{"id":51908,"date":"2012-02-14T21:20:45","date_gmt":"2012-02-15T02:20:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=51908"},"modified":"2012-02-14T22:46:08","modified_gmt":"2012-02-15T03:46:08","slug":"smolensk-niewidzialna-kolumna-prezydenta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=51908","title":{"rendered":"Smole\u0144sk: niewidzialna kolumna prezydenta"},"content":{"rendered":"

Na lotnisku w Smole\u0144sku nie by\u0142o kolumny aut z samochodem pancernym dla prezydenta – wynika z relacji \u015bwiadk\u00f3w, stenogram\u00f3w rozm\u00f3w wie\u017cy i nagra\u0144 filmowych. Nie by\u0142o pirotechnika, kt\u00f3ry mia\u0142 sprawdzi\u0107 auta, i funkcjonariusza przyjmuj\u0105cego delegacj\u0119, kt\u00f3ry o braku kolumny powinien zawiadomi\u0107 szefa BOR, ten za\u015b ministra spraw wewn\u0119trznych i administracji.<\/strong>

Zapytali\u015bmy Prokuratur\u0119 Okr\u0119gow\u0105 Warszawa-Praga, czy z ustale\u0144 \u015bledczych wynika, \u017ce kolumna by\u0142a podstawiona. Otrzymali\u015bmy odpowied\u017a Renaty Mazur, rzecznika prasowego tej prokuratury: \u201eUprzejmie informuj\u0119, i\u017c na obecnym etapie \u015bledztwa nie jest mo\u017cliwe udzielenie \u017c\u0105danych informacji. Wi\u0105za\u0142oby si\u0119 to z ujawnieniem materia\u0142\u00f3w \u015bledztwa, na co nie ma zgody referenta sprawy\u201d.<\/em>

Tak\u017ce mjr Dariusz Aleksandrowicz, rzecznik prasowy BOR, zas\u0142oni\u0142 si\u0119 tajemnic\u0105, gdy pytali\u015bmy go o kolumn\u0119 aut: \u201eOdpowied\u017a na zadane pytania nie jest mo\u017cliwa, poniewa\u017c dotyczy danych z zakresu wykonywanych czynno\u015bci ochronnych, jak r\u00f3wnie\u017c form i metod stosowanych przez funkcjonariuszy Biura Ochrony Rz\u0105du – a te zosta\u0142y okre\u015blone w decyzji ministra spraw wewn\u0119trznych i administracji, opatrzonej klauzul\u0105 tajno\u015bci\u201d –<\/em> napisa\u0142 rzecznik Biura.

Dlaczego ten prosty fakt zosta\u0142 owiany tajemnic\u0105?

Niewidzialne mercedes, vany, busy i autokary<\/strong>

Prokuratura i BOR milcz\u0105 na temat kolumny samochodowej. Z relacji, do jakich uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 \u201eGP\u201d, wynika, \u017ce gdy polski Tu-154M 101 rozbija\u0142 si\u0119 pod Smole\u0144skiem, na p\u0142ycie Siewiernego nie by\u0142o ani pancernego mercedesa klasy S, jaki wed\u0142ug szefa BOR gen. Mariana Janickiego mia\u0142 tam by\u0107 podstawiony, ani aut dla pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w delegacji. Je\u015bli takie b\u0119d\u0105 ostateczne ustalenia prokuratury, oznacza to, \u017ce cz\u0142onkowie delegacji zostali ca\u0142kowicie pozbawieni ochrony. Tak jakby kto\u015b za\u0142o\u017cy\u0142, \u017ce nie b\u0119dzie ona nikomu potrzebna.

– Gdyby na Siewiernym oczekiwa\u0142a na prezydenta RP kolumna samochodowa, by\u0142aby podstawiona co najmniej godzin\u0119 przed planowanym przylotem, m.in. dlatego, \u017ce pirotechnik BOR ma obowi\u0105zek sprawdzi\u0107 auta. By\u0142aby ona ustawiona na brzegu p\u0142yty lub na przylegaj\u0105cym parkingu, kierunkiem do jazdy w stron\u0119 przewidzianego miejsca postoju tupolewa i (tak jest zazwyczaj) w szyku przewidzianym w protokole dyplomatycznym <\/em>– m\u00f3wi \u201eGP\u201d p\u0142k Tomasz Grudzi\u0144ski, by\u0142y zast\u0119pca szefa BOR ds. ochronnych za rz\u0105d\u00f3w PiS i by\u0142y pracownik BBN z czas\u00f3w prezydentury Lecha Kaczy\u0144skiego.

