u0142. Z uwagi na \u00f3w ekumenizm, nie m\u00f3wi si\u0119 ju\u017c o wrogach Ko\u015bcio\u0142a. Ci, kt\u00f3rzy tkwi\u0105 w b\u0142\u0119dach, s\u0105 teraz naszymi bra\u0107mi. W konsekwencji nie ma ju\u017c potrzeby walki z b\u0142\u0119dami. M\u00f3wi si\u0119 nam: \u00abzaprzesta\u0144my walk!\u00bb\u201d.<\/p>\r\n

Niepokornemu arcybiskupowi wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce gorzej ju\u017c by\u0107 nie mo\u017ce. Dlatego te\u017c z nadziej\u0105 powita\u0142 wyb\u00f3r kardyna\u0142a Karola Wojty\u0142y na Stolic\u0119 Piotrow\u0105. Papie\u017c pochodzi\u0142 z Polski, a wi\u0119c uchodzi\u0142 za konserwatyst\u0119. Ju\u017c w listopadzie 1978 r. Jan Pawe\u0142 II przyj\u0105\u0142 Lefebvre\u2019a, kt\u00f3ry zapewni\u0142, \u017ce jest got\u00f3w \u201ezaakceptowa\u0107 Sob\u00f3r odczytywany w \u015bwietle Tradycji\u201d. Papie\u017c wydawa\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 otwarty na \u201eeksperyment Tradycji\u201d. Jednak, ku zdumieniu wielu tradycjonalist\u00f3w \u201epolski papie\u017c\u201d nie tylko kontynuowa\u0142 dialog ekumeniczny, ale wprowadzi\u0142 go na zupe\u0142nie nowe tory. Spotkanie religii w Asy\u017cu w 1986 r. by\u0142o dla wielu prawdziwym wstrz\u0105sem. Wikariusz Chrystusa zr\u00f3wnany z wyznawcami innych religii. Animi\u015bci przynie\u015bli swoje w\u0119\u017ce, Indianie oddawali si\u0119 czarom i wzywali duchy, a w jednym z ko\u015bcio\u0142\u00f3w przeznaczonych na \u00f3w \u201edialog\u201d uczniowie Dalajlamy postawili na tabernakulum pos\u0105g Buddy! \u201ePowa\u017cne zgorszenie, we w\u0142a\u015bciwym rozumieniu tego s\u0142owa, oznacza nak\u0142anianie do grzechu – grzmia\u0142 Lefebvre – Poprzez ekumenizm, poprzez uczestnictwo w kulcie fa\u0142szywych religii, chrze\u015bcijanie trac\u0105 wiar\u0119. I to jest zgorszenie. Katolicy nie wierz\u0105 ju\u017c, \u017ce jest tylko jedna prawdziwa religia, jeden prawdziwy B\u00f3g, Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta i Nasz Pan Jezus Chrystus\u201d.<\/p>\r\n

Operacja przetrwanie<\/strong><\/p>\r\n

Do\u015bwiadczenie Asy\u017cu na tyle poruszy\u0142o sumienie abp. Marcelego Lefebvre i jego przyjaciela z Brazylii – bp. Antonio de Castro Mayera, \u017ce zdecydowali si\u0119 oni wy\u015bwi\u0119ci\u0107 biskup\u00f3w. O swoim zamiarze poinformowali Stolic\u0119 Apostolsk\u0105. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 d\u0142ugie rozmowy z kardyna\u0142em Josephem Ratzingerem, kt\u00f3re w istocie zako\u0144czy\u0142y si\u0119 fiaskiem. Podirytowany kolejn\u0105 rund\u0105 rozm\u00f3w z Ratzingerem, kt\u00f3ry zabiega\u0142 o akceptacj\u0119 przez tradycjonalist\u00f3w nowej mszy, Lefebvre odpowiedzia\u0142: \u201eWasza dzia\u0142alno\u015b\u0107 zmierza do dechrystianizacji spo\u0142ecze\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a, my za\u015b pracujemy nad jego chrystianizacj\u0105. Dla nas Nasz Pan Jezus Chrystus jest wszystkim, jest naszym \u017cyciem. Ko\u015bci\u00f3\u0142 to Nasz Pan Jezus Chrystus. Kap\u0142an to drugi Chrystus, Msza jest tryumfem Jezusa Chrystusa poprzez Krzy\u017c. Nasze seminarium jest ca\u0142kowicie ukierunkowane na panowanie Naszego Pana Jezusa Chrystusa. A wy czynicie co\u015b zupe\u0142nie przeciwnego: Eminencja w\u0142a\u015bnie chcia\u0142 mi dowie\u015b\u0107, \u017ce Nasz Pan nie mo\u017ce i nie musi panowa\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie\u201d. Decyzja zosta\u0142a podj\u0119ta. 30 czerwca 1988 r. abp. Lefebvre i bp. de Castro Mayer bez mandatu papieskiego konsekrowali czterech biskup\u00f3w za co spotka\u0142a ich ekskomunika. \u201ePrzekaza\u0142em wam, to co otrzyma\u0142em\u201d – powiedzia\u0142 Lefebvre – Wydaje mi si\u0119, \u017ce s\u0142ysz\u0119 g\u0142osy wszystkich papie\u017cy, pocz\u0105wszy od Grzegorza XVI, Piusa IX, Leona XIII, \u015bw. Piusa X, Benedykta XV, Piusa XI, Piusa XII m\u00f3wi\u0105ce: \u201eCo wy robicie z naszym nauczaniem, z nasz\u0105 prac\u0105 apostolsk\u0105, z wiar\u0105 katolick\u0105, chcecie j\u0105 porzuci\u0107? Czy pozwolicie jej znikn\u0105\u0107 z tej ziemi? Chro\u0144cie skarb, kt\u00f3ry wam powierzyli\u015bmy. Nie porzucajcie wiernych, nie porzucajcie Ko\u015bcio\u0142a! Zachowajcie ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a! Od czas\u00f3w bowiem Soboru, w\u0142adze rzymskie przyj\u0119\u0142y i wyznaj\u0105 to, co my pot\u0119pili\u015bmy\u201d.<\/p>\r\n

