{"id":51737,"date":"2012-02-11T17:41:25","date_gmt":"2012-02-11T22:41:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=51737"},"modified":"2012-02-11T17:41:25","modified_gmt":"2012-02-11T22:41:25","slug":"pakt-fiskalny-odbiera-suwerennosc-finansowa-tomasz-cukiernik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=51737","title":{"rendered":"Pakt fiskalny odbiera suwerenno\u015b\u0107 finansow\u0105 – Tomasz Cukiernik<\/em>"},"content":{"rendered":"

Niebezpiecze\u0144stwo unijnego paktu fiskalnego nie polega na jego \u201eradykalnych\u201d regu\u0142ach dotycz\u0105cych finans\u00f3w publicznych, lecz na fakcie, \u017ce g\u0142\u0119boko ingeruje on w suwerenno\u015b\u0107 finansow\u0105 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/strong><\/p>\r\n

Celem tzw. paktu fiskalnego, czyli \u201eTraktatu o stabilno\u015bci, koordynacji i zarz\u0105dzaniu w Unii Gospodarczej i Monetarnej\u201d, kt\u00f3rego zasady maj\u0105 zosta\u0107 realizowane na mocy umowy mi\u0119dzyrz\u0105dowej przez 17 pa\u0144stw strefy euro oraz osiem kraj\u00f3w spoza strefy euro (bez Wielkiej Brytanii i Czech), jest wprowadzenie dyscypliny bud\u017cetowej i porozumienie o powo\u0142aniu sta\u0142ego funduszu ratunkowego dla strefy euro. Umowa uzgodniona na brukselskim szczycie 30 stycznia br. ma zosta\u0107 podpisana podczas kolejnego unijnego szczytu w marcu br. i wej\u015b\u0107 w \u017cycie 1 stycznia 2013 roku (je\u015bli do tego czasu zostanie ratyfikowana przez 12 z 17 pa\u0144stw strefy euro).<\/p>\r\n

Najwa\u017cniejsze za\u0142o\u017cenia paktu fiskalnego:
\u00e2\u2013\u00a0 deficyt bud\u017cetowy poni\u017cej 3 proc. PKB;
\u00e2\u2013\u00a0 d\u0142ug publiczny poni\u017cej 60 proc. PKB;
\u00e2\u2013\u00a0 nowa regu\u0142a wydatkowa – roczny deficyt strukturalny poni\u017cej 0,5 proc. nominalnego PKB;
\u00e2\u2013\u00a0 zwi\u0119kszona kontrola UE nad pilnowaniem dyscypliny finansowej;
\u00e2\u2013\u00a0 automatyczne sankcje za nadmierny deficyt bud\u017cetowy;
\u00e2\u2013\u00a0 o wysoko\u015bci kary finansowej do 0,1 proc. PKB kraju ma orzeka\u0107 Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci UE;
\u00e2\u2013\u00a0 dochody z kar maj\u0105 zasila\u0107 nowy fundusz ratunkowy dla strefy euro;
\u00e2\u2013\u00a0 z unijnych funduszy pomocowych b\u0119d\u0105 mog\u0142y korzysta\u0107 tylko te pa\u0144stwa, kt\u00f3re podpisz\u0105 pakt.<\/p>\r\n

Z ekonomicznego punktu widzenia pakt fiskalny nie jest niczym z\u0142ym. Nie posuwa si\u0119 co prawda do takich \u201eradykalnych\u201d rozwi\u0105za\u0144 jak zakaz deficytu bud\u017cetowego i finans\u00f3w publicznych czy konieczno\u015b\u0107 stopniowej redukcji d\u0142ugu publicznego, jednak z punktu widzenia eurosocjalist\u00f3w te postanowienia z pewno\u015bci\u0105 i tak s\u0105 do\u015b\u0107 skrajne. Prowadz\u0105 w dobrym kierunku, nie zapominajmy jednak, \u017ce podobne zasady, ustalone traktatem z Maastricht, mia\u0142y by\u0107 przestrzegane przez pa\u0144stwa strefy euro i nic z tego nie wysz\u0142o. Nawet Niemcy i Francja przekracza\u0142y dopuszczalne deficyty, nic sobie z tego nie robi\u0105c, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o p\u0142aceniu przewidzianych kar. Podobnie mo\u017ce by\u0107 i w tym przypadku. A wtedy na nic zdadz\u0105 si\u0119 nawet najbardziej ostre regu\u0142y wydatkowe, uchwalone i zatwierdzone na najwy\u017cszym unijnym szczeblu. Jednak pakt fiskalny to nie tylko kwestia ekonomii. Jest on umow\u0105 mi\u0119dzyrz\u0105dow\u0105, ponadnarodow\u0105, kt\u00f3ra prowadzi do tego, \u017ce pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie trac\u0105 kompetencje i suwerenno\u015b\u0107 na rzecz Brukseli w najwa\u017cniejszej dziedzinie – finansach publicznych.<\/p>\r\n