Ani na p\u0142ycie Siewiernego, ani na parkingu przy lotnisku nikt z pytanych przez nas i wypowiadaj\u0105cych si\u0119 w mediach os\u00f3b – w tym dziennikarzy, kt\u00f3rzy przylecieli godzin\u0119 przed planowanym l\u0105dowaniem tupolewa – nie widzia\u0142 kolumny. By\u0142y jedynie auta polskich dyplomat\u00f3w z Rosji i te nale\u017c\u0105ce do rosyjskich s\u0142u\u017cb. Je\u015bli kolumna by\u0142aby przygotowana – jak twierdzi szef BOR – musia\u0142aby by\u0107 bardzo zakonspirowana. Na filmie Mg\u0142a<\/em> wida\u0107, \u017ce pojazd\u00f3w przewidzianych w protokole dyplomatycznym nie ma na \u017cadnym z dw\u00f3ch parking\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 przed szlabanem oddzielaj\u0105cy je od p\u0142yty lotniska. Na jednym, po prawej stronie, wida\u0107 trzy samochody osobowe. Po lewej stoi prawdopodobnie (wida\u0107 to niewyra\u017anie) karetka pogotowia ratunkowego i pi\u0119\u0107 aut, przy kt\u00f3rych znajduje si\u0119 du\u017ca grupa os\u00f3b w rosyjskich czapkach wojskowych.

– Liczba aut i ich ustawienie \u015bwiadcz\u0105, \u017ce nie nale\u017c\u0105 do kolumny, \u017caden nie jest vanem, czyli samochodem ochronnym (powinny by\u0107 co najmniej dwa), ani samochodem g\u0142\u00f3wnym, jakim mia\u0142 by\u0107 mercedes klasy S dla prezydenta, pojazd charakterystyczny, \u0142atwy do odr\u00f3\u017cnienia <\/em>– m\u00f3wi p\u0142k Tomasz Grudzi\u0144ski.

Wed\u0142ug protoko\u0142u dyplomatycznego MSZ, 10 kwietnia 2010 r. na lotnisku w Smole\u0144sku powinna by\u0107 podstawiona kolumna samochodowa w sk\u0142adzie: samoch\u00f3d pilotuj\u0105cy, samoch\u00f3d protoko\u0142u dyplomatycznego Mariusza Kazany, samoch\u00f3d VIP pary prezydenckiej, samoch\u00f3d VIP dla by\u0142ego prezydenta RP na uchod\u017astwie Ryszarda Kaczorowskiego, samoch\u00f3d ambasadora RP, kt\u00f3ry mia\u0142 przewozi\u0107 ambasadora Jerzego Bahra i szefa Kancelarii Prezydenta W\u0142adys\u0142awa Stasiaka, M-bus (12-osobowy) dla cz\u0142onk\u00f3w delegacji oficjalnej, M-bus dla cz\u0142onk\u00f3w Rodzin Katy\u0144skich, autobus dla cz\u0142onk\u00f3w delegacji oficjalnej, parlamentarzyst\u00f3w i os\u00f3b towarzysz\u0105cych oraz dwa autobusy dla pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w polskiej delegacji.

– Opr\u00f3cz przewidzianych w protokole dyplomatycznym pojazd\u00f3w powinny by\u0107 te\u017c dwa lub trzy samochody ochronne, kt\u00f3re nie zawsze umieszcza si\u0119 w protokole. \u0141\u0105cznie z dwoma lub trzema samochodami ochronnymi na przylot polskiego samolotu powinno oczekiwa\u0107 11 lub 12 pojazd\u00f3w oraz rosyjski samoch\u00f3d zamykaj\u0105cy kolumn\u0119. Na pewno by\u0142 on przewidziany, m\u00f3g\u0142 jednak nie wje\u017cd\u017ca\u0107 na p\u0142yt\u0119 lotniska, lecz czeka\u0107 przy bramie, by w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119, gdy ju\u017c wszyscy przejad\u0105. To jest niezb\u0119dne minimum, ale przypuszczam, \u017ce by\u0142o przewidziane wi\u0119cej aut ze wzgl\u0119du na du\u017cy sk\u0142ad delegacji <\/em>– m\u00f3wi \u201eGP\u201d p\u0142k Tomasz Grudzi\u0144ski.

Tajemnica I\u0142a-76<\/strong>

Wed\u0142ug stenogramu rozm\u00f3w z wie\u017cy smole\u0144skiego lotniska, samochody, podobnie jak ochrona rosyjska dla polskiej delegacji, mia\u0142y znajdowa\u0107 si\u0119 w samolocie I\u0142-76, kt\u00f3ry jednak z niewyja\u015bnionych powod\u00f3w nie wyl\u0105dowa\u0142. Piloci w ostatniej chwili poderwali maszyn\u0119 i odlecieli.