Po\u015bmiertny triumf?<\/strong><\/p>\r\n

Abp Marcel Lefebvre zmar\u0142 w marcu 1991 r. Jego zgromadzenie liczy dzi\u015b ponad 500 ksi\u0119\u017cy, 300 zakonnic i zakonnik\u00f3w, blisko 1000 ko\u015bcio\u0142\u00f3w i kaplic, 6 seminari\u00f3w duchownych i dzia\u0142a na wszystkich kontynentach. \u201eNie mia\u0142em specjalnego objawienia – przyzna\u0142 wcze\u015bniej Lefebvre – i niestety nie jestem mistykiem. Dzia\u0142a\u0142em tak, jak wynika\u0142o z okoliczno\u015bci\u201d. Cz\u0119sto powtarza\u0142, \u017ce nie chce nic robi\u0107 od siebie i dla siebie, chcia\u0142 by\u0107 zawsze s\u0142ug\u0105 Chrystusa i Jego Ko\u015bcio\u0142a, kocha\u0142 ludzi i jednocze\u015bnie broni\u0142 prawdy katolickiej. \u201eCo go pobudza\u0142o do dzia\u0142ania?\u201d – zastanawia si\u0119 autor jego biografii, by za chwil\u0119 odpowiedzie\u0107: \u201eBez w\u0105tpienia up\u00f3r, dziedziczna cnota Flamand\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 ten zaradny faber (robotnik, rzemie\u015blnik, kowal) obdarzony by\u0142 w dw\u00f3jnas\u00f3b, na co od trzech stuleci wskazywa\u0142o nazwisko i zaj\u0119cia Lefebvr\u00f3w. Mo\u017cna by chyba uzna\u0107 to wr\u0119cz za klucz do wyj\u0105tkowego losu tego dostojnika, przedstawianego w mediach jako typowy \u201esamotny rycerz\u201d, mimo, \u017ce on sam zawsze podkre\u015bla\u0142, \u017ce nigdy nie zwyk\u0142 post\u0119powa\u0107 wedle osobistego uznania\u201d.<\/p>\r\n

