{"id":51133,"date":"2012-01-31T16:57:34","date_gmt":"2012-01-31T21:57:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=51133"},"modified":"2012-01-31T16:57:34","modified_gmt":"2012-01-31T21:57:34","slug":"piec-scenariuszy-obalenia-victora-orbana-grzegorz-gorny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=51133","title":{"rendered":"Pi\u0119\u0107 scenariuszy obalenia Victora Orbana – Grzegorz G\u00f3rny<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ameryka\u0144ski politolog Charles Gati, jeden z ekspert\u00f3w ds. mi\u0119dzynarodowych Partii Demokratycznej, ujawni\u0142, \u017ce istnieje pi\u0119\u0107 scenariuszy odsuni\u0119cia od w\u0142adzy rz\u0105du Viktora Orbana – pisze redaktor naczelny kwartalnika \u201eFronda\u201d Grzegorz G\u00f3rny.<\/strong><\/p>\r\n

23 grudnia 2011 roku sekretarz stanu USA Hillary Clinton wystosowa\u0142a bezprecedensowy list do premiera W\u0119gier Viktora Orbana. Skrytykowa\u0142a w nim lidera prawicowego FIDESZu i jego rz\u0105d za niszczenie systemu instytucji demokratycznych. Media w Budapeszcie cytowa\u0142y w\u00f3wczas ameryka\u0144skich komentator\u00f3w w Waszyngtonie, kt\u00f3rzy podkre\u015blali, \u017ce od upadku komunizmu nie by\u0142o jeszcze tak wysokiego poziomu napi\u0119cia mi\u0119dzy obu krajami i administracja Baracka Obamy z ch\u0119ci\u0105 uwolni\u0142aby si\u0119 od Orb\u00e1na.<\/p>\r\n

Cz\u0119\u015b\u0107 obserwator\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce jednym z inspirator\u00f3w wys\u0142ania listu przez Hillary Clinton by\u0142 ameryka\u0144ski historyk i politolog w\u0119gierskiego pochodzenia, profesor katedry Europy \u015arodkowo-Wschodniej i Rosji na Uniwersytecie Johna Hopkinsa – Charles Gati. W czasie prezydentury Billa Clintona by\u0142 on jednym z g\u0142\u00f3wnych doradc\u00f3w Sekretariatu Stanu. Jego \u017cona, Toby Gati, pracowa\u0142a tam do 1997 roku jako zast\u0119pca sekretarza stanu ds. wywiadu i bada\u0144 politycznych. Dzi\u015b pa\u0144stwo Gati nale\u017c\u0105 do grona najbli\u017cszych przyjaci\u00f3\u0142 i doradc\u00f3w Hillary Clinton.<\/p>\r\n

Sam Charles Gati ju\u017c kilka dni po wys\u0142aniu listu Hillary Clinton do Viktora Orbana przyzna\u0142 w wywiadzie radiowym, \u017ce czyta\u0142 to pismo przed jego wys\u0142aniem i uwa\u017ca je za \u201eostatnie ostrze\u017cenie\u201d, maj\u0105ce doprowadzi\u0107 do zmiany polityki w\u0119gierskiego rz\u0105du. Wkr\u00f3tce potem w wypowiedzi dla w\u0119gierskiego tygodnika \u201e168 \u00d3ra\u201d Gati stwierdzi\u0142, \u017ce widzi mo\u017cliwo\u015b\u0107\u00a0 odsuni\u0119cia rz\u0105du Orbana – je\u015bli mo\u017cna, to w spos\u00f3b demokratyczny, a je\u015bli nie mo\u017cna, to za pomoc\u0105 innych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\r\n

W zwi\u0105zku z tym w\u0119gierski tygodnik \u201eHeti V\u00e1lasz\u201d zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Gatiego z pro\u015bb\u0105, by opowiedzia\u0142 konkretnie, o jakich sposobach – demokratycznych i niedemokratycznych – my\u015bla\u0142, m\u00f3wi\u0105c o odsuni\u0119ciu Orb\u00e1na.<\/p>\r\n