Odpis korespondencji pok\u0142adowej zamieszczony na stronach MSWiA (za\u0142\u0105cznik nr 8) zawiera nagranie z wie\u017cy na lotnisku Smole\u0144sk P\u00f3\u0142nocny zarejestrowane na ta\u015bmie magnetofonowej. W stenogramie jest stwierdzenie p\u0142k. Niko\u0142aja Krasnokutskiego: \u201eWed\u0142ug planu, o, teraz Jak-40 wyl\u0105dowa\u0142, to znaczy delegacja dziennikarzy. I\u0142 siedemdziesi\u0105ty sz\u00f3sty, ten nasz Fro\u0142ow, teraz jest na podej\u015bciu, tam b\u0119d\u0105 samochody prezydenta. O dziesi\u0105tej trzydzie\u015bci l\u0105dowanie g\u0142\u00f3wnego prezydenta\u201d<\/em>. Krasnokutski m\u00f3wi\u0142 to o godz. 5:22:14 czasu rosyjskiego (7:22:14 czasu polskiego).

Gen. Janicki, szef BOR, powiedzia\u0142 w rozmowie z \u201eGazet\u0105 Wyborcz\u0105\u201d (nr z 30 czerwca 2011r.): \u201ePodczas przygotowa\u0144 do uroczysto\u015bci w Katyniu strona rosyjska zadeklarowa\u0142a, \u017ce do obs\u0142ugi polskiego prezydenta b\u0119d\u0105 u\u017cyte te same pojazdy i ci sami ochroniarze, kt\u00f3rzy trzy dni wcze\u015bniej zajmowali si\u0119 premierem Donaldem Tuskiem. (…) Funkcjonariusze ochrony zostali po wizycie premiera w Smole\u0144sku, podobnie jak samochody z kolumny, kt\u00f3re przewozi\u0142y premiera i mia\u0142y przewozi\u0107 prezydenta\u201d.<\/em>

Je\u015bli I\u0142-76 mia\u0142 na pok\u0142adzie samochody z kolumny, oznacza\u0142oby to, \u017ce gen. Marian Janicki publicznie sk\u0142ama\u0142.

Ale zak\u0142adaj\u0105c nawet, \u017ce I\u0142-76 mia\u0142by przylecie\u0107 nie z samochodami, ale po samochody wykorzystane podczas wizyty – jak wynika ze s\u0142\u00f3w szefa BOR – z jakiego powodu przylecia\u0142 przed tupolewem i tak wcze\u015bnie rano, skoro odlot polskiej delegacji by\u0142 zaplanowany na godz. 18?

– Sta\u0142em 50 m od miejsca, gdzie l\u0105dowa\u0142 I\u0142-76. Wszed\u0142 r\u00f3wno na pas, ko\u0142ami niemal dotyka\u0142 ju\u017c p\u0142yty lotniska, ale w ostatniej chwili piloci zwi\u0119kszyli moc silnik\u00f3w i pochylaj\u0105c maszyn\u0119 na prawy bok, odlecieli –<\/em> m\u00f3wi nasz redakcyjny kolega Piotr Ferenc-Chudy, kt\u00f3ry przylecia\u0142 do Smole\u0144ska Jakiem-40.

Na str. 60. Bia\u0142ej Ksi\u0119gi opracowanej przez zesp\u00f3\u0142 Antoniego Macierewicza widnieje zapis: \u201eZ transkrypcji rozm\u00f3w prowadzonych na stanowisku kontroli lot\u00f3w na lotnisku Smole\u0144sk Siewiernyj (za\u0142\u0105cznik nr 28) wynika, \u017ce w ostatniej chwili (oko\u0142o godziny przed przylotem Tu-154M nr 101) strona rosyjska podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o odes\u0142aniu na inne lotnisko statku powietrznego I\u0142-76\u201d.<\/em>

Skoro wie\u017ca odes\u0142a\u0142a I\u0142a-76, w kt\u00f3rym – jak twierdz\u0105 Rosjanie – by\u0142y samochody kolumny prezydenckiej, dlaczego zezwoli\u0142a na podej\u015bcie do l\u0105dowania za\u0142odze polskiej maszyny – i to w g\u0119stej mgle? Jaki by\u0142 sens l\u0105dowania, je\u015bli blisko sto os\u00f3b nie mia\u0142o zapewnionego transportu do Katynia? I kolejne pytanie: gdzie by\u0142y dwa M-busy i trzy autokary, bo przecie\u017c nie w rosyjskim samolocie?