\"\"Dwadzie\u015bcia lat po jego \u015bmierci historia coraz cz\u0119\u015bciej przyznaje mu racj\u0119. Benedykt XVI coraz cz\u0119\u015bciej pi\u0119tnuje relatywizm doktrynalny, upadek dyscypliny i destrukcj\u0119 liturgii w Ko\u015bciele. Jeszcze zanim Joseph Ratzinger wst\u0105pi\u0142 na Tron Piotrowy diagnozowa\u0142 kryzys w Ko\u015bciele w spos\u00f3b, kt\u00f3ry zbli\u017ca\u0142 go do stanowiska Bractwa \u015aw. Piusa X. Osobi\u015bcie powr\u00f3ci\u0142 nawet do liturgii trydenckiej, kt\u00f3r\u0105 publicznie odprawia\u0142 m. in. we Francji i w Niemczech. Jednocze\u015bnie ju\u017c od lat osiemdziesi\u0105tych kardyna\u0142 Ratzinger m\u00f3wi\u0142, \u017ce mimo Soboru Watyka\u0144skiego II, kt\u00f3ry zapowiada\u0142 \u201ewiosn\u0119 Ko\u015bcio\u0142a\u201d, dosz\u0142o do \u201ezapa\u015bci w wielu sferach\u201d, kt\u00f3re si\u0119gaj\u0105 \u201esamych korzeni Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Nie waha\u0142 si\u0119 wyzna\u0107, \u017ce nast\u0105pi\u0142 wr\u0119cz \u201ewewn\u0119trzny roz\u0142am Ko\u015bcio\u0142a\u201d, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 \u201ejednym z najpilniejszych problem\u00f3w naszych czas\u00f3w\u201d. \u201eJeste\u015bmy zaj\u0119ci ekumenizmem i zapominamy przy tym, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 podzieli\u0142 si\u0119 w swoim wn\u0119trzu\u201d – m\u00f3wi\u0142 Ratzinger. Ubolewa\u0142 przy tym, \u017ce \u201erozumienie Ko\u015bcio\u0142a zosta\u0142o u katolik\u00f3w zrelatywizowane. Nie chc\u0105 oni dalej uznawa\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 daje im autentyczn\u0105 gwarancj\u0119 prawdy\u201d. Najbardziej dramatyczny opis stanu Ko\u015bcio\u0142a sformu\u0142owa\u0142 niemal w przededniu swojego wyboru na Stolic\u0119 Piotrow\u0105. Dnia 25 marca 2005 r. odczytano tekst rozwa\u017ca\u0144, kt\u00f3re kardyna\u0142 Ratzinger przygotowa\u0142 na wielkopi\u0105tkow\u0105 drog\u0119 krzy\u017cow\u0105 w rzymskim Koloseum. Dla wielu s\u0142owa te brzmia\u0142y wr\u0119cz szokuj\u0105co: \u201ePanie, tak cz\u0119sto Tw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142 przypomina ton\u0105c\u0105 \u0142\u00f3d\u017a, \u0142\u00f3d\u017a, kt\u00f3ra nabiera wody ze wszystkich stron. Tak\u017ce na Twoim polu widzimy wi\u0119cej k\u0105kolu ni\u017c zbo\u017ca. Przera\u017ca nas brud na szacie i obliczu Twego Ko\u015bcio\u0142a. Ale to my sami je zbrukali\u015bmy! To my zdradzamy Ci\u0119 za ka\u017cdym razem, po wszystkich wielkich s\u0142owach i szumnych gestach. Zmi\u0142uj si\u0119 nad Twoim Ko\u015bcio\u0142em\u201d. Nie przypadkowo tekst rozwa\u017ca\u0144 opisuj\u0105cy kondycj\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego Ko\u015bcio\u0142a trafi\u0142 rych\u0142o na sztandary katolickich tradycjonalist\u00f3w, a w rozmowach ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105 odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do nich bp Bernard Fellay – prze\u0142o\u017cony generalny Bractwa \u015aw. Piusa X.<\/p>\r\n

W 2007 r. og\u0142osi\u0142 motu proprio Summorum Pontificum, kt\u00f3re bez ogranicze\u0144 zezwala ka\u017cdemu ksi\u0119dzu na odprawianie mszy trydenckiej. Na pocz\u0105tku 2009 r. nast\u0119pca \u015bw. Piotra poleci\u0142 og\u0142osi\u0107 dekret o \u201ezwolnieniu\u201d z kary ekskomuniki biskup\u00f3w wy\u015bwi\u0119conych przez abp. Lefebvre w 1988 r. Papie\u017c zaprosi\u0142 Bractwo \u015aw. Piusa X do rozm\u00f3w, kt\u00f3re mimo burz i wichur wci\u0105\u017c trwaj\u0105\u2026<\/p>\r\n

S\u0142awomir Cenckiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n

S\u0142awomir Cenckiewicz<\/strong> (ur. w 1971 r.) – historyk, autor wielu publikacji naukowych i \u017ar\u00f3d\u0142owych. Opublikowa\u0142 m.in.: „Oczami bezpieki. Szkice i materia\u0142y z dziej\u00f3w aparatu bezpiecze\u0144stwa PRL” (nagroda w Konkursie Literackim im. J\u00f3zefa Mackiewicza w 2005 r. oraz wyr\u00f3\u017cnienie w Konkursie Literackim im. Brutusa w 2005 r.), „Tadeusz Katelbach (1897-1977). Biografia polityczna” (Nagroda im. Jerzego \u0141ojka w 2006 r.), „Sprawa Lecha Wa\u0142\u0119sy” (wyr\u00f3\u017cniona nagrod\u0105 w Konkursie Literackim im. J\u00f3zefa Mackiewicza w 2009 r.), „\u015aladami bezpieki i partii. Studia. \u0179r\u00f3d\u0142a. Publicystyka i Gda\u0144ski Grudzie\u0144 \u201870. Rekonstrukcja. Dokumentacja. Walka z pami\u0119ci\u0105”, „Anna Solidarno\u015b\u0107”.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Bernad Tissier de Malerais, Marcel Lefebvre. \u0179ycie, D\u0119bog\u00f3ra 2010, ss. 740<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dodano: 2012-02-23 9:25 pm „Dwadzie\u015bcia lat po \u015bmierci biskupa Lefebvre historia coraz cz\u0119\u015bciej przyznaje mu racj\u0119. Benedykt VI coraz cz\u0119\u015bciej pi\u0119tnuje relatywizm doktrynalny, upadek dyscypliny i destrukcj\u0119 liturgii w Ko\u015bciele. Jeszcze zanim Joseph Ratzinger wst\u0105pi\u0142 na Tron Piotrowy diagnozowa\u0142 kryzys w Ko\u015bciele w spos\u00f3b, kt\u00f3ry zbli\u017ca\u0142 go do stanowiska Bractwa \u015aw. Piusa X. Osobi\u015bcie powr\u00f3ci\u0142 nawet […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[14],"tags":[119,32,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52435"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52435"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52435\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}