{"id":52297,"date":"2012-02-21T21:38:04","date_gmt":"2012-02-22T02:38:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=52297"},"modified":"2012-02-21T14:48:14","modified_gmt":"2012-02-21T19:48:14","slug":"gender-studies-nauka-w-sluzbie-ideologii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=52297","title":{"rendered":"Gender studies – nauka w s\u0142u\u017cbie ideologii"},"content":{"rendered":"

Dobry pomys\u0142, wdzi\u0119czny temat<\/strong><\/p>\r\n

Gender studies – studia genderowe – to interdyscyplinarna dziedzina nauki, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 badaniem p\u0142ci, ale nie od strony biologicznej, tylko od strony spo\u0142eczno-kulturowej (s\u0142owo „gender” jest tutaj okre\u015bleniem utrwalonych, zakorzenionych w zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci wyobra\u017ce\u0144 na temat m\u0119sko\u015bci i kobieco\u015bci). Gendery\u015bci nie zajmuj\u0105 si\u0119 takimi sprawami jak budowa m\u0119skich i \u017ce\u0144skich narz\u0105d\u00f3w rozrodczych, dzia\u0142anie testosteronu i estrogen\u00f3w czy podatno\u015b\u0107 kt\u00f3rej\u015b z p\u0142ci na okre\u015blone choroby. Rozwijana przez nich nauka nie ma bowiem charakteru przyrodniczego.<\/p>\r\n

Badacze spod znaku gender badaj\u0105 to, w jaki spos\u00f3b postrzegane s\u0105 p\u0142cie w r\u00f3\u017cnych kulturach, na czym polegaj\u0105 wytworzone przez spo\u0142ecze\u0144stwo role p\u0142ciowe, jakie cechy uznaje si\u0119 za po\u017c\u0105dane\/niepo\u017c\u0105dane dla m\u0119\u017cczyzn\/kobiet itd. Przedmiotem ich zainteresowania s\u0105 ponadto zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy p\u0142ci\u0105 a j\u0119zykiem (systemem gramatycznym, stylem wypowiedzi), usankcjonowane religijnie normy zwi\u0105zane z seksualno\u015bci\u0105, relacje damsko-m\u0119skie w r\u00f3\u017cnych kontekstach historycznych, stereotypy p\u0142ciowe itp.<\/p>\r\n

Studia genderowe to tak\u017ce rozwa\u017cania nad kontrowersyjnymi, ale istniej\u0105cymi od wiek\u00f3w zjawiskami homoseksualizmu, biseksualizmu, transseksualizmu i androgynizmu. Problemy te, podobnie jak same p\u0142cie, s\u0105 analizowane wy\u0142\u0105cznie od strony kulturowej i spo\u0142ecznej. Chodzi o ustalenie, jak wymienione zjawiska s\u0105 traktowane w r\u00f3\u017cnych spo\u0142ecze\u0144stwach, jak s\u0105 przedstawiane w sztuce, jak s\u0105 oceniane przez autorytety religijne etc. Mo\u017cna zatem powiedzie\u0107, \u017ce gender studies \u0142\u0105cz\u0105 w sobie elementy socjologii, antropologii, etnologii, kulturoznawstwa, literaturoznawstwa, j\u0119zykoznawstwa, religioznawstwa i innych nauk nieb\u0119d\u0105cych naukami \u015bcis\u0142ymi.<\/p>\r\n

Pomys\u0142, \u017ceby bada\u0107 p\u0142cie, to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowe i orientacje seksualne z punktu widzenia spo\u0142eczno-kulturowego, to strza\u0142 w dziesi\u0105tk\u0119. Wybrany przez genderyst\u00f3w temat jest bardzo ciekawy i bliski ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi (na ca\u0142ym \u015bwiecie \u017cyj\u0105 przecie\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety, a r\u00f3\u017cnorakie kultury i spo\u0142eczno\u015bci rozmaicie si\u0119 do tego ustosunkowuj\u0105). Jednocze\u015bnie jest to temat-rzeka, kt\u00f3ry mo\u017cna traktowa\u0107 dosy\u0107 swobodnie, a kt\u00f3ry prawdopodobnie nigdy si\u0119 nie wyczerpie. Rzeczywisto\u015b\u0107 nie jest statyczna, tote\u017c zawsze znajdzie si\u0119 fenomen godny analizy i opisu.<\/p>\r\n