Staje si\u0119 to tym bardziej niebezpieczne, \u017ce to unijne instytucje maj\u0105 pilnowa\u0107 przestrzegania dyscypliny finansowej. Dlatego ca\u0142kowit\u0105 s\u0142uszno\u015b\u0107 ma Wac\u0142aw Klaus, prezydent Czech, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, \u017ce \u201eunia fiskalna oznacza radykaln\u0105 likwidacj\u0119 suwerenno\u015bci europejskich pa\u0144stw\u201d i \u201ew\u0142a\u015bnie dlatego nie mo\u017cemy jej zaakceptowa\u0107\u201d. Swoje poparcie dla paktu wyrazi\u0142 natomiast Jean-Claude Juncker, premier Luksemburga i szef tzw. Eurogrupy, zrzeszaj\u0105cej szef\u00f3w resort\u00f3w finans\u00f3w pa\u0144stw strefy euro. Juncker wyrazi\u0142 nadziej\u0119, \u017ce pakt oka\u017ce si\u0119 sukcesem, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce ka\u017cde pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie, kt\u00f3re wprowadzi zasady hamulca zad\u0142u\u017ceniowego do krajowej konstytucji, d\u0105\u017c\u0105c do zbalansowania krajowego bud\u017cetu, nie b\u0119dzie mog\u0142o wycofa\u0107 si\u0119 ze swoich zobowi\u0105za\u0144 finansowych. Premier Juncker doda\u0142, \u017ce jak tylko proces ratyfikacji paktu zostanie rozpocz\u0119ty, wszystkie pa\u0144stwa, kt\u00f3re go podpisa\u0142y, b\u0119d\u0105 musia\u0142y teraz wprowadza\u0107 jego postanowienia do krajowej legislacji. Ponadto uwa\u017ca on, i\u017c aby wyj\u015b\u0107 z kryzysu, UE potrzebuje nie tylko konsolidacji bud\u017cetowej, ale r\u00f3wnie\u017c wzrostu gospodarczego i zwi\u0119kszenia zatrudnienia.<\/p>\r\n

Tymczasem Jens Weismann, szef Bundesbanku, skrytykowa\u0142 pakt fiskalny, twierdz\u0105c\u2026 \u017ce nie idzie on zbyt daleko. Jego zdaniem wymagania dotycz\u0105ce krajowych zasad fiskalnych ci\u0105gle pozostawiaj\u0105 wiele miejsca na manewry krajowych w\u0142adz i nie ma kontroli na europejskim poziomie, co przynajmniej rodzi w\u0105tpliwo\u015bci. Z kolei Michael Link,\u00a0niemiecki minister do spraw europejskich, o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce nowe \u015brodki, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 wzmacnia\u0107 wzrost gospodarczy, b\u0119d\u0105 mog\u0142y zosta\u0107 dodane do traktatu na nast\u0119pnym szczycie Unii Europejskiej, zaplanowanym na marzec. Tymczasem Piotr Moscovici, szef kampanii wyborczej Franciszka Hollande\u2019a, socjalistycznego kandydata na prezydenta Francji, potwierdzi\u0142, \u017ce Hollande nie akceptuje wa\u017cno\u015bci traktatu, uznaj\u0105c, \u017ce \u201etraktat, kt\u00f3ry nie zosta\u0142 jeszcze ratyfikowany, nie ma \u017cadnej legalnej warto\u015bci\u201d. Natomiast zdaniem Jana Brutona, by\u0142ego premiera Irlandii i ambasadora UE w Waszyngtonie, kryzysu w strefie euro nie da si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 poprzez przekazanie krajowych kompetencji do Brukseli i narzucenie unijnej kontroli nad bud\u017cetami pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/p>\r\n

