{"id":51886,"date":"2012-02-14T12:42:31","date_gmt":"2012-02-14T17:42:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=51886"},"modified":"2012-02-14T13:59:39","modified_gmt":"2012-02-14T18:59:39","slug":"nie-bojmy-sie-prawdy-o-in-vitro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=51886","title":{"rendered":"Nie b\u00f3jmy si\u0119 prawdy o in vitro"},"content":{"rendered":"<p><strong>Problemy z p\u0142odno\u015bci\u0105 dotykaj\u0105 obecnie wielu ma\u0142\u017ce\u0144stw, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do stresu i depresji, poczucia winy, zaburze\u0144 relacji w rodzinie i funkcjonowania w spo\u0142ecze\u0144stwie. Niep\u0142odno\u015b\u0107 przyczynia si\u0119 do ni\u017cszej liczby urodze\u0144, a kryzys demograficzny do kryzysu ekonomicznego.<\/strong><\/p>\r\n<p>Problemy z p\u0142odno\u015bci\u0105 mog\u0105 obejmowa\u0107: niep\u0142odno\u015b\u0107 ca\u0142kowit\u0105, p\u0142odno\u015b\u0107 ograniczon\u0105 w mniejszym lub wi\u0119kszym zakresie, niep\u0142odno\u015b\u0107 przej\u015bciow\u0105. Brak dziecka w rodzinie mo\u017ce te\u017c wynika\u0107 z zaburze\u0144 genetycznych, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 urodzenie dziecka zdolnego do \u017cycia lub s\u0105 przyczyn\u0105 trudno\u015bci w donoszeniu ci\u0105\u017cy &#8211; poronienia, urodzenia dziecka martwego lub niezdolnego do \u017cycia. <br \/>Niep\u0142odno\u015b\u0107 jest okre\u015blana czasem jako choroba, ale w rzeczywisto\u015bci jest objawem r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b, najcz\u0119\u015bciej przewlek\u0142ych, b\u0105d\u017a wynikiem szkodliwego oddzia\u0142ywania czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych. <br \/>Niep\u0142odno\u015b\u0107 jest problemem zdrowotnym pary ma\u0142\u017conk\u00f3w, gdy\u017c to oni wsp\u00f3lnie jako ma\u0142\u017ce\u0144stwo s\u0105 niep\u0142odni. Jest wi\u0119c &#8222;sum\u0105&#8221; stanu zdrowia prokreacyjnego m\u0119\u017cczyzny i kobiety. Obecnie, kiedy jest mo\u017cliwe wsp\u00f3\u0142\u017cycie p\u0142ciowe bez nast\u0119puj\u0105cego pocz\u0119cia dziecka (antykoncepcja) oraz w sytuacji mo\u017cliwo\u015bci pocz\u0119cia dziecka poza aktem seksualnym poprzez sztuczny rozr\u00f3d, literatura fachowa cz\u0119sto definiuje niep\u0142odno\u015b\u0107 jako problem jednostki.<br \/><br \/><strong>Przedwczesne rozpoznawanie niep\u0142odno\u015bci<\/strong><br \/>Klasyczna definicja medyczna niep\u0142odno\u015bci m\u00f3wi o niemo\u017cno\u015bci pocz\u0119cia po okresie oko\u0142o roku regularnych stara\u0144 bez stosowania \u015brodk\u00f3w i metod ograniczaj\u0105cych p\u0142odno\u015b\u0107. Z bada\u0144 przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii, opublikowanych przez National Institute for Health and Clinical Excellence w 2004 roku wynika, \u017ce 84 proc. par zachodzi w ci\u0105\u017c\u0119 w ci\u0105gu jednego roku stara\u0144, a 92 proc. w drugim roku stara\u0144. Warto wi\u0119c pokre\u015bli\u0107, \u017ce po\u0142owa par, kt\u00f3re nie zasz\u0142y w ci\u0105\u017c\u0119 po roku stara\u0144, zachodzi w ci\u0105\u017c\u0119 w drugim roku stara\u0144, nie podejmuj\u0105c leczenia, zupe\u0142nie naturalnie.