Nauka – zak\u0142adniczka ideolog\u00f3w?<\/strong><\/p>\r\n

Gender studies – dobrze, \u017ce taka ga\u0142\u0105\u017a nauki istnieje i \u017ce jest stale wzbogacana o nowe spostrze\u017cenia. Aby lepiej zrozumie\u0107 siebie i \u015bwiat zewn\u0119trzny, wypada pozna\u0107 zale\u017cno\u015bci typu „p\u0142e\u0107 a kultura\u201d, „p\u0142e\u0107 a spo\u0142ecze\u0144stwo\u201d, „p\u0142e\u0107 a religia\u201d, „p\u0142e\u0107 a polityka\u201d, „p\u0142e\u0107 a j\u0119zyk\u201d itd. C\u00f3\u017c wi\u0119c jest nie tak? Co mo\u017ce by\u0107 nie w porz\u0105dku z tak urocz\u0105, inspiruj\u0105c\u0105 i pasjonuj\u0105c\u0105 nauk\u0105? Ot\u00f3\u017c fakt, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 studiami genderowymi, cz\u0119sto podporz\u0105dkowuj\u0105 t\u0119 dziedzin\u0119 wiedzy ideologii feministycznej i queerowej.<\/p>\r\n

Ka\u017cda ideologia, niezale\u017cnie od charakteru i stopnia rozpowszechnienia, jest czym\u015b, co mo\u017cna uzna\u0107 za przeciwie\u0144stwo naukowego obiektywizmu. Ideologia zawsze wi\u0105\u017ce si\u0119 ze stronniczo\u015bci\u0105, gdy\u017c s\u0142u\u017cy okre\u015blonej grupie spo\u0142ecznej, opiera si\u0119 na emocjach oraz prezentuje „jedyny s\u0142uszny\u201d zestaw os\u0105d\u00f3w, oczekiwa\u0144 i obaw. „Portal Wiedzy”, b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bci\u0105 popularnego Onetu, podaje nast\u0119puj\u0105c\u0105 definicj\u0119 ideologii:<\/p>\r\n

„Zbi\u00f3r idei, pogl\u0105d\u00f3w i przekona\u0144 opisuj\u0105cych rzeczywisto\u015b\u0107 oraz zawieraj\u0105cych jej ocen\u0119 i zasady post\u0119powania grup, ruch\u00f3w spo\u0142ecznych i partii politycznych. Ideologia tworzy obraz \u015bwiata istniej\u0105cego i prezentuje wizj\u0119 przysz\u0142o\u015bci. W sk\u0142ad ideologii wchodz\u0105 koncepcje filozoficzne, ekonomiczne, prawne, etyczne, religijne. Ideologia okre\u015bla warto\u015bci i cele, kt\u00f3re maj\u0105 uzasadnia\u0107 dzia\u0142ania polityczne (\u2026)\u201d<\/em><\/p>\r\n

<\/em>Skoro ideologia „tworzy obraz \u015bwiata istniej\u0105cego\u201d, to ma ona charakter kreatywny, nie za\u015b badawczy. \u0141\u0105czenie gender studies z ideologi\u0105 feministyczno-queerow\u0105 powoduje, \u017ce ta nauka przestaje by\u0107 nauk\u0105, a staje si\u0119 uzasadnieniem subiektywnych przekona\u0144 pewnej opcji politycznej. Studia genderowe, z natury zupe\u0142nie neutralne, zamieniaj\u0105 si\u0119 w zbi\u00f3r argument\u00f3w i kontrargument\u00f3w, kt\u00f3rymi mo\u017cna sprytnie manipulowa\u0107. To niesprawiedliwe, nieuczciwe i niebezpieczne.<\/p>\r\n