Oto odpowied\u017a Gatiego: \u201eJe\u015bli pi\u0119\u0107 lat temu kto\u015b by mnie zapyta\u0142, czy USA b\u0119d\u0105 mia\u0142y czarnosk\u00f3rego prezydenta lub czy lud zrzuci Mubaraka, odpowiedzia\u0142bym wtedy, \u017ce jak na razie nie widz\u0119 ku temu mo\u017cliwo\u015bci. Historia sprawi\u0142a inaczej. Dzi\u015b trudno sobie wyobrazi\u0107, by w ramach nowej w\u0119gierskiej ordynacji wyborczej mo\u017cna by\u0142o zwyci\u0119\u017cy\u0107 FIDESZ. Ale do roku 2014 wiele wody up\u0142ynie w Dunaju\u201d.<\/p>\r\n

Nast\u0119pnie Gati naszkicowa\u0142 pi\u0119\u0107 scenariuszy obalenia rz\u0105du Orbana:<\/p>\r\n

Scenariusz 1: \u201eW 2014 roku FIDESZ przegrywa wybory\u201d.<\/p>\r\n

Scenariusz 2: \u201eW 2012 lub 2013 roku FIDESZ b\u0119dzie potrzebowa\u0142 nowej legitymacji, dlatego og\u0142osi przyspieszone wybory, gdy\u017c jego popularno\u015b\u0107 zatrzyma si\u0119 lub zacznie upada\u0107. W\u00f3wczas jednak przegra te wybory\u201d.<\/p>\r\n

Scenariusz 3: \u201eStan gospodarki dalej b\u0119dzie si\u0119 pogarsza\u0142, w wyniku braku po\u017cyczek Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Walutowego\u00a0 i Unii Europejskiej. Wtedy cz\u0119\u015b\u0107 lider\u00f3w FIDESZu zwr\u00f3ci si\u0119 przeciw parze Orb\u00e1n – Matolcsy [minister gospodarki narodowej], a na ulice wyjd\u0105 wielotysi\u0119czne demonstracje. Podobnie jak by\u0142o w przypadku Grecji czy W\u0142och, duet Orb\u00e1n – Matolcsy oraz ich poplecznicy zostan\u0105 zmuszeni do podania si\u0119 do dymisji. Do w\u0142adzy dojdzie prawdziwie konserwatywny, a wi\u0119c nie populistyczny, centroprawicowy rz\u0105d FIDESZu\u201d.<\/p>\r\n

Scenariusz 4: \u201eNowy rz\u0105d – chc\u0105c wzmocni\u0107 swoj\u0105 legitymacj\u0119 – zatrudni kilku prawdziwych profesjonalist\u00f3w, kt\u00f3rzy zar\u00f3wno w Brukseli, jak i w Waszyngtonie przekonuj\u0105co zagwarantowaliby przywi\u0105zanie rz\u0105du wobec wolnego rynku i stylu zachodniej demokracji. W tej wersji powa\u017cn\u0105 rol\u0119, wr\u0119cz decyduj\u0105c\u0105, mieliby: Gordon Bajnai [by\u0142y premier z partii socjalistycznej]i P\u00c3\u00a9ter \u00c3\u0081kos Bod [by\u0142y szef W\u0119gierskiego Banku Narodowego], mo\u017ce te\u017c Lajos Bokros [by\u0142y minister finans\u00f3w w rz\u0105dzie socjalistycznym].\u201d<\/p>\r\n

Scenariusz 5: \u201eWojna domowa. Mo\u017ce do niej doj\u015b\u0107, gdy rz\u0105d, z powodu swych chaotycznych posuni\u0119\u0107 gospodarczych, nie tylko utraci zaufanie wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, ale te\u017c wyborcy zrozumiej\u0105, \u017ce w XXI wieku ci\u0105gle powtarzane polityczne tyrady o suwerenno\u015bci to czcza gadanina. Bo\u017ce uchowaj, by sytuacja wyrodzi\u0142a si\u0119 do tego stopnia, lecz nie wykluczam i takiej mo\u017cliwo\u015bci, je\u015bli dalej b\u0119dzie trwa\u0142o to krn\u0105brne i irracjonalne odrzucanie [przez W\u0119gr\u00f3w] krytyki z Zachodu.\u201d<\/p>\r\n

Zapytana przez \u201eHeti Valasz\u201d o komentarz do tej wypowiedzi ambasador Stan\u00f3w Zjednoczonych w Budapeszcie, Eleni Tsakopoulos Kounalakis, stwierdzi\u0142a, \u017ce celem USA nie jest obalenie rz\u0105du Viktora Orb\u00e1na, ale stanowisko Gatiego wydaje si\u0119 \u201egodne uwagi\u201d.<\/p>\r\n