<br \/>Problem polega na tym, \u017ce wed\u0142ug klasycznej definicji niep\u0142odno\u015bci zalicza si\u0119 do niep\u0142odnych r\u00f3wnie\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re s\u0105 p\u0142odne. Zanim pocz\u0119cie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 naturalnie, ma\u0142\u017ce\u0144stwa te s\u0105 cz\u0119sto informowane, \u017ce s\u0105 niep\u0142odne. Wywo\u0142uje to u obojga niepok\u00f3j, stres, czasami panik\u0119, a te dodatkowo ograniczaj\u0105 p\u0142odno\u015b\u0107 i sprzyjaj\u0105 podejmowaniu nieprzemy\u015blanych decyzji. Ma\u0142\u017ce\u0144stwa powinny raczej w czasie d\u0142u\u017cszych stara\u0144 skupi\u0107 si\u0119 na obserwacjach w\u0142asnego zdrowia, nie ulega\u0107 niepotrzebnemu stresowi, dobrze si\u0119 od\u017cywia\u0107, dba\u0107 o wypoczynek, unika\u0107 u\u017cywek. Co wa\u017cne, rozpocz\u0105\u0107 obserwacj\u0119 cykl\u00f3w miesi\u0105czkowych ma\u0142\u017conki, ewentualnie wykona\u0107 badania informuj\u0105ce o prawid\u0142owo\u015bci proces\u00f3w fizjologicznych z nimi zwi\u0105zanych. Nie da\u0107 sobie narzuca\u0107 jakich\u015b schemat\u00f3w cz\u0119sto\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiego wsp\u00f3\u0142\u017cycia, pozostawiaj\u0105c to naturalnym pragnieniom i uczuciom. Ma\u0142\u017ce\u0144stwa powinny by\u0107 zach\u0119cone do generalnej troski o p\u0142odno\u015b\u0107.<br \/><br \/><strong>Ignorowanie naturalnego cyklu kobiety<\/strong><br \/>Powszechne stosowanie antykoncepcji i metod sztucznego rozrodu uczy coraz mniejszej odpowiedzialno\u015bci za sw\u00f3j stan zdrowia, zmienia styl \u017cycia. Kobiety zamiast polega\u0107 na sobie, swojej roztropno\u015bci, \u015bwiadomo\u015bci funkcjonowania swojego cia\u0142a, a nawet na instynkcie samozachowawczym, wol\u0105 swoje zdrowie, plany prokreacyjne przekazywa\u0107 dzia\u0142aniu tabletek hormonalnych g\u0142\u0119boko ingeruj\u0105cych w ich biologi\u0119, osobowo\u015b\u0107 &#8211; kiedy nie chc\u0105 mie\u0107 dziecka, a kiedy chc\u0105 mie\u0107 dziecko, szukaj\u0105 innych \u015brodk\u00f3w czy metod, takich jak in vitro (in vitro fertilisation).<br \/>Pary cz\u0119sto przez wiele lat traktuj\u0105 p\u0142odno\u015b\u0107 jako chorob\u0119, akceptuj\u0105 siebie nawzajem z odrzuceniem w\u0142asnej p\u0142odno\u015bci, na kt\u00f3r\u0105 &#8222;lekiem&#8221; jest czasowe ubezp\u0142odnienie poprzez antykoncepcj\u0119. <br \/>Antykoncepcja cz\u0119sto jest stosowana w stanach zaburzenia zdrowia ginekologicznego. Hamuje ona cykle kobiety, a tak\u017ce towarzysz\u0105ce cyklom objawy, cz\u0119sto objawy chor\u00f3b. W konsekwencji choroby te s\u0105 wyciszane latami. Nie s\u0105 one dok\u0142adnie diagnozowane ani skrupulatnie leczone przyczynowo, tak wi\u0119c cz\u0119sto po odstawieniu antykoncepcji powracaj\u0105. W efekcie takiego wieloletniego post\u0119powania lekarze stracili wiele mo\u017cliwo\u015bci rozwoju umiej\u0119tno\u015bci dok\u0142adnej diagnostyki i leczenia przyczynowego zaburze\u0144 kobiecego cyklu i innych schorze\u0144 ginekologicznych. <br \/>Cz\u0119sto