Od komunizmu naukowego do feminizmu naukowego<\/strong><\/p>\r\n

Kiedy dziedzina nauki miesza si\u0119 z czym\u015b skrajnie stronniczym i nienaukowym, nale\u017cy do niej podchodzi\u0107 z du\u017c\u0105 nieufno\u015bci\u0105 i krytycyzmem. Trzeba by\u0107 ostro\u017cnym, zw\u0142aszcza w tych kwestiach, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 szczeg\u00f3lnie zmanipulowane oraz nagi\u0119te do \u015bwiatopogl\u0105du feministek i aktywist\u00f3w LGBT. Potrzebna jest znajomo\u015b\u0107 przekona\u0144 wspomnianych grup spo\u0142ecznych, a tak\u017ce umiej\u0119tno\u015b\u0107 odnajdywania dogmat\u00f3w ideologicznych w g\u0105szczu suchych fakt\u00f3w. Wszak elementy nienaukowe mog\u0105 by\u0107 wplecione nawet w powa\u017cne i pozornie rzetelne teksty akademickie.<\/p>\r\n

Tak jak w PRL-u nauki humanistyczne i \u015bcis\u0142e by\u0142y podporz\u0105dkowane marksizmowi, tak dzisiaj studia genderowe bywaj\u0105 podporz\u0105dkowywane feminizmowi i ruchowi queer. Niekt\u00f3rzy gendery\u015bci robi\u0105 to ca\u0142kiem jawnie, na przyk\u0142ad poprzez odwo\u0142ywanie si\u0119 do feministycznej krytyki literackiej. Kiedy\u015b mieli\u015bmy „komunizm naukowy\u201d, obecnie jeste\u015bmy karmieni „feminizmem\/queeryzmem naukowym\u201d. Jak ju\u017c napisa\u0142am, gender studies, pojmowane jako rozwa\u017cania nad p\u0142ci\u0105 spo\u0142eczno-kulturow\u0105, nie s\u0105 z\u0142e (przeciwnie, s\u0105 one dobre i warto\u015bciowe).<\/p>\r\n

Ale spos\u00f3b, w jaki niekt\u00f3rzy gendery\u015bci traktuj\u0105 swoj\u0105 prac\u0119, wzbudza we mnie ogromny niesmak. Na ile studia genderowe s\u0105 dzi\u015b celem samym w sobie, a na ile – \u015brodkiem do ideologicznego celu? Jak czyta\u0107 opracowania naukowe, \u017ceby dowiedzie\u0107 si\u0119 czego\u015b interesuj\u0105cego, a jednocze\u015bnie nie da\u0107 si\u0119 omami\u0107 dyskretnej propagandzie? Przede wszystkim, trzeba zwraca\u0107 uwag\u0119 na wyst\u0119puj\u0105ce w tekstach sformu\u0142owania i zastanawia\u0107 si\u0119 nad tym, czy s\u0105 one wywa\u017cone i niezaanga\u017cowane. Tylko w ten spos\u00f3b mo\u017cna ustali\u0107 granic\u0119 oddzielaj\u0105c\u0105 fakty od opinii (prawd\u0119 od sofizmat\u00f3w).<\/p>\r\n

Kwiatek Agnieszki Mrozik<\/strong><\/p>\r\n

Przyk\u0142adem \u015bwiatopogl\u0105dowego intruza, kt\u00f3ry wdar\u0142 si\u0119 do pozornie obiektywnego tekstu, mo\u017ce by\u0107 sformu\u0142owanie u\u017cyte przez Agnieszk\u0119 Mrozik w recenzji ksi\u0105\u017cki Ma\u0142gorzaty Fidelis (artyku\u0142 jest dost\u0119pny na oficjalnej stronie Podyplomowych Gender Studies im. Marii Konopnickiej i Marii Dul\u0119bianki). Ot\u00f3\u017c autorka okre\u015bla aborcj\u0119 mianem „przys\u0142uguj\u0105cego kobietom prawa\u201d. Mo\u017cna dyskutowa\u0107 o tym, czy prawo do aborcji rzeczywi\u015bcie kobietom przys\u0142uguje, czy nie. Ka\u017cdy czytelnik, niezale\u017cnie od p\u0142ci, wieku, wykszta\u0142cenia czy wyznania, mo\u017ce si\u0119 dowolnie zapatrywa\u0107 na t\u0119 kwesti\u0119.<\/p>\r\n