Faworytem administracji Obamy wydaje si\u0119 Gordon Bajnai, polityk partii socjalistycznej, kt\u00f3ry by\u0142 ju\u017c premierem W\u0119gier w latach 2009-2010, gdy zast\u0105pi\u0142 skompromitowanego Ferenca Gyurcsanya. Komentatorzy w Budapeszcie por\u00f3wnuj\u0105 jego \u00f3wczesne premierostwo do rz\u0105d\u00f3w Marka Belki w Polsce w latach 2004-2005. Obaj byli partyjnymi technokratami lewicy, obaj obj\u0119li w\u0142adz\u0119 po swych poprzednikach, kt\u00f3rzy musieli odej\u015b\u0107 w nies\u0142awie, obaj te\u017c nie mog\u0105 narzeka\u0107 na oferty ze strony zachodnich \u015brodowisk finansowych, politycznych i akademickich. Bajnai w zesz\u0142ym roku zosta\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 na Uniwersytecie Johna Hopkinsa w USA, zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 te\u017c w prace Centrum Stosunk\u00f3w Transatlantyckich, kt\u00f3rym kieruje Dan Hamilton, zast\u0119pca sekretarza stanu w administracji Billa Clintona.<\/p>\r\n

Gordon Bajnai cieszy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zaufaniem Charlesa Gatiego. To charakterystyczne, \u017ce ten ostatni, wypowiadaj\u0105c si\u0119 o premierach rz\u0105dz\u0105cych na W\u0119grzech po 1990 roku chwali\u0142 tylko tych, kt\u00f3rzy wywodzili si\u0119 z partii socjalistycznej (Horn, Gyurcsany, Bajnai).\u00a0 \u00a0<\/p>\r\n

Sk\u0105d to poparcie ameryka\u0144skiej administracji dla w\u0119gierskich postkomunist\u00f3w? Odpowiadaj\u0105c na to pytanie, \u201eHeti Valasz\u201d cytuje wypowied\u017a zmar\u0142ego trzy lata temu genera\u0142a Williama Odoma, dyrektora Narodowej Agencji Bezpiecze\u0144stwa USA w rz\u0105dzie Ronalda Reagana. M\u00f3wi\u0142 on: \u201eSocjali\u015bci maj\u0105 poczucie winy, wi\u0119c podlizuj\u0105 si\u0119 nam. To jest korzy\u015b\u0107, kt\u00f3rej tylko g\u0142upiec by nie wykorzysta\u0142. Byli w\u0119gierscy komuni\u015bci poddaj\u0105 si\u0119 nam tak, jak przedtem poddawali si\u0119 swoim sowieckim panom. I zadziwia ich, \u017ce z nami \u0142atwiej jest pertraktowa\u0107.”<\/p>\r\n

Ostatnie wydarzenia na W\u0119grzech pokazuj\u0105, \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 tam polityk, kt\u00f3ry nie ma takiego poczucia winy i nie podlizuje si\u0119 ani Waszyngtonowi, ani Brukseli. Poza tym realizowany przez Orbana projekt budowania w\u0119gierskiej pa\u0144stwowo\u015bci na fundamencie warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich spotyka si\u0119 z ideologicznym sprzeciwem lewicowo-liberalnego establishmentu. W zwi\u0105zku z tym \u201eHeti Valasz\u201d prognozuje, \u017ce je\u015bli sytuacja na W\u0119grzech b\u0119dzie si\u0119 toczy\u0107 nadal nie po my\u015bli administracji Baracka Obamy, w\u00f3wczas Waszyngton mo\u017ce zareagowa\u0107 wobec Budapesztu w spos\u00f3b bardziej zdecydowany.<\/p>\r\n

Grzegorz G\u00f3rny<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ameryka\u0144ski politolog Charles Gati, jeden z ekspert\u00f3w ds. mi\u0119dzynarodowych Partii Demokratycznej, ujawni\u0142, \u017ce istnieje pi\u0119\u0107 scenariuszy odsuni\u0119cia od w\u0142adzy rz\u0105du Viktora Orbana – pisze redaktor naczelny kwartalnika \u201eFronda\u201d Grzegorz G\u00f3rny. 23 grudnia 2011 roku sekretarz stanu USA Hillary Clinton wystosowa\u0142a bezprecedensowy list do premiera W\u0119gier Viktora Orbana. Skrytykowa\u0142a w nim lidera prawicowego FIDESZu i jego […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[147,179,221],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51133"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51133"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51133\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}