{"id":51115,"date":"2012-01-31T12:36:47","date_gmt":"2012-01-31T17:36:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=51115"},"modified":"2012-01-31T13:25:18","modified_gmt":"2012-01-31T18:25:18","slug":"nestor-wloskiej-architektury-wiekszosc-nowych-kosciolow-nie-respektuje-soboru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=51115","title":{"rendered":"Nestor w\u0142oskiej architektury: wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w nie respektuje Soboru"},"content":{"rendered":"

Posoborowa architektura sakralna w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci sprzeniewierzy\u0142a si\u0119 nie tylko tradycji Ko\u015bcio\u0142a, ale r\u00f3wnie\u017c samemu Vaticanum II<\/em> – uwa\u017ca Paolo Portoghesi, nestor w\u0142oskiej architektury, g\u0142\u00f3wny przedstawiciel postmodernizmu w tej dziedzinie sztuki. Przypomina on, \u017ce soborowa konstytucja Sacrosanctum Concilium<\/em> wyra\u017anie nakazuje, by nowe formy organicznie wyrasta\u0142y z dotychczasowych. Tymczasem w ostatnich dziesi\u0119cioleciach nikt si\u0119 nie przejmowa\u0142 wol\u0105 Soboru – twierdzi Portoghesi. Przypomina on, \u017ce od czas\u00f3w paleochrze\u015bcija\u0144skich ko\u015bcio\u0142y zawsze mia\u0142y dwa sta\u0142e elementy: g\u0142\u0119bi\u0119, u\u015bwiadamiaj\u0105c\u0105 bycie w drodze, oraz wyra\u017any wymiar wertykalny, odnosz\u0105cy nas do Boga. Ko\u015bci\u00f3\u0142 to budynek paradoksalny, sw\u00f3j fundament ma w g\u00f3rze, a nie pod sob\u0105. Jest bowiem domem Boga.<\/p>\r\n

Jednak\u017ce od lat 60. ub. wieku – przypomina Portoghesi – przeciwstawiono Ko\u015bci\u00f3\u0142 duchowy ko\u015bcio\u0142owi z kamienia, wbrew temu, \u017ce w ca\u0142ej tradycji chrze\u015bcija\u0144stwa by\u0142y to poj\u0119cia komplementarne. Zakwestionowano nawet sakralno\u015b\u0107 samego ko\u015bcio\u0142a, postulowano chrze\u015bcija\u0144stwo bez \u015bwi\u0105tyni, abstrahuj\u0105c od tego, czym jest Eucharystia i realna obecno\u015b\u0107 Chrystusa w tym sakramencie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 tymczasem zawsze by\u0142 i powinien pozosta\u0107 domem Boga. \u201eUwa\u017cam, \u017ce spraw\u0105 podstawowej wagi jest to, aby cz\u0142owiek zawsze mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 otwarcia drzwi ko\u015bcio\u0142a i znalezienia za nimi owej czerwonej lampki, kt\u00f3ra \u015bwiadczy o obecno\u015bci Boga\u201d – m\u00f3wi w\u0142oski architekt. Przypomina on, \u017ce w j\u0119zykach angielskim i niemieckim sama etymologia s\u0142owa ko\u015bci\u00f3\u0142, church<\/em> i kirche<\/em>, wskazuje na to, \u017ce jest on domem Boga. S\u0142owa te pochodz\u0105 bowiem od greckiego kyriak\u00f2n<\/em>, kt\u00f3re oznacza: \u201eto co nale\u017cy do Pana\u201d.<\/p>\r\n

W Niemczech tymczasem w posoborowej architekturze sakralnej dominuje model communio<\/em>, a zatem styl ko\u015bcio\u0142a, w kt\u00f3rym ludzie siedz\u0105 naprzeciwko siebie, a jedno\u015b\u0107 przestrzeni liturgicznej zosta\u0142a rozbita na r\u00f3\u017cne bieguny i zagubiono kosmiczny wymiar liturgii. Zdaniem Portoghesiego jest to sprzeczne z wol\u0105 Soboru. Na potwierdzenie cytuje on ojca soborowej konstytucji o liturgii Josefa Andreasa Jungmanna, kt\u00f3ry wyja\u015bniaj\u0105c ustalon\u0105 ju\u017c w czasach staro\u017cytnych orientacj\u0119 liturgii pisa\u0142: \u201eKap\u0142ani i lud wiedzieli, \u017ce razem zmierzaj\u0105 do Boga. Nie zamykali si\u0119 w kr\u0119gu, nie patrzyli na siebie nawzajem, lecz jako Lud Bo\u017cy w drodze byli zwr\u00f3ceni na Wsch\u00f3d, ukierunkowani na Chrystusa, kt\u00f3ry wychodzi nam naprzeciw\u201d. Dzi\u0119ki temu, jak zauwa\u017ca Porthoghesi w liturgii i architekturze sakralnej istnia\u0142 wymiar kosmiczny, zatracony w ostatnich dziesi\u0119cioleciach. Zast\u0105pi\u0142a go klerykalizacja liturgii. W nowej orientacji to kap\u0142an staje si\u0119 centralnym punktem i g\u0142\u00f3wnym bohaterem. Potem chciano to zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 przez tak zwany czynny udzia\u0142 i kreatywno\u015b\u0107 zespo\u0142u przygotowuj\u0105cego liturgi\u0119. W ten spos\u00f3b jednak B\u00f3g zszed\u0142 na drugi plan, a ca\u0142a uwaga zosta\u0142a skupiona na ludziach, kt\u00f3rzy co\u015b w liturgii robi\u0105. W \u015blad za tym idzie architektura nowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n