Problemem nie jest to, co Agnieszka Mrozik napisa\u0142a o usuwaniu ci\u0105\u017cy, tylko to, \u017ce umie\u015bci\u0142a ona swoj\u0105 prywatn\u0105 opini\u0119 w publikacji sil\u0105cej si\u0119 na bezstronno\u015b\u0107. Autorka ma prawo my\u015ble\u0107 o aborcji, co jej si\u0119 \u017cywnie podoba. Dlaczego jednak jej subiektywne zdanie zostaje wyra\u017cone w tek\u015bcie naukowym? Dlaczego prywatny os\u0105d tw\u00f3rczyni nie jest odgraniczony od neutralnych zda\u0144 opisuj\u0105cych fakty? Je\u015bli Agnieszka Mrozik popiera przerywanie ci\u0105\u017cy, to niech o tym pisze w felietonach, a nie w publikacjach nastawionych na absolutny obiektywizm!<\/p>\r\n

Nauka jest od tego, \u017ceby bada\u0107 fakty, a nast\u0119pnie prezentowa\u0107 je odbiorcom. Od oceniania rozmaitych zjawisk i kszta\u0142towania opinii publicznej jest publicystyka. Sformu\u0142owanie „przys\u0142uguj\u0105ce prawo\u201d to nie fakt, lecz prywatny os\u0105d, zatem nie powinno by\u0107 dla niego miejsca w artykule naukowym. Analogicznie do tego, w tek\u015bcie naukowym nie powinny wyst\u0119powa\u0107 frazy typu „przys\u0142uguj\u0105ce ludzkiemu zarodkowi prawo do \u017cycia\u201d czy „przyrodzona godno\u015b\u0107 dziecka pocz\u0119tego” (obie wymy\u015blone przeze mnie).<\/p>\r\n

Naukowcowi wolno popiera\u0107 aborcj\u0119, wolno te\u017c jej nie popiera\u0107. Nie wolno za to miesza\u0107 niepodwa\u017calnych fakt\u00f3w z indywidualnymi mniemaniami – wiedz\u0105 o tym nawet uczniowie gimnazj\u00f3w. To, co ujdzie w felietonie lub eseju, mo\u017ce nie by\u0107 akceptowalne w akademickim opracowaniu. Powa\u017cna publikacja nie jest odpowiednim miejscem na osobiste przekonania, bez wzgl\u0119du na to, czy stanowi\u0105 one aprobat\u0119, czy dezaprobat\u0119 jakiego\u015b zjawiska. Trzeba si\u0119 nauczy\u0107 oddziela\u0107 ziarno od plew – fakty od opinii.<\/p>\r\n

Artyku\u0142 naukowy nie powinien zawiera\u0107 ani stwierdze\u0144 proaborcyjnych, ani antyaborcyjnych. Musi on by\u0107 ca\u0142kowicie wyzuty z element\u00f3w ideologicznych, religijnych i filozoficznych. Poparcie lub brak poparcia dla przerywania ci\u0105\u017cy to w\u0142a\u015bnie ideologia – czy si\u0119 to komu podoba, czy nie. Uczony mo\u017ce mie\u0107 pogl\u0105dy pro-choice lub pro-life, jednak winien on unika\u0107 demonstrowania ich w tekstach naukowych. Je\u017celi chce promowa\u0107 albo zwalcza\u0107 aborcj\u0119, to niech robi to po pracy. Nauka musi by\u0107 wolna od wszelkich (zar\u00f3wno liberalnych, jak i konserwatywnych) wp\u0142yw\u00f3w \u015bwiatopogl\u0105dowych.<\/p>\r\n