Je\u015bli I\u0142-76 mia\u0142 na pok\u0142adzie kolumn\u0119 samochod\u00f3w i z niejasnych powod\u00f3w zosta\u0142 odes\u0142any, odpowiedzialny za wizyt\u0119 na terenie Rosji Tomasz Turowski i Centrum Operacji Powietrznych powinni podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania, by natychmiast wyja\u015bni\u0107 t\u0119 sytuacj\u0119 oraz powiadomi\u0107 BOR, MSZ, MSWiA i premiera, \u017ce prezydent zosta\u0142 ca\u0142kiem pozbawiony ochrony.

Kolejny problem. Je\u015bli auta kolumny lecia\u0142y I\u0142em-76, kiedy mia\u0142yby by\u0107 sprawdzone pod wzgl\u0119dem pirotechnicznym? Takie badanie trwa do\u015b\u0107 d\u0142ugo, ale przede wszystkim – kto mia\u0142by to zrobi\u0107, skoro na lotnisku nie by\u0142o pirotechnika, poniewa\u017c w tym czasie przebywa\u0142 na cmentarzu w Katyniu? Ten pirotechnik, major Krzysztof P. ps. \u201ePiku\u015b\u201d, zosta\u0142 po katastrofie wyr\u00f3\u017cniony tytu\u0142em \u201epirotechnik roku\u201d. Je\u017celi pirotechnik by\u0142by obecny na lotnisku – a powinien by\u0107 – to mia\u0142 obowi\u0105zek przekaza\u0107 szefowi BOR, \u017ce nie mo\u017ce nic sprawdzi\u0107, bo nie ma samochod\u00f3w.

Relacje \u015bwiadk\u00f3w<\/strong>

– Gdy wyl\u0105dowali\u015bmy o godz. 7:15, nigdzie wko\u0142o nie widzia\u0142em kolumny samochod\u00f3w, a w\u00f3wczas jeszcze nie by\u0142o mg\u0142y. Tak\u017ce gdy wyje\u017cd\u017cali\u015bmy z lotniska ok. godz. 8, po odprawie paszportowej, nie widzia\u0142em, by na lotnisku, a\u017c do ko\u0144ca pasa, sta\u0142a kolumna aut przewidziana w protokole, a widoczno\u015b\u0107 by\u0142a dobra. Na parkingu przy p\u0142ycie lotniska sta\u0142y jakie\u015b rosyjskie auta, m.in. wo\u0142ga i bus – chyba karetka pogotowia <\/em>– m\u00f3wi Piotr Ferenc-Chudy.

Jedyna relacja, jak\u0105 znamy, w kt\u00f3rej mowa jest o kolumnie aut, to s\u0142owa Gerarda K., kierowcy polskiego ambasadora w Moskwie, opublikowane przez tygodnik \u201eNewsweek\u201d. Twierdzi on, \u017ce 10 kwietnia 2010 r., gdy czeka\u0142 z ambasadorem na przylot rz\u0105dowego Tu-154, \u201ena p\u0142ycie lotniska by\u0142a te\u017c kolumna prezydencka, kt\u00f3r\u0105 zabezpieczali Rosjanie z Federalnej S\u0142u\u017cby Ochrony. (\u2026) Nagle widz\u0119, jak z lewej strony rusza rz\u0105d samochod\u00f3w z kolumny prezydenckiej. S\u0105 dok\u0142adnie przed nami, 30-40 m. Nagle kolumna si\u0119 zatrzymuje, z samochod\u00f3w wysiadaj\u0105 ludzie z rosyjskiej Federalnej S\u0142u\u017cby Ochrony i nas\u0142uchuj\u0105\u201d.<\/em>

Czy Gerard K. widzia\u0142 kolumn\u0119 z samochodem pancernym, czy auta rosyjskiej milicji, FSB czy rosyjskich dygnitarzy – z jego s\u0142\u00f3w jasno nie wynika, bo nie precyzuje on, ile aut widzia\u0142 i czy by\u0142 w\u015br\u00f3d nich mercedes klasy S lub vany.

Marcin Wierzchowski z Kancelarii Prezydenta, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c by\u0142 wtedy na p\u0142ycie lotniska, okre\u015bla t\u0119 sam\u0105 sytuacj\u0119 tak: \u201eOczekiwali\u015bmy na tak zwanym miejscu postojowym. (\u2026) Wsiedli\u015bmy do samochodu ambasadora Bahra, zobaczyli\u015bmy, jak ochrona rosyjska, kt\u00f3ra sta\u0142a jakie\u015b pi\u0119tna\u015bcie metr\u00f3w od nas, ruszy\u0142a przez p\u0142yt\u0119 lotniska w stron\u0119 miejsca, gdzie – teraz ju\u017c wiemy – by\u0142a katastrofa. My pojechali\u015bmy za nimi\u201d<\/em> (ksi\u0105\u017cka \u201eMg\u0142a\u201d, s. 129-130).