powielany jest pewien schemat. Ot\u00f3\u017c w kt\u00f3rym\u015b momencie \u017cycia ma\u0142\u017ce\u0144skiego, zwykle po latach negacji p\u0142odno\u015bci, cz\u0119sto po latach antykoncepcji, pod wp\u0142ywem do\u015bwiadcze\u0144 innych i \u015bwiadomo\u015bci up\u0142ywaj\u0105cego czasu pojawia si\u0119 pragnienie dziecka i d\u0105\u017cenie do zrealizowania tego pragnienia &#8211; natychmiast. W pop\u0142ochu ma\u0142\u017ce\u0144stwo poszukuje porady lekarskiej i staje si\u0119 \u0142atwym \u0142upem dla rozreklamowanych prywatnych o\u015brodk\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 sztucznym rozrodem.<br \/><br \/><strong>Sojusz zwolennik\u00f3w antykoncepcji i in vitro<\/strong><br \/>Zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna tendencj\u0119, \u017ce zwolennicy antykoncepcji bardzo popieraj\u0105 metody sztucznej prokreacji. Zar\u00f3wno antykoncepcja, jak i in vitro czerpi\u0105 dochody na strategii op\u00f3\u017aniania macierzy\u0144stwa. Na przyk\u0142ad ma\u0142\u017ce\u0144stwo przez 15 lat wydaje pieni\u0105dze na antykoncepcj\u0119, aby unikn\u0105\u0107 pocz\u0119cia dziecka, wierz\u0105c, \u017ce b\u0119dzie to mo\u017cliwe w p\u00f3\u017aniejszych latach. Kiedy wed\u0142ug ma\u0142\u017conk\u00f3w przychodzi na dziecko stosowny czas, okazuje si\u0119, \u017ce pocz\u0119cie go nie jest takie proste i ma\u0142\u017ce\u0144stwo znowu wydaje pieni\u0105dze, tym razem na in vitro. Zar\u00f3wno antykoncepcja, jak i in vitro odbywaj\u0105 si\u0119 ze szkod\u0105 dla zdrowia ma\u0142\u017conk\u00f3w. Wydaje si\u0119, \u017ce stan ten odpowiada natomiast producentom \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych i zajmuj\u0105cym si\u0119 zawodowo wspomaganym rozrodem.<br \/>Jak pisze Maria Klepacka-\u015arodo\u0144 w artykule opublikowanym w &#8222;Imago&#8221; (2-3, 2011, s. 13 &#8222;Kontrola urodze\u0144 nowej generacji&#8221;) &#8211; wynalazca wsp\u00f3\u0142czesnej antykoncepcji hormonalnej prof. Carl Djerassi na londy\u0144skiej konferencji w listopadzie 2010 roku przedstawi\u0142 pomys\u0142, aby wszystkim nastolatkom pobierano gamety do zamro\u017cenia, a nast\u0119pnie dokonywano na nich przymusowej sterylizacji. &#8222;W\u00f3wczas przejawy mi\u0142o\u015bci nie musia\u0142yby ju\u017c nigdy by\u0107 niczym ograniczone, a ka\u017cde pocz\u0119cie by\u0142oby ca\u0142kowicie kontrolowane &#8211; sta\u0142oby si\u0119 domen\u0105 techniki ICSI&#8221; &#8211; pisze prof. Djerassi.<br \/><br \/><strong>Diagnostyka w nie\u0142asce<\/strong><br \/>&#8222;Jedyn\u0105 i ostatni\u0105 nadziej\u0105 na posiadanie dzieci by\u0142o in vitro&#8221; &#8211; s\u0142yszy si\u0119 cz\u0119sto z ust par poddaj\u0105cych si\u0119 tej procedurze.