Zdaniem Portoghesiego czas sko\u0144czy\u0107 z tym zamieszaniem. Architektura ko\u015bcio\u0142\u00f3w musi respektowa\u0107 g\u0142\u0119bi\u0119 i wertykalno\u015b\u0107, kt\u00f3re od najdawniejszych czas\u00f3w by\u0142y w\u0142a\u015bciwe dla chrze\u015bcija\u0144skich \u015bwi\u0105ty\u0144. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest miejscem rekreacji czy towarzyskiego spotkania. Idziemy do ko\u015bcio\u0142a, aby przybli\u017cy\u0107 si\u0119 do Boga. Architektura \u015bwi\u0105ty\u0144 musi przywo\u0142ywa\u0107 ten wymiar spotkania z Bogiem – m\u00f3wi Portoghesi.<\/p>\r\n

Niew\u0105tpliwie najs\u0142ynniejszy dzi\u015b na \u015bwiecie w\u0142oski architekt zwierza si\u0119 ze swych przemy\u015ble\u0144 z okazji 80. urodzin w wywiadzie dla miesi\u0119cznika 30 Giorni. Wspomina te\u017c o swej wierze. Wyr\u00f3s\u0142 w rodzinie katolickiej. M\u0142odzie\u0144cze bunty i kryzysy pomog\u0142a mu prze\u017cy\u0107 wielka chrze\u015bcija\u0144ska kultura, zw\u0142aszcza francuska: P\u00c3\u00a9guy, Bernanos czy Pascal. To r\u00f3wnie\u017c oni pomogli mu w latach 80. w pe\u0142ni powr\u00f3ci\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a i zaj\u0105\u0107 si\u0119 projektowaniem ko\u015bcio\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n

kb\/<\/p>\r\n

\r\n

KOMENTARZ BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: „Tymczasem w ostatnich dziesi\u0119cioleciach nikt si\u0119 nie przejmowa\u0142 wol\u0105 Soboru – twierdzi Portoghesi<\/em>.” W\u0142a\u015bnie! Nikt z najwy\u017cszych hierarch\u00f3w nie przejmowa\u0142 si\u0119 sprzeniewierzeniu si\u0119 Tradycji, do kt\u00f3rej nawi\u0105zywa\u0142a soborowa konstytucja Sacrosanctum Concilium<\/em>. Niestety, d\u0142ugi pontyfikat Jana Paw\u0142a II jest w pe\u0142ni odpowiedzialny za przyzwalanie do nadu\u017cy\u0107 architektonicznych, czy wr\u0119cz za ich aprobowanie. Wszak to pod bokiem i okiem Papie\u017ca powstawa\u0142y ko\u015bcio\u0142y-koszmarki, z kt\u00f3rych wiele On osobi\u015bcie b\u0142ogos\u0142awi\u0142 i podziwia\u0142 ich rzekome pi\u0119kno. Nie wolno o tym zapomina\u0107.<\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Posoborowa architektura sakralna w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci sprzeniewierzy\u0142a si\u0119 nie tylko tradycji Ko\u015bcio\u0142a, ale r\u00f3wnie\u017c samemu Vaticanum II – uwa\u017ca Paolo Portoghesi, nestor w\u0142oskiej architektury, g\u0142\u00f3wny przedstawiciel postmodernizmu w tej dziedzinie sztuki. Przypomina on, \u017ce soborowa konstytucja Sacrosanctum Concilium wyra\u017anie nakazuje, by nowe formy organicznie wyrasta\u0142y z dotychczasowych. Tymczasem w ostatnich dziesi\u0119cioleciach nikt si\u0119 nie przejmowa\u0142 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[97,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51115"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51115"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51115\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}