Kwiatek Katarzyny Szumlewicz<\/strong><\/p>\r\n

Innym przyk\u0142adem ideologicznego wtr\u0119tu w publikacji genderowej jest sformu\u0142owanie zastosowane przez Katarzyn\u0119 Szumlewicz w tek\u015bcie „Przytulanki i fasolki czyli na forach o ci\u0105\u017cy\u201d (dost\u0119pnym na tej samej stronie co recenzja Agnieszki Mrozik). Autorka u\u017cy\u0142a bowiem okre\u015blenia „skrajnie wrogi nam kobietom porz\u0105dek\u201d. Podobnie jak w poprzednim artykule, mamy tutaj do czynienia z wyra\u017ceniem ewidentnie publicystycznym. „Skrajnie wrogi nam kobietom porz\u0105dek\u201d to s\u0142owa nacechowane emocjonalnie i zdecydowanie stronnicze. Ukazuj\u0105 one nie tyle \u015bwiat zewn\u0119trzny, ile wyobra\u017cenie pani Szumlewicz o konkretnych elementach rzeczywisto\u015bci.<\/p>\r\n

Autorka, pisz\u0105c o „skrajnie wrogim porz\u0105dku\u201d, wyra\u017ca swoj\u0105 prywatn\u0105, subiektywn\u0105, jednostronn\u0105 opini\u0119. I to w taki spos\u00f3b, \u017ce czytelnik poznaje nie tylko zdanie nadawczyni, ale tak\u017ce jej uczucia i nastawienie do problemu. W tek\u015bcie naukowym takie sformu\u0142owania s\u0105 niedopuszczalne. Tw\u00f3rczyni tekstu powinna by\u0142a u\u017cy\u0107 wyra\u017cenia bardziej neutralnego – takiego, kt\u00f3remu nie da\u0142oby si\u0119 przypisa\u0107 nic opr\u00f3cz profesjonalizmu, obiektywizmu i pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci. Obowi\u0105zkiem Szumlewicz by\u0142o zastosowanie takich \u015brodk\u00f3w j\u0119zykowych, kt\u00f3re nie zdradza\u0142yby jej osobistych wra\u017ce\u0144, prze\u015bwiadcze\u0144 i uprzedze\u0144.<\/p>\r\n

Rozumiem, \u017ce autorka odczuwa \u017cal i niech\u0119\u0107 do pewnych niefeministycznych porz\u0105dk\u00f3w, ale powinna ona roz\u0142adowywa\u0107 swoje emocje poza publikacjami naukowymi. Zwr\u00f3\u0107my jeszcze uwag\u0119 na sformu\u0142owanie „nam kobietom\u201d pochodz\u0105ce od pretensjonalnego „my kobiety\u201d. Jest to zlepek s\u0142\u00f3w rodem z bulwarowej prasy kobiecej, a nie z ambitnych traktat\u00f3w naukowych. Zacytowane wyra\u017cenie jest ekstremalnie nieprofesjonalne – powiedzia\u0142abym nawet, \u017ce ma ono charakter potoczny. Czy\u017c nie podwa\u017ca ono powagi i wiarygodno\u015bci ca\u0142ego artyku\u0142u? Czy\u017c nie wskazuje na tendencyjny charakter wypowiedzi pisemnej?<\/p>\r\n