<br \/>Trzeba w tym miejscu podkre\u015bli\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142czujemy ma\u0142\u017ce\u0144stwom, kt\u00f3re maj\u0105 problemy z pocz\u0119ciem dziecka. Szanujemy ich b\u00f3l i ogromne pragnienie rodzicielstwa. U du\u017cej cz\u0119\u015bci tych ma\u0142\u017ce\u0144stw nie udaje si\u0119 wykry\u0107 przyczyny. Po pierwsze, cz\u0119sto trudno j\u0105 wykry\u0107. Po drugie, badania maj\u0105ce do tego doprowadzi\u0107 wykonuje si\u0119 cz\u0119sto pospiesznie i pobie\u017cnie. Na przyk\u0142ad jedna z klinik leczenia niep\u0142odno\u015bci w Polsce informuje, \u017ce w jej plac\u00f3wce diagnostyka niep\u0142odno\u015bci zosta\u0142a tak udoskonalona, i\u017c przeprowadzana jest w jednym dniu. Tym samym skracany jest czas, w kt\u00f3rym &#8211; jak twierdzi ta klinika &#8211; &#8222;tyka zegar biologiczny pacjentek&#8221;. Nie jest mo\u017cliwe, aby w jednym dniu dobrze zdiagnozowa\u0107 ca\u0142y cykl \u017cony czy zdrowie m\u0119\u017ca. Jedna z par relacjonowa\u0142a, \u017ce po wst\u0119pnej, mniej wi\u0119cej tygodniowej diagnostyce, us\u0142yszeli nast\u0119puj\u0105c\u0105 diagnoz\u0119 od lekarza: &#8222;Nie maj\u0105 Pa\u0144stwo przeciwwskaza\u0144 do in vitro&#8221;.<br \/>Cz\u0119sto w procedurze in vitro lekarze nie zajmuj\u0105 si\u0119 w wystarczaj\u0105cym stopniu rozpoznaniem ani rzetelnym leczeniem przyczyn zaburze\u0144 p\u0142odno\u015bci. Doktor Sami David, pionier in vitro z Nowego Jorku, kt\u00f3ry wykona\u0142 pierwszy zabieg IVF w tym mie\u015bcie w 1983 r., w artykule opublikowanym w &#8222;The Sunday Times&#8221; 26 lipca 2009 roku stwierdzi\u0142, \u017ce oko\u0142o 50 proc. kobiet poddaj\u0105cych si\u0119 zabiegowi in vitro mog\u0142oby pocz\u0105\u0107 dziecko zupe\u0142nie naturalnie. Jedynym warunkiem jest dok\u0142adna diagnostyka i prawdziwe leczenie. Cz\u0119sto pary nie wiedz\u0105 nawet o takiej mo\u017cliwo\u015bci. W odpowiedzi na pytanie, dlaczego tak si\u0119 dzieje, dr Sami David m\u00f3wi, \u017ce: &#8222;Przyczyn\u0105 jest brak wiedzy, umiej\u0119tno\u015bci lub brak zainteresowania ze strony lekarzy. Maj\u0105 produkt do sprzeda\u017cy i sprzedaj\u0105 IVF. Czasem przyczyn\u0105 jest niecierpliwo\u015b\u0107 pacjenta lub niecierpliwo\u015b\u0107 lekarza&#8221;. <br \/>Sami autorzy prac naukowych podkre\u015blaj\u0105, \u017ce obecnie, w dobie powszechnego stosowania in vitro (IVF), daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 tendencja do niestarannego, powierzchownego zbierania wywiadu oraz przeprowadzania pobie\u017cnego badania fizykalnego u kobiet z problemem niep\u0142odno\u015bci, co niekiedy prowadzi do przeoczenia objaw\u00f3w chorobowych ze wszystkimi tego negatywnymi konsekwencjami. Przedwcze\u015bnie stawia si\u0119 diagnoz\u0119, \u017ce kobieta z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie mia\u0142a trudno\u015bci z pocz\u0119ciem. Budzi to l\u0119k, czasem panik\u0119 u kobiet, ale te\u017c przysparza klient\u00f3w do technologii sztucznej reprodukcji, zw\u0142aszcza w\u00f3wczas, kiedy twierdzi si\u0119, \u017ce jest to jedyny spos\u00f3b, by urodzi\u0107 dziecko. <br \/>Ma\u0142\u017ce\u0144stwa wchodz\u0105 do klinik prowadz\u0105cych procedury sztucznego rozrodu z zaburzeniami zdrowia i z tymi samymi zaburzeniami wychodz\u0105. <br \/>Technika in vitro stanowi wyzwanie technologiczne polegaj\u0105ce na omini\u0119ciu dysfunkcyjnego organu, po\u0142\u0105czeniu plemnika i kom\u00f3rki jajowej poza organizmem kobiety. A przecie\u017c celem dzia\u0142ania lekarzy