Potem, odpowiadaj\u0105c na pytania Antoniego Macierewicza, przewodnicz\u0105cego zespo\u0142u parlamentarnego ds. wyja\u015bnienia katastrofy smole\u0144skiej: \u201eIle to by\u0142o samochod\u00f3w?\u201d,<\/em> Marcin Wierzchowski odpowiedzia\u0142: \u201eNie wiem, mog\u0142o by\u0107 pi\u0119\u0107, mog\u0142y by\u0107 cztery\u201d.<\/em>

Nie by\u0142a to wi\u0119c kolumna, bo ta musia\u0142aby liczy\u0107 kilkana\u015bcie pojazd\u00f3w.

– Prawdopodobnie Gerard K. zobaczy\u0142 nie kolumn\u0119, lecz samochody, kt\u00f3re wida\u0107 stoj\u0105ce przed szlabanem na filmie \u201eMg\u0142a\u201d <\/em>– m\u00f3wi p\u0142k Grudzi\u0144ski.

Ciekawe, \u017ce w r\u00f3\u017cnych relacjach ze Smole\u0144ska wypowiadali si\u0119 liczni \u015bwiadkowie, nawet dzieci, ale nie natrafili\u015bmy na relacje kierowc\u00f3w kolumny przewidzianej dla delegacji prezydenckiej.

– Obawiam si\u0119, \u017ce nie by\u0142o tam podstawionej kolumny samochod\u00f3w. Swoj\u0105 opini\u0119 opieram na tym, co widzia\u0142em na zdj\u0119ciach i filmach, oraz na relacjach \u015bwiadk\u00f3w. Co wi\u0119cej, 10 kwietnia 2010 r. rano, gdy mia\u0142 l\u0105dowa\u0107 polski Tu-154, nikt nie wiedzia\u0142, gdzie jest kolumna, dlaczego jej jeszcze nie ma, cho\u0107 powinna ju\u017c by\u0107 podstawiona, dlaczego nie ma ochrony rosyjskiej<\/em> – podkre\u015bla p\u0142k Grudzi\u0144ski. – Gdyby na p\u0142ycie by\u0142 funkcjonariusz BOR, widzia\u0142by, \u017ce nie ma aut dla delegacji. Wtedy powinien p\u00f3j\u015b\u0107 lub zadzwoni\u0107 do Rosjan albo skontaktowa\u0107 si\u0119 z przedstawicielami ambasady polskiej, prosz\u0105c o interwencj\u0119. To powinno spowodowa\u0107 lawin\u0119 pyta\u0144 – dlaczego nie ma kolumny samochodowej. Czy dlatego, \u017ce by\u0142a na pok\u0142adzie samolotu rosyjskiego? A je\u015bli tak, dlaczego i\u0142 nie wyl\u0105dowa\u0142? Czy dlatego, \u017ce by\u0142a mg\u0142a i zosta\u0142 odes\u0142any na inne l\u0105dowisko? Maj\u0105c t\u0119 wiedz\u0119 i \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce zbli\u017ca si\u0119 czas l\u0105dowania samolotu z prezydentem, funkcjonariusz BOR powinien zadzwoni\u0107 do gen. Janickiego, ten do szefa MSWiA, a minister do premiera lub bezpo\u015brednio do prezydenta, i w\u00f3wczas plan wizyty m\u00f3g\u0142by ulec zmianie –<\/em> dodaje p\u0142k Grudzi\u0144ski.

Ca\u0142o\u015b\u0107 artyku\u0142u w najbli\u017cszym numerze tygodnika „Gazeta Polska\u201d<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Na lotnisku w Smole\u0144sku nie by\u0142o kolumny aut z samochodem pancernym dla prezydenta – wynika z relacji \u015bwiadk\u00f3w, stenogram\u00f3w rozm\u00f3w wie\u017cy i nagra\u0144 filmowych. Nie by\u0142o pirotechnika, kt\u00f3ry mia\u0142 sprawdzi\u0107 auta, i funkcjonariusza przyjmuj\u0105cego delegacj\u0119, kt\u00f3ry o braku kolumny powinien zawiadomi\u0107 szefa BOR, ten za\u015b ministra spraw wewn\u0119trznych i administracji. Zapytali\u015bmy Prokuratur\u0119 Okr\u0119gow\u0105 Warszawa-Praga, czy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51908"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51908"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51908\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}