Co ciekawe, projekt mi\u0119dzyrz\u0105dowego paktu fiskalnego ostro skrytykowa\u0142 Europarlament, ale raczej z pozycji politycznych i formalnych, obawiaj\u0105c si\u0119 przesuni\u0119cia tej instytucji na drugi plan. Eurodeputowani poddali w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 potrzeb\u0119 zawarcia takiej mi\u0119dzynarodowej umowy, gdy\u017c ich zdaniem jedynie metoda wsp\u00f3lnotowa, czyli obejmuj\u0105ca wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 uni\u0119 monetarn\u0105 w prawdziw\u0105 uni\u0119 gospodarcz\u0105 i fiskaln\u0105. Z ca\u0142\u0105 moc\u0105 zaznaczyli, \u017ce unijne prawo jest nadrz\u0119dne wobec porozumie\u0144 mi\u0119dzynarodowych, i podkre\u015blili, \u017ce chc\u0105 tak\u017ce gwarancji, i\u017c decyzje o wdro\u017ceniu mi\u0119dzyrz\u0105dowego porozumienia zostan\u0105 podj\u0119te pod nadzorem Komisji Europejskiej i Unioparlamentu (tego w Brukseli czy w Strasburgu?).<\/p>\r\n

Tymczasem Niemcy staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej agresywne w stosunku do innych cz\u0142onk\u00f3w Unii Europejskiej. Jak poinformowa\u0142 \u201ePuls Biznesu\u201d, RFN chce, aby Grecja przekaza\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 suwerenno\u015bci w kwestiach podatk\u00f3w i wydatk\u00f3w tzw. komisarzowi bud\u017cetowemu strefy euro. Zgodnie z t\u0105 propozycj\u0105, \u201ekomisarz bud\u017cetowy\u201d (\u201eludowy\u201d?), wybrany przez ministr\u00f3w finans\u00f3w pa\u0144stw strefy euro, mia\u0142by prawo weta w zakresie planowania i realizacji przez grecki rz\u0105d bud\u017cetu, je\u015bli nie by\u0142oby to zgodne z celami ustalonymi z zagranicznymi wierzycielami. \u201eKomisarz\u201d mia\u0142by tak\u017ce nadzorowa\u0107 wszystkie du\u017ce wydatki greckiego bud\u017cetu. Propozycji tej sprzeciwi\u0142 si\u0119 premier Juncker,\u00a0twierdz\u0105c, \u017ce by\u0142oby to niedopuszczalne, je\u015bli mia\u0142oby dotyczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie Grecji. Z kolei brytyjscy politycy z Partii Konserwatywnej chc\u0105 najzwyczajniej w \u015bwiecie wyrzuci\u0107 Grecj\u0119 ze strefy euro. Aniela Merkel, kanclerz Niemiec, uwa\u017ca, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 Europy powinna by\u0107 oparta na modelu federalnym i \u017ce do rozwi\u0105zania obecnego kryzysu Euroko\u0142chozu potrzebna jest\u2026 g\u0142\u0119bsza integracja. Jej zdaniem, to unijne instytucje, a nie rz\u0105dy narodowe, powinny mie\u0107 ostatnie s\u0142owo. Oczywi\u015bcie w takiej sytuacji Niemcy jako pa\u0144stwo suwerenno\u015bci nie strac\u0105, je\u015bli same b\u0119d\u0105 zarz\u0105dza\u0142y ca\u0142\u0105 Uni\u0105 Europejsk\u0105. Co innego pozosta\u0142e kraje. Cho\u0107 na przyk\u0142ad Rados\u0142aw Sikorski, minister spraw zagranicznych, te\u017c nie widzi problemu w zrzeczeniu si\u0119 przez Polsk\u0119 przynajmniej cz\u0119\u015bci suwerenno\u015bci na rzecz Niemiec.<\/p>\r\n

Pakt fiskalny skrytykowa\u0142 nawet Janusz Lewandowski, unijny komisarz ds. bud\u017cetu, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce dokument ten stawia Komisj\u0119 Europejsk\u0105 w roli \u201ez\u0142ego policjanta\u201d i jest tylko \u201epotrzebny politycznie Niemcom, \u017ceby uzasadni\u0107 w oczach swego spo\u0142ecze\u0144stwa ewentualne wzi\u0119cie na siebie wi\u0119kszej odpowiedzialno\u015bci za ca\u0142o\u015b\u0107 Europy\u201d. Komisarz Lewandowski powiedzia\u0142 nawet, \u017ce Polska by\u0142a pod presj\u0105, by podpisa\u0107 pakt.<\/p>\r\n