powinno by\u0107 przede wszystkim przywr\u00f3cenie stanu zdrowia pacjentom, w tym zdrowia prokreacyjnego, kt\u00f3ry oddzia\u0142uje na stan zdrowia ca\u0142ego organizmu. Lekarze trac\u0105 w ten spos\u00f3b okazj\u0119 do przywr\u00f3cenia dobrego zdrowia ludziom z problemami medycznymi. &#8222;W dodatku nowy cz\u0142owiek jest powo\u0142ywany do \u017cycia w chorym organizmie matki, co z pewno\u015bci\u0105 nie jest bez znaczenia dla przebiegu ci\u0105\u017cy i rozwoju dziecka&#8221;. <br \/>Gdzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 dok\u0142adn\u0105 diagnostyk\u0119 i zaawansowane techniki prawdziwego leczenia, a nie omijanie problemu?<br \/>Istniej\u0105 metody uczciwej, skrupulatnej diagnostyki i zaawansowane techniki leczenia daj\u0105ce realne szanse naturalnego pocz\u0119cia. S\u0105 nimi na przyk\u0142ad diagnostyka i leczenie w ramach NaProTechnology (Natural Procreative Technology). Jest to spos\u00f3b post\u0119powania medycznego ukierunkowany na utrzymanie w dobrym stanie zdrowia prokreacyjnego pary ma\u0142\u017ce\u0144skiej poprzez monitorowanie, wczesne rozpoznawanie zaburze\u0144 i ich leczenie, sta\u0142\u0105 opiek\u0119, edukacj\u0119 i zach\u0119canie do zachowa\u0144 sprzyjaj\u0105cych zdrowiu. <br \/>Najpierw analizuje si\u0119 cykl miesi\u0105czkowy, nast\u0119pnie dopasowuje si\u0119 diagnostyk\u0119 indywidualnie do zaburze\u0144 cyklu, w tym: szczeg\u00f3\u0142owe badania laboratoryjne, dok\u0142adn\u0105 technik\u0119 bada\u0144 ultrasonograficznych, p\u00f3\u017aniej wdra\u017ca si\u0119 zaawansowane techniki leczenia, r\u00f3wnie\u017c leczenia operacyjnego. Skuteczno\u015b\u0107 NaProTechnology zosta\u0142a udowodniona klinicznie, a wyniki post\u0119powania zosta\u0142y opublikowane w mi\u0119dzynarodowych, rekomendowanych czasopismach specjalistycznych. <br \/>W podr\u0119cznikach NaProTechnology opisuje si\u0119 nowoczesne i coraz bardziej skuteczne metody przyczynowego leczenia niep\u0142odno\u015bci. Z wielkim powodzeniem rozwijana jest chirurgia rekonstrukcyjna miednicy mniejszej, macicy, jajowod\u00f3w i jajnik\u00f3w. Przeprowadzana jest w taki spos\u00f3b, \u017ce zmniejsza w znacznym stopniu tworzenie si\u0119 zrost\u00f3w (T.W. Hilgers, Journal of Gynecologic Surgery Vol. 26, No 1, 2010, Near Adhesion-Free Reconstructive Pelvic Surgery: Three Distinct Phases of Progress Over 23 Years). Niestety, techniki te nie s\u0105 cz\u0119sto stosowane w Polsce.<br \/><br \/><strong>Podsumowanie<\/strong><br \/>Metoda sztucznego zap\u0142odnienia (in vitro) &#8211; o niskiej skuteczno\u015bci, tj. 21,5 proc. porod\u00f3w w stosunku do liczby cykli miesi\u0105czkowych, w kt\u00f3rych j\u0105 zastosowano (Human Reproduction, Vol.25, No.8 pp. 1851-1862, 2010) i nieprzewidywalnych skutkach w przysz\u0142o\u015bci &#8211; reklamowana jest w mediach i na stolikach w poczekalniach gabinet\u00f3w ginekologicznych jako dobrodziejstwo. Popularno\u015b\u0107 in vitro wynika z bezkrytycznej wiary w rozw\u00f3j techniki. Tymczasem to wsp\u00f3\u0142czesna nauka i technika niejednokrotnie nie umie odpowiedzie\u0107 na pytanie o przyczyn\u0119 i skuteczny spos\u00f3b trwa\u0142ego leczenia niep\u0142odno\u015bci. Du\u017cy niepok\u00f3j wzbudza \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce upowszechnienie in vitro w rzeczywisto\u015bci wycofuje nauk\u0119 z drogi bada\u0144 nad przyczynami i sztuk\u0105 skutecznego leczenia niep\u0142odno\u015bci.