Zako\u0144czenie<\/strong><\/p>\r\n

Studia genderowe to pi\u0119kna nauka, badaj\u0105ca kulturowe i spo\u0142eczne aspekty p\u0142ci, to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowych i orientacji seksualnych. By\u0142aby ona jeszcze pi\u0119kniejsza, gdyby nie ludzie, kt\u00f3rzy traktuj\u0105 j\u0105 w spos\u00f3b instrumentalny – nie jako cel sam w sobie, tylko jako poszukiwanie uzasadnie\u0144 dla w\u0142asnych, subiektywnych pogl\u0105d\u00f3w. Czynnikiem, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce niekt\u00f3re osoby si\u0119gaj\u0105 po gender studies, nie jest d\u0105\u017cenie do odkrycia i zaprezentowania prawdy, tylko ch\u0119\u0107 zracjonalizowania w\u0142asnych przekona\u0144 i narzucenia ich (pod przykrywk\u0105 „fakt\u00f3w naukowych\u201d) spo\u0142ecze\u0144stwu. Nie mam nic przeciwko temu, \u017ceby bada\u0107 gender, czyli wyobra\u017cenia, oczekiwania, obyczaje, zapatrywania i stereotypy zwi\u0105zane z ludzk\u0105 p\u0142ciowo\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Sprzeciwiam si\u0119 jednak podporz\u0105dkowywaniu tych bada\u0144 ideologii feministycznej i queerowej. Nauka powinna s\u0142u\u017cy\u0107 ca\u0142ej ludzko\u015bci, a nie okre\u015blonej grupie spo\u0142ecznej, kt\u00f3ra pragnie – w niezwykle wysublimowany spos\u00f3b – przeforsowa\u0107 swoje zdanie. Je\u015bli mamy ochot\u0119 zaj\u0105\u0107 si\u0119 studiami genderowymi, to zr\u00f3bmy sobie ma\u0142y rachunek sumienia i odpowiedzmy na pytanie: czy robimy to w imi\u0119 „Nauki przez du\u017ce N\u201d, czy w imi\u0119 konkretnej grupy interesu? Czy nasze motywacje s\u0105 altruistyczne, czy egoistyczne? Czy chcemy pozna\u0107 i rzetelnie opisa\u0107 prawd\u0119, czy znale\u017a\u0107 argumenty potwierdzaj\u0105ce nasze prywatne opinie? Kim w\u0142a\u015bciwie jeste\u015bmy – obiektywnymi, pokornymi, ciekawymi \u015bwiata badaczami, czy szkol\u0105cymi si\u0119 ideologami?<\/p>\r\n

20 lutego 2012 roku<\/strong><\/p>\r\n

P.S.<\/strong> Feministyczna krytyka literacka, uprawiana przez niekt\u00f3re literaturoznawczynie, nie ma nic wsp\u00f3lnego z nauk\u0105. Jest to bowiem interpretowanie utwor\u00f3w literackich z punktu widzenia ideologii feministycznej. R\u00f3wnie dobrze mo\u017cna by uskutecznia\u0107 nacjonalistyczn\u0105, katolick\u0105 lub islamsk\u0105 krytyk\u0119 literack\u0105. Ciekawe hobby, tyle \u017ce zupe\u0142nie nienaukowe. Analizowanie np. powie\u015bci Henryka Sienkiewicza przez pryzmat feminizmu ma tak\u0105 sam\u0105 warto\u015b\u0107 jak analizowanie tych\u017ce ksi\u0105\u017cek przez pryzmat nacjonalizmu, katolicyzmu b\u0105d\u017a islamu. To nie jest obiektywizm, tylko sprawdzanie, na ile materia\u0142 „badawczy\u201d jest zgodny z naszym w\u0142asnym punktem widzenia. Dobre jest to, z czym si\u0119 zgadzamy, a z\u0142e to, z czym polemizujemy. Utalentowany autor to ten, kt\u00f3ry schlebia naszym gustom, grafoman to przedstawiciel wrogiego \u015bwiatopogl\u0105du. Gdzie tu bezstronno\u015b\u0107, gdzie naukowo\u015b\u0107?!<\/p>\r\n

Natalia Julia Nowak<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Urodzi\u0142am si\u0119 19 lutego 1991 roku w Starachowicach. W wieku 15 lat zacz\u0119\u0142am publikowa\u0107 swoje teksty. W roku 2010 rozpocz\u0119\u0142am studia na kierunku Dziennikarstwo i Komunikacja Spo\u0142eczna. Mam burzliw\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 polityczn\u0105 i \u015bwiatopogl\u0105dow\u0105: zdarzy\u0142o mi si\u0119 by\u0107 s\u0142uchaczk\u0105 Radia Maryja oraz narodowym radyka\u0142em (NR).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dobry pomys\u0142, wdzi\u0119czny temat Gender studies – studia genderowe – to interdyscyplinarna dziedzina nauki, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 badaniem p\u0142ci, ale nie od strony biologicznej, tylko od strony spo\u0142eczno-kulturowej (s\u0142owo „gender” jest tutaj okre\u015bleniem utrwalonych, zakorzenionych w zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci wyobra\u017ce\u0144 na temat m\u0119sko\u015bci i kobieco\u015bci). Gendery\u015bci nie zajmuj\u0105 si\u0119 takimi sprawami jak budowa m\u0119skich i \u017ce\u0144skich […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[116,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52297"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52297"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52297\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}