Tak\u017ce zwi\u0105zki zawodowe zamierzaj\u0105 podj\u0105\u0107 og\u00f3lnoeuropejski protest przeciwko nowemu paktowi fiskalnemu. W zamian za to zwi\u0105zkowcy z Wielkiej Brytanii, Niemiec i Francji proponuj\u0105 inny system, kt\u00f3ry mia\u0142by zapewni\u0107 wzrost gospodarczy. Zdaniem zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, wzywanie do oszcz\u0119dno\u015bci i dyscypliny bud\u017cetowej w czasie kiepskiej koniunktury gospodarczej i wysokiego bezrobocia jest \u201enie do zaakceptowania\u201d. Z kolei z przeprowadzonego sonda\u017cu wynika, \u017ce 52 procent Francuz\u00f3w sprzeciwia si\u0119 proponowanej unii fiskalnej, a tylko 45 procent popiera ten plan. Obok tradycyjnie antyunijnej Wielkiej Brytanii przeciwko paktowi zbuntowali si\u0119 czescy politycy.<\/p>\r\n

Podpisanie paktu fiskalnego zdecydowanie odrzuci\u0142 Wac\u0142aw Klaus, prezydent Czech, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce \u201eten traktat jest oparty na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce ludzie nie s\u0105 wystarczaj\u0105co m\u0105drzy i ka\u017cdy w Brukseli jest m\u0105drzejszy od nich, a przecie\u017c nie o to chodzi\u201d. Prezydent Klaus jest zdania, \u017ce Czechy nie powinny bardziej integrowa\u0107 si\u0119 z Uni\u0105 Europejsk\u0105. W Czechach pojawi\u0142 si\u0119 nawet pomys\u0142 referendum w zwi\u0105zku z unijnym paktem fiskalnym. – Unia fiskalna na poziomie europejskim ca\u0142kowicie depcze suwerenno\u015b\u0107 indywidualnych pa\u0144stw, a ostatnie o\u015bwiadczenia Niemc\u00f3w proponuj\u0105ce, aby Grecja by\u0142a unijnym protektoratem, tylko do tego zmierzaj\u0105 – powiedzia\u0142 Klaus. – S\u0105dz\u0119, \u017ce premier [Piotr Ne\u00c4\u008das – T.C.] wie, i\u017c kolejny radykalny krok w integracji europejskiej, jakim by\u0142aby zmiana unii monetarnej w fiskaln\u0105, to tragiczny b\u0142\u0105d – powiedzia\u0142 Klaus. – Ju\u017c utworzenie unii monetarnej by\u0142o tragicznym b\u0142\u0119dem, o czym dzisiaj ju\u017c wszyscy wiedz\u0105 – doda\u0142 czeski prezydent. – Nowy traktat fiskalny Unii Europejskiej b\u0119dzie \u201etrudny do zaakceptowania\u201d, je\u015bli nie daje pa\u0144stwom spoza strefy euro nic do powiedzenia – powiedzia\u0142 z kolei premier Ne\u00c4\u008das. – Dla kraju takiego jak Republika Czeska jest bardzo trudn\u0105 spraw\u0105 podpisanie tego rodzaju dokumentu (\u2026), kiedy jego udzia\u0142 w negocjacjach b\u0119dzie czysto symboliczny – doda\u0142.<\/p>\r\n

Zreszt\u0105 podobnego zdania jest nawet tak bardzo prounijny do tej pory premier Donald Tusk, kt\u00f3ry chyba w ko\u0144cu doszed\u0142 do wniosku, \u017ce jego podlizywanie si\u0119 unijnym liderom nic mu nie da. Najpierw wychodzi\u0142 przed szereg, by szasta\u0107 pieni\u0119dzmi polskich podatnik\u00f3w na rzecz europejskich bankrut\u00f3w, a teraz te\u017c zaczyna si\u0119 buntowa\u0107. Polski rz\u0105d jako strona nowego traktatu chcia\u0142 tylko uzyska\u0107 status obserwatora we wszystkich szczytach strefy euro bez prawa g\u0142osu przy podejmowaniu decyzji – i nawet na to nie zgodzili si\u0119 unijni decydenci, przede wszystkim z Francji.<\/p>\r\n

Mo\u017ce teraz premier Tusk pos\u0142ucha prof. Krzysztofa Rybi\u0144skiego, by\u0142ego wiceprezesa NBP, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce Polska nie powinna podpisywa\u0107 paktu, \u201ebo po co dobrowolnie ryzykowa\u0107 kary przewidywane przez pakt\u201d?<\/p>\r\n