<br \/>Aby zapobiec powy\u017cszej tendencji, nale\u017cy opracowywa\u0107 i wprowadza\u0107 w \u017cycie programy prewencji niep\u0142odno\u015bci. Nale\u017cy wyposa\u017cy\u0107 lekarzy w wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci prowadzenia skutecznej profilaktyki i leczenia. Kiedy pojawi\u0105 si\u0119 trudno\u015bci, mo\u017cna si\u0119gn\u0105\u0107 po metody leczenia niep\u0142odno\u015bci, kt\u00f3re nie polegaj\u0105, jak IVF, na omijaniu trudno\u015bci w pocz\u0119ciu dziecka. Metody te s\u0105 nadal ulepszane w zakresie zar\u00f3wno diagnostyki, jak i terapii. Rozwija si\u0119 NaProTechnology, skuteczna i zaawansowana metoda, niebudz\u0105ca w\u0105tpliwo\u015bci etycznych. Zasad\u0105 powinna by\u0107 nie tyle kontrola p\u0142odno\u015bci, ile troska o p\u0142odno\u015b\u0107, troska o zdrowie organizmu jako ca\u0142o\u015bci. Do leczenia niep\u0142odno\u015bci niezb\u0119dna jest cnota cierpliwo\u015bci, zdrowego rozs\u0105dku, zrozumienia, \u017ce pocz\u0119cie cz\u0142owieka nieraz jest poza mechanizmem obsesji logicznego planowania, nadmiernego perfekcjonizmu w budowaniu rodziny, przesadnej kalkulacji najbardziej odpowiedniego czasu na rodzicielstwo.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>Natalia Suszczewicz<\/strong> &#8211; lekarz medycyny, cz\u0142onek zarz\u0105du Polskiego Stowarzyszenia Nauczycieli Naturalnego Planowania Rodziny, instruktor metod rozpoznawania p\u0142odno\u015bci, instruktor Creighton Model System, konsultant medyczny NaProTechnology<br \/><strong>Prof. dr hab. n. med. Bogdan Chazan<\/strong> &#8211; lekarz specjalista ginekolog-po\u0142o\u017cnik, dyrektor Szpitala Ginekologiczno-Po\u0142o\u017cniczego im. \u015aw. Rodziny w Warszawie, cz\u0142onek Rz\u0105dowej Rady Ludno\u015bciowej, przewodnicz\u0105cy Rady Fundacji MaterCare International<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Problemy z p\u0142odno\u015bci\u0105 dotykaj\u0105 obecnie wielu ma\u0142\u017ce\u0144stw, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do stresu i depresji, poczucia winy, zaburze\u0144 relacji w rodzinie i funkcjonowania w spo\u0142ecze\u0144stwie. Niep\u0142odno\u015b\u0107 przyczynia si\u0119 do ni\u017cszej liczby urodze\u0144, a kryzys demograficzny do kryzysu ekonomicznego. Problemy z p\u0142odno\u015bci\u0105 mog\u0105 obejmowa\u0107: niep\u0142odno\u015b\u0107 ca\u0142kowit\u0105, p\u0142odno\u015b\u0107 ograniczon\u0105 w mniejszym lub wi\u0119kszym zakresie, niep\u0142odno\u015b\u0107 przej\u015bciow\u0105. Brak dziecka w [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[12],"tags":[156],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51886"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51886"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51886\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}