Buntuj\u0105 si\u0119 te\u017c kraje b\u0119d\u0105ce unijnymi p\u0142atnikami. S\u0142usznie nie chc\u0105 p\u0142aci\u0107 na innych. Jak poda\u0142o RMF FM, kanclerz Merkel ostrzeg\u0142a, \u017ce \u201eNiemcy nie maj\u0105 nieograniczonych mo\u017cliwo\u015bci wspierania zad\u0142u\u017conych pa\u0144stw eurolandu\u201d. – Nie ma sensu obiecywa\u0107 coraz wi\u0119cej pieni\u0119dzy, je\u015bli nie b\u0119dziemy walczy\u0107 z przyczynami kryzysu – powiedzia\u0142a Merkel. – Jeste\u015bmy solidarni, ale nie mo\u017cna zapomina\u0107 te\u017c o odpowiedzialno\u015bci za siebie. Tak\u017ce Niemcy musz\u0105 uwa\u017ca\u0107, by w ko\u0144cu nasze si\u0142y si\u0119 nie wyczerpa\u0142y, bo nasze mo\u017cliwo\u015bci te\u017c nie s\u0105 niesko\u0144czone. A to nie pomog\u0142oby Europie – doda\u0142a. I wydaje si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie w tym miejscu nast\u0119puje p\u0119kni\u0119cie, kt\u00f3re w rezultacie doprowadzi do trwa\u0142ego rozpadu Unii Europejskiej. Chodzi o pieni\u0105dze, kt\u00f3rych brakuje nawet najbogatszym p\u0142atnikom. Dlatego nie chc\u0105 si\u0119 oni nimi dzieli\u0107 z pa\u0144stwami-biorcami unijnej\u00a0pomocy. Mianowicie siedem pa\u0144stw-p\u0142atnik\u00f3w netto (Niemcy, Wielka Brytania, Francja, Finlandia, Holandia, Szwecja i Austria) za\u017c\u0105da\u0142o znacznych ci\u0119\u0107 w unijnym\u00a0bud\u017cecie na lata 2014-2020. \u0179\u0105daj\u0105 zmniejszenia unijnego bud\u017cetu o ponad 10 procent – z 972 miliard\u00f3w euro o co najmniej 100 miliard\u00f3w euro.<\/p>\r\n

Coraz bardziej dojeni unijni podatnicy powoli nie daj\u0105 ju\u017c rady europejskiemu fiskalizmowi. Ca\u0142a nadzieja Unii Europejskiej w Chinach. Prezydent Bronis\u0142aw Komorowski ju\u017c by\u0142 w Pekinie i nic nie wsk\u00f3ra\u0142. Ale mamy w Unii powa\u017cniejszych polityk\u00f3w. Podczas spotkania z kanclerz Aniel\u0105 Merkel, kt\u00f3ra te\u017c pielgrzymowa\u0142a do Pa\u0144stwa \u015arodka, Wen Jiabao, premier ChRL, powiedzia\u0142, \u017ce Chiny \u201erozwa\u017caj\u0105 wi\u0119kszy udzia\u0142\u201d w funduszach ratunkowych Unii za po\u015brednictwem tymczasowego Europejskiego Mechanizmu Stabilizacji Finansowej i przysz\u0142ego sta\u0142ego Europejskiego Mechanizmu Stabilizacji. M\u00f3wi si\u0119 o kwocie 100 miliard\u00f3w dolar\u00f3w z sumy 3,2 biliona dolar\u00f3w rezerw walutowych,\u00a0jakimi dysponuj\u0105 Chi\u0144czycy.<\/p>\r\n

Tomasz Cukiernik<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Niebezpiecze\u0144stwo unijnego paktu fiskalnego nie polega na jego \u201eradykalnych\u201d regu\u0142ach dotycz\u0105cych finans\u00f3w publicznych, lecz na fakcie, \u017ce g\u0142\u0119boko ingeruje on w suwerenno\u015b\u0107 finansow\u0105 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Celem tzw. paktu fiskalnego, czyli \u201eTraktatu o stabilno\u015bci, koordynacji i zarz\u0105dzaniu w Unii Gospodarczej i Monetarnej\u201d, kt\u00f3rego zasady maj\u0105 zosta\u0107 realizowane na mocy umowy mi\u0119dzyrz\u0105dowej przez 17 pa\u0144stw strefy euro […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[23,52],"class_list":["post-51737","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-eu","tag-market"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51737\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}